Thái Bình quảng ký, quyển 362. Đời Tống, Lý Phưởng và những người khác biên soạn. Mục Yêu quái, phần bốn.
Trường Tôn Dịch; Vi Hư Tâm; Bùi Kính Vi;
Lý Ngu; Người đàn bà huyện Vũ Đức; Người dân Hoài Châu;
Người dân huyện Vũ Đức; Trương tư mã; Lý Thích Chi;
Lý Lâm Phủ; Dương Thận Căng; Khương Kiểu;
Triều Lương Trinh; Nhà họ Lý; Trương Chu Phong;
Vương Phong; Phòng Tập; Trương Dần;
Yến Phụng Tường; Chàng họ Vương; Lương Trọng Bằng.
Trường Tôn Dịch
Một người bà con của Trường Tôn Dịch là Trịnh sứ quân (sứ quân: cách gọi tôn kính viên quan đứng đầu một châu hay một quận). Sứ quân chỉ có một con trai nên rất mực yêu thương. Cậu con năm ấy mười lăm tuổi. Bấy giờ họ Trịnh đang cai quản một quận, thường cho hơn mười gia nô hầu hạ con.
Một đêm, bọn gia nô đều đi ăn, cậu con ngồi một mình. Bỗng cậu nghe phía đông cửa phòng có vật gì đi tới, tiếng chân giẫm xuống đất rất nặng, mỗi bước lại rền vang. Chốc lát nó đến trước cửa, rồi tới dưới giường. Hóa ra là một đứa bé bằng sắt, cao ba thước (thước đời Đường, mỗi thước khoảng 30 phân), thân hình rất to khỏe, mắt đỏ, miệng rộng. Nó bảo cậu con sứ quân: "Ê! Mẹ gọi bảo ra bú sữa kìa."
Cậu con kinh hãi kêu thét, nhảy vào phòng trong. Bọn gia nô trông thấy, vội báo sứ quân. Sứ quân sai hơn mười người cầm gậy đánh nó, đánh vào như đánh vào đá. Nó thong thả bước xuống bậc thềm, nhìn về phía cổng rồi đi ra hướng nam. Người ta lấy dao búa chém (?) mà rốt cuộc vẫn không làm nó bị thương. Sứ quân sai đốt lửa. Lửa cháy vào người, nó liền há miệng kêu to, tiếng như sét đánh, ai nghe thấy cũng run rẩy ngã lăn. Thế là người ta dùng lửa xua nó đi. Ra khỏi cổng nha môn, nó nhấc chân bước qua một vệt bánh xe rồi biến mất. Nhà ấy về sau cũng không gặp chuyện lành hay dữ gì. (Trích sách "Ký văn")
Vi Hư Tâm
Hộ bộ thượng thư (quan đứng đầu bộ Hộ, coi việc hộ khẩu, ruộng đất, thuế khóa) Vi Hư Tâm có ba con trai, đều chết trẻ, không đứa nào nên người. Mỗi khi đứa con nào sắp chết thì có một bộ mặt khổng lồ hiện ra dưới giường, trợn mắt há miệng, trông như thần. Đứa con sợ hãi bỏ chạy, bộ mặt lớn liền hóa thành con chim cú lớn, lấy cánh che quây lấy, khiến đứa con tự nhảy xuống giếng. Người nhà phát hiện, vội kéo lên thì đứa con đã ngây dại, nhưng vẫn kể lại được những gì mình thấy. Mấy ngày sau thì chết. Cả ba đứa con đều như thế, rốt cuộc không biết là thứ yêu quái gì. (Trích sách "Kỷ văn")
Bùi Kính Vi
Bùi Kính Vi người Hà Đông từng kể: có một người võ biền ở gần nhà ông. Một đêm, người võ biền về trang trại, tay cầm cung tên, đang phi ngựa thì nghe phía sau có vật gì đến gần. Ngoảnh lại nhìn thì thấy nó to lớn như Phương Tướng (vị thần xua đuổi tà ma, quỷ dịch; trong lễ trừ tà có người đóng vai, đeo mặt nạ bốn mắt màu vàng; tượng Phương Tướng cũng được đặt đi trước để mở đường trong đám tang). Miệng nó chỉ kêu khát.
