Thái Bình Quảng Ký (bộ sách lớn đời Tống, sưu tập truyện kể từ các sách xưa), quyển 363. Đời Tống, nhóm Lý Phưởng biên soạn. Mục Yêu quái, phần 5.
Vi Bàng · Liễu thị · Vương Tố
Lý Triết · Lư Viện · Người dân Lư Giang
Ngôi tháp ở châu · Chùa Cao Bưu · Lưu Tích Trung
VI BÀNG
Trong niên hiệu Đại Lịch đời Đường, có người học trò tên Vi Bàng, sức khỏe hơn người. Ông đi đêm chẳng sợ gì cả, lại giỏi cưỡi ngựa bắn cung, lúc nào cũng mang cung tên theo mình. Ông không chỉ bắt chim thú về nướng, mà hễ thấy rắn, bọ cạp, giun đất, bọ hung, dế dũi là bắt ăn hết.
Có lần ông đi ở kinh đô lúc chiều tối, tiếng trống báo giờ đóng cửa sắp dứt, nhà chủ ông định đến trọ vẫn còn xa. Ông muốn tìm chỗ ngủ nhờ mà không biết đi đâu. Bỗng thấy trong khu chợ có một nhà quan đang dọn cả nhà ra ngoài, con cháu sắp khóa cửa. Bàng xin ngủ nhờ. Chủ nhà nói: "Nhà hàng xóm có tang. Tục truyền rằng 'sát' (luồng khí dữ, hồn dữ của người chết quay về vào một ngày nhất định sau khi chết) sẽ vào nhà, làm hại người và đồ vật. Nay tôi đưa cả nhà sang nhà người thân gần đây để tránh, mai sẽ về. Tôi không thể không nói trước với ông." Vi Bàng đáp: "Chỉ cần cho tôi ngủ nhờ, còn hại gì nữa. Cái 'sát' ấy, tôi tự đương đầu."
Chủ nhà bèn dẫn ông vào nhà, mở nhà chính và nhà bếp, chỉ cho giường chiếu, đồ ăn thức uống đều đủ cả. Bàng sai người hầu cho ngựa nghỉ ở máng, đặt nến đèn trong nhà chính, lại sai vào bếp nấu ăn. Ăn xong, ông bảo người hầu ngủ ở gian nhà khác. Bàng kê giường ở nhà chính, mở toang hai cánh cửa, tắt nến, giương cung ngồi chờ.
Gần hết canh ba (khoảng từ 11 giờ đêm đến 1 giờ sáng), bỗng thấy một luồng sáng to như cái mâm lớn từ trên không bay xuống, [sà] (?) xuống dưới cánh cửa phía bắc, sáng rực như lửa. Bàng thấy thì rất mừng, trong bóng tối kéo căng cung bắn. Một mũi tên trúng ngay, nghe "bộp" một tiếng, ánh lửa chập chờn như đang cựa quậy. Ông bắn liền ba mũi, ánh sáng dần [mờ đi] (?), không cựa được nữa. Ông cầm cung đi thẳng tới, [rút] (?) tên ra, vật phát sáng rơi xuống đất.
Bàng gọi người hầu mang lửa tới soi, thì ra là một cục thịt, bốn phía đều có mắt, mắt mỗi lần mở động là phát sáng. Bàng cười: "Lời đồn về 'sát' quả không sai." Rồi sai người hầu nấu. Thịt thơm vô cùng. Ông cho nấu thật nhừ, rồi thái nhỏ ra ăn, càng thấy thơm ngon, bèn chia cho người hầu, để lại một nửa biếu chủ nhà. Đến sáng, chủ nhà về, thấy Vi Bàng bình yên thì mừng. Vi Bàng kể chuyện bắt được "sát", đem phần thịt còn để lại ra biếu. Chủ nhà chỉ biết kinh ngạc thán phục. (Trích sách Nguyên Hóa Ký)
LIỄU THỊ
Trong niên hiệu Đại Lịch đời Đường, có một người học trò có trại ruộng ở Vị Nam, mắc bệnh chết ở kinh đô. Vợ là Liễu thị vì thế về ở trại ruộng, có một đứa con trai mười một, mười hai tuổi.
