Thái Bình Quảng Ký, quyển 377. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Mục "Tái sinh" (chuyện người chết đi sống lại), phần 3.
Triệu Thái; Khuếch; Tào Tông Chi.
Tôn Phác; Lý Cường Hữu; (Vi) Quảng Tế.
Khích Huệ Liên.
Triệu Thái
Triệu Thái đời Tấn, tên chữ là Văn Hòa, người huyện Bối Khâu, quận Thanh Hà. Ông nội làm Thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Kinh Triệu. Thái được quận xét cử làm Hiếu liêm (danh hiệu tiến cử người hiếu thảo, trong sạch để ra làm quan), phủ của các quan Tam công (ba chức quan cao nhất triều đình) vời làm thuộc quan, ông cũng không nhận. Ông chuyên tâm suy ngẫm kinh sách của thánh hiền, có tiếng tốt ở quê nhà. Về già ông mới ra làm quan, chức sau cùng là Trung tán đại phu (chức quan chuyên bàn bạc, góp ý trong triều).
Năm ba mươi lăm tuổi, Thái từng bỗng đau tim, chốc lát thì chết. Người nhà đặt xác xuống đất, thấy vùng ngực vẫn ấm, không lạnh, tay chân co duỗi được như thường. Chết được mười ngày, bỗng trong cổ có tiếng như tiếng mưa, rồi ông tỉnh lại sống.
Ông kể rằng lúc mới chết, mơ thấy có một người đến gần sát ngực mình, lại có hai người cưỡi ngựa vàng, có hai người hầu kèm hai bên đỡ cẳng chân Thái, dẫn đi thẳng về phía đông. Không biết đi bao nhiêu dặm thì đến một tòa thành lớn, cao ngất, cả thành màu xanh đen. Họ dẫn Thái vào cổng thành, qua hai lớp cửa, thấy có nhà ngói chừng mấy nghìn gian, đàn ông đàn bà lớn bé cũng mấy nghìn người đứng xếp hàng. Có năm sáu viên lại mặc áo đen ghi chép tên họ, nói rằng: "Sẽ theo thứ bậc trình lên Phủ quân (vị quan cai quản cõi âm)." Tên Thái ở hàng thứ ba mươi. Chốc lát, Thái cùng mấy nghìn người nam nữ cùng lúc được dẫn vào. Phủ quân ngồi quay mặt về hướng tây, xem xong sổ tên, lại sai đưa Thái đi về phía nam, vào một cửa ngõ.
Ở đó có một người mặc áo đỏ thẫm ngồi dưới một ngôi nhà lớn, theo thứ tự gọi tên từng người, hỏi lúc sống đã gây tội ác gì, làm việc phúc thiện gì, rồi bảo: "Các ngươi phải nói thật. Ở đây thường sai sứ giả của sáu bộ xuống nhân gian ghi chép điều thiện điều ác, đều có điều mục rõ ràng, không thể dối trá được." Thái đáp: "Cha anh tôi làm quan đều ở bậc hai nghìn thạch (bậc lương cao, ngang hàng thái thú). Tôi từ nhỏ ở nhà chỉ học hành, ngoài ra không làm gì khác, cũng không phạm điều ác."
Người ấy bèn sai Thái làm giám tác thủy quan (người giám sát công việc của ty coi về nước), coi hơn hai nghìn viên lại, chở cát đắp bờ, ngày đêm vất vả. Sau Thái được đổi làm Thủy quan đô đốc (người đứng đầu ty coi về nước), kiêm coi các việc ngục tù, được cấp binh mã và được lệnh đi tuần xem địa ngục (nơi giam giữ, hành hình người có tội sau khi chết).
Ông đi đến các ngục, thấy mỗi nơi hành hình đau đớn một kiểu khác nhau. Có nơi lấy kim xuyên qua lưỡi, máu chảy khắp người. Có nơi tội nhân xõa tóc, đầu trần, mình trần, chân đất, dắt nhau mà đi, có kẻ cầm gậy lớn đi sau thúc giục. Có nơi giường sắt, cột đồng nung đỏ rực, lùa tội nhân ôm lấy mà nằm lên, vừa chạm vào liền cháy nát, rồi lát sau lại sống lại. Có nơi lò lửa, vạc lớn đốt nấu tội nhân, đầu mình nát vụn rơi xuống, theo nước sôi lộn lên lộn xuống, có kẻ cầm chĩa đứng bên cạnh; có ba bốn trăm người đứng một bên, đến lượt phải vào vạc thì ôm nhau khóc lóc. Có nơi là cây kiếm cao rộng không biết đâu là cùng, gốc, thân, cành, lá đều là kiếm; đám đông xúi giục nhau (?), tự leo tự trèo, như vui vẻ tranh nhau lên, mà thân thể bị cắt xẻ, đứt rời từng tấc. Thái thấy ông bà nội và hai em trai mình ở trong ngục ấy, đang khóc lóc.