Khi nó sắp đuổi kịp, người võ biền giương cung bắn trúng, quái vật liền dừng lại. Một lát nó lại đến gần, người ấy lại bắn, nó lại đứng lại. Chốc lát nó lại tới nữa. Người võ biền vội phóng về đến nhà thì cổng đã đóng, bèn trèo tường vào. Vào rồi, nhìn ra qua khe cửa thì thấy quái vật vẫn còn đó. Người ấy không dám ra lấy ngựa. Sáng hôm sau mở cổng, thấy yên ngựa vứt ở cổng mà ngựa thì mất. Tìm mấy dặm, trong một khu rừng mồ mả thấy con ngựa đã bị ăn (?) hết, chỉ còn trơ xương. (Trích sách "Kỷ văn")
Lý Ngu
Lý Ngu người Toàn Tiết thích chó ngựa, thuở nhỏ phóng túng, không ra gì. Cha từng làm huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện), Ngu theo cha đến nhiệm sở, chỉ lo chơi bời lêu lổng. Đêm nào cũng chui qua lỗ hổng ở tường trốn ra ngoài, theo người ta đi uống rượu. Một lần về đến lỗ tường thì có kẻ quay lưng lại, lấy mông bịt kín lỗ. Ngu đẩy mà nó không nhúc nhích. Lấy kiếm đâm vào, kiếm ngập đến tận chuôi mà nó vẫn y nguyên, mới biết không phải người. Ngu sợ hãi quay về.
Lại có lần cuối năm, Ngu ra đồng săn bắn, con thú chạy vào một khu rừng mồ mả. Vào tìm, thấy trong rừng có một xác chết nằm ngửa, phình trương lên, trông rất ghê tởm, mũi to mắt lớn, mắt đảo qua đảo lại, vẫn còn sáng. Cái xác ngồi dậy nhìn Ngu. Ngu kinh hãi, suýt chết khiếp. Từ đó không dám đi săn nữa. (Trích sách "Kỷ văn")
Người đàn bà huyện Vũ Đức
Năm Khai Nguyên thứ hai mươi tám (năm 740, đời Đường Huyền Tông), ở Vũ Đức có người đàn bà mang thai, sắp sinh con trai. Mẹ chồng lo cho nàng, để dành sẵn đồ ăn. Nhà nghèo, chỉ có mấy đấu bột mì (đấu: đơn vị đong lường, một đấu bằng mười thăng) và một thửa lúa. Đêm nàng trở dạ, chồng đi vắng, mẹ chồng cùng bà hàng xóm nấu cơm cho nàng. Đứa con trai ra đời, mẹ chồng và bà hàng xóm dọn đồ ăn.
Ăn đến sáng mà sản phụ vẫn như đói khát, đòi ăn không ngớt miệng. Mẹ chồng đưa cho hết cả phần ăn của mấy người mà nàng vẫn kêu đói. Mẹ chồng lại nấu một thăng bột mì đưa vào, nàng ăn sạch không sót, lại càng kêu chưa đủ. Mẹ chồng giận, nhưng vẫn nấu thêm. Mẹ chồng vừa ra ngoài, sản phụ thấy trong phòng sau có vò đựng bánh, bèn xuống giường tự cầm vò lấy bánh ăn, bánh lại hết sạch.
