Thiên 381 — Quyển 381

 Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn gom các truyện lạ, truyện ký đời trước), quyển 381. Đời Tống, Lý Phưởng cùng nhiều người khác biên soạn. Mục Tái sinh (người chết sống lại), phần 7.

 Triệu Văn Nhược; Khổng Khác; Hoắc Hữu Lân.

 Hoàng Phủ Tuân; Bùi Linh; Huyện thừa huyện Lục Hợp.

 Tiết Đào; Triệu Bùi; Đặng Thành.

 Trương Dao.

 Triệu Văn Nhược

 Trong niên hiệu Đại Nghiệp đời Tùy (605–618), Triệu Văn Nhược, người huyện Trường An, châu Ung, chết đã bảy ngày. Người nhà làm lễ đại liễm (lễ khâm liệm lớn: mặc áo, bọc xác trước khi cho vào quan tài). Sắp đặt vào quan tài thì ông bỗng co một chân lại. Người nhà sợ hãi, không dám đặt vào. Văn Nhược sống lại, người nhà mừng rỡ hỏi nguyên do.

 Văn Nhược kể: Lúc đầu có người dẫn tới chỗ vua (vua cõi âm). Vua hỏi: "Lúc còn sống ngươi làm phúc nghiệp (việc thiện tạo ra phúc) gì?" Văn Nhược đáp: "Thưa vua, tôi thụ trì (nhận giữ và thường xuyên đọc tụng) kinh Kim Cương Bát-nhã (kinh Phật nói về trí tuệ thấy rõ mọi sự đều không thật, trí tuệ ấy bền chắc như kim cương)." Vua khen: "Hay lắm! Phúc này là bậc nhất. Ngươi tuy có phúc lành, nhưng hãy cho ngươi xem chỗ người ta chịu tội."

 Vua sai một người dẫn Văn Nhược đi về phía bắc mười bước, tới một bức tường có lỗ, bảo ông chui vào. Bên kia tường có người thò tay qua lỗ nắm đầu ông kéo ra, vô cùng khổ sở mới qua được bên ngoài tường. Ông thấy một địa ngục lớn, có vạc nước sôi cùng các đồ hành hình; người có tội chịu khổ không kể xiết. Lại có rất nhiều lợn, dê, gà, vịt tranh nhau tới đòi ông đền mạng. Văn Nhược nói: "Ta không ăn thịt các ngươi, sao lại ép ta?" Các con vật nói: "Ngày trước ở chỗ nọ, ông ăn đầu, chân, tay chân chúng tôi. Thân chúng tôi bị chặt ra từng khúc, mỗi người ăn một phần, sao còn chối?"

 Văn Nhược một lòng niệm Phật, hết sức ăn năn các tội, không nói lời nào khác, chỉ xin làm việc phúc để đền đáp tạ lỗi. Các con vật đều tản đi. Người sứ dẫn ông trở lại chỗ vua. Vua đưa cho một bát đinh, bảo ông ăn, lại dùng năm cái đinh đóng vào đỉnh đầu và tay chân ông, sau đó thả về. Văn Nhược tỉnh lại, kể đủ chuyện này. Nhưng ông bị đau đầu và đau tay chân; lâu sau nhờ làm việc phúc, cơn đau dần khỏi.

 Từ đó về sau, ông siêng năng tụng trì kinh Kim Cương Bát-nhã, không dám bỏ phí một chút thời gian nào. Hễ gặp ai, người tu hay người thường, thân hay sơ, ông đều khuyên họ thụ trì kinh ấy. Sau ông đi công cán, tới một trạm dịch (nhà trạm cho người đi việc công nghỉ chân) (?), tạm nằm nghỉ. Lúc ấy ông mơ thấy một người đàn bà mặc áo xanh vội đến xin tha mạng. Ông giật mình tỉnh dậy, liền gọi trưởng trạm hỏi: "Có phải ngươi định giết con vật nào để đãi ta không?" Trưởng trạm đáp: "Quả là định giết một con dê nhỏ để đãi ông." Văn Nhược hỏi: "Con dê ấy màu gì?" Đáp: "Là con dê đực màu xanh đen (?)." Văn Nhược bảo: "Ngươi mau thả nó ra, ta trả tiền chuộc." Rồi thả con dê đi. Thật là nhờ uy lực của kinh Bát-nhã mà được cõi âm giúp đỡ, cảm ứng (?) vậy. (Trích từ sách Minh tường ký)

 Khổng Khác

 Trong niên hiệu Vũ Đức đời Đường (618–626), Khổng Khác giữ chức Ký thất tham quân (viên quan lo giấy tờ, thư từ) ở phủ Tổng quản (phủ của viên quan nắm việc quân và việc cai trị một vùng) châu Toại. Ông bỗng mắc bệnh chết, một ngày sau tỉnh lại, tự kể như sau.