Một đêm hè, đứa con bỗng hoảng sợ, không ngủ được. Sau canh ba, nó thấy một ông già mặc áo trắng, hai cái nanh chìa ra ngoài môi, nhìn chằm chằm vào nó rất lâu, rồi dần tiến lại gần. Có một đứa tớ gái đang ngủ say, ông già bèn bóp cổ nó, cắn nghe răng rắc, quần áo theo tay mà rách nát, rồi chộp lấy mà ăn. Chốc lát xương đã lòi ra, lão lại nhấc lên uống hết ngũ tạng. Đứa con thấy miệng ông già to như cái nia, vừa kêu lên thì chẳng thấy gì nữa, đứa tớ gái chỉ còn trơ xương.
Mấy tháng sau cũng không có chuyện gì khác. Đến ngày làm lễ chay giỗ tường (lễ giỗ mãn tang, làm sau khi người chết được một năm hoặc hai năm) cho người chồng, lúc chiều tối, Liễu thị ngồi ngoài sân hóng mát. Có một con ong vò vẽ bay vòng quanh đầu và mặt bà. Liễu thị lấy quạt đập rơi xuống đất, thì ra là một quả óc chó. Bà nhặt đặt vào lòng bàn tay, nó liền lớn lên, lúc đầu bằng nắm tay, rồi bằng cái bát; trong lúc bà kinh hãi nhìn thì nó đã to bằng cái mâm. Nghe "bốp" một tiếng, nó tách làm hai mảnh, quay tròn trên không, kêu vo vo như đàn ong vỡ tổ, bỗng úp chập vào đầu Liễu thị. Đầu Liễu thị vỡ nát, răng văng dính vào thân cây. Vật kia bay đi, rốt cuộc không biết là quái vật gì. (Trích sách Dậu Dương Tạp Trở)
VƯƠNG TỐ
Năm Kiến Trung thứ ba, Vương Tố, nguyên là công tào (chức quan ở phủ, coi việc khảo xét công trạng và hồ sơ quan lại) phủ Dương Châu, từ mùa đông đi dự điều tuyển (kỳ xét chọn để bổ nhiệm quan do triều đình tổ chức), đến tháng tư vẫn bặt tin. Vợ ông là Đậu thị người Phù Phong lo lắng lắm. Bà có hai con gái, đều [còn nhỏ] (?).
Bỗng nghe ngoài cửa có bà đồng xem bói tên Bao Cửu Nương đi qua ngõ. Người ta đều khen bà xem việc gì cũng trúng, nên Đậu thị gọi vào xem. Cửu Nương bày hương và nước xong, chốc lát nghe trên không có một người hạ xuống. Cửu Nương nói: "Tam Lang đến đấy à, hãy xem giùm phu nhân xem ông công tào có chuyện gì mà chẳng có thư tin, bao giờ thì về." Nói xong, vị thần kia đi.
Qua vài khắc, bỗng có tiếng từ trên không uốn lượn hạ xuống, vào trong cổ họng Cửu Nương, nói: "Phu nhân lấy gì đền đáp đây? Ông chủ về rất bình an. Hôm nay ông ấy đang ở hiệu lụa chợ Tây, vay tiền rồi cùng bốn người chơi trường hành (một trò cờ bạc thời Đường, chơi bằng quân cờ và con xúc xắc). Vì ở trường tuyển ông dùng [người thế] (?) nên bị người ta tố cáo, vì vậy không được làm quan. Hiện ông đang sửa soạn hành lý để về." Đậu thị lén ghi chép lại.
Rạng sáng ngày hai mươi ba tháng năm, Tố bất chợt về đến nhà. Đậu thị rất mừng. Ngồi xong, bà liền hỏi: "Sao ông lại dùng [người thế] (?) để việc tuyển chọn không thành? Lại còn ngày ấy tháng ấy ở chợ Tây vay tiền, cùng bốn người chơi trường hành?" Tố vốn không hề gửi thư về, nên sững sờ kinh ngạc. Người vợ bèn kể chuyện bà đồng.