Thái ra khỏi cửa ngục, thấy có hai người mang văn thư đến, nói với viên lại coi ngục rằng có ba người được gia đình treo phướn, đốt hương ở chùa tháp để cứu giải tội lỗi, nay có thể ra ở phúc xá (nhà dành cho người được hưởng phúc). Chốc lát thấy ba người ấy từ trong ngục đi ra, trên người đã tự nhiên có quần áo chỉnh tề. Họ đi về phía nam đến một cổng tên là Khai Quang Đại Xá, có ba lớp cửa, màu son rực rỡ. Thấy ba người ấy vào trong, Thái cũng theo vào. Phía trước có một điện lớn, châu báu trang sức khắp chung quanh, ánh sáng chói mắt, giường làm bằng vàng ngọc. Ông thấy một vị thần nhân dáng vẻ to lớn khác thường, tướng mạo đẹp đẽ phi thường, ngồi trên tòa ấy; bên cạnh có rất nhiều sa môn (nhà sư) đứng hầu. Thấy Phủ quân đến, cung kính làm lễ.
Thái hỏi: "Đây là ai mà Phủ quân phải kính lễ?" Viên lại đáp: "Hiệu là Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Đức Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính), là bậc thầy cứu độ con người." Một lát sau, có lệnh cho những người trong ác đạo (các cõi khổ mà kẻ làm ác phải sa vào sau khi chết, như địa ngục, quỷ đói, súc vật) đều ra nghe giảng kinh. Lúc ấy có một vạn chín nghìn người đều ra khỏi địa ngục, vào thành Bách Lý. Những người đến được đây là chúng sinh có phụng pháp (tin theo và làm theo giáo pháp nhà Phật); việc làm của họ tuy có thiếu sót, suýt hỏng, nhưng vẫn đáng được cứu độ, cho nên mở giảng kinh pháp. Trong bảy ngày, tùy theo việc thiện ác vốn làm nhiều hay ít mà họ lần lượt được thoát. Trước lúc Thái ra khỏi đó, ông đã thấy mười người bay lên không trung mà đi.
Rời khỏi nơi ấy, ông lại thấy một tòa thành vuông vức hơn hai trăm dặm, tên là thành Thụ Biến Hình (thành nhận lấy hình hài mới). Những người đã bị tra xét, trừng trị ở địa ngục xong thì đến thành này nhận quả báo đổi hình. Thái vào thành, thấy có mấy nghìn khu nhà đất, nhà ngói, khu nào cũng có phòng ốc. Chính giữa có một ngôi nhà ngói cao lớn, lan can chạm vẽ, có mấy trăm viên lại các ban đang đối chiếu văn thư, nói rằng: "Kẻ sát sinh sẽ phải làm con phù du, sáng sinh tối chết; kẻ cướp trộm sẽ làm lợn, làm dê, bị người giết xẻ; kẻ dâm loạn làm hạc, làm vịt (?), làm chim ưng, làm nai; kẻ hai lưỡi (ăn nói đâm thọc, đặt điều gây chia rẽ) làm cú vọ, cú mèo; kẻ quỵt nợ làm la, lừa, trâu, ngựa."
Thái tuần xem xong, trở về chỗ của ty coi về nước. Người cai quản ở đó hỏi Thái: "Ông là con nhà ai, vì tội lỗi gì mà đến đây?" Thái đáp: "Ông, cha, anh em tôi đều ở bậc hai nghìn thạch. Tôi được cử Hiếu liêm, phủ Tam công vời làm thuộc quan cũng không nhận, chỉ lo tu dưỡng chí hướng, nghĩ điều thiện, không nhiễm các điều ác." Người cai quản nói: "Ông không có tội, nên mới cho làm Thủy quan đô đốc. Nếu không thì ông chẳng khác gì những người trong địa ngục." Thái hỏi: "Người ta làm những việc gì thì chết đi được hưởng báo ứng vui sướng?" Người cai quản đáp: "Chỉ có đệ tử phụng pháp, tinh tấn (siêng năng tu tập không lơi lỏng), trì giới (giữ gìn giới luật nhà Phật) thì được báo ứng vui sướng, không bị trách phạt." Thái lại hỏi: "Tội lỗi người ta làm khi chưa theo Phật pháp, sau khi theo pháp rồi có được xóa bỏ không?" Đáp: "Đều được xóa bỏ cả."
