Thiên 364 — Quyển 364

 Thái Bình quảng ký, quyển 364. Đời Tống, Lý Phưởng cùng nhiều người biên soạn. Phần Yêu quái, thứ sáu.

 Người học trò vùng Giang Hoài; Lý Hộc; Nhà sư Trí Viên;

 Nam hiếu liêm; Tạ Cao; Nhà sư Pháp Trường;

 Thôn chính ở Hà Bắc; Nhà sư Tế; Kim Hữu Chương;

 Vu Ngưng.

 NGƯỜI HỌC TRÒ VÙNG GIANG HOÀI

 Vùng Giang Hoài (miền giữa sông Trường Giang và sông Hoài) có một người học trò sống ở trang trại. Con trai ông hơn hai mươi tuổi, từng mắc chứng bị ma đè. Một hôm người cha đang uống trà, trong chén bỗng nổi lên một bong bóng to bằng cái chén, cao vượt ra ngoài miệng chén, trong suốt như lưu ly (thứ đá quý trong suốt, giống thủy tinh). Trên bong bóng có một người cao chừng một tấc đứng đó, cao hơn hẳn miệng chén. Nhìn kỹ thì quần áo, dáng mặt đúng là con trai mình. Chừng một bữa ăn sau, bong bóng vỡ tung, không còn thấy gì nữa. Chén trà vẫn y như cũ, chỉ có một vết rạn nhỏ. Mấy hôm sau, người con bị thần nhập, truyền lại lời thần, đoán việc lành dữ của người ta không sai chút nào. (Trích Dậu Dương tạp trở)

 LÝ HỘC

 Nguyên tú tài (người đã đỗ hoặc được tiến cử đi thi khoa cử) Lý Hộc đến Dĩnh Xuyên thăm người thân. Đêm đến một trạm dịch (nhà trạm dọc đường cho quan lại, người đi đường nghỉ chân và thay ngựa). Vừa nằm xuống thì thấy một con vật như con lợn xông lên bậc thềm nhà (?). Hộc hoảng sợ bỏ chạy, lách qua cửa sau, chạy vào chuồng ngựa của trạm, nấp trong đống rơm, nín thở rình xem. Con quái cũng đuổi theo tới, vừa kêu vừa đi vòng quanh đống rơm mấy lượt, trừng mắt nhìn chỗ Hộc nấp. Bỗng nó hóa thành một ngôi sao lớn bay vút lên, tỏa mấy luồng sáng rực cả trời. Người hầu của Hộc cầm đuốc tìm Hộc trong đống rơm thì Hộc đã chết ngất. Nửa ngày sau mới tỉnh lại, bèn kể những gì mình đã thấy. Chưa đầy mười ngày sau, Hộc không bệnh gì mà chết. (Trích Dậu Dương tạp trở)

 NHÀ SƯ TRÍ VIÊN

 Khi Trịnh Dư Khánh làm quan ở Lương Châu, chùa Long Hưng có nhà sư Trí Viên giỏi phép tổng trì (thần chú, tức đà-la-ni, câu chú giữ gìn mọi điều lành và ngăn mọi điều dữ) và phép sắc lặc (dùng bùa chú ra lệnh sai khiến, trấn áp quỷ thần). Sư trừ tà, chữa bệnh phần nhiều có hiệu nghiệm, ngày nào cũng có mấy chục người chờ ở cửa.

 Trí Viên tuổi già, hơi mỏi mệt. Họ Trịnh rất kính trọng sư, nên sư xin đến ở một khoảnh đất trống phía đông thành, dựng nhà tranh mà ở. Sư có một chú sa di (người mới xuất gia, chưa thọ đủ giới của tăng) và một người hành giả (người tu tại chùa lo việc vặt, chưa cạo tóc làm sư).

 Ở đó được mấy năm. Một hôm rảnh rỗi, Trí Viên ngồi duỗi chân sưởi nắng. Bỗng có một người đàn bà mặc áo vải, dáng vẻ rất đoan trang xinh đẹp, đến trước thềm vái lạy, khóc mà nói: “Thiếp bất hạnh, chồng chết, con còn nhỏ, mẹ già bệnh nặng nguy kịch. Biết thần chú của thầy có sức giúp đỡ, xin thầy cứu giúp (?).” Trí Viên nói: “Bần đạo (lời nhà tu tự xưng khiêm tốn) vốn ghét chốn thành thị ồn ào chật chội, lại phiền vì chuyện người ta mời đón rồi đến tạ ơn. Mẹ của nữ thí chủ bệnh thì có thể đưa đến đây để làm phép gia trì (tụng chú, cầu sức Phật che chở giúp đỡ người bệnh).”

