Thiên 397 — Quyển 397

 Thái Bình quảng ký, quyển 397. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Mục: Núi.

 Núi Ngọc Tứ — Núi Đại Cách — Sơn tinh

 Núi Thạch Kê — Núi Tân Phong — Núi Khánh

 Đỉnh Úng — Núi Khoa Phụ — Sáp Táo

 Chậu đá ở núi Hà Sơn — Động thạch nhũ núi Chung Nam — Xích sắt cổ

 Núi Nhai — Núi Thánh Chung — Núi Tung Lương

 Núi Thạch Cổ — Núi Xạ Đích — Núi Quái

 Núi Minh Nạo — Cám Đài — Đỉnh Thượng Tiêu

 Núi Mạch Tích — Quán Đẩu Sơn — Đường Đại Trúc

 Khe suối

 Khê độc

 Núi

 Núi Ngọc Tứ

 Hán Vũ Đế ham chuyện thần tiên. Vua cho dựng trên đỉnh núi Ngọc Tứ một đàn Giáng Chân (đàn tế để rước chân nhân, tức tiên, giáng xuống) và một lò luyện Đại hoàn đan (thuốc tiên luyện đi luyện lại nhiều lần, tin rằng uống vào sẽ thành tiên). Đạo sĩ ngày đêm cầu khấn. Trời cảm lòng thành, bèn giáng xuống một cái tráp bằng ngọc trắng, đặt trên đàn. Vũ Đế sai sứ đến lấy. Sứ vừa tới bên đàn thì gió lốc nổi lên dữ dội, cuốn chiếc tráp ngọc bay mất. Vì thế núi ấy được gọi là núi Ngọc Tứ (núi Tráp Ngọc). (Trích sách Ngọc Tứ sơn lục)

 Núi Đại Cách

 Vương Thứ Trọng, người quận Thượng, từ nhỏ đã có chí khác thường. Ông biến đổi lối chữ cũ của Thương Hiệt (người tương truyền đã đặt ra chữ viết) thành lối lệ thư ngày nay (lối chữ nét vuông vức, giản tiện hơn chữ triện cổ). Thời Tần Thủy Hoàng, việc quan bộn bề. Vua thấy lối chữ Thứ Trọng sửa đổi đơn giản, tiện cho công việc, nên cho vời ông đến. Vua triệu ba lần, ông đều không tới. Thứ Trọng ôm giữ đạo, sống theo chân tính, thấu suốt chỗ huyền diệu của thuật số (các phép bói toán, đoán việc dựa trên số lý). Thủy Hoàng giận ông bất kính, sai nhốt vào xe cũi giải về. Giữa đường, Thứ Trọng bỗng hóa thành một con chim lớn, thoát ra khỏi xe, vỗ cánh bay đi, đánh rơi hai chiếc lông cánh xuống núi này. Vì thế các ngọn núi ở đây mới có tên Đại Cách, Tiểu Cách (lông cánh lớn, lông cánh nhỏ).

 Sách Ngụy thổ địa ký (?) chép: cách thành Thư Dương sáu mươi dặm về phía đông bắc có núi Đại Cách và núi Tiểu Cách; thần trên núi tên là Đại Cách. Phía đông miếu có suối nước nóng, lại có suối nước nóng Tiểu Khẩu, chữa được trăm bệnh. Chân núi nơi suối phun ra, dân gian gọi là núi Thổ Đình. Nước phía bắc núi rất (nóng) (?). Người dùng các suối nước nóng để chữa bệnh phải liệu chừng mực, dùng mỗi suối một cách. (Trích sách Thủy kinh)

 Sơn tinh

 Ở Thiên Môn nước Ngô có người tên Trương Cái. Một tháng mùa đông, ông cùng người trong làng đi săn, thấy dưới gốc một cây lớn có cái lều lợp cỏ bồng, trông như chỗ có người nằm nghỉ, nhưng không có dấu khói lửa. Lát sau, họ thấy một người cao bảy thước, mình đầy lông, không mặc áo, vác trên lưng mấy con vượn chết. Trương Cái nói chuyện với nó, nó không đáp. Ông bèn đem nó về, nhốt trong một gian nhà trống hơn mười ngày, rồi lại đưa trả về chỗ cũ.