Nói xong, người cai quản mở chiếc tráp đan bằng mây, tra xem tuổi thọ, thấy Thái còn thừa ba mươi năm nữa, bèn cho Thái trở về. Lúc từ biệt, người ấy dặn: "Ông đã thấy tội báo ở địa ngục như thế, hãy bảo với người đời, khiến ai nấy đều làm điều thiện. Thiện ác theo người như bóng theo hình, như tiếng vang theo tiếng, có thể không thận trọng sao?"
Bấy giờ họ hàng nội ngoại đến thăm Thái có năm sáu mươi người, đều cùng nghe Thái kể. Thái tự tay viết ghi lại cho người đương thời xem. Lúc ấy là ngày mười ba tháng bảy năm Thái Thủy thứ năm đời Tấn. Ông bèn vì ông bà nội và hai em trai mà mời các nhà sư, mở lớn phúc hội (buổi lễ làm phúc, cúng dường, tụng kinh), lại bảo con cháu đều đổi lòng mà theo Phật pháp, chăm chỉ tu tập. Giới sĩ phu nghe tin Thái chết đi sống lại, được thấy nhiều điều về tội và phúc, kéo nhau đến hỏi han. Có Thái trung đại phu (chức quan bàn bạc, góp ý trong triều) là Tôn Phong người Vũ Thành, Quan nội hầu (tước hầu không có đất phong riêng) là Hách Bá Bình người Thường Sơn, tất cả mười người cùng họp ở nhà Thái, ân cần hỏi kỹ mọi điều, ai nghe xong cũng kinh sợ, liền đều theo Phật pháp. (Trích sách Minh tường ký.)
Khuếch
Khuếch đời Tống, tên chữ là Tư Độ, người quận Trần. Trong niên hiệu Nguyên Huy, ông làm Quận thừa (viên quan phó, giúp việc quan thái thú) quận Ngô. Ông bị bệnh được ít ngày thì thoắt như đã chết, chỉ còn chút hơi thở chưa dứt. Người nhà đã sắm sẵn đủ quan tài, chăn liệm, chờ tắt thở hẳn là liệm. Được ba ngày thì ông cử động được, mắt chớp chớp.
Ông tự kể rằng có sứ giả xưng là có lệnh gọi, bảo Khuếch đi theo. Đến nơi, thấy có thành lớn, hào sâu, lầu gác và tường thành cao ngay ngắn, thềm và cửa cao rộng đẹp đẽ. Ông được mời vào; chủ nhân ngồi quay mặt về hướng nam, hỏi han thăm hỏi xong thì mời ngồi, bày rượu, thịt nướng, hoa quả, bánh ú, dưa muối, mùi vị chẳng khác gì ở trần gian. Rượu qua mấy tuần, chủ nhân nói với Khuếch: "Chức Chủ bộ (viên quan coi giấy tờ, sổ sách) ở đây chẳng may đang khuyết, vì ông tài giỏi sáng suốt nên muốn mời ông hạ mình nhận lấy, ông có thể lưu tâm chăng?"
Khuếch biết đây là cõi âm, bèn cố từ chối, nói mình tầm thường, không kham nổi việc ấy; lại từ nhỏ mồ côi nghèo khó, anh em tản mát, xin được ơn tha cho. Chủ nhân nói: "Ông vì cõi âm cõi dương khác chốn nên mới từ chối thôi. Vinh hoa bổng lộc, áo mặc xe ngựa ở đây còn hơn ở đời của ông. Ta rất mong được cùng làm việc với ông, tưởng ông ắt sẽ chiều ý mà đáp lại điều ta mong đợi." Khuếch lại cố xin: "Con trai con gái tôi đều còn bé tí, đang tuổi thay răng. Tôi mà nhận chức thì việc nuôi nấng chúng không còn ai nương cậy. Tình cha con, lẽ đáng thương xót." Khuếch nhân đó rơi nước mắt, dập đầu lạy.
Chủ nhân nói: "Ông từ chối đến thế thì sao nỡ ép. Điều mong muốn không được như ý, ta rất lấy làm tiếc." Rồi ông ta lấy trên án một quyển văn thư, đánh dấu vào đó. Sau đó Khuếch tạ ơn, xin về. Chủ nhân hỏi: "Ông không muốn đến thăm hỏi người thân đã mất sao?" Bèn sai người dẫn Khuếch đi.