Ông liền cho gọi bà đồng đến. Bà nói: "Đừng lo, sang năm nhất định được chức quan tốt. Hôm nay từ phía tây bắc có người dắt hai con trâu nước bị đau chân đi qua, cứ mua đi, đừng mặc cả. Trong vòng mười ngày sẽ được lời gấp mấy lần." Đến giờ ấy quả có người dắt trâu què đi qua, ông liền mua với giá bốn nghìn đồng. Mua về được sáu, bảy ngày, trâu béo khỏe, chân cũng chẳng sao. Nhà làm cối xay cùng xóm có hai con trâu bỗng chết, gấp quá không mua đâu được, bèn trả mười lăm nghìn đồng để mua lại.
Trước kia nhà Tố ở phía tây chùa Khánh Vân. Bà đồng bỗng bảo: "Nên bán gấp căn nhà này." Ông làm theo, bán được một trăm năm mươi nghìn đồng. Bà lại bảo ông sang phía đông sông thuê một căn nhà trả tiền theo tháng, cất giữ tiền của chừng một năm, rồi mua tre đan những chiếc sọt thô, mỗi chiếc đựng được năm, sáu đấu (đơn vị đong thể tích, thời Đường mỗi đấu khoảng sáu lít), chất đống không biết bao nhiêu mà kể.
Mùa xuân năm sau, liên súy (quan tổng trấn coi nhiều châu) Trần Thiếu Du bàn việc đắp thành Quảng Lăng, lấy khu nhà cũ của Tố và chỉ trả nửa giá. Lại cần chở đất đắp thành, phải dùng sọt, mỗi chiếc sọt giá ba mươi đồng, tính ra Tố được bảy, tám chục nghìn đồng. Lúc ấy ông mới mua nhà ở phía đông sông.
Vị thần đồng kia không qua Bao Cửu Nương nữa mà tự đến, nói: "Tôi họ Tôn, tên Tư Nhi, ở nhờ đất Ba Lăng. Tôi nợ tiền Bao Cửu Nương, nay đã trả đủ, đã từ biệt bà ấy để về, nên đến chào." Nó than thở hồi lâu, không thấy hình dạng. Đậu thị cảm kích những điều nó đã bày cho, bèn nói: "Sao cậu không ở lại một thời gian? Hay là ta nuôi cậu làm con, được không?" Tư Nhi nói: "Phu nhân đã cho thì tôi còn lo gì nữa. Xin làm cho tôi một căn nhà nhỏ đặt dưới mái hiên nhà chính, mỗi bữa ăn cho một ít là đủ."
Đậu thị làm theo. Hơn một tháng sau, gặp gió thu mưa tạt, nửa đêm nó thở dài não ruột. Đậu thị bèn nói: "Nay ta với con đã là mẹ con, cần gì phân trong ngoài. Hay con lên ở trên cái tủ đầu giường ta, được không?" Tư Nhi lại mừng, ngay tối ấy dọn vào, rồi chào hỏi, lạy hai người chị. Không thấy hình, chỉ nghe tiếng nói.
Con gái lớn của Tố hay đùa, bèn bảo: "Chị sẽ cưới cho em một cô vợ." Thế rồi vẽ một cô gái lên giấy, lại [tô vẽ trên vải] (?). Tư Nhi nói: "Xin cho cô ấy ăn mặc giống chị út." Cô con gái cũng đùa: "Theo ý em." Đêm ấy nó nói cười như đang trò chuyện với ai, rồi nói: "Con dâu ra chào hai cô."
Người em họ của Tố lấy chồng nhà họ Hàn, ở Nam Yển, mới [sinh con] (?). Hai cô con gái làm đôi giày thêu định đem tặng, vừa sai đứa hầu gói ghém thì Tư Nhi cười. Hai cô hỏi cười gì, nó đáp: "Đứa cháu bé (?) ấy có một chân bị sưng, khó mà đi giày thêu." Từ đó Đậu thị bắt đầu ghét nó. Tư Nhi đã biết, mấy hôm sau liền xin từ biệt, nói: "Con tạm về Ba Lăng. [Đội ơn] (?) hai chị đã cưới vợ cho, con muốn đem cô ấy theo. Xin cha cho đóng một chiếc thuyền nhỏ dài chừng hai thước (thước thời Đường khoảng 30 cm), nhờ các chị trông nom mang hương hoa tiễn con đến sông Dương Tử, thế là con mãn nguyện lắm rồi."
