Thiên 384 — Quyển 384

 Thái Bình quảng ký, quyển 384. Đời Tống, Lý Phưởng và những người khác biên soạn. Loại "Tái sinh" (chết rồi sống lại), phần 10.

 Chu Tử Cung; Lý Cập; A Lục

 Thôi quân; Lưu Khái; Chu Đồng

 Cáo Trừng; Vương Huân; Tô Lý Sương

 Cảnh sinh; Hứa Sâm

 Chu Tử Cung

 Đời Thiên hậu (tức Võ Tắc Thiên) nhà Đường, có Địa quan lang trung (thời Võ hậu, bộ Hộ đổi tên là Địa quan; lang trung là quan đứng đầu một ty trong bộ) là Chu Tử Cung bỗng nhiên chết đột ngột. Ông thấy Đại đế (tức vua Đường Cao Tông, chồng Võ hậu, đã mất) ngồi trên điện, Bùi Tử Nghi đứng hầu bên cạnh. Tử Cung lạy. Vua hỏi là ai, Tử Nghi đáp: "Là Chu Tử Cung bị bắt đến." Vua nói: "Ta gọi Hứa Tử Nhu, sao lại bắt nhầm Tử Cung đến đây?" Rồi cho thả về ngay. Tử Cung tỉnh lại, hỏi người nhà: "Hứa thị lang có khỏe không?" Lúc ấy Tử Nhu đang làm Thiên quan thị lang (thứ quan của bộ Lại, thời ấy bộ Lại gọi là Thiên quan), đã bị bệnh, và chết ngay đêm đó. Tắc Thiên nghe chuyện, sai người cưỡi ngựa trạm phóng gấp đến Tịnh Châu hỏi thăm Bùi Tử Nghi. Khi ấy Tử Nghi đang làm phán quan (quan phụ tá xử lý giấy tờ, án từ), vẫn bình an vô sự. (Trích "Triều dã thiêm tái")

 Lý Cập

 Lý Cập tính thích uống rượu, rót ra bao nhiêu cũng uống cạn, chưa từng để thừa. Ông ở phường Tích Thiện trong kinh thành. Một lần bị bệnh nhẹ, ông chết đột ngột, toàn thân đã lạnh, chỉ còn vùng ngực hơi ấm. Thỉnh thoảng cái xác lại nói, như đang kêu oan. Vì thế người nhà ngày đêm canh chừng, chờ ông sống lại.

 Qua bảy tám ngày ông mới tỉnh, tự kể rằng: Lúc đầu có sứ giả âm phủ đi bắt một người khác. Trong phòng nhà người ấy vốn có hồn một người con gái; hồn này giận Cập uống rượu mà không rưới chút nào xuống đất để cúng, nên dẫn sứ giả đi bắt Cập. Cập biết mình bị bắt nhầm, vì thế xác mới nhiều lần lên tiếng. Sứ giả giận lắm, giữ chặt Cập không buông, đi hơn ba mươi dặm thì đến Tam Môn, trông như một thành phủ, rồi dẫn Cập vào gặp quan. Quan hỏi: "Không có lệnh bắt Lý Cập, sao lại đem đến?" Cập lại hết sức lý lẽ kêu oan. Quan nổi giận, đánh sứ giả hai mươi roi, sai đưa Cập về. Sứ giả đưa Cập ra khỏi cửa rồi không dẫn đường nữa.

 Cập ở lại quanh các nha môn chừng mười ngày, thấy hơn trăm cỗ xe trâu, bèn hỏi viên lại: "Những xe này đi đâu?" Viên lại đáp: "Lộc Sơn làm phản, giết dân nhiều không đếm xuể, hôm nay xe đang chở hồ sơ người chết đấy thôi." Khi ấy An Lộc Sơn chưa làm phản. Cập nói: "Lộc Sơn đâu có phản, sao lại thế được?" Viên lại nói: "Chẳng bao lâu nữa sẽ phản." Cập lại thấy mấy trăm người đều đang xử lý hồ sơ người chết rất gấp.