 Lại nữa, thời Tôn Hạo (vua cuối cùng của nước Ngô), ở Lâm Hải có người bắt được một người mình đầy lông. Sách Sơn hải kinh nói: sơn tinh (yêu tinh trong núi) mặt giống người, có lông. Đó chính là sơn tinh. Vì vậy sách Bão Phác Tử nói: tinh của núi hình như đứa trẻ con, chỉ có một chân, bàn chân quay ngược ra sau, hay đến quấy phá người. Nó tên là Kỳ; ai biết tên mà gọi ra thì nó tự lùi đi. Nó còn một tên khác là Siêu Không, cũng có thể gọi cả hai tên.

 Lại có loại sơn tinh có khi trông như cái trống, màu đỏ, một chân, tên là Hồn.

 Có loại trông như người, cao chín thước, mặc áo da cừu, đội nón, tên là Kim Lũy.

 Có loại trông như rồng, có năm cái sừng màu đỏ, tên là Phi Long. Hễ gặp chúng mà gọi được tên thì chúng không dám làm hại. Sách … Trung ký (?) chép: sơn tinh giống người, một chân, cao ba bốn thước, ăn cua núi, đêm thì ra, ngày thì ẩn. (Trích sách Dị uyển)

 Núi Thạch Kê

 Thời loạn năm Vĩnh Gia đời Tấn, ở Nghi Dương có một cô gái họ Bành tên Nga. Cha mẹ và anh em cô đều bị giặc Trường Sa bắt. Lúc ấy Nga đang mang đồ ra khe múc nước. Trở về, cô thấy tường lũy bao quanh làng đã bị phá, đau xót không chịu nổi, liền xông vào đánh nhau với giặc. Giặc trói Nga lại, lùa đi. Đến bên khe, lúc chúng sắp giết cô, chỗ ấy có một vách đá núi lớn. Nga ngửa mặt kêu: "Trời cao ơi! Thần núi có linh thiêng chăng? Tôi có tội gì?" Rồi cô chạy về phía núi. Núi lập tức mở ra một khoảng rộng mấy trượng, lối đi bằng phẳng như đá mài. Bọn giặc cũng đuổi theo Nga vào núi. Núi liền sập xuống khép lại, liền khít như cũ, giặc đều bị đè chết, đầu thò ra ngoài núi. Nga thì không ra nữa. Cái đồ múc nước Nga bỏ lại hóa thành đá, hình giống con gà, nên người địa phương gọi là núi Thạch Kê (núi Gà Đá). Khe ấy có đầm mang tên Nga. (Trích sách U minh lục)

 Núi Tân Phong

 Dưới triều Đường Cao Tông, ở Tân Phong mọc lên một ngọn núi cao hai trăm trượng, trên có ao thần sâu bốn mươi thước. Trong nước hiện ra một con rồng vàng, nhả ra một viên ngọc báu nổi lên mặt nước, to bằng nắm tay. Trong núi lại có tiếng trống vang. Triều đình bèn đổi huyện Tân Phong thành huyện Khánh Sơn (núi điềm lành). (Trích sách Quảng Đức thần dị lục)

 Núi Khánh

 Núi Khánh ở Chiêu Ứng, trong những năm Trường An (niên hiệu thời Võ Tắc Thiên), không biết từ đâu bay tới. Đêm núi bay qua, người ta nghe tiếng ầm như sấm, nhanh như ngựa phi, đất đá rơi loạn xạ. Núi rơi thẳng xuống một làng ở phía tây nam Tân Phong, hơn trăm nóc nhà bị vùi, ngọn núi thành mồ chôn họ. Nay trên núi có dựng chùa Trì Quốc. (Trích sách Triều dã thiêm tải (?))