 Người đàn bà lại khóc lóc van nài mãi, nói rằng mẹ bệnh gấp, không thể khiêng dìu đi được. Trí Viên cũng thương tình mà nhận lời. Người đàn bà bèn nói: “Từ đây đi về phía bắc hơn hai mươi dặm, đến một ngôi làng, gần làng có trang trại nhà họ Lỗ, thầy chỉ cần hỏi chỗ ở của Vi Thập Nương là được.”

 Sáng hôm sau, Trí Viên đi đúng như lời dặn, hơn hai mươi dặm, hỏi khắp nơi mà không tìm ra, đành trở về. Hôm sau người đàn bà lại đến. Sư trách: “Bần đạo hôm qua đi xa đến chỗ hẹn, sao lại sai lệch đến thế?” Người đàn bà nói: “Chỉ cách chỗ thầy dừng chân hai ba dặm thôi. Thầy từ bi, xin nhất định đi lần nữa.” Sư giận dữ: “Lão tăng đã già yếu, nay thề không đi ra ngoài nữa.” Người đàn bà bèn lớn tiếng nói: “Từ bi ở đâu? Hôm nay việc này thầy phải đi!” Rồi bước lên thềm kéo tay sư. Sư bị ép thì hoảng sợ, lại ngờ đó không phải là người, trong lúc rối trí bèn lấy con dao nhỏ đâm. Người đàn bà ngã xuống, thì ra lại là chú sa di bị trúng dao nhầm, máu chảy mà chết.

 Sư vội cùng người hành giả chôn xác dưới cái chum đựng cơm. Chú sa di vốn là người trong vùng, nhà cách lan nhã (am, chùa nhỏ nơi tĩnh lặng để tu hành) hơn mười dặm. Hôm ấy người nhà đều ở ngoài ruộng. Có một người mặc áo đen, vác tay nải, đến ruộng xin nước uống, rồi kể lại chuyện ấy. Cha mẹ chú sa di cùng cả nhà gào khóc, kéo đến chỗ sư, sư vẫn còn nói dối. Cha mẹ chú lấy mai cuốc đào tìm, tìm được xác, liền đi kiện lên quan.

 Trịnh công vô cùng kinh ngạc, bèn sai các viên lại bắt trộm cướp (viên chức coi việc tuần bắt, tra xét tội phạm) xét hỏi kỹ càng, trong bụng cho rằng chắc có oan khuất. Sư khai rõ đầu đuôi, lại nói: “Đây là món nợ kiếp trước của bần đạo, chỉ có chết mà thôi.” Người xét án cũng xử tội chết.

 Sư xin được hoãn bảy ngày để trì niệm (chuyên tâm tụng niệm thần chú, kinh kệ), làm tư lương (vốn liếng công đức mang theo, như lương thực đi đường) cho kiếp sau. Dư Khánh thương tình mà cho phép. Sư tắm gội, lập đàn, gấp rút kết ấn khế (thế tay đặc biệt khi làm phép, tượng trưng cho sức mạnh của Phật, Bồ Tát) mà tra hỏi (?) con quỷ ấy.

 Được ba đêm, người đàn bà hiện lên trên đàn mà nói: “Loài chúng tôi không ít, những chỗ chúng tôi tìm cái ăn đều bị thầy phá trừ. Chú sa di vẫn còn sống, nếu thầy chịu thề không trì niệm nữa thì nhất định sẽ trả chú lại.” Trí Viên khẩn thiết lập lời thề. Người đàn bà mừng rỡ nói: “Chú sa di ở trong gò đất cổ tại làng nọ phía nam thành.”