 Ông bị đưa tới chỗ quan. Quan hỏi: "Vì sao giết hai con trâu?" Khác nói: "Không giết." Quan nói: "Em ngươi làm chứng là ngươi giết, sao không nhận?" Rồi gọi em của Khác tới; người em ấy đã chết mấy năm. Khi tới, người em mang gông cùm rất nặng. Quan hỏi: "Ngươi nói anh ngươi giết trâu, thật hay giả?" Người em nói: "Trước đây anh tôi vâng mệnh đi chiêu an (dụ hàng, vỗ yên) giặc Lạo (một tộc người miền núi phía tây nam), sai tôi giết trâu đãi họ (?). Thật là vâng lệnh anh, không phải tự tôi giết." Khác nói: "Sai em giết trâu đãi tiệc là thật, nhưng đó là việc nước, Khác có tội gì?" Quan nói: "Ngươi giết trâu đãi người Lạo, lấy việc chiêu an làm công để cầu chức tước, ban thưởng, làm lợi cho mình, sao gọi là việc nước?" Rồi bảo người em: "Vì ngươi làm chứng cho anh nên ta giữ ngươi lâu. Anh ngươi đã sai giết thì ngươi không có tội, thả ngươi đi đầu thai." Nói xong, người em bỗng biến mất; rốt cuộc hai anh em không được nói chuyện với nhau.

 Quan lại hỏi Khác: "Vì sao lại giết hai con vịt?" Khác nói: "Trước kia làm huyện lệnh, giết vịt đãi khách, đâu phải tội của Khác?" Quan nói: "Khách tự có phần ăn định sẵn. Ngươi giết vịt đãi họ là để cầu tiếng khen, không phải tội thì là gì?" Lại hỏi: "Vì sao giết sáu quả trứng gà?" Đáp: "Cả đời không ăn trứng gà. Chỉ nhớ năm chín tuổi, vào ngày Hàn thực (tết ăn đồ nguội, kiêng nhóm lửa, ngay trước tiết Thanh minh), mẹ cho sáu quả, tôi bèn luộc ăn." Quan nói: "Vậy là muốn đổ tội cho mẹ ư?" Khác nói: "Không dám, chỉ nói nguyên do thôi." Quan nói: "Ngươi giết mạng sống khác thì phải tự chịu."

 Nói xong, bỗng có mấy chục người tới bắt Khác dẫn đi. Khác kêu lớn: "Quan phủ xử oan, xử ẩu quá!" Quan nghe thấy, gọi lại hỏi: "Oan ẩu thế nào?" Khác nói: "Tội từ lúc sinh ra đến giờ không bỏ sót cái nào, còn phúc tu được từ lúc sinh ra đến giờ thì chẳng thấy ghi, há chẳng phải xử ẩu sao?" Quan hỏi viên chủ ty (viên quan phụ trách sổ sách): "Khác có phúc gì, sao không ghi?" Chủ ty đáp: "Phúc cũng đều ghi cả, nhưng phải tính tội nhiều hay ít. Nếu phúc nhiều tội ít thì cho hưởng phúc trước; tội nhiều phúc ít thì cho chịu tội trước. Khác phúc ít tội nhiều nên chưa bàn đến phúc." Quan giận nói: "Tuy chịu tội trước, sao không đọc phúc cho hắn biết?" Quan sai đánh chủ ty một trăm roi. Thoắt cái đã đánh xong, máu chảy văng ra đất. Rồi đọc những phúc Khác đã tu từ lúc sinh ra, cũng không sót điều nào.

 Quan bảo Khác: "Ngươi đáng chịu tội trước, nhưng ta cho ngươi về thêm bảy ngày, hãy siêng năng làm việc phúc để bù đắp." Rồi sai người đưa ra, Khác liền tỉnh lại. Ông mời nhiều sư tăng, sư ni tới làm lễ hành đạo (đi nhiễu quanh tượng Phật mà tụng kinh) và sám hối (ăn năn tội lỗi trước Phật). Ông chăm chỉ tu khổ hạnh, tự kể lại chuyện của mình. Đến ngày thứ bảy, ông từ biệt người nhà, chốc lát thì mất. (Trích từ sách Minh báo ký)

 Hoắc Hữu Lân

 Cuối niên hiệu Khai Nguyên (713–741), Hoắc Hữu Lân làm huyện úy (viên quan coi việc trị an, bắt trộm cướp trong huyện) huyện Cấp, đang trực ở châu. Thứ sử (quan đứng đầu một châu) là Đoạn Sùng Giản, người nghiêm khắc tàn nhẫn, quan dưới đều sợ. Quá trưa, ông ta đòi món thận dê. Hữu Lân giục người đồ tể. Người đồ tể vội vã, chưa kịp giết dê đã rạch sườn lấy thận.

 Tối hôm ấy, Hữu Lân thấy một tên lại (viên chức nhỏ) đến nói vua cõi âm gọi. Hữu Lân theo tên lại đi gặp vua. Vua nói: "Có kẻ kiện ông là không đợi giết xong đã moi sống quả thận, sao đến nỗi thế?" Hữu Lân đáp: "Đây là Đoạn sứ quân (cách gọi tôn thứ sử) giết dê, vốn không do tôi." Vua sai lấy sổ ghi phần ăn của Sùng Giản ra xem. Xem xong, vua bảo con dê: "Ngươi quả đáng làm thức ăn cho Đoạn sứ quân, sao lại kiện bậy Hoắc thiếu phủ (cách gọi huyện úy)?" Vua đuổi nó ra, sai tên lại đã đi bắt đưa Hữu Lân về.

 Trên đường về, Hữu Lân đi qua một viện, người ta bảo là viện Ngự sử đại phu (chức quan đứng đầu cơ quan giám sát, hặc tội quan lại). Hữu Lân hỏi tên lại: "Đây là quan gì?" Tên lại đáp: "Trăm ty sở đều có cả, sao chỉ hỏi ở đây (?)." Hữu Lân lại hỏi Đại phu là ai, đáp: "Là Địch Nhân Kiệt." Hữu Lân nói: "Địch công là cậu đã mất của tôi, muốn được gặp một lần." Tên lại bảo người giữ cửa vào báo, chốc lát Hữu Lân được gọi vào. Nhân Kiệt đứng dậy, thấy Hữu Lân thì khóc thương. Khóc xong, ông hỏi: "Cháu được thả về rồi sao?" rồi gọi cháu lên ngồi chỗ trên.