Mẹ chồng quay vào trông thấy, vừa giận vừa sợ, bảo bà hàng xóm: "Con dâu này làm sao thế?" Bà hàng xóm nói: "Tôi từ nhỏ (?) đến lớn chưa từng thấy chuyện này." Mẹ chồng đang giận dữ tra hỏi, con dâu nói: "Mẹ không có gì cho con ăn, vậy thì..." rồi nhấc đứa con lên mà ăn. Mẹ chồng giằng lại không được, kinh hãi bỏ chạy. Chốc lát quay vào phòng thì nàng đã ăn hết đứa con, miệng còn đỏ máu. Rồi nàng bảo mẹ chồng: "Con dâu nằm ngửa thì sẽ chết, cũng chẳng còn sót lại gì; nếu nằm nghiêng thì còn cứu được (?)." Nói xong nằm ngửa ra mà chết. (Trích sách "Kỷ văn")
Người dân Hoài Châu
Năm Khai Nguyên thứ hai mươi tám, mùa xuân tháng hai, người dân ba huyện Vũ Đức, Vũ Trắc, Tu Vũ thuộc Hoài Châu tự dưng ăn đất, bảo rằng vị ngon, khác hẳn đất nơi khác. Trước đó, đàn bà thôn Kỳ Thành ở Vũ Đức cùng nhau đi hái lượm, tụ lại than: "Nay gạo đắt, người đói, sống sao nổi?" Có một ông lão mặc áo tía, cưỡi ngựa trắng, mười người theo hầu, đi ngang qua, bảo họ: "Lo gì không có cái ăn? Đất bên bờ mương này rất tốt, ăn được. Các chị thử nếm xem."
Mấy người đàn bà lấy ăn, thấy vị khá lạ, ngoảnh lại thì ông lão đã biến mất. Họ bèn lấy đất ấy về nhà, trộn với bột làm bánh, bánh rất thơm. Từ đó người xa gần tranh nhau đến lấy, đất dọc con mương, đông tây dài năm dặm, nam bắc rộng hơn mười bước, đều bị lấy hết. Ngưu Túc (tác giả sách "Kỷ văn") bấy giờ đang ở Hoài Châu, tự mắt chứng kiến chuyện này. (Trích sách "Kỷ văn")
Người dân huyện Vũ Đức
Ở một nhà trọ huyện Vũ Đức có người thuê phòng, gửi lại một xe đồ rồi khóa cửa đi, mấy chục ngày không quay lại. Chủ trọ lấy làm lạ, mở ra xem thì thấy trong các túi toàn là mặt người, như những tấm áo lột ra (?). Chủ trọ sợ hãi đóng cửa lại. Đêm ấy cửa tự mở, các túi đồ gửi đều biến mất. (Trích sách "Kỷ văn")
Trương tư mã
Trương tư mã (tư mã: chức quan phụ tá trong bộ máy cai trị một châu) ở Định Châu, vào mùa hạ năm Khai Nguyên thứ hai mươi tám, nửa đêm cùng vợ ngồi ngoài trời hóng mát. Ông nghe trên không có vật gì bay tới, tiếng kêu (?) bay qua. Đến nhà chính thì nó bị ngói vướng, lăn lộn trên mái rồi rơi xuống trước hiên, bỏ chạy. Tư mã sai người đuổi theo. Người đuổi lấy chân đá, nghe ra tiếng chó. Bắt được, soi đèn thì là một con chó già, lông đỏ mà thưa, thân rất dài, chân rất ngắn, chỉ chừng một hai tấc. Tư mã sai đem đốt, trong lòng rất lo đó là điềm quái gở. Hơn một tháng sau, ông được đổi làm trưởng sử Thâm Châu (trưởng sử: chức quan phụ tá cao cấp trong bộ máy cai trị một châu). (Trích sách "Kỷ văn")
Lý Thích Chi
Lý Thích Chi đã hiển đạt lại giàu sang, xa hoa, thường bày hàng dãy vạc trước mặt để dọn các món ăn ngon. Một hôm, những chiếc vạc ở trong sân nhảy ra đánh nhau. Gia đồng báo lại, Thích Chi đến chỗ ấy rưới rượu xuống đất, tự khấn thề, mà các vạc vẫn đánh nhau không thôi, quai và chân vạc đều gãy rụng. Hôm sau, Thích Chi bị bãi chức tri chính sự (dự bàn việc chính sự của triều đình, tức ngôi tể tướng), được phong làm thái tử thiếu bảo (chức quan danh dự hàm cao, trên danh nghĩa là phụ đạo thái tử, thực chất không có quyền). Người đương thời biết tai họa của ông chưa dừng ở đó.