 Sư báo với quan lại, họ theo lời ấy đi tìm, quả nhiên thấy chú sa di ở đó, nhưng thần trí đã ngây dại. Đào cái quan tài chôn chú sa di lên xem thì chỉ là một cái chổi tre. Từ đó sư bỏ hẳn phép thuật của mình. (Trích Dậu Dương tạp trở)

 NAM HIẾU LIÊM

 Đời Đường có người họ Nam, là hiếu liêm (cách gọi người được địa phương tiến cử đi thi khoa cử), mất tên, không biết người ở đâu. Ông làm món gỏi cá rất tài, lát cá mỏng như lụa the, sợi nhỏ, nhẹ đến mức thổi bay lên được. Khi cầm dao thái, tiếng dao vang nhanh như hợp với nhịp nhạc. Một lần họp khách, ông khoe tài, trước tiên dựng giá để bày gỏi ra. Bỗng nổi gió dữ, sấm nổ một tiếng, gỏi cá đều hóa thành bướm bay đi hết. Họ Nam kinh sợ, bèn bẻ gãy dao, thề không làm nữa. (Trích Dậu Dương tạp trở)

 TẠ CAO

 Tạ Cao người quận Trần, từng đi thi tiến sĩ (khoa thi cao nhất thời bấy giờ), thích làm thơ bảy chữ. Trước kia ông ở trọ phường Thăng Đạo tại Trường An, trong sân chỗ ở trồng nhiều mẫu đơn. Một chiều mưa tạnh, ông ra khỏi nhà đi về phía nam trăm bước, ngắm đỉnh núi Chung Nam, đứng lặng hồi lâu. Bỗng thấy một người cưỡi ngựa từ phía tây phi tới, thấp thoáng áo thêu gấm vẽ. Đến gần mới thấy là một cô hầu búi hai búi tóc, búi cao, trang điểm lộng lẫy, rất xinh đẹp. Đến chỗ Cao, cô dừng lại hỏi: “Lang quân không phải đang đợi chúng tôi sao?” Cao đáp: “Ta đi dạo đến đây chỉ để ngắm núi thôi.” Cô hầu cười, xuống ngựa vái mà nói: “Xin lang quân về chỗ ở.”

 Cao không hiểu ra sao, quay lại nhìn nhà mình thì thấy ba bốn cô thanh y (người hầu gái mặc áo xanh) đều đứng ngoài cửa. Cao càng kinh ngạc. Vào cửa, các cô hầu đều tiến lên vái chào. Vào đến nơi, thấy trong nhà đã trải nệm thảm, giăng màn trướng, gấm vóc rực rỡ chói lòa, hương lạ thơm khắp phòng. Cao sửng sốt, lại sợ, không dám hỏi. Một người bước lên nói: “Lang quân sợ gì, chắc chắn không làm hại gì đâu.”

 Một lúc sau có cỗ xe vàng tới cửa. Thấy một mỹ nhân chừng mười sáu mười bảy tuổi, phong thái nhàn nhã xinh đẹp, đời chưa từng thấy. Nàng xuống xe vào cửa, cùng Cao gặp mặt, ngồi ở hiên phía tây, nói với Cao: “Nghe nói chỗ này có hoa nổi tiếng, nên đến đây cùng chàng say một bữa.” Nỗi sợ của Cao vơi bớt. Mỹ nhân liền sai bày cỗ, cùng ăn với nhau, đồ dùng chén bát thứ nào cũng quý giá đầy đủ. Nàng lấy chén ngọc ra, sai rót rượu mời nhau từng lượt.

 Cao bèn hỏi: “Cô nương là ai, chẳng phải là yêu quái gì chứ?” Mỹ nhân cười không đáp. Cao cố hỏi, nàng mới nói: “Chàng chỉ cần biết thiếp không phải là người là đủ, cần gì phải hỏi?” Đêm đã khuya, nàng nói với Cao: “Nhà thiếp rất xa, nay phải về, không thể ở lâu nơi này. Nghe nói chàng giỏi thơ bảy chữ, mong được chàng tặng một bài.” Cao bùi ngùi, liền cầm bút làm thơ rằng:

 “Ngày gặp lại nơi Dương Đài (điển vua Sở mộng gặp thần nữ núi Vu Sơn, nàng hẹn sớm làm mây chiều làm mưa dưới đài Dương Đài; chỉ cuộc tình với người tiên) mịt mờ chẳng hẹn được kỳ nào,
Cây biếc khói dày, đồng hồ nước bằng ngọc nhỏ giọt chậm chạp.
Nửa đêm gió thơm, trăng tràn khắp sân,
Trước hoa, rốt cuộc lại khơi dậy nỗi buồn của vua Sở (nỗi buồn khi người tiên rời đi).”