 Cập tìm đường tự về, mãi lâu mới đến nhà, nhưng người nhà đứng chắn ngay cửa, ông không vào được, bèn sang nhà bên vợ ở xóm Nam Khúc nghỉ tạm. Vợ ông như có linh cảm, đem hết quần áo, đồ chơi của Cập ra giữa đường gọi hồn. Cập bèn đi theo về, thấy xác mình nằm trên giường, cố gắng bước tới thì sống lại. (Trích "Quảng dị ký")

 A Lục

 Chùa Long Hưng ở Nhiêu Châu có một người đầy tớ tên A Lục, chết vào khoảng năm Bảo Ứng (niên hiệu nhà Đường, năm 762–763). Theo lệ, hắn được đưa đến gặp vua cõi âm. Viên chức coi việc dưới âm phủ nói: "Ngươi chưa hết số, cho về." Ra khỏi cửa, hắn gặp một người Hồ (người gốc Tây Vực) vốn thân với mình. Người Hồ này lúc sống làm nghề bán bánh, xuống âm phủ cũng bán bánh. Thấy A Lục, người ấy mừng rỡ, hỏi thăm gia đình và nhờ gửi thư. Một lúc lâu, người ấy cầm một bức thư đến, nói với A Lục: "Không có gì tặng anh, mong anh đưa giúp thư này tới nơi." Nói xong đẩy A Lục ngã xuống hố, A Lục liền sống lại.

 Người nhà thấy trong tay hắn có bức thư của người Hồ, đọc thấy viết: "Dưới âm phủ thường phải chịu đủ thứ hình phạt, không được đầu thai (sinh lại làm người), xin hãy chép kinh để cứu tôi." Lời lẽ rất thê thảm. Gia đình người Hồ xem thư xong, làm nhiều việc công đức (việc thiện như chép kinh, cúng dường, bố thí để cầu phúc cho người chết). Sau đó, A Lục nằm mơ thấy người Hồ đến nói: "Nhờ anh vất vả đưa thư, tôi được thoát mọi khổ sở, nay đã đầu thai ở nhân gian, nên đến tạ ơn. Anh cũng thay tôi cảm ơn vợ con tôi." Nói xong thì đi. (Trích "Quảng dị ký")

 Thôi quân

 Ngày trước, khi Thôi Ninh trấn giữ đất Thục, quan thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Kiền Vi là Thôi quân, người Thanh Hà, đã tự ý mở chiếc hộp đá của Doãn chân nhân (chân nhân: bậc tu đạo đắc đạo thành tiên) (chuyện này có chép ở thiên "Linh tiên"). Tối hôm đó, Thôi quân bị quan âm phủ triệu đến. Vị quan âm phủ ấy chính là cố tể tướng Lã Nhân, vốn là bạn thân của Thôi quân. Gặp nhau, hai người khóc thương. Rồi Nhân nói với Thôi: "Doãn chân nhân có hộp đá để ở quận của ông, sao ông dám tự tiện mở? Nay ta vâng lệnh Thượng đế triệu ông đến tra xét, biết làm thế nào đây?"

 Thôi tạ lỗi: "Kẻ phàm tục tối tăm, như điếc như mù, không biết chuyện thần tiên nên mới tự tiện mở hộp của chân nhân, tội thật là nặng. Nhưng theo phép "tam hựu" (ba trường hợp được giảm tha: không biết, lầm lỡ, quên), người không biết đều được tha. Nếu ông rộng lượng, mong tôi được làm lại từ đầu." Nhân nói: "Lệnh Thượng đế rất nghiêm, âm phủ là nơi thấp hèn, sao dám làm trái?" Rồi gọi viên án duyện (thuộc lại giữ sổ sách, hồ sơ) đem sổ của Thôi quân ra.

 Lát sau viên án duyện đến bẩm: "Thôi quân còn năm lần làm quan nữa, còn sống được mười lăm năm. Nay Thượng đế có lệnh giảm mười ba năm tuổi thọ, tước bỏ hết quan chức." Thôi lại tạ: "Tôi với ông bình sinh là bạn. Tội hôm nay quả là tự mình chuốc lấy, nhưng bạn cũ lẽ nào không tha cho được?" Nhân nói: "Giảm thọ, tước quan thì nhất định không tránh được, nhưng ta có thể lo cho ông được hai năm giữ chức tạm, lương bổng hậu hĩnh, để đáp lại lời nhờ cậy của ông." Thôi lại lạy hai lạy cảm tạ.

 Vừa nói xong, bỗng có mây khói mù mịt, ánh sáng đỏ từ trên không chiếu xuống. Nhân cùng các duyện lại và đầy tớ đều kinh sợ đứng dậy, nói: "Thiên phù (văn lệnh của nhà trời) giáng xuống!" Rồi vái mời Thôi vào ẩn trong một gian phòng. Thôi nhìn trộm qua khe hở, thấy Nhân đội khăn, cầm hốt (thẻ dài cầm tay khi chầu), dẫn các duyện lại chia hàng đứng trong sân, ai nấy cúi đầu chắp tay. Trong mây có một người mặc áo tía, đeo túi cá vàng (túi đựng phù hiệu hình con cá, dấu hiệu quan cao cấp), cầm một tờ văn thư tuyên đọc lệnh Thượng đế. Nhân và các duyện lại lạy hai lạy nhận thư. Sứ giả cưỡi mây bay lên, chốc lát thì khuất.