 Đỉnh Úng

 Trong quán Vân Đài ở núi Hoa Nhạc, phía trên ngọn giữa (?) có một ngọn núi nhô vọt lên, hình như nửa cái chum, tên là đỉnh Úng Đỗ (đỉnh Bụng Chum). Vua [Huyền] Tông từng ngắm cảnh, khen ngọn núi cao vời, muốn cho đục thật lớn hai chữ "Khai Nguyên" (niên hiệu của vua) lên bụng ngọn núi, lấp bằng đá trắng, để người ở ngoài hơn trăm dặm cũng trông thấy. Quan gián (quan chuyên lo can ngăn vua) dâng lời can, vua mới thôi. (Trích sách Khai Thiên truyền tín ký)

 Núi Khoa Phụ

 Phía đông Thần Châu có ba ngọn núi đứng như ba chân vạc, mỗi ngọn vút thẳng lên cao mấy nghìn trượng. Người già kể: Đặng Khoa Phụ (người khổng lồ trong truyền thuyết, chạy đuổi theo mặt trời) chạy thi với mặt trời, đến đây nấu cơm; ba ngọn núi này chính là ba hòn đá Khoa Phụ kê nồi. (Trích sách Triều dã thiêm tải)

 Sáp Táo

 Kinh Châu có hẻm núi Không Linh, vách núi dựng đứng cao mấy trăm trượng, chim bay qua cũng không đậu được. Có một mẩu củi cháy dở cắm giữa vách núi, trông dài chừng mấy thước. Người ta kể rằng thời lụt lớn, người đi thuyền đậu lại đây thổi nấu, cắm mẩu củi thừa vào vách. Đến nay nơi ấy vẫn gọi là Sáp Táo (cắm bếp). (Trích sách Hiệp văn ký)

 Chậu đá ở núi Hà Sơn

 Núi Hà Sơn ở Dung Châu có một dòng suối, từ lưng chừng vách đá sắp đổ xuống. Phía dưới có chín bậc đá nối tiếp nhau, dưới mỗi bậc có một cái chậu tắm bằng đá trắng hứng nước, trông như được đẽo gọt mà thành. Từng có một nữ tỳ của một người đi xuống giặt khăn trong chậu tắm. Chốc lát, mưa gió bỗng ập đến, nữ tỳ bị sét đánh chết, cái chậu nơi giặt khăn vỡ nát rơi xuống chân núi. Sau đó tự nhiên lại có một cái chậu khác đặt vào chỗ cũ, còn mới hơn cái trước. (Trích sách Dậu Dương tạp trở)

 Động thạch nhũ núi Chung Nam

 Có người đi chơi một động thạch nhũ ở núi Chung Nam. Động sâu mấy dặm, nước nhũ đá nhỏ giọt xoáy lại, đọng thành hình tiên bay rất rõ. Trong động đã có mấy chục pho như vậy, mày mắt, áo quần, dáng hình đều tinh xảo. Có một chỗ nhũ mới đọng đến phần từ eo trở lên. Người ấy lấy tay hứng giọt nước mà súc miệng. Một năm sau trở lại, ông thấy pho tượng ở chỗ mình hứng giọt năm trước đã thành hình, nhũ không nhỏ nữa. Nhưng đúng chỗ tay ông đã hứng thì áo của tượng khuyết mất hai tấc, không liền lại được. (Trích sách Dậu Dương tạp trở)

 Xích sắt cổ

 Trên núi Tiếp Lịch ở quận Tề có một sợi xích sắt cổ, to bằng cánh tay, quấn quanh đỉnh núi hai vòng. Tương truyền núi này vốn là núi trong biển. Thần núi hay dời chỗ, nên thần biển lấy xích khóa lại; núi giằng đứt xích, bay đến đây. (Trích sách Dậu Dương tạp trở)