 Có viên tá sử (viên chức giúp việc giấy tờ) đưa hồ sơ qua. Nhân Kiệt hỏi là việc gì, đáp: "Việc Lý Thích Chi được làm tể tướng (quan đứng đầu triều đình)." Ông lại hỏi: "Thiên tào (cơ quan trên trời) đã phê chưa?" Đáp: "Các ty đều xong cả, đã cấp cho năm năm." Nhân Kiệt phê nốt phần còn lại, rồi quay sang bảo Hữu Lân: "Cháu tới đây lâu rồi, nhà cửa (ý chỉ thân xác) đã hư hỏng." Ông sai người hầu lấy hai viên thuốc đưa cho, dặn: "Mang về nghiền thành bột, chỗ nào hư thì xoa vào." Hữu Lân lạy từ biệt, ra cửa đi hơn mười dặm thì tới một cái hố lớn, bị tên lại đẩy xuống, liền sống lại.

 Lúc ấy trời nóng bức, Hữu Lân chết bảy ngày mới sống lại. Ngực tuy còn hơi ấm nhưng thân thể phần nhiều đã hư hoại. Ông lấy thuốc trong tay nghiền thành bột xoa vào chỗ hư, thuốc tới đâu lành tới đó; mấy ngày sau thì ngồi dậy được. Sùng Giản gọi ông tới hỏi chuyện, than thở hồi lâu. Hơn một tháng sau, Lý Thích Chi quả nhiên được phong tể tướng. (Trích từ sách Quảng dị ký)

 Hoàng Phủ Tuân

 Hoàng Phủ Tuân người An Định, trong niên hiệu Khai Nguyên mới được làm tham quân (viên quan phụ tá ở châu) châu Tương. Ông mắc bệnh, bỗng chết, khoảng chừng mấy bữa cơm thì tỉnh lại. Thứ sử Độc Cô Tư Trang là người ưa kết giao danh sĩ, nghe tin Tuân sống lại, đích thân tới hỏi những điều ông thấy ở cõi âm. Tuân nói: "Rất rõ ràng, chỉ khổ nỗi sức còn yếu, đợi một chút sẽ từ từ kể."

 Trước đó, ở chỗ làm quan, Tuân từng tạm giữ chức Tư công (viên chức coi việc khảo xét công trạng, lễ nghi, trường học). Có vị sư trụ trì chùa Khai Nguyên đem biếu hai mươi cân thịt trâu. Lúc đầu ông không rõ cớ gì, chỉ nhận rồi ăn. Vừa rồi ông bị bắt đi, chính là do nhà sư kia kéo vào. Khi gặp phán quan (viên quan xét xử ở cõi âm), phán quan hỏi vì sao giết trâu. Tuân nói: "Từ khi sinh ra tôi ăn chay, chưa từng phạm điều này."

 Phán quan sai gọi nhà sư tới. Chốc lát nhà sư mang gông tới, bảo Tuân: "Ta đã giết trâu biếu ông, ông thật không biết. Sở dĩ kéo ông vào là muốn nhờ ông làm việc phúc cho ta thôi." Rồi thưa với phán quan: "Việc giết trâu tôi tự chịu, chỉ muốn có lời nói với tham quân." Phán quan bằng lòng. Nhà sư bèn tới chỗ Tuân nói: "Sau này ông sẽ tới làm phán ty (viên chức trông coi một phòng ban) ở châu Đồng, hãy dựng cho tôi một cây tràng đà-la-ni (cột đá khắc câu chú của nhà Phật)." Tuân hỏi: "Tham quân châu Tương làm sao được làm quan ở châu Đồng? Vả lại tôi rất nghèo, cột kinh không dễ dựng, biết làm sao?" Nhà sư nói: "Nếu không tới châu Đồng thì thôi, nhưng chắc chắn ông sẽ được tới, mong đừng quên điều tôi nhờ. Tôi đã nhận tội, nay phải chịu phạt ngay. Đến khi ông được làm quan ở châu Đồng thì tội tôi cũng xong, tôi sẽ đầu thai làm lợn. Sau khi dựng cột kinh, ông nên đặt trai (bữa cơm chay cúng dường các nhà sư) làm lễ mừng và siêu độ (cầu cho người chết được thoát khổ); lúc ấy hẳn sẽ thấy được điều gì đó (?)." Tuân bằng lòng.