 Nhân mời Thôi quân ra ngồi, mở thiên phù ra xem, vừa than vừa khóc, nói với Thôi: "Ông có biết Nguyên Tam không?" (Tức tướng quốc họ Nguyên, con thứ ba, tên là Tái.) Thôi đáp: "Đó là bạn cũ của tôi từ thuở còn áo vải (lúc còn là thường dân)." Nhân nói: "Họ hàng ruột thịt của ông ấy sẽ không còn sót một ai (?), thật đáng thương thay! Ta tuy là bạn của Nguyên Tam, đến nước này cũng không cứu được, chỉ biết than thở mãi." Nói xong lại khóc.

 Rồi Nhân sai một viên lại đưa Thôi quân về. Thôi lạy hai lạy rồi ra, cùng sứ giả đi, vào trong thành quận thì thấy thân mình nằm trên giường, vợ con vây quanh khóc lóc. Sứ giả dẫn Thôi cúi xuống giường, hồn với thân liền hợp lại làm một, ông tỉnh dậy. Người nhà nói ông đã chết ba ngày rồi.

 Quận báo việc này lên liêm sứ (quan quan sát sứ, coi việc giám sát các châu quận). Thôi liền sửa soạn hành trang, đem cả nhà sang đất Thục, kể hết mọi chuyện với Thôi Ninh. Ninh bèn cho ông giữ chức quyền phó sứ, mỗi tháng cấp lương hai mươi vạn tiền. Lúc ấy Nguyên Tái đang nắm quyền chính trong nước. Ninh thân với Tái, thư từ gửi qua lại rất nhiều. Nghe lời Thôi kể, Ninh sợ bị liên lụy, bèn sai người thân tín mang năm trăm lạng vàng đút lót cho người hầu cận của Tái, mua lại được hết hơn trăm bức thư, đem đốt sạch. Hơn một tháng sau, Nguyên Tái bị tịch biên gia sản. Lại hai năm sau, Thôi quân cũng mất. (Trích "Tuyên thất chí")

 Lưu Khái

 Lưu Khái người Bành Thành, khoảng năm Trinh Nguyên (niên hiệu nhà Đường, 785–805) làm huyện lệnh (quan đứng đầu huyện) Hàn Thành, chết khi đang tại chức. Nhà rất nghèo, nên vợ con phải ở nhờ trong một ngôi chùa ở Hàn Thành. Chưa được nửa năm, viên huyện thừa (phó quan của huyện) họ Đậu cũng chết, ba ngày sau thì tỉnh lại.

 Lúc đầu, Đậu sinh ngủ ban ngày, mơ thấy một viên lại dẫn mình đi về phía tây, qua những vùng cao nguyên, đầm lớn mấy trăm dặm thì đến một tòa thành. Vừa vào cửa thì viên lại dẫn đường biến mất. Đậu sinh sợ lắm, liền ra khỏi cổng thành. Ở cổng có lính gác cầm kiếm đứng thành hàng. Đậu sinh hỏi, người lính giơ kiếm chỉ về phía nam, nói: "Đi theo đường này là đường sống đấy." Bấy giờ Đậu mới biết mình đã chết, mồ hôi ướt lưng, hai đùi run rẩy, liền đi về phía nam, dù mệt lả cũng không dám nghỉ.

 Chốc lát thấy hơn mười người đứng bên trái đường, trong đó có một người gọi Đậu sinh, nắm tay ông mà khóc. Nhìn kỹ thì ra là Lưu Khái. Khái hỏi: "Ông vì sao lại đến đây?" Đậu kể hết đầu đuôi. Khái nói: "Từ khi tôi từ biệt ông, như bị ném vào hố bẫy; nhớ đến những ngày còn sống, làm sao có lại được nữa!" Rồi khóc. Đậu hỏi chuyện dưới âm phủ, Khái chỉ khóc không nói. Một lúc lâu, Khái lại hỏi: "Vợ con tôi ở đâu, có được yên ổn không?" Đậu đáp: "Gia đình ông ở nhờ trong chùa ở Hàn Thành đã gần nửa năm rồi."

 Khái nói: "Nay ông về, xin thay tôi hỏi thăm họ. Tôi bị khốn khổ nhục nhã nơi suối vàng, xa xôi không thể thoát ra. Mỗi khi nhớ vợ con, tôi như người bị chặt chân mà vẫn không quên được việc đi đứng (ý nói không lúc nào nguôi nhớ). Nỗi hận âm dương cách biệt, sao nói cho hết được!" Lúc chia tay, Khái lại nói với Đậu: "Tôi có bài thơ tặng ông:

Đường âm thăm thẳm, người đời nào hay,
Chẳng cần kể khổ khiến người đau thương.
Mừng được gặp ông, nhờ chuyển thư nhà,
Ngày sau gặp lại mờ mịt, biết hẹn nơi đâu (?)."