 Mỹ nhân đọc xong, rơi mấy hàng lệ, nói: “Thiếp cũng từng học làm thơ, muốn đáp lại bài chàng tặng, mong chàng đừng chê cười.” Cao mừng rỡ mời nàng làm. Mỹ nhân xin giấy hoa đỏ, Cao tìm trong tráp chỉ có một tờ giấy xanh biếc, bèn đưa cho nàng. Mỹ nhân đề rằng:

 “Nhớ nhau mà chẳng có đường đến với nhau thì đừng nhớ nữa,
Hoa nở trong gió chỉ được chốc lát.
Buồn thay chốn phòng khuê vàng là nơi thiếp phải trở về,
Chim oanh buổi sớm hót đến đứt cả cành dương xanh.”

 Nét chữ của nàng rất đẹp, Cao khen ngợi hồi lâu. Mỹ nhân bèn ngoảnh lại sai người hầu dỡ màn trướng, sai thắp nến, rồi lên xe. Cao tiễn ra đến cửa, gạt lệ chia tay. Đi chưa được mấy chục bước, xe cùng người ngựa đều biến mất. Cao lấy làm lạ, bèn cất bài thơ của mỹ nhân vào tráp.

 Mùa xuân năm sau, Cao thi trượt, về phía đông. Đến Tân Phong, tối nghỉ ở quán trọ, nhân đi dạo dưới trăng, buồn bã ngóng trông, cảm chuyện cũ mà làm thơ rằng:

 “Một tờ giấy hoa đẹp như mây biếc,
Hương thừa còn vương, nét mực còn mới.
Chỉ thêm đầy mắt những chuyện thê lương,
Chẳng thấy người mờ ảo chốn Tam Sơn (ba núi tiên ngoài biển trong truyền thuyết).
Trăng xiên soi áo, giấc mộng đêm nay,
Hoa rụng chim kêu, mùa xuân năm ngoái.
Phòng khuê đỏ còn có chỗ đáng buồn hơn,
Tơ nhện trên cửa sổ, bụi phủ trên gương.”

 Làm xong, ông ngâm to lên. Bỗng nghe ngoài mấy trăm bước có tiếng xe từ phía tây chạy tới rất gấp. Chốc lát thấy cỗ xe vàng (?) có mấy người cưỡi ngựa theo hầu, nhìn người theo hầu thì chính là cô hầu búi hai búi tóc khi trước. Cao kinh ngạc hỏi, cô hầu vội lên trước bẩm báo. Xe liền dừng lại, sai người nói với Cao: “Đang giữa đường lớn, tiếc là không thể gặp mặt được.” Cao mời nàng vào quán trọ, nàng nhất quyết không chịu. Lại hỏi nàng đi đâu, đáp: “Sắp đến Hoằng Nông (?).” Cao nói: “Tôi nay cũng về Lạc Dương, xin được cùng đi về phía đông, có được không?” Nàng đáp: “Chuyến đi của thiếp rất gấp, không được.”

 Rồi nàng vén rèm xe, nói với Cao: “Cảm tấm lòng chàng ân cần thắm thiết, nên mới gặp một lần.” Nói xong nức nở không kìm được. Cao cũng vì thế mà khóc, bèn đọc bài thơ mình đã làm. Mỹ nhân nói: “Không ngờ chàng không quên đến như vậy, may mắn biết bao!” Lại nói: “Xin đáp lại thêm một bài.” Cao liền đưa giấy bút, chốc lát nàng đã làm xong:

 “Buồn thay hẹn đẹp chỉ trong một giấc mộng,
Sắc xuân Ngũ Lăng (vùng năm lăng mộ vua Hán gần Trường An, nơi nhà giàu sang tụ họp) thảy đều thành không.
Muốn biết vì sao chia ly càng đáng hận,
Chỉ vì tin tức đôi bên chẳng thông nhau.
Nét sầu lên mày, đọng màu xanh nhạt,
Vệt lệ lấn má, trôi lớp phấn hồng.
Đôi bánh xe tạm vì chàng vương tôn (con cháu nhà quyền quý, chỉ chàng trai) mà dừng lại,
Trăng sáng chạy về tây rồi lại hướng về đông.”