Khuếch đi qua rất nhiều dinh thự, quan sở, cuối cùng đến một cổng tường, có lẽ là nhà ngục. Khuếch vào trong, ở một góc có nhiều nhà cửa san sát liền nhau; tiếp đó có một gian nhà tồi tàn, thấy mẹ đẻ là bà Dương ở đó, dung mạo và áo quần không được tươm tất, khác hẳn lúc còn sống. Bà thấy Khuếch thì vừa ngạc nhiên vừa mừng. Bên cửa có một người, thân mình và mặt mũi đầy thương tích, gọi Khuếch. Khuếch giật mình hỏi là ai. Bà Dương nói: "Đây là Vương phu nhân, con không nhận ra sao?" Vương phu nhân nói: "Lúc ta còn ở đời, không tin có báo ứng. Tuy ta không có tội gì khác, chỉ vì đánh roi tớ gái tớ trai quá nặng tay mà phải chịu hình phạt này. Từ khi chết đến nay đau đớn hầu như không lúc nào ngớt, giờ chỉ là được chút thời gian rảnh mà thôi. Trước đây ta đã gọi chị con đến, mong chị con thay mình chịu tội, rốt cuộc chẳng ích gì, chỉ thêm cùng nhau buồn khổ." Nói xong, nước mắt nước mũi chảy ròng. Vương phu nhân chính là mẹ đích (vợ cả của cha) của Khuếch. Chị gái Khuếch lúc ấy cũng ở bên cạnh.
Một lát sau, người được sai lại dẫn Khuếch đi, qua các ngõ phố, xóm làng chỉnh tề, giống như nơi dân ở. Cuối cùng đến một ngôi nhà rào tre mái tranh, thấy cha mình ngồi tựa án. Khuếch vừa vào cửa, cha phẩy tay đuổi Khuếch, nói: "Con đã được miễn (?) rồi thì mau về đi, đừng chần chừ." Khuếch quỳ lạy từ biệt mà về, về đến nhà thì sống lại. (Trích sách Pháp uyển châu lâm.)
Tào Tông Chi
Tào Tông Chi người Cao Bình, năm Nguyên Gia thứ hai mươi lăm ở Bành Thành, đêm ngủ không dậy, đến sáng thì chết. Đến giờ Thân (khoảng ba đến năm giờ chiều) thì hơi thở trở lại. Ông tự kể những điều đã thấy: có một người mặc áo đơn, đội khăn trách (loại khăn bịt đầu), cầm hốt (thẻ dài cầm tay khi ra mắt bề trên), xưng là sứ giả của Bắc Hải vương, nói rằng điện hạ cho gọi. Tông Chi đi theo. Trong sân trước điện có mây mỏng cách mặt đất mấy chục trượng, trôi lững lờ giữa các tấm màn trướng; có khói tím bay phất phơ, gió thổi đến gần người, hương thơm phi thường.
Sứ giả nói: "Ông hãy dừng ở dưới thềm, tôi vào bẩm." Chốc lát, có lời truyền ra cảm tạ Tào quân: "Việc làm của ông đáng khen, ta lâu nay vẫn mến mộ mong gặp, nay muốn mời ông làm phủ tá (thuộc quan trong phủ). Năm nay ông bao nhiêu tuổi, đã từng làm quan có lỗ bạ (đoàn nghi trượng hộ tống khi đi, chỉ dành cho quan lớn) chưa?" Tông Chi đáp: "Tài cán tôi vốn kém, ngửa trông ơn thánh mà lấy làm hổ thẹn. Năm nay tôi ba mươi mốt tuổi, chưa từng làm quan có nghi trượng." Lại có lời đáp: "Tuổi thọ ông tuy ít, nhưng từ trước có phúc nghiệp (công đức làm phúc tích lại), đáng được giữ chức cao trọng, phải làm quan có nghi trượng rồi mới lìa đời. Ông có thể tạm về nhà, sau này sẽ bàn lại."
Rồi ông thấy sứ giả lúc trước tiễn mình ra cửa, mơ mơ màng màng mà tỉnh lại. Về sau Tông Chi nhận chức ở Quảng Châu, năm ấy bốn mươi bảy tuổi; năm sau thôi chức, bèn trở về châu nhà, bị bệnh mà mất. (Trích sách Thuật dị ký.)
Tôn Phác
Đời Đường, Điện trung thị y (thầy thuốc hầu hạ trong cung vua) là Tôn Hồi Phác, người Tế Âm. Năm Trinh Quán thứ mười ba, ông theo xa giá nhà vua đến cung Cửu Thành, ở hang Tam Thiện, nhà sát cạnh nhà Ngụy Trưng. Có một đêm vào canh hai, ông nghe bên ngoài có người gọi: "Tôn thị y!" Phác cho là Ngụy Trưng sai gọi, ra ngoài thì thấy hai người nói với mình: "Quan gọi." Phác nói: "Tôi không đi bộ được." Liền dắt ngựa cưỡi, theo hai người kia mà đi. Bấy giờ ông thấy trời đất sáng rỡ như ban ngày, lấy làm lạ mà không dám nói.