 Núi Nhai

 Phía đông quận Thái Nguyên có núi Nhai. Khi trời hạn hán, người địa phương thường đốt núi này để cầu mưa. Tục truyền thần núi Nhai lấy con gái của Hà Bá (thần sông), nên Hà Bá thấy lửa thì ắt làm mưa xuống cứu. Nay trên núi mọc nhiều cỏ nước. (Trích sách Dậu Dương tạp trở)

 Núi Thánh Chung

 Núi Thánh Chung ở Lê Châu. Người già kể rằng núi này có một quả chuông, nghe được tiếng mà không thấy hình. Mỗi khi Nam Chiếu (vương quốc xưa ở vùng Vân Nam) xâm phạm bờ cõi, chuông liền kêu báo trước. Trong các năm Thiên Bảo, Đại Hòa, Hàm Thông, Càn Phù đời Đường, các tộc man kéo đến cướp phá, lần nào cũng có điềm báo như vậy. Xưa có một vị sư nổi tiếng giảng kinh luận Đại thừa (giáo pháp nhà Phật chủ trương cứu độ khắp mọi chúng sinh), chuông cũng vang lên. Trong năm Càn Ninh, thứ sử (quan đứng đầu một châu) Trương Huệ An mời sư Huệ Duy ở chùa Tịnh Chúng, phố Hữu nơi kinh đô, đến giảng một lượt kinh Diệu pháp liên hoa. Chuông này kêu liên hồi như có người gõ. Người ta mới biết lời truyền xưa nay không sai. (Trích sách Lê Châu đồ kinh)

 Núi Tung Lương

 Núi Tung Lương ở Lễ Châu, nay gọi là Thạch Môn (Cửa Đá). Năm Vĩnh An thứ sáu, núi tự nhiên mở ra một cái động thông sáng như cánh cửa, cao ba trăm trượng. Trên góc động mọc tre, rủ ngược xuống phất phơ, gọi là Thiên Trửu (chổi trời). (Trích sách Thập đạo ký)

 Núi Thạch Cổ

 Núi Thạch Cổ ở Hấp Châu có một tảng đá hình như cái trống, lại có người đá và lừa đá. Tục truyền hễ trống đá kêu thì lừa hí, người khóc, và quan huyện gặp điều chẳng lành. Về sau người ta đục vỡ cái trống, nó không kêu nữa. (Trích sách Hấp Châu đồ kinh)

 Núi Xạ Đích

 Sách Cối Kê ký của Khổng Linh Phù nói: núi Xạ Đích nhìn từ xa sáng rõ như tấm bia bắn (xạ hầu: tấm bia vải dựng lên để bắn cung trong lễ bắn), nên gọi là Xạ Đích (đích bắn). Phía nam có một thạch thất (hang đá như căn nhà) rộng chừng một trượng vuông, gọi là Xạ Thất; tương truyền đó là nơi vũ nhân (người có cánh, tức tiên) dạo chơi, nghỉ ngơi. Người địa phương thường nhìn núi này để đoán giá lúa đắt hay rẻ. Có câu ngạn ngữ: "Đích sáng trắng thì gạo một hộc giá một trăm; đích (tối) (?) thì gạo một hộc giá một nghìn."

 Cối Kê ký của Khổng Linh Phù lại nói: dưới đá Xạ Đích có vùng nước sâu mấy chục trượng, trong vắt thấy đáy. Phía tây có núi cao vươn lên tận mây khói; lưng chừng núi có hang đá gọi là Tiên nhân xạ đường (nhà bắn cung của tiên). Phía đông dòng nước, trên vách núi cao kề sát dòng nước đục (?) có một hình đích bằng đá rất tròn và sáng, nhìn như tấm gương. Sách Cối Kê lục lại nói: tiên nhân thường bắn cung ở đây, sai hạc trắng đi nhặt tên về. Phía bắc có Thạch Phàm (buồm đá) dựng đứng như bức vách. (Trích sách Hiệp văn ký)