Chẳng bao lâu, ông bị Lý Lâm Phủ (tể tướng nắm quyền đời Đường Huyền Tông, nổi tiếng nham hiểm) hãm hại (?), bị giáng làm thái thú (quan đứng đầu một quận) Nghi Xuân. Con trai Thích Chi là Lý Tráp đang làm vệ úy thiếu khanh (phó quan sở Vệ úy, coi kho binh khí và đồ nghi trượng), cũng bị giáng làm biệt giá (quan phó, phụ tá quan đứng đầu quận) quận Ba Lăng. Thích Chi đến châu chưa đầy một tháng thì mất, người đương thời cho là Lâm Phủ bức tử. Lý Tráp đón linh cữu cha về kinh đô, Lý Lâm Phủ giận vẫn chưa nguôi, sai người vu cáo Tráp ở phủ Hà Nam, rồi đánh trượng cho đến chết.
Thích Chi thích uống rượu, tan triều là mời ngay bạn bè thân thích đến chuyện trò, làm thơ, chẳng hề đề phòng Lâm Phủ. Trước kia, lúc còn ở ngôi tể tướng, ông từng làm thơ rằng: "Cửa son xưa nay chẳng đề phòng, bạn thân mặc sức ghé qua chơi. Hôm nay tuổi đã ngoài năm chục, chẳng uống thì còn biết làm chi?" Đến khi bị bãi chức tể tướng, ông làm thơ: "Nhường người hiền, mới thôi tể tướng; vui với 'thánh', hãy cứ nâng ly ('thánh' là tiếng lóng chỉ rượu trong). Thử hỏi khách nơi trước cửa, sáng nay có mấy người đến?" Khi ông chết, vốn không phải tội của ông, người đương thời đều than thở cho nỗi oan ấy. (Trích sách "Minh Hoàng tạp lục")
Lý Lâm Phủ
Nhà Lý Lâm Phủ cũng nhiều lần có yêu quái. Trong cái rãnh ở góc phía nam và phía bắc có ánh lửa bùng lên dữ dội, có khi lại có đứa trẻ cầm lửa ra vào. Lâm Phủ ghét chuyện ấy, tâu xin lập quán Gia Du (quán: đền thờ của đạo Lão) trên khu đất đó.
Lúc Lâm Phủ sắp lâm bệnh, sáng sớm ông dậy để vào chầu, sai lấy túi sách, tức là túi đựng giấy ghi những việc cần làm hằng ngày. Bỗng thấy túi nặng hơn mọi khi. Người hầu mở ra xem thì có hai con chuột chui ra. Ném xuống đất, chúng liền biến thành chó, lông xanh xám, to lớn, mắt dữ tợn, nhe nanh, ngửa mặt nhìn Lâm Phủ. Lâm Phủ sai lấy cung bắn, nghe ầm một tiếng, hình con chó liền biến mất. Lâm Phủ ghê sợ, cáo bệnh không vào chầu. Ngay hôm ấy ông ngã bệnh, chưa quá một tháng thì chết. (Trích sách "Minh Hoàng tạp lục")
Lại một chuyện nữa
Viện Man bỏ hoang ở phố phía nam phường Bình Khang chính là nhà cũ của Lý Lâm Phủ. Sau gian nhà chính, Lâm Phủ dựng riêng một tòa nhà, kiểu dáng cong cong như hình trăng khuyết, gọi là nhà Yển Nguyệt (trăng nằm ngửa). Nhà xây cất lộng lẫy, chạm khắc tinh xảo, đương thời không đâu sánh bằng. Mỗi khi Lâm Phủ muốn làm cho nhà ai tan nát, ông vào nhà ấy ngồi suy tính thật kỹ; hễ thấy ông vui vẻ bước ra là nhà kia không còn nữa.