 Liền thấy quỷ đầu trâu (quỷ coi ngục, mình người đầu trâu) dùng chĩa ba móc vào cổ nhà sư lôi đi, còn Tuân được thả về. Tư Trang vốn thân với nhà sư ấy, gọi tới kể lại cho nghe. Nhà sư rất buồn và sợ, bèn đem hết tiền của riêng ra làm công đức (việc thiện, cúng dường để tích phúc). Năm ngày sau, nhà sư bị đau đầu, rồi mọc ba cái nhọt trông như vết chĩa, mấy ngày thì chết. Tuân từ tham quân châu Tương được chuyển làm Binh tào tham quân (viên quan coi việc binh) ở vệ Tả Vũ. Mấy năm sau, qua kỳ tuyển (kỳ xét để bổ nhiệm quan), ông được bổ làm Tư sĩ (viên chức coi việc xây dựng, công trình) ở châu Đồng. Tới nơi, ông vay tiền công một trăm nghìn, dựng cột kinh, đặt trai. Có một con lợn nhỏ tới quỳ phục trước mặt các nhà sư. Trai xong, nó đi vòng quanh cột kinh mấy trăm vòng rồi chết. (Trích từ sách Quảng dị ký)

 Bùi Linh

 Trong niên hiệu Khai Nguyên, Bùi Linh làm huyện úy huyện Trường An, từng bị bệnh nặng bất ngờ mấy ngày. Đêm rằm tháng giêng, sau canh hai, trước nhà chính bỗng thấy hai tên lại áo vàng cầm công văn tới nói: "Vua gọi ông." Linh từ chối vì đang bệnh, rồi gọi người nhà dắt ngựa; đợi lâu không thấy, bèn theo hai tên lại đi. Ông thấy ngoài phố đèn đuốc rất rực rỡ. Ra khỏi cổng thành đi hơn mười dặm thì không còn ánh lửa, chỉ còn một lối mòn trong đám cỏ úa. Đi chừng năm mươi dặm thì tới một tòa thành, tường vách đều đen, không có cây cối gì.

 Bỗng gặp một vị cư sĩ (người tu đạo Phật tại nhà) mặc áo trắng, dáng người to lớn đẹp đẽ. Vị ấy bảo hai tên lại: "Người này không có tội, sao bắt tới?" Rồi nhìn Linh nói: "Ông biết mình đã chết chưa?" Linh rơi nước mắt, chắp tay thưa: "Lúc sống tôi chưa từng gây tội nghiệp (việc xấu gây quả báo), nay tới đây biết làm sao? Xin ông giúp lo liệu cho." Cư sĩ bảo hai tên lại: "Người này là người có chức tước, lại không có lỗi, không nên tháo khăn và đai áo của ông ta." Hai tên lại bèn trả lại khăn đai.

 Rồi họ vào thành, trong khoảng mấy dặm thấy cổng son sáng sủa đẹp đẽ, cây lạ xanh tốt. Tới trước một vị quan, nghe nói là chủ bạ (viên quan giữ sổ sách giấy tờ). Chủ bạ sai dẫn Linh giao cho viên điển (viên lại giữ hồ sơ) xét tội và phúc. Viên điển nói: "Ông không có tội lớn, lẽ ra chưa phải tới." Linh khẩn khoản xin cứu giúp. Viên điển xét hồ sơ, nói: "Ông giết một con lừa nên mới bị bắt thôi. Nhưng con lừa ấy khai là bị thị lại (viên lại coi việc chợ búa) giết. Ông cứ không nhận thì việc ắt sẽ được tha."

 Chốc lát vua ra ngồi, chủ bạ dẫn Linh vào. Vua hỏi vì sao bắt người này. Chủ bạ nói: "Thị lại khai ra ông ấy. Vừa rồi tra hỏi, ông ấy nói thật ra chỉ đòi mua lòng, không sai giết lừa." Nói xong, thấy thị lại cổ mang gông đứng trước, phía sau có mấy chục con lừa, dê, gà, lợn. Vua hỏi thị lại vì sao khai ra người này. Con lừa liền tiến lên nói: "Thật là bị thị lại giết, thịt bán cho người qua đường, không liên quan gì đến Bùi thiếu phủ." Thị lại định nói thì bị lôi đi (?); bọn dê, lợn khác đều khai giống như vậy.

 Vua nói: "Theo sổ, người này còn làm quan mấy nhiệm kỳ nữa, không thể giữ lâu, nên mau thả đi. Nếu chần chừ, e thân xác hư nát." Rồi bảo Linh: "Nay thả ông về, phải tìm đủ muôn cách mà tu phúc." Linh lạy hai lạy rồi ra. Vua lại sai gọi vào, bảo chủ bạ: "Hãy dẫn người này đi xem các địa ngục." Chủ bạ sai người dẫn Linh đi, chui vào một cái lỗ nhỏ. Ông thấy quỷ tốt đầu trâu dùng chĩa đâm người; mỗi người tùy theo nghiệp (những việc thiện ác mình đã làm) mà chịu tội. Linh không chịu xem, ra khỏi lỗ nhỏ, từ biệt chủ bạ, rồi tới chào hai tên lại.

 Một tên lại nói: "Tôi vốn là lệnh sử (viên chức lo giấy tờ) ở bộ Hộ." Người kia nói: "Tôi vốn là viên sử (viên chức giấy tờ) ở phủ Kinh Triệu. Chúng tôi ở địa phủ đã lâu, xin sinh về cõi người mà không được. Ông có thể vì chúng tôi chép các kinh Kim Quang Minh, Pháp Hoa, Duy Ma, Niết Bàn (các bộ kinh Phật lớn), lại đặt trai siêu độ cho chúng tôi, thì chúng tôi được sinh về cõi người." Linh đều hứa. Hai tên lại còn xin tiền vàng, tiền bạc mỗi thứ ba nghìn quan. Linh nói: "Quan ở kinh đô nghèo lắm, thật không lo nổi." Tên lại nói: "Tiền vàng là thứ tiền màu vàng ở trần gian, tiền bạc là tiền màu trắng thôi (?)." Linh nói: "Nếu là tiền như thế thì cũng lo được, nhưng không biết gửi tới đâu?"