Đậu thị làm theo lời xin. Hai cô con gái lại tặng một bức lụa vẽ vợ chồng nó ngồi đối nhau. Tư Nhi mặc áo xanh lục, cầm hốt, đứng trên chiếc thuyền nhỏ lạy chào từ biệt. Từ khi nó đi, hai cô gái đều như người mất hồn. Hai năm sau, cô lớn lấy anh họ bên ngoại, đúng đêm làm lễ cưới thì chết ở cửa màn. Lấy nến soi, thân hình chỉ như một chiếc lá vàng. Cô út lấy Trương Sơ, lúc mới về nhà chồng cũng chết y như chị. Tố làm quan đến chức tư mã (quan phụ tá cho người đứng đầu quận) quận Sơn Dương thì mất. (Trích sách Can Tử)
LÝ TRIẾT
Mùa xuân năm Trinh Nguyên thứ tư đời Đường, Lý Triết, chức lục sự tham quân (quan ở châu, coi việc giấy tờ và kiểm tra sổ sách) của Thường Châu, nhà ở ngoài lũy phía đông huyện Đan Dương. Cách đó năm dặm có một trại ruộng, nhiều nhà tranh. Giữa ban ngày, bỗng dưng có lửa tự bốc cháy, chữa thì tắt. Xem dưới đất thấy dấu giày gai rộng hơn một thước, cho là kẻ trộm, nhưng tìm thì chẳng thấy gì. Trong khoảng mười ngày cháy nhiều lần, nhưng dập đều dễ, lúc ấy mới biết là chuyện yêu quái.
Về sau có đồ vật từ trên không ném xuống, người nhà kinh hãi, quần áo đồ đạc thường bị mất. Có bà vú tên A Vạn vốn có khả năng cảm thông với thần linh, thường thấy một người đàn ông ra vào đi theo bà. Có khi hắn hiện hình người Hồ, râu ria rậm rạp oai vệ, mặc áo da cừu non, đội mũ da chồn, lẫn màu đỏ màu tía, thoắt ẩn thoắt hiện.
Triết buổi tối ngồi học sách Xuân Thu trong buồng riêng. A Vạn thấy người Hồ lấy trộm một quyển sách rồi đi, vội chạy báo Triết. Triết xem lại thì thiếu một quyển. Ông vừa khấn vái thì chốc lát sách đã trở lại trong bao, cũng không hề hư bẩn.
Nhà họ Lý lo lắm, cho rằng tre ngoài sân cao rậm, yêu tinh có thể trú ngụ, bèn lén bàn chặt đi để trồng đào. Bỗng ở trong sân nhặt được một bức thư: "Nghe ông bàn chặt tre trồng đào. Chi bằng đem hết làm thẻ tre. Ở châu đang lúc lúa rẻ, một thuyền tre đổi được một thuyền lúa, mong ông làm gấp đi." Chữ viết vụng về, giấy chỉ vuông vài tấc.
Hai người cháu gọi Triết bằng chú là Sĩ Ôn và Sĩ Nho đều cứng cỏi dũng cảm, thường mắng chửi nó, liền bị mất mũ mất giày. Sau đó hơi khấn vái một chút thì đồ mất lại được trả về. Nó lại ném thư xuống: "Bậc thánh mà không biết suy nghĩ thì thành kẻ cuồng, kẻ cuồng mà biết suy nghĩ thì thành bậc thánh. Các ông trước mắng ta, sau lại khấn ta, nay ta trả lại hết." Cuối thư ký: "Lời trình của Mặc Địch quân."
Mười ngày sau, người hàng xóm trộm con chó của Triết đem giết ăn thịt. Việc bị lộ, lại được một bức thư: "Ở nơi xóm có lòng nhân là tốt đẹp; chọn chỗ ở mà không ở chỗ có lòng nhân thì sao gọi là khôn?"
Vài chục ngày sau, nhà mất rất nhiều đồ, người nhà ngờ là nó lấy trộm. Lại có thư dẫn thơ Lưu Trường Khanh: "Họ Trực trộm vàng, bị oan" (điển tích: thời Hán, Trực Bất Nghi bị nghi oan là trộm vàng của người cùng phòng, sau người kia tìm được vàng mới biết ông vô tội). Thư viết tiếp: "Các ông bảo ta là kẻ trộm, nay đã bắt được kẻ trộm thật, giờ thì sao?"