Đến khi sắp thất thế, Lâm Phủ ở trong nhà ấy thấy một vật giống người, khắp mình phủ lông, lông như lông lợn dựng đứng, răng như răng cưa, móng như móc câu, cao hơn ba thước, giơ tay che (?) mặt Lâm Phủ, mắt sáng như chớp, giận dữ nhìn ông. Lâm Phủ quát mấy lần mà nó không nhúc nhích. Ông vội sai đem cung tên đến, người lông lá cười rồi nhảy vào nhà trước. Người hầu gái trong nhà gặp phải liền chết đột ngột. Nó đi qua chuồng ngựa, những con ngựa tốt trong chuồng cũng chết. Chưa đầy một tháng sau thì Lâm Phủ thất thế. (Trích sách "Khai Thiên truyền tín ký")
Dương Thận Căng
Anh em Dương Thận Căng giàu sang mà trong lòng thường không yên. Sáng nào cũng lễ tượng Phật, thầm cầu được che chở. Một hôm, trên cái sạp đất trước tượng Phật có bụi tụ thành ba đống, trông như mồ mả. Thận Căng ghét, lại ngờ là trẻ con nghịch, sai quét đi. Qua một đêm, các đống bụi lại như cũ. Ít lâu sau thì tai họa ập đến. (Trích sách "Dậu Dương tạp trở")
Khương Kiểu
Khương Kiểu từng đến chơi chùa Thiền Định, phủ Kinh Triệu (vùng kinh đô) bày tiệc rất linh đình. Lúc uống rượu, trong tiệc có một kỹ nữ tuyệt sắc dâng rượu, sửa lại búi tóc, nhưng chưa ai từng thấy tay nàng. Mọi người lấy làm lạ. Có người khách say rượu đùa: "Chẳng lẽ tay có sáu ngón à?" Bèn cố kéo tay nàng ra xem. Kỹ nữ theo đà kéo mà ngã xuống, hóa ra là một bộ xương khô. Rốt cuộc Khương Kiểu gặp họa. (Trích sách "Dậu Dương tạp trở")
Triều Lương Trinh
Triều Lương Trinh giỏi xét xử án kiện, nổi tiếng một thời, tính cứng rắn, dữ dằn, không sợ gì. Năm nào ông cũng đào đất ở phương Thái Tuế (Thái Tuế: vị thần ứng với sao Mộc, mỗi năm đóng ở một phương; theo tục kiêng kỵ, động thổ ở phương ấy sẽ gặp họa). Đất rất cứng. Đào xong, bỗng được một khối thịt to hơn cái bát lớn đựng cơm. Lương Trinh quất nó mấy trăm roi rồi đem vứt ra ngã tư đường lớn.
Đêm ấy ông sai người nấp kín rình nghe. Sau canh ba, có đông xe ngựa kéo đến chỗ khối thịt, hỏi: "Anh Thái Tuế, cớ sao chịu nhục thế này mà không báo thù?" Thái Tuế đáp: "Hắn đang lúc vinh hiển thịnh vượng, biết làm sao được?" Sáng ra thì khối thịt đã biến mất. (Trích sách "Quảng dị ký")
Nhà họ Lý
Cuối niên hiệu Thượng Nguyên (khoảng năm 761, đời Đường Túc Tông), lại có nhà họ Lý không tin Thái Tuế, đào đất ở phương ấy, được một khối thịt. Người ta bảo nhau rằng: ai đào được Thái Tuế thì quất nó mấy trăm roi sẽ khỏi tai họa. Nhà họ Lý quất được hơn chín mươi roi thì khối thịt bỗng vọt lên rồi biến mất. Nhà họ Lý có bảy mươi hai người, chết gần hết, chỉ còn cậu bé con nhà Khoái công. Anh em họ Lý sợ cả nhà bị tuyệt diệt, nửa đêm sai đầy tớ sửa soạn hành trang, bắt cóc cậu bé đem đi giấu. Chỉ có đứa trẻ ấy sống sót, về sau được kế thừa tước Khoái công. (Trích sách "Quảng dị ký")
Lại một chuyện nữa
Ở Ninh Châu có người cũng đào được Thái Tuế, to bằng cái (?), hình như cây nấm đỏ, có mấy nghìn con mắt. Nhà ấy không biết là gì, đem ra đường lớn hỏi khắp những người hiểu biết. Có một nhà sư người Hồ (người các tộc phương Tây và phương Bắc) kinh hãi nói: "Đây là Thái Tuế, phải mau chôn lại!" Người ấy vội đem chôn trả chỗ cũ. Qua một năm, người trong nhà chết gần hết. (Trích sách "Quảng dị ký")
Trương Chu Phong
Công bộ viên ngoại (viên ngoại lang bộ Công: quan phó trong một ty thuộc bộ Công, bộ coi việc xây dựng) Trương Chu Phong kể: trang trại cũ của ông ở phía đông thành, phía tây gò Cẩu Giá Chủy. Có lần ông đắp tường ở phương Thái Tuế, một đêm tường đổ sập hết. Ông ngỡ là nền đất rỗng, thợ làm không cẩn thận, bèn dẫn tá điền tự chỉ huy đắp lại. Tường cao chưa được mấy thước thì người nấu cơm kinh hãi kêu lên: "Có quái rồi!"