 Cao tạ ơn nàng hồi lâu, rồi chia tay đi. Mới được hơn trăm bước, lại chẳng thấy gì nữa. Cao tuy biết đó là yêu quái nhưng lòng quyến luyến không quên được. Đến phía tây Thiểm Châu, ông bèn rẽ khỏi đường lớn đến Hoằng Nông, ở lại mấy ngày, mong được gặp lại lần nữa, nhưng rốt cuộc chẳng thấy bóng dáng tin tức gì. Ông đành về Lạc Dương, đem hai bài thơ ra kể chuyện với bạn bè. Chưa được mấy tháng, vì nỗi buồn uất kết trong lòng mà chết. (Trích Tuyên thất chí)

 NHÀ SƯ PHÁP TRƯỜNG

 Nhà sư Pháp Trường ở chùa Long Môn, Hà Nam, là người huyện Nguyên Vũ, Trịnh Châu. Trong năm Bảo Lịch (niên hiệu vua Đường Kính Tông, khoảng năm 825–827), sư từng từ Long Môn về Nguyên Vũ. Nhà có mấy khoảnh (đơn vị đo diện tích ruộng, mỗi khoảnh một trăm mẫu) ruộng, lúa đã chín mà chưa gặt.

 Một đêm sư cưỡi ngựa đi giữa ruộng, ngựa bỗng đứng sững không chịu đi, dù quất roi cũng không nhúc nhích, chỉ trừng mắt nhìn về phía đông như thấy gì đó. Lúc ấy trăng sáng, nhìn theo hướng ngựa nhìn thì thấy cách mấy trăm bước có một vật màu như cây cổ thụ, sừng sững tiến lại. Trường sợ, liền quay ngựa chạy sang bên trái đường mấy chục bước, rình xem.

 Vật ấy tiến lại gần dần, thì ra là một luồng khí trắng cao sáu bảy thước, mùi tanh hôi còn hơn cả hàng cá muối, phát ra tiếng rì rầm kéo dài như tiếng rên, nhìn về phía tây mà đi. Trường thúc ngựa (?) theo sau, luôn cách xa mấy chục bước. Đi được hơn một dặm, đến nhà một người dân trong làng họ Vương, vật ấy liền xông vào.

 Trường dừng ngựa rình xem. Một lúc sau bỗng nghe người nhà ấy gọi: “Con trâu dưới mái nhà để xe chết rồi, mau cùng đến xem.” Một lúc nữa lại nghe gọi: “Con lừa ở nhà sau ngã gục xuống đất, không cứu được.” Một lúc nữa lại nghe tiếng khóc hoảng hốt. Có người đi ra, Trường giả vờ đi ngang qua hỏi, người ấy nói: “Con trai chủ nhà hơn mười tuổi bỗng nhiên chết.” Nói chưa dứt lời lại nghe tiếng khóc, hoặc tiếng kêu thét kinh hoàng liên tiếp không ngớt. Sau nửa đêm, tiếng dần thưa đi, đến sáng thì im bặt.

 Trường kinh hãi, liền kể hết với hàng xóm, cùng nhau đến nhà họ Vương dò xem. Bên trong im ắng không một tiếng động. Mở cửa ra thì cả nhà hơn mười người đều đã chết, gà chó cũng không còn con nào. (Trích Tuyên thất chí)

 THÔN CHÍNH Ở HÀ BẮC

 Xử sĩ (người có học mà ở ẩn, không ra làm quan) Trịnh Tân Vu kể: Ông từng ở trọ vùng Hà Bắc. Có người vợ của một thôn chính (người đứng đầu làng) mới chết, chưa khâm liệm. Chiều tối, các con bỗng nghe có tiếng nhạc từ từ đến gần. Tiếng nhạc đến sân nhà thì xác chết đã động đậy. Khi tiếng nhạc vào trong phòng, nghe như ở trên xà nhà, thì xác chết liền đứng dậy nhảy múa. Tiếng nhạc lại đi ra, xác chết ngã ra rồi xoay tròn đi ra cửa, theo tiếng nhạc mà đi mất.