 Nói xong lại khóc. Đậu bèn từ biệt. Đi chưa được mười dặm, nghe tiếng chuông vang dội, ông giật mình tỉnh dậy. Đậu là anh họ (cùng ông nội) của Đậu Sư Tích. Người cháu gọi ông bằng cậu, con nhà họ Thôi, thường đem chuyện này kể với mọi người. (Trích "Tuyên thất chí")

 Chu Đồng

 Chu Đồng năm mười lăm tuổi, cha làm huyện lệnh huyện Anh Đào. Một hôm rảnh rỗi ra cửa, Đồng bỗng thấy hai người lý chính (người đứng đầu một làng, lo việc hành chính ở làng) vốn quen biết, nói: "Phán quan sai bắt cậu." Đồng vội vàng đi theo, ra khỏi thành Anh Đào chừng năm mươi dặm, thấy hơn mười người đang uống rượu bên sông. Hai lý chính cùng vào ngồi ngay ngắn, để Đồng đứng phía sau. Đồng giận lắm, mắng: "Lý chính các ngươi là thứ gì mà dám làm thế!" Lý chính nói: "Cậu đã chết rồi, sao còn giữ cái vẻ lúc còn sống?" Đồng buồn khóc hồi lâu.

 Chốc sau những người ngồi uống tan đi, Đồng lại theo họ đi tiếp, đến một tòa thành. Cổng thành còn đóng, không vào được. Lý chính lại cùng hơn mười người ăn uống, tuy bảo Đồng ngồi nhưng không cho ăn. Lát sau cổng thành mở, phán quan bên trong đi ra. Lý chính lạy chào bên đường, trình giấy tờ, dẫn Đồng ra mắt phán quan. Phán quan hỏi xong, lý chính dẫn Đồng vào thành, đứng ở cửa nha môn, còn chần chừ chưa biết đi đâu.

 Bỗng nghe tiếng truyền: "Chủ bạ (quan coi sổ sách, văn thư) lui về dùng bữa." Liền có một người mặc áo xanh từ trong cửa đi ra, lê dép bước thong thả, có bốn người theo hầu. Người ấy thấy Đồng thì nhận ra, hỏi: "Cậu nhà họ Chu sao lại đến đây?" Đồng vốn không quen, không biết nói gì. Chủ bạ nói: "Ta từng cùng làm quan với cha cậu, tình rất thân." Rồi dẫn Đồng đến chỗ phán quan, hết lời xin cứu. Hồi lâu phán quan nói: "Thằng bé này số cũng chưa hết, nể ông mà thả cho về." Rồi sai hai lý chính trước kia đưa về.

 Đồng lạy từ biệt, định ra thì chủ bạ lại gọi, viết tên mình lên cánh tay Đồng, lấy ấn đóng lên, dặn: "Nếu bị ai giữ lại thì đưa cái này ra." Đồng ra khỏi thành, bỗng thấy người đầy tớ của ông nội xuống ngựa lạy, nói: "Ông biết cậu được về nên sai tôi đem ngựa đưa cậu về nhà." Đồng liền lên ngựa, đi chừng năm mươi dặm thì đến một quán. Đầy tớ và lý chính mời Đồng xuống ngựa đi xuyên qua quán. Trong quán toàn là những vạc lớn nấu người, người chín rồi đem ra bày lên bàn cắt bán, có đến mấy chục bàn như thế, kẻ qua lại mua bán rất đông. Bọn người ấy thấy Đồng, ai cũng muốn đem nấu. Đồng đưa dấu ấn trên tay ra thì được thoát.

 Ra khỏi cửa quán, lại thấy lý chính, đầy tớ và ngựa. Đi năm mươi dặm lại đến một quán, cứ thế qua liền hai quán nữa. Người trong quán đều cầm chĩa, sào, cung tên định giết Đồng; Đồng đưa dấu ấn ra thì được toàn mạng. Mãi lâu sau mới đến ngoài thành Anh Đào. Lý chính bảo Đồng xuống ngựa, nói: "Đường xa mệt lắm, chúng tôi không vào thành nữa được." Rồi xin Đồng viết thư hồi đáp cho chủ bạ, nói đã đưa về đến nhà xong xuôi. Đồng làm theo lời, viết thư xong, mọi người lạy chào rồi đi.