Vội ra xem, thấy mấy đấu cơm đều nhảy ra khỏi mặt đất, bám lên tường đều như những quân cờ, không hạt nào chồng lên hạt nào, dựng thẳng đến nửa bức tường như một đường ranh. Ông bèn mời thầy cúng đến rưới rượu xuống đất tạ lỗi, sau cũng không có chuyện gì khác. (Trích sách "Dậu Dương tạp trở")
Vương Phong
Ở huyện Tức Mặc, Lai Châu có người dân tên Vương Phong, anh em ba người. Phong không tin chuyện kiêng kỵ phương hướng, từng đào hố ở phương Thái Tuế, thấy một khối thịt to bằng cái đấu, ngọ nguậy cựa quậy. Phong bèn lấp hố lại, nhưng lấp đến đâu khối thịt lại trồi lên đến đó. Phong sợ, vứt nó đi. Qua một đêm, khối thịt lớn lên lấp kín cả sân. Trong vòng mấy ngày, anh em và tôi tớ trong nhà đều chết đột ngột, chỉ còn sót một người con gái. (Trích sách "Dậu Dương tạp trở")
Phòng Tập
Đời Đường Túc Tông, thượng thư lang (quan làm việc ở các bộ thuộc Thượng thư tỉnh, cơ quan điều hành chính sự của triều đình) Phòng Tập khá cậy quyền thế. Một ngày rảnh rỗi, ông ngồi một mình trong phòng (?) ở nhà riêng, bỗng có một đứa trẻ chừng mười bốn, mười lăm tuổi, tóc cắt ngắn ngang mày, cầm một cái túi vải, không biết từ đâu đến, đứng trước mặt ông. Ban đầu họ Phòng tưởng là nhà thân quen sai trẻ đến thăm hỏi, hỏi thì nó không đáp. Lại hỏi trong túi đựng gì, đứa trẻ cười: "Con ngươi mắt đấy."
Rồi nó dốc túi ra, chừng mấy thăng con mắt rơi xuống đất, lăn tản ra bốn phía, có con còn bò lên tường, leo lên mái. Cả nhà kinh hãi, thì đứa trẻ đã biến mất, những con mắt cũng không thấy đâu nữa. Về sau Phòng Tập mắc tội bị giết. (Trích sách "Nguyên hóa ký")
Trương Dần
Trương Dần người Phạm Dương có lần đi ở phía nam thành cũ Lạc Dương. Trời đã tối, ông định đến xin ngủ nhờ nhà người quen. Đi qua một con đường hẹp, ngựa bỗng hoảng sợ, rụt đầu lại không chịu đi. Dần ngờ phía trước có điều lạ, bèn nhìn sang bên đường, thấy trên đầu cây cột đá lớn của một ngôi mộ có một vật hình như cái lồng bằng vải the, to bằng cây cột cầu trên đài Từ (?). Nó lớn dần lên, to như cái thùng đựng mấy hộc (hộc: đơn vị đong lường, bằng mười đấu).