Sĩ Ôn và Sĩ Nho rốt cuộc vẫn chống lại nó. Một đêm hè, Sĩ Ôn say rượu nằm quay lưng về phía ngọn nến ở đầu giường, thấy một người đàn ông từ cửa đi thẳng vào, không ngờ có người, bèn đến trước ngọn nến. Sĩ Ôn bỗng nhảy bổ lên tóm lấy, quả bắt được. Nến cũng tắt, hai bên vật lộn hết sức trong bóng tối. Hồi lâu nghe răng rắc, đến khi mang nến tới thì vật kia dần cứng lại, hóa ra là một miếng ngói. Lưng ngói có vẽ mắt mày, lấy giấy làm khăn đội đầu, mặc áo trẻ con, lại lấy dải khăn choàng của đàn bà quấn quanh đầu mấy vòng mới buộc lại. Nhà họ Lý bèn đóng đinh nó vào cột rồi đập nát.
Mấy hôm sau, có người đàn bà mặc đồ tang khóc ở ngoài vườn, nói: "Giết chồng tao rồi!" Hôm sau lại khóc trong sân, rồi ném thư xuống: "Tục ngữ có câu: một con gà chết, một con gà khác gáy. Bọn ta có cả trăm nhà, sẽ báo thù."
Từ đó nó qua lại như cũ. Có lần nó lấy quần áo của người ta treo lên cành [cây trong sân] (?) xum xuê, không ai biết bằng cách nào; van xin thì nó gỡ xuống. Nó lại bỏ đồ to vào trong đồ nhỏ, lấy ra bỏ vào chẳng vướng gì.
Mười ngày sau, Sĩ Nho lại thắp đèn, thấy một người đàn bà từ ngoài vào đùa nghịch dưới đèn, lại bị Sĩ Nho bắt được. Vật lộn hồi lâu, đập mạnh thì nó cứng lại; soi đèn xem thì cũng là miếng ngói mặc áo. Bèn đem nghiền thành bột. Hôm sau lại có tiếng khóc than như trước.
Nó vẫn sợ hai người cháu, gọi họ là "hai cậu"; hai cậu có mặt thì nó ít đến. Nhà họ Lý lén định dời nhà, thì nhận được thư: "Nghe ông muốn dọn nhà, ta đã đến trước chỗ ấy rồi."
Nhà họ Lý có hai con chó già, một con tên Hàn Nhi, một con tên Mãnh Tử. Từ khi có yêu quái này, chúng bỏ ăn, thường vẫy đuôi đùa giỡn ở những chỗ tối trống không, bèn giết cả hai. Từ đó, trong nhà lén bàn việc gì thì yêu quái không biết được. Có thư viết: "Từ khi không còn thằng cả Hàn, thằng hai Mãnh, bọn ta chẳng còn chỗ dựa."
Lại có người nhà từ thành trở về làng, gặp hai người đàn ông bên đường đón hỏi: "Nghe nhà các người có chuyện quái lạ, thế nào rồi?" Người kia kể lại sự việc. Đi được vài bước ngoảnh lại thì đã không thấy đâu.
Nhà họ Lý đến Nhuận Châu mời sơn nhân (người tu đạo ở núi, làm thầy pháp) Vi Sĩ Xương. Sĩ Xương lấy bùa đặt vào giữa ngói và song cửa để trấn áp. Liền có thư: "Bùa là vật chí thánh, thế mà lại đặt trên mái nhà, chẳng phải khinh nhờn sao?" Sĩ Xương không làm gì được, bèn bỏ đi.