Ra khỏi hang, đi qua phía đông triều đường, lại đi về hướng đông bắc sáu bảy dặm thì đến hang Mục Túc, từ xa thấy có hai người đang dẫn Hàn Phượng Phương đi. Hai người ấy nói với hai người đang dẫn Phác: "Các ngươi bắt lầm rồi, người phải bắt là người này, nên thả người kia ra." Thế là họ thả Phác. Phác theo đường cũ trở về, mọi thứ rõ ràng, không khác gì những lúc ông vẫn đi lại.
Về đến nhà, ông buộc ngựa, thấy đứa tớ gái nằm ngủ chắn ngang cửa, gọi thì nó không đáp; ông bước qua nó vào nhà, thấy thân mình đang nằm ngủ cùng vợ. Ông muốn đến gần mà không được, chỉ đứng sát vách phía nam, lớn tiếng gọi vợ, rốt cuộc vợ cũng không đáp. Trong nhà rất sáng; ở góc vách có một mạng nhện, trên mạng dính hai con ruồi, một lớn một nhỏ; ông cũng thấy rõ thuốc men để trên xà nhà, thứ gì cũng rõ ràng, chỉ là không thể lên giường được. Ông tự biết mình đã chết, rất lo buồn, ân hận vì không được từ biệt vợ. Ông đứng tựa vách nam hồi lâu, thiu thiu ngủ, chợt giật mình tỉnh dậy thì thân đã nằm trên giường, mà trong nhà tối đen, chẳng thấy gì. Ông gọi vợ dậy đốt đèn, lúc ấy Phác mới vã mồ hôi đầm đìa. Ông dậy xem mạng nhện, thấy rành rành không khác; thấy con ngựa cũng đẫm mồ hôi. Còn Phượng Phương thì đêm ấy chết đột ngột.
Về sau, đến năm Trinh Quán thứ mười bảy, Phác vâng sắc vua cưỡi ngựa trạm đến Tề Châu chữa bệnh cho Tề vương Hựu. Trên đường về đến trạm Hiếu Nghĩa ở phía đông Lạc Châu, chợt thấy một người đến hỏi: "Ông là Tôn Hồi Phác chăng?" Đáp: "Phải. Ông hỏi làm gì?" Người ấy đáp: "Tôi là quỷ (?). Ngụy thái sư bắt ông về làm ký thất (viên quan coi việc giấy tờ, thư từ)." Nhân đó đưa thư cho Phác xem; Phác xem thì thấy đúng là chữ ký của Ngụy Trưng. Phác kinh ngạc hỏi: "Trịnh công (tức Ngụy Trưng, được phong Trịnh quốc công) chưa chết, sao lại sai ông đưa thư?" Người kia nói: "Ông ấy đã chết rồi, nay làm Thái dương đô lục thái giám (?), sai tôi đến gọi ông."
Hồi Phác mời người ấy ngồi cùng ăn, người ấy rất vui, cảm ơn Phác. Phác xin rằng: "Tôi vâng sắc vua đi việc chưa về, Trịnh công không nên bắt tôi lúc này. Đợi tôi về kinh tâu việc xong rồi mới nghe lệnh, có được chăng?" Người ấy bằng lòng. Thế là ngày thì cùng đi, đêm thì cùng ngủ. Đến Văn Hương, người ấy từ biệt nói: "Nay tôi đi trước qua cửa ải chờ ông." Hôm sau Phác qua cửa ải, ra cửa tây thì thấy người ấy đã đứng ngoài cửa, lại cùng đi. Đến sông Tư, người ấy lại từ biệt Phác, nói: "Chờ ông tâu việc xong sẽ gặp lại. Ông chớ ăn đồ mặn và đồ cay hăng (thịt cá và các loại rau hăng như hành, tỏi)." Phác hứa.
Tâu việc xong, Phác dò hỏi về Ngụy Trưng thì ông đã mất; so ngày mất thì đúng là ngày trước hôm gặp ở trạm Hiếu Nghĩa. Phác tự cho rằng mình ắt phải chết, từ biệt người nhà, rồi mời sư đến làm lễ hành đạo (đi nhiễu tụng kinh), tạo tượng Phật, chép kinh, được chừng sáu bảy ngày. Đêm ấy ông mơ thấy người lúc trước đến gọi, dẫn Phác lên một ngọn núi cao, trên đỉnh núi có cung điện lớn. Vào trong, thấy nhiều vị quân tử ra đón, nói: "Người này có tu phúc, không được giữ lại, có thể thả đi." Người kia liền theo Phác rơi xuống núi; Phác giật mình tỉnh dậy, từ đó đến nay vẫn bình yên vô sự. (Trích sách Minh tường ký (?).)