 Cả nhà kinh sợ. Lúc ấy trăng tối, cũng không dám đuổi theo tìm. Đến canh một (khoảng từ bảy đến chín giờ tối), người thôn chính mới về, biết chuyện, liền bẻ một cành dâu to bằng cánh tay, đang say rượu, chửi ầm lên mà đi tìm. Vào rừng mộ chừng năm sáu dặm, lại nghe tiếng nhạc ở trên một khóm cây bách. Đến gần cây thì thấy dưới gốc có ánh lửa lập lòe, xác chết đang nhảy múa. Người thôn chính giơ gậy đánh, xác chết ngã xuống, tiếng nhạc cũng tắt. Ông bèn (cõng xác) trở về (?). (Trích Dậu Dương tạp trở)

 NHÀ SƯ TẾ

 Nhà sư làm thầy thuốc tên là Hành Nho kể: Ở Phúc Châu có nhà sư tên Tế, giữ giới ăn chay rất nghiêm ngặt khổ hạnh. Sư từng nhặt được một cái sọ người trên bãi cát, bèn bỏ vào giỏ đựng áo mang về chùa. Mấy hôm sau, đang ngủ bỗng có vật gì cắn tai. Sư lấy tay gạt ra, nó rơi xuống, tiếng như một vật nặng mấy thăng (đơn vị đong lường thời xưa). Sư ngờ là cái sọ gây ra. Đến sáng, quả nhiên thấy nó rơi dưới giường. Sư bèn đập vỡ thành sáu mảnh, rải vào các rãnh ngói trên mái.

 Nửa đêm có những đốm lửa to như trứng gà lần lượt chui vào dưới mái ngói. Sư soi đèn xem, trách rằng: “Ngươi không biết cầu được sinh vào cõi người, cõi trời (hai cõi tái sinh tốt lành trong đạo Phật), lại nương vào nắm xương mục, là cớ làm sao?” Từ đó quái lạ dứt hẳn. (Trích Dậu Dương tạp trở)

 KIM HỮU CHƯƠNG

 Kim Hữu Chương là người vùng Hà Nội (vùng phía bắc sông Hoàng Hà, nay thuộc tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), ở núi Trung Điều thuộc Bồ Châu đã năm năm. Trong núi có một cô gái ngày ngày xách bình ra suối lấy nước, dung mạo rất đẹp. Hữu Chương từ phòng đọc sách nhìn thấy từ xa, trong lòng rất ưa.

 Một hôm cô gái lại ra lấy nước, Hữu Chương xỏ dép, kiễng chân đứng ở cửa, buông lời trêu: “Người đẹp nhà ai mà năng ra đây lấy nước thế?” Cô gái cười nói: “Nước chảy dưới khe vốn không có chủ nhất định, cần thì lấy, có hạn định gì đâu. Trước nay chưa quen biết nhau, sao lại sỗ sàng thế? Nhưng em chỉ ở làng gần đây, từ nhỏ mồ côi, nay phải nương nhờ nhà dì, nếm đủ gian nan, chẳng biết lấy gì cho vui lòng.”

 Hữu Chương nói: “Nương tử đã chưa lấy chồng, Hữu Chương này đang tính chuyện cưới vợ. Nay đã gặp đúng ý nguyện bấy lâu, không nên bỏ lỡ. Chưa biết ý nàng thế nào?” Cô gái nói: “Quân tử đã không chê thiếp xấu xí, thiếp đâu dám chối từ. Nhưng xin chờ đến đêm thiếp sẽ đến theo lời chàng.” Nói xong, cô gái lấy nước rồi đi.

 Tối hôm ấy quả nhiên nàng đến, Hữu Chương đón vào phòng. Đạo vợ chồng của hai người càng lâu càng kính trọng nhau. Đêm nào Hữu Chương cũng đọc sách, thường đến nửa đêm, vợ thường ngồi bên cạnh bầu bạn. Như thế đã nửa năm.

 Một đêm, Hữu Chương vẫn cầm sách như thường, nhưng vợ không ngồi mà chỉ đứng hầu bên cạnh. Hữu Chương gặng hỏi, nàng lấy chuyện khác ra đáp. Hữu Chương bèn bảo vợ đi ngủ. Vợ nói: “Đêm nay khi chàng về phòng, xin cẩn thận đừng cầm nến theo, thế là may cho thiếp lắm.” Sau đó Hữu Chương lại cầm nến đến giường, liền thấy dưới chăn, vợ mình chỉ là một bộ xương khô.

 Hữu Chương than thở thương xót hồi lâu, lại lấy chăn đắp lên. Một lát, nàng trở lại hình dạng cũ, rồi vô cùng hoảng sợ mà nói với Hữu Chương: “Thiếp không phải là người, mà là tinh của bộ xương khô ở phía nam núi. Phía bắc núi này có vị Hằng Minh vương, là chúa của các loài tinh quái. Mỗi tháng thiếp thường phải đến chầu một lần. Từ khi thiếp hầu hạ Kim lang, nửa năm nay không đến đó lần nào. Vừa rồi thiếp bị sứ giả của vương bắt đi, đánh một trăm gậy sắt. Thiếp chịu cực hình ấy, đau đớn không chịu nổi. Vừa nãy chưa kịp hóa lại thân người, nào ngờ Kim lang lại nhìn thấy.