Nghe nói vùng Hoài Sở có ông Vệ lâu năm làm chú thuật (phép đọc thần chú trừ tà), bèn mời đến. Ông Vệ đến, nó có vẻ sợ, đến thưa dần. Ông Vệ bèn lập đạo tràng (đàn lễ để làm phép) làm phép khảo triệu (phép gọi tà ma đến để tra hỏi), đặt một cái hòm trên đàn. Qua một đêm, trong hòm có một tờ khai. Tờ khai liệt kê đồ đã mất, nói: "Bao nhiêu món đã bán, nhớ được bao nhiêu tiền, mua hoa quả và lược các thứ; ăn hết rồi, số còn lại bao nhiêu món xin trả lại cả." Xem lại thì đồ đều có đủ trong hòm. Tờ khai lại nói: "Cái nồi bị mất, chúng tôi quả thật không lấy, xin hỏi ở ven nước." Cuối tờ ghi: "Bọn hồ ly cùng trình." Từ đó nó không đến nữa. Hôm khác, quả nhiên tìm được cái nồi cùng mấy thứ khác dưới sông, đúng như lời nói "hỏi ở ven nước". (Trích sách Thông U Ký)
LƯ VIỆN
Năm Trinh Nguyên thứ chín, Lư Viện, nguyên là thứ sử (quan đứng đầu một châu) Hào Châu, nhà ở phường Khang Dụ, Đông Đô (tức Lạc Dương). Cha Viện là Lư Chính bệnh mất. Hai ngày sau, giữa trưa, bỗng có một con chim lớn màu xanh sẫm bay vào sân, lượn vòng trên không, ước bóng nó rộng chừng một trượng bốn, năm thước (một trượng là mười thước, khoảng 3 mét). Người nhà ai cũng thấy. Chốc lát nó bay vào giếng ở góc tây nam, lâu sau mới bay ra. Người ta đến xem thì nước giếng đã cạn, trong đó có hai quả trứng to bằng cái đấu. Đem lên đập vỡ, máu chảy ra mấy đấu.
Đến sáng, bỗng nghe ở góc trong phía tây nhà chính có tiếng đàn bà khóc. Đến xem thì thấy một cô gái chừng mười tám, mười chín tuổi, đầu trùm khăn đen, khóc càng lúc càng thảm thiết. Hỏi từ đâu đến, cô thong thả bước sang gian phía đông, rồi nói: "Ta đẻ con trong giếng, sao các ngươi dám lấy mà giết?" Nói xong cô quay sang gian phía tây, lôi thi thể người chết ra, vò nát như cháo rồi vung vãi, xong thì vung tay bỏ đi, ra khỏi cửa thì biến mất.
Cả nhà vô cùng hoảng sợ, đem số trứng còn lại trả ra đồng, sai người phi ngựa đi hỏi Tang Đạo Mậu (một thầy thuật số nổi tiếng thời ấy). Đạo Mậu bảo làm lễ nhương tạ (lễ cúng để giải trừ tai họa và tạ lỗi với thần linh). Về sau cũng không có điềm lành dữ gì, mà cũng không ai đoán được chuyện quái lạ ấy. (Trích sách Thông U Ký)
NGƯỜI DÂN LƯ GIANG
Trong niên hiệu Trinh Nguyên, có một người dân huyện Lư Giang đi kiếm củi đến [chân núi] (?), trời đã tối. Bỗng thấy một người Hồ cao hơn một trượng từ trong khe núi đi ra, mặc áo đen, cầm cung tên. Người dân rất sợ, vội chạy nấp trong một cây cổ thụ để nhìn trộm.
Người Hồ đứng nhìn hồi lâu, bỗng quay về hướng đông bắn một mũi tên. Người dân nhìn theo, thấy cách đó trăm bước có một vật hình như người, khắp mình lông vàng dài mấy tấc, [đội] (?) khăn đen đứng đó. Tên trúng bụng mà nó vẫn đứng im không động đậy. Người Hồ cười nói: "Quả nhiên không phải sức ta làm nổi." Rồi bỏ đi.
Lại một người Hồ khác cũng cao hơn một trượng, to lớn vạm vỡ hơn người trước, cũng cầm cung tên nhìn về hướng đông mà bắn, trúng ngực vật kia, nó cũng không động đậy. Người Hồ lại nói: "Không phải tướng quân thì không xong." Rồi lại đi.
Chốc lát có vài chục người Hồ mặc áo đen, khoác cung trên tay, đeo tên bên lưng, giống như đội đi tiền trạm. Lại thấy một người khổng lồ cao mấy trượng, mặc áo tía, hình dáng cực kỳ kỳ dị, thong thả bước tới. Người dân trông thấy bất giác rùng mình.
Người Hồ khổng lồ nhìn về hướng đông, bảo bọn tiền trạm: "Bắn vào cổ họng nó." Bọn người Hồ tranh nhau muốn bắn. Người khổng lồ răn: "Không phải Hùng Thư thì không ai làm được." Những người khác đều lui ra. Có một người Hồ bước lên, kéo căng dây cung, chỉ một phát trúng ngay cổ họng. Vật kia cũng không sợ, thong thả lấy tay [rút] (?) ba mũi tên ra, cầm một hòn đá lớn đi về phía tây.