 Đồng một mình đi vào thành, chưa về đến nhà thì đi ngang trước miếu Khổng Tử, bèn vào nghỉ. Thấy dưới gốc cây phía tây trước nhà miếu có người treo cổ tự tử, nhưng lòng Đồng không hề sợ hãi. (Trích "Sử" (?))

 Cáo Trừng

 Cáo Trừng người huyện Vũ Công, vùng Kinh Triệu (vùng quanh kinh đô Trường An). Có lần nhân dịp tuyển tập (kỳ các quan và người có tư cách tập trung về để triều đình xét chọn, bổ nhiệm), ông đến Đông Đô (Lạc Dương), cưỡi lừa đi dưới hàng cây hòe, gặp một bà lão nói mình giỏi xem tướng tay, xin xem tay ông. Lúc đầu Trừng rất ghét, bà lão nói: "Hai ta đều rảnh, có gì mà tiếc không cho xem?" Trừng ngồi trên lưng lừa đưa tay ra. Bà xem xong nói với Trừng: "Nhà ông ở đâu, đường xa hay gần? Nên mau về nhà, không quá mười ngày ắt sẽ chết."

 Trừng nghe vậy rất sợ, xin bà tìm cách giải. Bà nói: "Đem lương thực cho tù nhân trong ngục ăn, may ra được phúc giúp; nếu không thì nhất định không khỏi." Trừng làm đúng như lời, mua lương thực cho tù nhân ăn xong, đến gặp bà, bà bảo mau về. Trừng từ đó lên đường về, đến Vũ Công được chừng một ngày, thấy mình không bệnh tật gì, trong lòng rất vui.

 Một hôm ông cởi áo ngoài ra cửa, bỗng thấy hơn mười người lạy đón bên đường. Trừng hỏi vì sao, họ nói: "Chúng tôi là dân huyện Thần Sơn, nghe ông được làm huyện lệnh nên đến đón." Trừng nói: "Ta không được tuyển, sao lại có chức này?" Lát sau có người dắt ngựa đến (?), có người cầm áo màu xanh lục (màu áo của quan cấp thấp) đến; ông bất đắc dĩ mặc áo, lên ngựa theo họ. Đi được mười dặm, có một viên lại mặc áo xanh biếc xuống ngựa chạy đến lạy Trừng. Hỏi thì đáp: "Tôi giữ chức bác sĩ (quan dạy học ở châu) ở Từ Châu, nghe ông mới được bổ làm trưởng sử (quan phụ tá cao cấp của châu) nên từ xa đến đón." Rồi đem ngựa mình đang cưỡi cho Trừng, tự cưỡi một con lừa nhỏ đi theo.

 Đi chừng hai mươi dặm, viên bác sĩ giật lấy ngựa của Trừng. Trừng hỏi: "Vì sao đã ra đón rồi giờ lại vô lễ thế?" Bác sĩ cười: "Ngươi là kẻ mới chết, nhà quan bắt ngươi, sao lại có chức quan được?" Bọn họ bèn cõng Trừng qua sông. Phía tây sông có một dinh thự lớn trông như quan phủ, hỏi thì bảng đề: "Viện của Trung thừa xét xử oan khuất" (trung thừa: quan ngự sử trung thừa, coi việc giám sát, xét xử oan sai). Trừng bèn kêu to oan khuất. Trung thừa sai người hỏi oan điều gì, ông đáp: "Số của Trừng chưa hết, lại không có giấy lệnh, mà bị bắt oan."

 Trung thừa hỏi có đơn không. Trừng đáp: "Bị bắt vội vàng, thật chưa có đơn." Trung thừa cho Trừng giấy, bảo viết đơn. Đơn viết xong, trung thừa phê cho tra xét. Bên cạnh có một người đem giấy tra xét vào trong. Sau đó trung thừa giơ một bàn tay lên, đòi năm trăm nghìn tiền; Trừng từ xa gật đầu hứa. Giấy tra xét ghi: "Bị bắt oan, số thật chưa hết." Trung thừa phê cho thả, lại sai người tra xét dẫn ông qua chỗ quan đại phu để phê duyệt chung.

 Đến công đường, thấy một chú bé người Hồ (?) đầu đội mũ dạ, chân đi ủng da hoẵng, đang ngồi trên công đường chơi trò đánh tiền lá (?). Người dẫn bảo truyền vào: "Đây là người thân của trung thừa, có lệnh thả về sống lại." Chú bé người Hồ cầm hồ sơ vào trong, quan đại phu phê y như lời phán, bèn cho ra. Lại đến chỗ vua âm phủ để phê duyệt chung, người giữ cửa đòi tiền Trừng. Người dẫn đường giận lắm, nói: "Đây là thân quyến của trung thừa, thằng nhãi nhà ngươi sao dám đòi tiền!" Rồi về báo với trung thừa. Trung thừa sai đưa Trừng ra ngoài.