Chạm đất rồi nó bay vụt đi như sao băng, tiếng ầm như sấm, chim ngủ trong rừng nơi nó bay qua đều kinh hãi bay tán loạn. Bay được hơn trăm bước, nó rơi xuống một nhà nọ. Dần ngầm ghi nhớ rồi đi. Hơn một tháng sau ông lại đi qua nhà ấy, thì cả nhà lớn bé không còn ai. Hỏi hàng xóm, họ nói người vợ nhà ấy phụng dưỡng mẹ chồng vô lễ, mẹ chồng chết rồi thì nhà ấy gặp tai họa này. (Trích sách "Quảng dị ký")
Yến Phụng Tường
Yến Phụng Tường người Bình Dương khá thông thạo lục nghệ (sáu môn học của nhà Nho: lễ nghi, âm nhạc, bắn cung, đánh xe, viết chữ, tính toán), mở trường dạy học trò. Một đêm ông cùng vợ ở trong nhà, bỗng nghe bên ngoài có tiếng ư ử, tưởng là kẻ trộm, bèn xỏ giày ra xem, thì thấy ngay một vật màu trắng, dài hơn một trượng (trượng: mười thước, khoảng ba mét), đứng giữa sân. Ông vội vào nhà đóng cửa lại. Dần dần nghe tiếng nó bước lên bậc thềm, gọi: "Phụng Tường! Đêm còn chưa khuya, đóng cửa làm gì?" Ông im lặng không dám đáp, thắp đèn ngồi canh giữ.
Chốc lát, ở khe cửa hiện ra một khuôn mặt như mặt khỉ, rồi xộc vào, gọi đồng bọn, mấy trăm con theo nhau chui qua khe cửa vào, con nào cũng cao hơn hai thước, mặc quần đùi bằng da báo, môi dày trề ra, mắt trợn trừng, trông rất xấu xí, dữ tợn. Có con leo lên vách, có con ở trên xà nhà, có con nhảy nhót phía sau, ra chiều muốn ép sát tới. Bên cạnh Phụng Tường chỉ có một cái gối và cây đàn tỳ bà của vợ, ông bèn ném vào chúng; con nào bị trúng thì bỏ đi. Đến sáng chúng mới đi hết, ông nhờ thế mà thoát.
Từ đó, trong lúc hoảng hốt, ông thường thấy trong phòng có những vị mặc áo đội mũ quan đứng đầy bốn vách, nói: "Ta là sứ giả của vua Nghiêu ở Bình Dương (?) (Bình Dương tương truyền là kinh đô vua Nghiêu)." Ông mời thầy cúng đến cúng tế cầu khấn, rốt cuộc chúng vẫn không đi. Ông bèn lánh vào tinh xá (chùa, nơi tu hành), lại thấy dưới bệ thờ Phật có một bộ mặt lớn trợn mắt nhìn mình. Ông lại định trốn sang chỗ khác, ra khỏi cửa thì lại thấy cả bọn đang nô đùa trong ngõ, lao thẳng tới chỗ ông, khiến ông không đi đâu được.