 Tên lại nói: "Người đời làm tiền ở chợ nơi kinh đô, tiền ấy phần nhiều bị địa phủ lấy mất (?). Ông có thể gọi thợ đục tiền tới làm trong phòng kín ở nhà. Làm xong thì đựng vào túi, đem ra bờ nước đốt, chúng tôi ắt nhận được. Lúc đốt tiền, nếu có gió thổi ngang làm tro động thì là chúng tôi nhận được; nếu có gió cuốn tro bay lên thì là địa phủ và các thần khác nhận. Ông cũng nên lấy điều này làm cách xem trước nay vẫn dùng. Có điều các thần thường khổ vì đói, lúc đốt tiền ông có thể bày thêm chút rượu ngon, cơm ngon, lấy hai bó cỏ dựng trên chiếu; chúng tôi nương bóng cỏ mà ngồi, cũng được ăn."

 Từ biệt xong, ông đi mấy dặm thì về tới nhà, thấy người nhà khóc lóc. Ngay lúc ấy ông thấy đau khắp người, hoảng hốt mê man. Lâu sau mở mắt nhìn thì sống lại. Ông làm kinh, làm tượng và đốt tiền xong, mười mấy ngày sau thì khỏe lại như thường. (Trích từ sách Quảng dị ký)

 Huyện thừa huyện Lục Hợp

 Có viên huyện thừa (phó quan giúp việc huyện lệnh) huyện Lục Hợp, trong niên hiệu Khai Nguyên bỗng chết, mấy ngày sau thì tỉnh lại, kể rằng: Lúc mới chết bị bắt đi, gặp một phán quan, chính là Lưu minh phủ (cách gọi tôn huyện lệnh), từng làm huyện lệnh Lục Hợp. Gặp nhau vừa buồn vừa mừng, phán quan hỏi nhà mình có yên ổn không. Huyện thừa nói: "Nhà ông cách đây rất gần, ông chưa về lần nào sao?" Huyện lệnh nói: "Người sống và người chết khác đường, làm sao về được?" Huyện thừa nói: "Cậu nhà sớm thi đỗ, nhà cửa không có tai vạ gì, chỉ có phu nhân tuổi già, hơi mắc phong tật (bệnh phong: tê bại, méo miệng, liệt chân tay)." Huyện lệnh nói: "Ông chưa hết tuổi thọ, vì bị mấy con dê kiện nên mới bị bắt tới. Ông nên tự phân trần, ta sẽ cho ông mau về."

 Chốc lát có đám mây đen từ phía đông bay tới, trong mây có chiếc thuyền lớn ầm ầm rơi xuống đất, trong đó có bốn cái đầu dê. Phán quan hỏi: "Sao giết oan bọn này?" Huyện thừa đáp: "Đó là phần ăn định sẵn của thứ sử, không phải tội của tôi." Hai cái đầu dê im lặng. Phán quan mắng: "Các ngươi tự mắc nợ mạng với thứ sử, sao còn kiện huyện thừa?" Chiếc thuyền liền bay đi. Bọn dê nói lớn: "Phán quan thiên vị, rồi chúng ta sẽ gặp Đế mà kiện." Phán quan bảo huyện thừa: "Đế là Thiên Đế (vua trời) đấy. Bọn này làm sao gặp được? Cũng như vua trên trần gian, dân thường xin gặp chẳng khó lắm sao? Nhưng rốt cuộc ông vẫn nên làm công đức cho chúng." Nói xong thì thả huyện thừa về.

 Vừa ra khỏi, gặp một cô gái dung mạo đoan trang xinh đẹp, tới trước lạy hai lạy. Hỏi cớ, cô nói: "Tôi là con gái nhà họ Đàm ở trong châu. Vừa rồi tôi bị gọi tới, vì không có tội nên được thả về (?), nhưng tên lại giữ cửa thấy tôi đẹp nên cố tình giữ lại dây dưa. Tôi rời nhà đã lâu, sợ nhà cửa (ý chỉ thân xác) hư hoại. Nay ông được về, mong ông giúp lo liệu cho. Nhà tôi vốn giàu, nếu được theo ông về, tôi sẽ dâng một nghìn quan, lại xin làm thiếp suốt đời, không tiếc gì cả." Cô cứ thế mà van xin.

 Huyện thừa vào thưa với phán quan. Phán quan bảo: "Một nghìn quan thì ta được hai trăm, con ta được hai trăm, còn sáu trăm thuộc về ông." Rồi viết giấy đưa cho xem. Phán quan nói: "Hai trăm quan của ta có thể đem làm công đức." Liền gọi tên lại hỏi vì sao giữ con gái nhà họ Đàm, phạt đánh hai mươi roi, rồi cho cô gái theo huyện thừa về. Đi hơn mười dặm thì chia đường, mỗi người đều sống lại.