 Trừng không biết đi đâu, lang thang ngoài đường phố, bỗng thấy người em rể cũ họ Bùi đang dẫn hơn nghìn người đi đánh giặc ở núi phía tây. Bùi mừng rỡ, ngạc nhiên hỏi Trừng sao lại đến đây. Trừng kể hết. Bùi nói: "Nếu không gặp tôi, anh suýt nữa thành hồn ma lang thang, ba năm trăm năm không được chuyển kiếp, đau xót biết bao!" Lúc ấy ở cửa phủ có người cho thuê lừa, Bùi gọi một chú bé dắt lừa, bảo đưa Đại lang (cậu cả, ở đây chỉ Trừng) về nhà, rồi tự bỏ hai mươi lăm nghìn tiền ra trả.

 Trừng được về nhà, trong lòng rất vui. Đi năm sáu dặm, con lừa yếu không đi nổi, trời lại sắp tối, Trừng sợ không về kịp. Chú bé đi sau, cách mấy bước, vừa đi vừa hát. Trừng gọi to, chú bé chạy đến lấy gậy đánh lừa, lừa giật mình, Trừng ngã xuống đất, nhân đó mà sống lại. (Trích "Quảng dị ký")

 Vương Huân

 Vương Huân, người đi thi tiến sĩ ở Hoa Châu, có lần cùng bạn bè là Triệu Vọng Thư và mấy người nữa vào miếu Hoa Nhạc (miếu thờ thần núi Hoa Sơn). Đến chỗ thờ người con gái thứ ba của thần, Huân thích vẻ xinh xắn duyên dáng của nàng nên buông lời trêu ghẹo, lập tức lăn ra chết. Vọng Thư hoảng sợ, gọi thầy cúng mang rượu và thức ăn đến trước thần, đánh trống nhảy múa hồi lâu, Huân mới sống lại.

 Huân giận Vọng Thư, nói: "Ta ở bên đó tự tại, chẳng khổ sở gì, sao lại sai thầy cúng gảy đàn tì bà gọi ta về?" Mọi người cười, hỏi chuyện. Huân kể: "Cô gái lúc đầu giấu ta trong xe, đang lúc quấn quýt thì bị Vọng Thư gảy đàn tì bà báo với vua thần. Vua sai một viên hoàng môn (quan hoạn hầu trong cung) lục soát xe của các tì nữ, rồi đến xe của các con gái. Cô gái bất đắc dĩ, ta bị đẩy rơi xuống đất, nhân đó sống lại." (Trích "Quảng dị ký")

 Tô Lý Sương

 Tô Lý Sương là một tiểu tướng dưới quyền Thị trung Mã Toại, tiết độ sứ Thái Nguyên (tiết độ sứ: quan trấn giữ một vùng, nắm cả quân lẫn dân; thị trung: chức đứng đầu Môn hạ tỉnh, thường được ban làm hàm vinh dự cho trọng thần). Trước kia, Lý Sương từng phục vụ tiết độ sứ cũ là Bào Phòng. Hồi theo hành dinh (bộ chỉ huy quân đội khi ra trận) đi đánh Hồi Hột, Phòng ra trận, chỉ vào một lá cờ, vì Lưu Minh Viễn không xông lên mũi trận nên sai Lý Sương chém đầu hắn. Lý Sương nhận lệnh nhưng trì hoãn mấy ngày; Minh Viễn vội tiến quân, nhờ thế thoát họa mất đầu. Hơn mười năm sau Minh Viễn chết.

 Lý Sương cũng có lần chết đi, đến cõi âm, gặp Minh Viễn. Minh Viễn nói với Lý Sương: "Ngày trước ở trận, nhờ ông mà tôi được sống, chưa có dịp đền ơn; hôm nay xin được thỏa nguyện cũ." Rồi chỉ một con đường nhiều bụi gai, nói: "Cứ theo đường này, ắt sẽ gặp Xá Lợi vương. Lúc sống, vương từng là bộ tướng của Thị trung. Gặp vương mà kể rõ thì nhất định được tha." Dặn xong bảo đi.

 Lý Sương đi chừng mười, hai mươi dặm, quả gặp Xá Lợi vương đang đi săn. Xá Lợi vốn biết Lý Sương, ngạc nhiên hỏi: "Vì sao ngươi đến đây?" Đáp: "Bị quan âm phủ triệu đến." Vương nói: "Ông không đáng phải đến, nên mau trở về." Rồi sai phán quan Vương Phượng Tường cho thả Lý Sương về sớm, nhân tiện gửi lời nhắn. Vương nói với Lý Sương: "Thay ta báo với Thị trung: từ nay hai năm nữa sẽ bị bãi chức tiết độ; trong vòng một năm phải đi trước về triều đình; con trai ông sẽ sớm lìa đời. Cẩn thận chớ tiết lộ."