Bọn người Hồ đều tái mặt, đến thưa với người khổng lồ: "Việc gấp rồi, chi bằng đầu hàng." Người khổng lồ liền sai gọi to: "Tướng quân, chúng tôi xin hàng." Vật kia bèn ném hòn đá xuống đất, tự cởi khăn ra, trông như đàn bà mà không có tóc. Nó đến trước bọn người Hồ, thu hết cung tên họ cầm mà bẻ gãy, rồi bắt người khổng lồ quỳ xuống đất, lấy tay tát liên tiếp vào má. Người Hồ khổng lồ van xin, mấy lần nhận là đáng tội chết, nó mới tha.
Bọn người Hồ chắp tay giơ cao đứng đó, không ai dám nhúc nhích. Vật kia thong thả [đội] (?) khăn lên đầu, nhìn về hướng đông mà đi. Bọn người Hồ mừng rỡ chúc nhau: "Nhờ hôm nay là ngày Giáp Tý (ngày đứng đầu trong vòng sáu mươi ngày tính theo can chi), không thì bọn ta chết cả rồi!" Rồi tất cả cùng lạy trước người khổng lồ. Người khổng lồ gật đầu hồi lâu, rồi dẫn họ vào khe núi. Lúc ấy trời sắp tối mịt, người dân mồ hôi đổ như mưa mà về, rốt cuộc không biết đó là vật gì. (Trích sách Tuyên Thất Chí)
NGÔI THÁP Ở CHÂU
Quan tư nghị (chức quan trong phủ, chuyên bàn bạc góp ý) Chu Cảnh thấy trong bài ghi chép của Bào Dung nói: khi Trần Thiếu Du ở châu, bóng ngôi tháp ở chợ Đông bỗng bị lộn ngược. Các cụ già nói: khi bóng biển lật ngược thì sẽ như thế. (Trích sách Dậu Dương Tạp Trở)
CHÙA CAO BƯU
Huyện Cao Bưu có một ngôi chùa, không ghi tên. Bức tường phía tây của giảng đường áp sát đường đi. Mỗi buổi chiều, bóng người, ngựa, xe, kiệu đều in xuyên qua lên tường; người mặc áo đỏ, áo tía thì trong bóng cũng lờ mờ nhận ra được. Tường dày mấy thước, khó lấy lẽ gì mà giải thích. Vào giờ Thìn (khoảng 7 đến 9 giờ sáng) và giờ Ngọ (khoảng 11 giờ trưa đến 1 giờ chiều) thì không có hình bóng. Như thế suốt hơn hai mươi năm, có khi một năm hay nửa năm không thấy. (Trích sách Dậu Dương Tạp Trở)
LƯU TÍCH TRUNG
Lưu Tích Trung có lần ở trại ruộng tại một huyện gần Tây Kinh (tức Trường An). Vợ ông bệnh nặng. Một đêm chưa ngủ, bỗng có một bà già tóc bạc cao chỉ ba thước từ trong bóng đèn bước ra, nói với Lưu: "Bệnh của phu nhân chỉ có ta chữa được, sao không cầu ta?" Lưu vốn cứng cỏi, quát mắng. Bà già thong thả [phẩy] (?) tay nói: "Đừng hối hận, đừng hối hận!" rồi biến mất. Vợ ông liền đau tim dữ dội, gần chết. Lưu bất đắc dĩ phải khấn, vừa khấn xong bà già lại hiện ra.
Lưu vái mời ngồi. Bà đòi một bát trà, hướng về phía mặt trời (?) như đang đọc thần chú, rồi bảo đổ cho phu nhân uống. Trà vừa vào miệng thì hết đau. Về sau bà thường hay hiện ra, người nhà cũng chẳng sợ nữa.