 Khỏi bệnh rồi, huyện thừa tới nhà họ Đàm tìm cô gái. Đến cửa, cô gái nghe tiếng nói, vội ra lạy hai lạy, từ tạ rằng: "Tôi từng hứa làm thiếp, nhưng thân không tự quyết được, cha mẹ đã gả tôi cho người khác. Nay xin đưa hai trăm nghìn tiền để chuộc thân, còn một nghìn quan thì xin theo đúng giao ước trước." Huyện thừa nhận tiền, đưa cho con trai Lưu minh phủ, lại đặt trai làm công đức cho ông. Cuối niên hiệu Thiên Bảo (742–756), người ấy vẫn còn sống. (Trích từ sách Quảng dị ký)

 Tiết Đào

 Tiết Đào, huyện úy huyện Giang Lăng, trong niên hiệu Càn Nguyên (758–760) chết ba ngày thì sống lại, tự kể: Lúc đầu gặp một tên lại cầm thiếp (giấy gọi), nói vua sai bắt; chữ ký đè trên thiếp là chữ "Hỗ". Đào chưa rõ là vua nào, thắng yên ngựa rồi đi. Đi chừng hơn mười dặm tới một tòa thành, tên lại đẩy cửa đi vào. Trong sảnh (?) có một người, nghi vệ hộ tống như bậc vua. Đào vào lạy hai lạy.

 Vua hỏi: "Ông là quan lại ở Kinh Châu phải không?" Đào thưa phải. Vua nói: "Tội sao nhiều thế! Nay kẻ kiện ông nhiều không đếm xuể." Đào đáp: "Trước tôi làm huyện úy huyện Thành Cố. Thành Cố có lệ dâng chim ưng, chim cắt (chim săn mồi nuôi để đi săn); tôi coi việc ấy nên không thể không giết, giết nhiều quả có thật." Vua hỏi: "Có giết vì việc riêng không?" Đáp: "Cũng có." "Việc công với việc riêng, bên nào nhiều hơn?" Đáp: "Việc riêng ít hơn việc công." Vua nói: "Ông nói thật đấy. Nhưng lộc phúc của ông còn dày, thọ mệnh chưa hết, chúng cũng không làm gì được ông, chỉ là không thể không gọi ông tới đối chất thôi."

 Vua sai Đào ra cửa tạ lỗi khắp các mạng sống. Đào ra thì thấy gà rừng, thỏ… đầy khắp mấy khoảnh đất, đều bay chạy xông tới. Đào nói: "Vua dùng chim ưng, chim cắt để đi săn (?), không phải ta làm. Xem ý các ngươi đều muốn giết ta, là cớ làm sao? Vừa rồi vua đã hỏi, ta sẽ vì các ngươi chép kinh, làm tượng, khiến các ngươi đều được đầu thai, cần gì cả bầy giết một mạng?" Vua lại sai người ra truyền lời hồi lâu, chúng mới dần dần lui đi.

 Đào vào, vua bảo: "Ông chưa hết tuổi thọ nên ta đặc biệt thả ông về. Đã về rồi thì nên làm công đức để tự chuộc tội." Đào lạy đi lạy lại đến bốn lần. Vua hỏi: "Ông có đọc sách không?" Đáp: "Thường đọc khá nhiều." Lại hỏi: "Có biết đời nhà Tấn có Dương Hỗ không?" Đáp: "Biết." Vua nói: "Chính là ta đây. Ta xưa từng làm thứ sử ở Kinh Châu, mất ở nhà công, nên thấy ông là quan lại ở Giang Lăng thì càng thêm quyến luyến." Nói xong, Đào từ biệt đi ra. Vua sai tên lại đã bắt ông đưa về nhà, ông liền sống lại. (Trích từ sách Quảng dị ký)

 Triệu Nghiệp

 Minh kinh (người đỗ khoa thi về sách kinh điển của nhà Nho) Triệu Nghiệp, trong niên hiệu Trinh Nguyên (785–805) qua kỳ tuyển được bổ làm quan ở huyện Thanh Hóa, châu Ba. Vì thất chí mà sinh bệnh, ghét ánh sáng, không ăn uống hơn bốn mươi ngày. Bỗng nghe trong phòng có tiếng sấm, chốc lát có một luồng khí đỏ to như cái trống, xoay tròn tới giường, bay lên không rồi dừng ngay trên ngực ông. Lúc đầu ông thấy tinh thần tản mác, mơ hồ như trong mộng.

 Có người mặc áo đỏ, đội khăn bình trách (khăn trùm đầu đỉnh bằng, kiểu của lại dịch) dẫn ông đi về phía đông, tới chỗ núi đứt, có dòng nước chảy theo hướng đông tây. Đứng nhìn hồi lâu, lại đi về phía đông, gặp một cây cầu trang trí bằng vàng và ngọc biếc. Qua cầu đi về phía bắc, vào một tòa thành, tới một nha môn, người và lại rất đông. Ông thấy em rể là Giả Dịch đang tranh cãi với mình về việc giết trâu; ngờ là ty sở cõi âm (?), vội trốn tới một vách tường. Tường đen như đá, cao mấy trượng; ông nghe có tiếng quát tháo.

 Người áo đỏ bèn dẫn ông vào một viện lớn. Tên lại vào báo: "Ty Mệnh (vị thần coi sổ sống chết) đưa người tới." Ông lại thấy Giả Dịch, bèn cùng đối chất. Dịch khăng khăng buộc tội ông, ông không cách gì tự giải oan. Bỗng có tấm gương lớn đường kính một trượng treo lơ lửng giữa không trung. Ngẩng lên nhìn, thấy rõ Giả Dịch đang cầm dao giết trâu, còn Nghiệp đứng tựa cửa, vẻ mặt không nỡ. Lúc ấy Dịch mới chịu tội.