 Phượng Tường xét sổ rồi thả về. Đến một cửa ải, Lý Sương gặp mấy người bạn rượu lúc còn sống, họ nói: "Ông một mình được về, bọn tôi ngưỡng mộ mà không theo kịp." Sống lại được năm sáu ngày, Lý Sương đến thăm Phượng Tường (vốn là người ở dương gian). Phượng Tường đã biết trước, hỏi: "Xá Lợi vương dặn gì?" Đáp: "Có dặn, nhưng không cho nói với người khác." Phượng Tường nói: "Ta cũng biết rồi. Ngươi cứ về đi, ta chờ dịp sẽ bẩm với Thị trung."

 Mười ngày sau, Phượng Tường cùng Lý Sương vào bẩm. Thị trung gọi Lý Sương hỏi, Lý Sương kể hết những gì đã thấy, Phượng Tường cũng trình bày. Về sau mọi việc ứng nghiệm đúng như lời Lý Sương. Hóa ra lúc còn sống Phượng Tường làm việc ở cục âm ty, giấu kín không ai biết, nhân Lý Sương sống lại mà lộ ra. (Trích "Quái lục")

 Cảnh sinh

 Cảnh sinh người huyện Y Thị, vùng Hà Trung, vốn tinh thông kinh sách, dạy học cho mấy chục con em nhà quan. Cuối năm sắp về nhà, giữa đường tình cờ gặp cố tể tướng Lã Nhân; vì quen biết cũ nên Lã cho ông ngồi xe sau chở đi. Bọn học trò bèn tản đi báo tin cho nhà Cảnh sinh, nhưng khi Cảnh sinh về đến nhà thì thân đã chết rồi.

 Mấy ngày sau ông mới tỉnh, kể rằng: Dưới âm phủ thấy Hoàng môn thị lang (quan phó của Môn hạ tỉnh) Nghiêm Vũ và tiết độ sứ Sóc Phương là Trương Hoặc (?). Vốn Cảnh sinh giỏi Kinh Dịch, mấy năm trước từng giảng dạy cho tể tướng Lã, chưa hết khóa hạn thì tể tướng Lã qua đời; nay dưới âm, Lã bắt Cảnh sinh đến để dạy cho hết khóa hạn còn lại. Lúc ấy Nghiêm và Trương đều làm lang quan ở tả đài và hữu đài, nhìn Lã giận nói: "Cảnh sinh chưa đến lúc phải xuống đây, vốn không phải người cõi âm được giữ lại, sao ông vì ý riêng mà làm hại người?" Rồi cùng xin thả Cảnh sinh về. Lã bằng lòng.

 Trương thượng thư (chức đứng đầu một bộ) bèn dẫn Cảnh sinh ra, gửi lời dặn hai con trai mình, một người tên Tăng Tử, một người tên Phu Tử: "Ngày mồng ba tháng Giêng nhuận, nhà sẽ dựng một gian nhà sát bên, có hại cho cô vợ mới cưới của Tăng Tử. Vì ta báo tin cho chúng, bảo mau thôi việc dựng nhà thì sẽ thoát được tai họa lớn." Đến khi Cảnh sinh tỉnh lại, mấy ngày sau mới đi báo cho nhà ấy thì nhà đã dựng xong, người vợ đã chết. Trương còn nói Tăng Tử sẽ làm đến chức thứ sử (quan đứng đầu một châu) thì mất, Phu Tử cũng làm thứ sử nhưng không được bổ nhiệm chính thức. Về sau quả đúng như lời. (Trích "Quái lục")

 Hứa Sâm

 Khi Vương Tiềm trấn giữ Giang Lăng, trong sứ viện (công sở của tiết độ sứ) có người chép văn thư tên là Hứa Sâm. Một đêm trực, sau canh hai (khoảng 21–23 giờ) Sâm chết đột ngột, đến canh năm (khoảng 3–5 giờ sáng) lại tỉnh, kể với các bạn đồng sự: Lúc đầu thấy hai người mặc áo vàng gấp gáp gọi ra khỏi cửa sứ viện, dẫn đi về phía bắc chừng sáu bảy mươi dặm, giữa bụi gai rậm rạp chỉ có lối mòn nhỏ.