Được một năm, bà lại nói với Lưu: "Ta có đứa con gái đã đến tuổi cập kê (tuổi cài trâm, khoảng mười lăm, đến tuổi lấy chồng), phiền chủ nhà tìm cho một chàng rể tốt." Lưu cười: "Người với ma khác đường, khó mà làm theo lời gửi gắm." Bà nói: "Không phải tìm người đâu, chỉ cần khắc cho một tượng gỗ ngô đồng khéo một chút là được." Lưu nhận lời và làm cho bà. Qua một đêm, tượng gỗ mất. Bà lại nói với Lưu: "Phiền chủ nhà làm luôn ông bà trải giường (người đứng ra lo trải giường cưới, tức chủ hôn trong lễ cưới). Nếu được, tối hôm đó tôi sẽ tự sắm xe kiệu đến đón." Lưu nghĩ bụng chẳng làm sao được, cũng nhận lời.
Đến một hôm, qua giờ Dậu (khoảng 5 đến 7 giờ tối), có người hầu, ngựa, xe đến cửa. Bà già cũng đến, nói: "Chủ nhà đi được rồi." Lưu và vợ mỗi người lên một xe. Trời tối thì đến một nơi cổng son tường cao, đèn lồng nến thắp bày hàng đón khách, màn trướng cỗ bàn sang trọng như nhà vương hầu. Người ta dẫn Lưu đến một [gian sảnh] (?), có vài chục người mặc áo đỏ áo tía (tức các quan), có người quen, có người đã chết, ai nấy nhìn nhau không nói. Vợ ông đến một gian nhà khác, nến to như cánh tay, gấm vóc ngọc biếc lấp lánh, cũng có vài chục người đàn bà, người còn sống người đã chết, người quen mỗi bên một nửa, cũng chỉ nhìn nhau mà thôi. Đến canh năm, Lưu và vợ mơ mơ màng màng trở về nhà, như người say vừa tỉnh, mười phần chẳng nhớ nổi một hai.
Vài hôm sau, bà già lại đến lạy tạ, nói: "Con gái út của ta cũng đã lớn, nay lại nhờ chủ nhà." Lưu không chịu nổi, lấy gối ném vào bà mà nói: "Con yêu già dám quấy nhiễu thế à!" Bà già theo cái gối mà biến mất. Vợ ông liền phát bệnh. Lưu cùng con cái rưới rượu xuống đất khấn vái, nhưng bà già không hiện ra nữa. Vợ ông rốt cuộc chết vì đau tim.
Em gái Lưu lại mắc bệnh đau tim. Lưu muốn dời nhà, nhưng mọi đồ đạc đều như bị dán chặt tại chỗ, nhẹ như đôi giày cũng không nhấc lên được. Ông mời đạo sĩ đến dâng sớ tấu lên trời, mời nhà sư người Ấn đến đọc thần chú, đều không trị nổi.
Một hôm rảnh rỗi, Lưu đang đọc sách thuốc, thì đứa tớ gái tên Tiểu Bích từ ngoài đi vào, buông thõng tay, bước thong thả, nói to: "Lưu Tư, có còn nhớ ngày xưa không?" Rồi nghẹn ngào khản giọng nói: "Tỉnh Cung tôi vừa từ núi Thái Sơn (theo tín ngưỡng xưa là nơi cai quản hồn người chết) trở về, giữa đường gặp một con dạ xoa (loài quỷ dữ) bay trên trời mang tim gan của em gái anh, tôi đã giành lại được rồi." Nói rồi giơ tay áo lên, trong tay áo có vật gì ngọ nguậy. Cô ngoảnh sang trái như ra lệnh cho ai: "Hãy đem đặt vào chỗ cũ." Lại thấy trong tay áo có gió thổi ra, thốc vào rèm màn.
Đứa tớ gái vào nhà chính, ngồi đối diện với Lưu, hỏi thăm người còn người mất, kể chuyện ngày trước. Lưu với Đỗ Tỉnh Cung đỗ cùng một khoa, là bạn thân. Cử chỉ, nói cười của đứa tớ gái không gì không giống hệt Tỉnh Cung. Chốc lát cô nói: "Tôi có việc, không ở lâu được." Rồi nắm tay Lưu mà nức nở. Lưu cũng đau lòng không cầm được. Đứa tớ gái bỗng ngã xuống, đến khi tỉnh lại thì chẳng nhớ gì cả. Em gái Lưu từ đó cũng khỏi bệnh. (Trích sách Dậu Dương Tạp Trở)
Thái Bình Quảng Ký, quyển 363 (hết).
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều đình nhà Thanh ra lệnh biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video