 Người áo đỏ lại dẫn ông tới viện Ty Nhân (?). Có một người khoác áo choàng màu nâu, đội mũ ráng tía, dáng như tượng thần tôn quý, trách rằng: "Vì sao ngươi lấy trộm hai cái khăn bộc đầu (khăn vấn đầu) của người ta, lại ở chợ châu Hoạt giấu đi ba thăng hạt sồi?" Nghiệp lạy không biết bao nhiêu lần. Người áo đỏ lại dẫn ông ra, bảo: "Có muốn đi dạo cõi Thượng Thanh (một tầng trời cao, nơi tiên ở, theo Đạo giáo) không?"

 Hai người bèn cùng lên một ngọn núi, nhìn xuống dòng nước phía dưới. Nước đổ xuống như treo, bọt tung lên; người theo dòng nước mà vào đông đến nghìn vạn, bất giác thân ông cũng trôi theo. Hồi lâu, ông dừng lại trên một tảng đá lớn có vệt quầng xanh trắng. Người áo đỏ biến thành hai người, một người dẫn, một người giục, ông bèn lên đứng trên vách đá, mặt đá bằng phẳng không chút bụi. Đi mấy dặm, bên đường có loài cỏ giống cây rum (cây có hoa dùng nhuộm đỏ), thân lá rậm mà không có gai, hoa phất phơ bay tản trên không. Lại có loài cỏ giống rau diếp, mọc sát đất, cũng tung hoa bay. Hoa mới nở như nấm mã bột (loài nấm tròn, già thì vỡ ra thành bụi), khi vỡ to như một chồng chén (?), màu vàng đỏ. Qua chỗ đó, thấy lửa như núi chắn ngang trời; đợi lửa tắt mới đi tiếp.

 Tới một tòa thành lớn, trên thành có nhiều tầng lầu canh, hai bên đường trồng hàng cây ăn quả, các tiên đồng từng nhóm thay nhau ca hát, đánh trống, tấu nhạc, dáng tiên đẹp tuyệt trần. Qua cả thảy ba lớp cửa, sơn son rực rỡ; mặt đất và vách sáng trong, soi được như gương. Phía trên không thấy trời, như có quầng đỏ thẫm phủ kín. Chính điện ba tầng đều bày tượng thánh. Ông thấy một đạo sĩ như người quen cũ, xin làm đệ tử nhưng không được nhận.

 Trong các nhạc cụ có một cái giống đàn cầm, dài bốn thước chín, phần gần đầu hơn một thước thì vuông và rộng, giữa có hai đường ngang để đổi tiếng. Lại có một cái giống hũ rượu, ba (?), dài ba thước, mặt bụng trên rộng dưới hẹp, lưng nhô cao. Chốc lát có việc xét sổ, người ta bèn dẫn ông ra một viện phía nam cổng cung. Trong đó có người đội mũ đỏ thẫm, khoác áo tía, sai ông ngồi cùng hai người áo đỏ ở sảnh làm việc (?), rồi cho xét sổ năm Mậu Thân trước.

 Sổ giống như tờ đơn ở trần gian: đầu ghi giờ sinh của người, kế ghi họ tên, tuổi tác, bên dưới chú ngày tháng sinh. Một dòng khác kẻ ngang sáu mươi ngày giáp tý (chu kỳ sáu mươi ngày tính theo can chi); công và tội có được đều ghi đủ dưới từng ngày, ngày nào không có thì ghi "không có việc". Triệu tự xem sổ của mình, họ tên, giờ sinh, ngày tháng không sai chút nào. Số người được xét sổ đông đến hàng ức triệu. Người áo đỏ nói: "Cứ sáu mươi năm, người trong thiên hạ được xét sổ một lần, để khảo xét việc thiện ác mà tăng giảm tuổi thọ."

 Người áo đỏ dẫn ông ra cửa bắc, tới con đường lúc trước, nắm tay từ biệt nói: "Người đi dạo ở đây là hồn của ông. Cứ theo đường này mà đi, đừng ngoảnh lại thì sẽ về tới nhà." Ông theo lời mà đi, vì hơi vội nên vấp ngã, như người tỉnh mộng, thì đã chết bảy ngày rồi. Triệu viết bài "Hồn du Thượng Thanh ký" (Ghi chép chuyến hồn dạo cõi Thượng Thanh), kể việc rất đầy đủ. (Trích từ sách Dậu Dương tạp trở)

 Đặng Thành

 Đặng Thành người Dự Chương, năm hơn hai mươi tuổi từng bỗng chết. Bọn sở do (lại dịch cõi âm lo việc bắt người) dẫn ông tới địa ngục. Trước hết ông qua chỗ phán quan. Phán quan là thứ sử Hoàng Lân, người dượng bên họ của Thành. Lân thấy Thành thì vừa buồn vừa mừng, hỏi kỹ việc nhà. Thành kể lại, mọi người đều bình yên. Thành nhân đó xin Lân thương giúp. Lân nói: "Ta cũng muốn cháu được về để nhắn lời ta cho các em ta." Rồi vào thưa với vua. Ra, Lân nói: "Đã bàn xong việc thả cháu rồi."