Đã không có lối thoát, bệnh lại càng nặng, ông bèn mời nhiều nhà sư đến thiết trai (bày cỗ chay cúng dường), lập đàn trì chú (tụng niệm thần chú), lại mời đạo sĩ thờ thần Lục Đinh (sáu vị thần thuộc các ngày Đinh trong đạo Lão, được đạo sĩ sai khiến để trừ tà) đến vẽ bùa, làm phép cấm chú, bọn quái mới dần dần rút đi. Mấy hôm sau, Phụng Tường nằm mơ thấy một người mặc áo đỏ, chít khăn đen, đứng lơ lửng trên không, nói: "Trả hồn phách lại cho ngươi đây." Rồi người ấy ném cho Phụng Tường mấy chục thứ, có cái như tóc đàn bà, có cái như áo đỏ thẫm. Phụng Tường nhận lấy hết. Hôm sau thì ông khỏi bệnh. (Trích sách "Quảng dị ký")
Chàng họ Vương
Đầu niên hiệu Vĩnh Thái (năm 765, đời Đường Đại Tông), có chàng họ Vương ở phía bắc chùa Hiếu Cảm thuộc châu (?). Một ngày mùa hè, chàng say rượu nằm ngủ, tay buông thõng xuống cạnh giường. Vợ sợ gió lùa, nâng tay chàng lên. Bỗng có một bàn tay khổng lồ thò ra trước giường, kéo tay chàng Vương làm chàng rơi xuống đất, rồi thân chàng dần dần chìm vào trong đất. Vợ cùng tôi tớ xúm lại kéo mà không giữ nổi. Mặt đất như nứt ra, lúc đầu còn thấy dải áo, chốc lát cũng không thấy nữa. Cả nhà dốc sức đào, sâu chừng hai trượng thì được một bộ xương khô, trông như đã mấy trăm năm. Rốt cuộc không biết là thứ yêu quái gì. (Trích sách "Dậu Dương tạp trở")
Lương Trọng Bằng
Lương Trọng Bằng người huyện Diệp, nhà ở con phố phía tây ngoại thành Nhữ Châu. Phía tây con mương ở nam con phố ấy ông có một trang trại nhỏ, thường sáng đi chiều về. Đầu niên hiệu Đại Lịch (khoảng năm 766, đời Đường Đại Tông), ngày rằm tháng tám, trời đất trong vắt, không một chút bụi mờ. Cách nhà chừng mười lăm, mười sáu dặm có khu rừng mộ lớn của một dòng họ quyền thế, toàn trồng cây bạch dương. Bấy giờ đang cảnh thu, lá rụng. Trọng Bằng cưỡi ngựa đến đó vào khoảng canh hai, nghe trong rừng có tiếng xào xạc, bỗng có một vật từ trong rừng bay ra.
Ban đầu Trọng Bằng tưởng là chim đang ngủ bị giật mình, nhưng chốc lát nó đã sà vào lòng ông, ngồi lên cầu yên ngựa. Dưới ánh trăng, thấy nó to cỡ cái giỏ tre đựng được năm đấu (?), lông màu đen, đầu giống đầu người, mắt sáng như ngọc. Nó liền gọi Trọng Bằng là em, nói: "Em sợ à?" Người nó bốc mùi hôi như mùi dê đực, nói năng hệt như người. Đến ngoài cổng thành Nhữ Châu, thấy có nhà còn thức, đèn đuốc sáng trưng, quái vật vụt bay lên về phía đông nam, không biết đi đâu.
Sau chuyện ấy, Trọng Bằng về nhà nhiều ngày mà không dám kể với người nhà. Bỗng một đêm khuya, trăng lên, trời lại đẹp, Trọng Bằng gọi các em trai em gái ra sân, bày rượu uống, khi huýt sáo khi ngâm thơ, nhân đó kể lại chuyện đêm trước. Quái vật bỗng từ trên mái nhà bay xuống, nói với Trọng Bằng: "Em đang kể chuyện gì về anh già đấy?" Thế là lớn bé chạy tán loạn, chỉ còn lại Trọng Bằng. Nó nói: "Em làm chủ nhà đãi anh đi." Rồi đòi rượu mãi không thôi.
Trọng Bằng nhìn kỹ, thấy dưới cổ nó có cái bướu to như cái chum (?); đôi cánh để bay chính là hai cái tai, mà tai cũng là cánh; mũi lông đen bù xù (?), to bằng quả trứng ngỗng. Nó uống mấy đấu rượu, say gục trên mâm tiệc như ngủ say. Trọng Bằng lén đứng dậy mài con dao lưỡi rộng, nhắm vào cổ nó mà đâm, máu phun tóe ra. Nó liền bật dậy nói: "Anh cả đây, anh cả đây! Em đừng có hối hận!" Rồi lẩn ra sau mái nhà, không thấy nữa. Máu đầy cả sân. Trong vòng ba năm, cả nhà Trọng Bằng ba mươi người chết sạch. (Trích sách "Can Tử")
Thái Bình quảng ký, quyển 362.
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh ra lệnh biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video