Lý Cường Hữu
Lý Cường Hữu là con của quan Ngự sử (quan chuyên can gián vua và hạch tội các quan) Lý Như Bích. Cuối niên hiệu Thiên Bảo, Cường Hữu làm Huyện thừa (viên quan phó trong huyện) huyện Diệm. Nhận chức được mấy ngày, có một người đồ tể vốn quen biết đến cửa lạy hai lạy. Hỏi vì cớ gì, người ấy đáp: "Tôi bị bệnh, chết đột ngột, xuống âm phủ, bị viên lại coi việc dẫn qua Thái Sơn (theo tín ngưỡng xưa, núi Thái Sơn là nơi cai quản hồn người chết), thấy đại lang làm Chủ bộ (viên quan coi giấy tờ, sổ sách) ở đó, nhân đến trình bày mình chưa đáng chết. Đến khi tra xét, tôi được thả về, nên đến lạy tạ." Đại lang chính là Cường Hữu.
Cường Hữu nghe xong buồn bã hồi lâu, nói: "Chết mà được làm Chủ bộ Thái Sơn thì cũng chẳng lo gì." Nhân hỏi công việc ở đó thế nào. Người đồ tể nói: "Thái Sơn có hai Chủ bộ, giống như phán quan (quan phụ tá xét xử) ở nhân gian, người theo hầu rất đông, việc của thần phần nhiều qua tay họ."
Mấy ngày sau, một người thân của Cường Hữu chết rồi được sống lại, kể rằng mình bị bắt đến Thái Sơn. Thái Sơn có hai Chủ bộ, một người họ Lý, chính là Cường Hữu, một người họ Vương. Người ấy chết thì thuộc quyền Chủ bộ Vương, cố sức tự trình bày rằng tuổi thọ chưa hết. Chợt nghe Phủ quân (vị quan cai quản cõi âm) gọi Chủ bộ Vương đi; chốc lát Vương trở về, nói: "Nhà quan làm trai (lễ cúng chay), cần một vạn món đồ sơn mài." Rồi bảo người ấy: "Nhà ông có thứ đồ này, có thể cho mượn dùng, nên mau đem đến, xong việc sẽ thả ông."
Người ấy đến gặp Cường Hữu, nói: "Đồ sơn ở đó thì có, nhưng thật không có người khiêng." Cường Hữu nhờ Vương giúp, chờ lâu mà chưa quyết. Lại nghe Phủ quân gọi Chủ bộ Lý; Cường Hữu chạy đi rồi quay về, nói với viên lại thân tín: "Nhà quan giận Chủ bộ Vương làm không xong việc, chuyển giao cho ta lo tìm đồ sơn. Việc này đã gấp, không thể thoái thác được, nên mau lấy đến." Người ấy bất đắc dĩ phải đồng ý; người khiêng đến lấy, tiếng lựa chọn, kiểm đếm đồ đạc thì người nhà đều nghe thấy. Xong việc, Cường Hữu dẫn người ấy đến gặp Phủ quân, nhờ thế mà được thả. Khỏi bệnh rồi, người ấy lại kể chuyện cho Cường Hữu nghe.
Cường Hữu làm quan nghiêm khắc, các viên lại rất sợ. Sau giờ làm việc ở nha môn, họ phần nhiều đứng chờ ngoài cửa; hễ quan Huyện thừa ra thì ai nấy đều cúi gập người. Có người lén nhìn, thấy Cường Hữu mặc áo mũ (?) khác thường, người theo hầu hơn trăm người, không còn nhận ra được nữa, ai cũng lấy làm lạ. Như thế hơn mười ngày thì Cường Hữu mất. (Trích sách Quảng dị ký.)
Vi Quảng Tế
Vi Quảng Tế, trong niên hiệu Thượng Nguyên, chết đột ngột. Ông tự kể rằng lúc đầu có sứ giả cầm thiếp đến, nói Diêm La vương (vua cai quản cõi âm) bắt mình về làm phán quan (quan phụ tá xét xử). Đã đến dưới cổng mà chưa được gặp vua, chốc lát thì Thứ sử (quan đứng đầu một châu) Cù Châu là Vi Hoàng Thường cũng đến. Quảng Tế lạy chào. Hoàng Thường với Quảng Tế là anh em họ, hỏi: "Em vì sao mà đến đây?" Đáp: "Em nhận thiếp của vua bắt về làm phán quan." Hoàng Thường cười nói: "Ta đã làm chức ấy rồi, em sẽ được về."
Ông mời Quảng Tế ngồi lâu, sai người phụ trách làm đồ ăn. Chốc lát đồ ăn dọn ra, trong mâm toàn là mũi người, ngón tay người và những thứ như thế. Hoàng Thường bảo Tế: "Đây là đồ ăn ở cõi này. Em đã muốn về thì không nên ăn." Rồi sai người lúc trước đưa Quảng Tế về. Tỉnh lại, Quảng Tế kể chuyện ấy, mà lúc đó Hoàng Thường vẫn còn khỏe mạnh; mấy ngày sau thì Hoàng Thường chết đột ngột.