 “Việc đã lộ rồi. Chàng nên mau rời khỏi đây, đừng lưu luyến nữa. Bởi trong núi này, mọi vật đều có tinh quái nương theo, e rằng sẽ làm hại Kim lang.” Nói xong, nàng khóc nức nở rồi biến mất. Hữu Chương cũng đau buồn, uất hận mà bỏ đi. (Trích Tập dị ký)

 VU NGƯNG

 Vu Ngưng là người đất Kỳ, tính thích rượu, thường qua lại giữa hai vùng Bân và Kinh. Có người bạn cũ làm quan tể (quan đứng đầu một huyện) ở huyện Nghi Lộc, Ngưng đến thăm, uống rượu hơn mười ngày mới về. Lúc ấy cơn say đêm trước còn chưa tỉnh hẳn, ông sai đầy tớ đi trước để chuẩn bị chỗ nghỉ.

 Bấy giờ là tháng đầu hè, đồng lúa mì tươi tốt, ông thả lỏng dây cương đi chầm chậm. Từ xa thấy bên trái đường có cây đẹp bóng mát, bèn đến đó. Đến nơi, ông buộc ngựa, ngồi trên cỏ. Chưa ngồi yên thì bỗng thấy con ngựa ngoảnh đầu về phía nam, thở phì phò hoảng sợ, như thấy gì đó. Ngưng nhìn theo hướng ấy thì thấy cách trăm bước có một bộ xương khô trắng như tuyết, ngồi duỗi chân trên một nấm mộ hoang. Thân thể, các khớp xương không thiếu thứ gì, mắt mũi đều thủng rỗng sáng thông, lưng sườn trống rỗng, từng đốt từng khớp đếm được.

 Ngưng liền lên ngựa, tiến lên một chút. Bộ xương bèn há miệng thổi phù phù, lá khô bụi nhỏ tung ra lả tả. Phía trên có rất nhiều quạ và diều hâu bay loạn xạ, kêu om sòm. Một lúc lâu, Ngưng lại tiến gần thêm, bộ xương bỗng vụt đứng thẳng dậy, các đốt xương to lớn lạ thường. Ngưng tim đập thình thịch, ngựa cũng hoảng sợ bỏ chạy, bèn phi thẳng đến quán trọ.

 Đám đầy tớ đi trước ra đón, nhìn nhau kinh ngạc nói: “Sao vẻ mặt lang quân thê thảm tiều tụy đến thế?” Ngưng liền kể lại. Vừa lúc có hơn mười viên quân lính đất Kinh (?), mỗi người cầm binh khí dài ngắn, đi dò thám quân Thổ Phồn (?), đang đi về phía đông, đều nói: “Làm gì có chuyện ấy!” Đến khi đám trai trẻ trong quán trọ tụ tập lại, đông vô kể, Ngưng liền dẫn đường đi trước, lại giao hẹn với mọi người: “Nếu nó còn ở đó, mọi người cùng đập nát nó. Có điều, e rằng không thấy nữa đâu.”

 Chốc lát đến nơi, thì bộ xương vẫn ngồi ngay ngắn như cũ. Có người hò hét, nó chẳng hề động đậy; có người giương cung bắn tên, lại chẳng phát nào trúng; có người muốn vây quanh tiến lên, nhưng nhìn nhau chẳng ai dám đi trước. Hồi lâu, bộ xương bỗng vụt đứng dậy, từ từ đi về phía nam. Trời đã về chiều, ai nấy đều sợ hãi, dần dần tản đi hết. Ngưng cũng quất ngựa quay về. Nhìn từ xa vẫn thấy bầy quạ, chim khách bay lượn tụ tập, đuổi theo không tan.

 Từ đó về sau, Ngưng nhiều lần đi qua chỗ ấy, hỏi những người sống quanh đó, nhưng không ai thấy lại nữa. (Trích Tập dị ký)

 Thái Bình quảng ký, quyển 364.

 (Thuộc bộ Tử, loại Tiểu thuyết gia, nhóm Dị văn — sách Thái Bình quảng ký)

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video