 Chốc lát đến một nơi có cổng lớn dựng bằng cột gỗ, cao và rộng đều hơn ba trượng (một trượng khoảng 3 mét), trên xà ngang có tấm bảng đề chữ lớn: "Nước Quạ Kêu". Hai người dẫn Sâm vào cổng. Trong cổng không khí u ám như lúc nhá nhem sau hoàng hôn ở nhân gian, không có tường thành nhà cửa gì, chỉ có muôn vạn cây hòe cổ thụ, trên cây bầy quạ kêu inh ỏi, đứng gần trong gang tấc cũng không nghe được tiếng người. Cứ thế đi thêm bốn năm mươi dặm mới qua khỏi nơi ấy.

 Hai người lại dẫn đến một tòa thành, nha môn công sở rất đồ sộ, cũng rất nghiêm trang. Hai người dẫn vào, nói: "Đã bắt được người bắt quạ đến." Trên công đường có một vị quan áo tía ngồi bên án thư, hỏi Sâm: "Ngươi biết bắt quạ không?" Sâm thưa: "Cha anh con em nhà tôi từ nhỏ đều làm việc giấy tờ ở sứ viện, thật không làm nghề bắt quạ." Vị quan nổi giận, nói với hai người dẫn: "Sao lại bắt người lộn xộn thế?" Hai viên lại hồi lâu sợ hãi nhận tội: "Quả thật là bắt nhầm." Vị quan nhìn Sâm nói: "Thả cho về ngay."

 Lại có một người áo tía khác ngồi phía đông chiếc giường quan ngồi, thân cao lớn, da đen, đầu quấn bông như bị thương, ngồi quay mặt về phía tây trên một chiếc ghế dây lớn. Nhìn thấy Sâm rồi, người ấy nói với vị quan đang xử án: "Ta muốn nói đôi lời với người này." Rồi đến gần bậc thềm bên đứng, gọi Sâm: "Ngươi sắp được về rồi phải không? Gặp Vương bộc xạ (bộc xạ: chức đứng đầu Thượng thư tỉnh, hàng tể tướng) thì nói giúp ta: Vũ tướng công gửi lời, rất cảm ơn bộc xạ mỗi lần đều gửi cho tiền bạc đồ vật, nhưng toàn là thứ vụn nát xấu xí, không dùng được. Nay ở đây có việc cần gấp năm vạn tờ tiền, mong đốt loại tốt; lúc đốt đừng để ai chạm vào thì đến đây sẽ còn nguyên vẹn. Vả lại ta với bộc xạ chẳng bao lâu nữa sẽ gặp nhau."

 Nói xong, Sâm dạ vâng rồi chạy ra ngoài cửa, lại thấy hai sứ giả dẫn mình về, nói: "Bọn ta bắt nhầm ngươi đến đây, suýt nữa ngươi không thoát được. Nhưng ngươi may mắn, nên đi đường khác mà về." Sâm hỏi bắt quạ để làm gì (?). Họ đáp: "Nước Quạ Kêu trải dài mấy trăm dặm, trong đó mặt trời mặt trăng không soi tới, suốt ngày tối tăm, thường nhờ tiếng quạ kêu mà biết ngày đêm. Tuy là loài chim, chúng cũng có tội bị đày phạt; con nào ở dương gian đã mãn hạn thì bị bắt đến đây để kêu báo giờ."

 Sâm lại hỏi: "Nước Quạ Kêu toàn đất trống, để làm gì?" Hai người đáp: "Người chết thì thành ma, ma lại có lúc chết; không có đất này thì lấy đâu chỗ mà đặt chúng?"

 Lúc Sâm chết, đã có người báo cho Vương Tiềm; khi Sâm tỉnh lại, lại báo tiếp. Tiềm hỏi nguyên do, Sâm kể lại hết những gì đã thấy. Tiềm nghe câu "sẽ gặp nhau" thì rất ghét, nhưng hỏi đến hình dáng thì đúng là Vũ tướng công (tể tướng Vũ Nguyên Hành). Tiềm vốn thân với Vũ tướng công, mấy lần thăng quan đều do Vũ tướng công cất nhắc, nên thường vào ngày cuối tháng, cuối năm đốt tiền giấy để báo đáp. Vì thấy lời Sâm có chỗ đáng tin, Tiềm bèn mua mười vạn tờ giấy làm từ sợi cây mây để làm đúng như lời xin.

 Người hàng xóm của Sâm, cũng họ Hứa tên Sâm, đúng canh năm đêm ấy thì chết đột ngột. Lúc đó là tháng tư năm Nguyên Hòa thứ hai (niên hiệu nhà Đường, năm 807); đến tháng Giêng năm thứ ba thì Vương bộc xạ qua đời. (Trích "Hà Đông ký", phần dưới (?))

 Thái Bình quảng ký, quyển 384 (hết).

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua Càn Long nhà Thanh sai biên soạn).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video