Năm ấy Lã Diên Chi làm Tiết độ sứ (quan nắm cả quân sự lẫn việc cai trị một vùng) Chiết Đông. Có một thuật sĩ (người làm nghề bói toán, phép thuật) nói với ông: "Viên lại coi việc dưới âm phủ nói rằng vua cõi âm bắt ông làm phán quan. Ông mau làm công đức (việc thiện như cúng dường, tạo kinh tượng để lấy phúc), may ra tránh được." Diên Chi sợ hãi, cho làm rất nhiều kinh và tượng Phật. Mấy chục ngày sau, thuật sĩ nói: "Ông đã tránh được rồi. Nay vua cõi âm bắt Vi Cù Châu, giấy tờ đã gửi đi." Diên Chi sai người đến Tín An vội báo tin. Mười ngày sau, Hoàng Thường rốt cuộc qua đời. (Trích sách Quảng dị ký.)
Khích Huệ Liên
Trong niên hiệu Đại Lịch, có Khích Huệ Liên người Sơn Dương, lúc đầu ở bên sông Tứ; vì cha từng làm quan ở vùng Hà Sóc (vùng phía bắc sông Hoàng Hà) nên theo cha đến ở Thanh Hà. Cha mất, Huệ Liên nổi tiếng vì thương xót đến gầy mòn; quan Liêm sứ (quan tra xét việc cai trị một vùng) sai lại đến viếng, tặng thóc và lụa. Mãn tang, ông được dâng biểu xin trao chức Huyện úy (quan coi việc trị an, bắt trộm cướp trong huyện) huyện Chương Nam.
Hơn một năm sau, một buổi tối ông ngồi một mình ở nhà chính, chợt thấy một người mặc áo thêu, đeo đao, rảo bước đến trước mặt, nói với Huệ Liên: "Thượng Đế có lệnh phong ông làm Tư mệnh chủ giả (vị quan chủ trì việc ban mệnh lệnh), để làm lễ sách lập (lễ phong lập bằng văn sách) cho Diêm Ba La vương (tên khác của Diêm La vương, vua cõi âm)." Rồi lấy chiếc hộp bằng gấm hoa đựng văn thư dâng lên Huệ Liên, nói: "Đây là mệnh của Thượng Đế." Trục văn thư làm bằng ngọc khảm, viền bằng gấm hoa. Lại đem hốt ngà, dải ấn màu tía, ấn hình rùa bằng vàng, đai ngọc ban cho Huệ Liên. Huệ Liên vừa mừng vừa sợ, trong lòng rất hoang mang, không kịp hỏi han gì, bèn nhận lấy.
Ông đứng ở hiên trước, có người dẫn lễ rảo bước vào xướng: "Lính hầu dẹp đường phía trước và hộ vệ phía sau sắp đến." Rồi có mấy trăm người mặc áo thêu, trán buộc khăn đỏ, hai bên đeo binh khí, rảo bước vào, xếp thành mấy hàng, lạy hai lạy. Một người bước lên nói: "Chúng tôi may được làm thuộc lại của sứ, xin dâng lời cảm tạ." Nói xong lại lạy, lạy xong chia nhau đứng phía trước. Người dẫn lễ lại xướng: "Các vị chỉ huy binh lính hộ vệ của Ngũ Nhạc (năm ngọn núi lớn linh thiêng của Trung Hoa)." Lại có hơn trăm người rảo bước vào, xếp thành năm hàng, áo mặc theo năm màu của năm phương, đều lạy hai lạy. Người dẫn lễ lại xướng: "Lại coi đồ lễ và nhạc khí treo (chuông, khánh treo trên giá), lại coi trống kèn, lại coi xe kiệu và ngựa cưỡi, lại coi phù ấn (thẻ tín và ấn tín) cùng sổ sách, lại coi kho tàng và bếp núc." Gần mấy trăm người đều rảo bước đến.
Một lát, người dẫn lễ nói: "Binh lính hộ vệ của các núi, cùng đồ lễ, nhạc khí, xe kiệu, ngựa cưỡi…, xin sứ đích thân duyệt xem." Huệ Liên hỏi: "Binh lính hộ vệ các núi ở đâu?" Đáp: "Tự có chỗ của họ, tự có chỗ của họ." Huệ Liên liền sai chuẩn bị xe ngựa. Người ta dắt đến một con ngựa trắng, yên cương đều trang sức bằng vàng ngọc; những người dẫn đường, dắt ngựa, theo hầu đều là những người áo thêu lúc trước. Mấy người cưỡi ngựa đi kèm hai bên đường, người đi đầu dẫn Huệ Liên về hướng đông bắc, tiếng quát dẹp đường rất nghiêm. Đi chừng mấy dặm, có hơn một vạn binh sĩ, người cưỡi ngựa, người đi bộ, đều mặc giáp vàng, cầm giáo, xếp hàng dọc đường; giáo mác, cờ phướn, gấm thêu rực rỡ đan xen.