 Một lúc lâu sau, vua gọi Thành tới hỏi: "Lúc sống ngươi gây tội nghiệp gì mà có nhiều oan gia tới đối chất thế này? Nhưng tuổi thọ của ngươi còn chưa hết, sẽ được về; đừng gây thêm oán ở địa ngục nữa." Liền có mấy chục con vật tới cắn Thành. Vua bảo chúng: "Đặng Thành đã giết các ngươi, nay các ngươi lại giết Đặng Thành là việc vô ích. Ta nay thả Thành về, bảo hắn làm công đức cho các ngươi, khiến các ngươi đều được đầu thai làm người, chẳng tốt sao?" Chúng đều nói: "Không cần công đức, chỉ muốn giết Đặng Thành thôi." Vua nói: "Làm thế thì các ngươi được ích gì? Giết Đặng Thành, các ngươi vẫn không thoát khỏi thân súc vật; sao bằng nhận công đức mà được đổi sang thân người?" Nhiều con bỏ đi, chỉ còn một con lừa cứ lao tới đá Thành, một con chó cắn áo ông không chịu buông. Vua hết sức che chở, sau đó Thành mới thoát được. Vua sai tên lại đã bắt Thành đưa ông ra.

 Khi đi qua chỗ Lân, Lân bảo Thành: "Mừng nhất không gì bằng được sống lại. Nay cháu được về, thật đáng vui mừng. Ta tuy làm phán quan nhưng ngày nào cũng phải chịu tội. Cháu hãy ở lại một chút sẽ thấy." Chốc lát có một quỷ tốt đầu trâu cầm lửa tới, đốt Lân từ đỉnh đầu xuống tới chân. Lân cháy theo lửa mà tan biến, rồi chốc lát lại sống lại, khóc lóc hồi lâu, bảo Thành: "Ta chịu tội như thế, sao chịu nổi! Cháu về nhắn các em ta gắng sức làm công đức cho ta, để ta thoát khỏi nỗi khổ này. Nhưng nếu không phải của cải vốn là của ta thì dù làm công đức, rốt cuộc ta cũng không được hưởng. Trước đây ta lấy lương bổng làm quan mua được một trang trại nhỏ; nay đem nó ra mà làm kinh, làm tượng Phật thì ta sẽ được hưởng. Sợ các em ta nghi ngờ không tin lời cháu, cháu hãy cầm ngọc của ta về cho họ xem." Rồi Lân rút món đồ ngọc trên đầu (?) đưa cho Thành.

 Trước mặt Lân có một hố nước lớn. Lân bảo Thành nhắm mắt rồi đẩy ông xuống hố, ông liền sống lại. Cha mẹ Thành giàu có, thương con sống lại, trong mấy ngày làm nhiều việc công đức. Khỏi bệnh rồi, Thành tới nhà họ Hoàng kể lại lời Lân nhờ, rồi đem ngọc trả lại. Người nhà họ Hoàng nhận ra món ngọc, cả nhà khóc thương. Mấy ngày sau, họ bán trang trại để làm kinh. (Trích từ sách Quảng dị ký)

 Trương Dao

 Trương Dao người Đông Dương, bệnh chết mấy ngày mới sống lại, kể rằng: Ông bị bọn sở do dẫn qua một dinh phủ, trong đó có một bậc quý nhân, người hầu kẻ hạ như bậc vua. Dao tới giữa sân, thấy các chúng sinh (các loài có sự sống) mình từng giết đều tới đối chất. Dao từng giết một con trâu, rồi lấy hai tấm vải đem cúng để làm phúc cho nó; con trâu ấy cũng ở giữa sân, trên sừng đội hai tấm vải. Dao lại từng cúng dường (dâng đồ ăn mặc, thuốc men để giúp đỡ) một nhà sư bị bệnh. Nhà sư ấy cũng tới, nói với quan phụ trách: "Trương Dao trì tụng kinh Kim Cương đủ ba nghìn lượt, công đức đã thấm vào xương; lại chép một bộ kinh Pháp Hoa, phúc nhiều tội ít, nên chưa đáng chết."

 Quan phụ trách ra lệnh tha. Các con vật đều đứng dậy, nhưng Dao vẫn còn ở dưới đất. Quan phụ trách lấy sổ của Ty Mệnh ra xét. Một người áo tía dẫn một tên lại áo vàng ôm sổ màu vàng tới, nói: "Tên Trương Dao đã bị che rồi, đáng chết." Xem sổ, thấy có mảnh giấy dán che tên ông. Quan lại sai lấy sổ Thái Sơn (sổ của thần núi Thái Sơn, nơi theo tín ngưỡng xưa cai quản hồn người chết). Chốc lát lại có người áo tía dẫn tên lại áo vàng cầm sổ tới, nói: "Tên Trương Dao đã bị che, đáng chết." Quan lại sai lấy sổ trong các (?) ra xét; sứ giả nói: "Tên mới che một nửa, chưa đáng chết."

 Vua hỏi Dao: "Tên ngươi hai nơi bị che hết, một nơi che một nửa; trong sáu phần thì năm phần đáng chết, nên lẽ ra không được tha (?). Nhưng chủ ty vì công đức của ngươi mà thả ngươi về cõi Diêm Phù (cõi người đang sống, theo cách gọi của nhà Phật); đừng giết hại sinh mạng nữa." Vua sai đưa Dao vào địa ngục, khắp người phải chịu tội; hố lửa, vạc nước sôi, thứ gì cũng thấy. Có một nhà sư nói: "Ngươi đừng gây tội nữa." Rồi lấy ấn đóng lên đùi ông, nói: "Lấy cái này làm tin." Sau khi sống lại, dấu ấn hiện rất rõ, đến nay vẫn chưa mất. (Trích từ sách Quảng dị ký)

 Thái Bình quảng ký, quyển 381 (hết).

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do triều Thanh, đời vua Càn Long, cho biên soạn).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video