Chốc lát thấy ngoài một cổng son có mấy chục người, đều mặc áo xanh lục, cầm hốt, khom lưng lạy. Người dẫn lễ nói: "Đây là các thuộc lại." Bên trong cổng đều giăng màn trướng, bày ghế bàn giường chiếu như nơi ở của bậc vua chúa. Huệ Liên bước lên thềm, ngồi tựa án; chốc lát có mười người áo lục, mỗi người mang sổ sách đến xin Huệ Liên phê duyệt, ký tên. Xong, người dẫn lễ dẫn Huệ Liên đến một viện dưới dãy nhà phía đông. Sân trước có rất nhiều xe kiệu, ngựa cưỡi; lại có nhạc khí, trống, sáo cùng phù ấn, chìa khóa đều đặt cả trên giường, phủ khăn vân màu vàng; giường kê vòng quanh bốn bức tường. Lại có tờ sách phong vua, chữ điền bằng vàng tía, giống lối chữ triện, chữ trứu (các lối chữ cổ), nét uốn khúc như thế rồng bay phượng múa. Viên lại phụ trách bẩm: "Đây là sách phong Diêm Ba La vương."
Có một người đội mũ cài trâm đến yết kiến, Huệ Liên đáp lễ ngang hàng. Ngồi xong, người ấy nói với Huệ Liên: "Thượng Đế vì thiền sư (nhà sư tu thiền) Hải Ngộ ở ngôi chùa phía nam huyện Nội Hoàng, quận Nghiệp, có đức hạnh, nên định lập (?) một tờ sách phong ông làm Diêm Ba La vương, lễ rất trọng đại. Vì ngài có đức hạnh cao tột, nên phong ngài làm Tư mệnh chủ giả, thống lĩnh việc làm lễ phong lập. Tôi may được dự hàng tân duyện (thuộc quan được đãi như khách trong phủ), nên được hầu bên cạnh." Huệ Liên hỏi: "Diêm Ba La vương ở phủ nào?" Viên thuộc quan đáp: "Đó là bậc tôn quý nhất ở địa phủ (cõi âm), đứng đầu các núi lớn sông lớn, coi mọi việc ở cõi âm; không phải người có đức hạnh đặc biệt thì không được chọn."
Huệ Liên nghĩ thầm: "Ta làm lễ sách phong ở cõi âm, há chẳng phải thân mình đã chết rồi sao?" Lại nghĩ đến vợ con, buồn bực, nét mặt có vẻ không yên. Viên thuộc quan đã nhận ra ý ấy, nói với Huệ Liên: "Ngài có vẻ lo lắng, phải chăng vì nghĩ đến vợ con?" Huệ Liên nói: "Phải." Viên thuộc quan nói: "Lễ sách phong định vào ngày mai, ngài có thể tạm về thu xếp việc nhà. Nhưng ngài được làm quan đến bậc cao quý, mong ngài chớ lấy việc âm dương cách biệt làm điều ân hận." Nói xong liền đứng dậy.
Huệ Liên liền sai chuẩn bị xe ngựa ra về, nhưng thấy mê man như người say, bèn tựa án chợp mắt; đến khi tỉnh dậy thì đã ở huyện, trời vừa sáng. Ông kinh ngạc than thở hồi lâu, tự nghĩ mệnh lệnh của Thượng Đế vốn không thể tránh được, liền kể rõ mọi chuyện với vợ con, dặn dò việc hậu sự; lại bẩm lên quan Huyện lệnh (quan đứng đầu huyện). Huyện lệnh họ Tào không tin. Huệ Liên bèn tắm gội, mặc đủ áo mũ cân đai, nằm trên giường. Tối hôm ấy, mấy viên lại trong huyện đều nghe trên không có tiếng như gió mưa từ phương bắc đến, đi vào phòng Huệ Liên; khoảng chừng một bữa ăn thì Huệ Liên mất. Lại nghe tiếng ấy đi về hướng bắc. Mọi người kinh hãi than thở, bèn sai người đến phía nam huyện Nội Hoàng, quận Nghiệp dò hỏi, quả nhiên có ngôi chùa có thiền sư Hải Ngộ, vừa mới mất gần đây. (Trích sách Tuyên thất chí.)
Thái Bình Quảng Ký, quyển 377.
(Thuộc bộ Tử, loại Tiểu thuyết gia, nhóm Dị văn (chuyện lạ nghe được); sách Thái Bình Quảng Ký.)
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh sắc lệnh biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video