 Núi Quái

 Trong thành Sơn Âm thuộc Cối Kê có núi Quái. Núi này vốn là núi Đông Vũ ở Lang Gia. Một đêm trời mưa tối mịt, đến sáng thì thấy núi đã ở chỗ này. Dân chúng lấy làm lạ, nên đặt tên là núi Quái (núi Lạ). (Trích sách Quảng cổ kim ngũ hành ký)

 Núi Minh Nạo

 Về núi Minh Nạo, sách Kiến An ký của Tiêu Tử Khai nói: núi còn có tên là Đại Qua. Việt vương Vô Chư cưỡi xe voi, đại tướng quân cưỡi xe có đánh chiêng nạo (loại chiêng đánh khi hành quân), cắm cờ, đi săn và lên núi này. Người già nói: hễ trời sắp mưa thì trong núi có tiếng nhạc. (Trích sách Kiến Châu đồ kinh)

 Cám Đài

 Cách huyện Cám Đài thuộc … Châu (?) ba trăm sáu mươi ba dặm về phía đông nam. Sách Nam Khang ký nói: trên núi có một cái đài, vuông vức rộng mấy trượng, có ráng mây tự nhiên kết thành hình như mái nhà. Sau mưa gió, cảnh vật trong sáng, thường nghe trên núi có tiếng trống kèn; đó là bọn Sơn đô, Mộc khách (giống quái vật ở núi rừng) đang múa hát. (Trích sách Thập đạo ký)

 Đỉnh Thượng Tiêu

 (Chỗ này khuyết chữ) Hùng Kiểu kể: núi Lư Sơn có đỉnh Thượng Tiêu, cao hơn mặt đất bảy nghìn nhận (đơn vị đo chiều cao, mỗi nhận chừng bảy, tám thước). Trên đỉnh có dấu tích cổ, tương truyền là chỗ vua Hạ Vũ đậu thuyền khi trị thủy (khơi dòng, chống lụt). Ở đó có lỗ đục vào đá để buộc thuyền (?), lại có vách núi được mài phẳng làm bia, toàn là chữ khoa đẩu (lối chữ rất cổ, nét đầu to đuôi nhỏ như con nòng nọc), nay vẫn còn thấy được. Thế mới biết công lao của vua Đại Vũ còn mãi cùng trời đất. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)

 Núi Mạch Tích

 Núi Mạch Tích phía bắc vắt ngang sông Thanh Vị, phía nam lan dần tới Lưỡng Đương. Trong năm trăm dặm núi đồi ấy, chỗ Mạch Tích nằm ở giữa, có một khối đá vọt lên cao trăm vạn tầm (đơn vị đo, mỗi tầm chừng tám thước), nhìn tròn trịa như đống lúa mạch chất trong nhà dân, nên có tên ấy (Mạch Tích: đống lúa mạch). Lưng chừng tầng mây xanh, giữa vách đá dựng đứng, người ta đục đá thành tượng Phật, có đến vạn khám (hốc đục vào vách đá để đặt tượng), nghìn thất. Tuy do sức người làm ra, nhưng người ta ngờ là công của thần thánh (?). Tùy Văn Đế chia xá lợi (di cốt còn lại sau khi thiêu xác Phật hoặc bậc cao tăng) của Thần Ni, đựng trong hộp đặt vào thạch thất dưới gác Đông; có bài minh ký của Dữu Tín khắc vào vách đá.

 Sách cổ chép: sáu nước cùng nhau tu tạo nơi này. Người ta chất củi từ đất bằng lên tới đỉnh vách, rồi từ trên đục xuống các khám, các thất và tượng Phật. Xong việc, họ rút củi dần dần mà xuống, sau đó bắc thang lên không, dựng lối đi qua chỗ hiểm để leo lên. Trên đó có lầu Tán Hoa, tượng bảy vị Phật; dùng con nghé móng vàng sừng bạc (?), theo thang treo từ gác Tây mà lên. Ở đó nghìn phòng vạn nhà dựa vào khoảng không, như đạp lên hư không; người leo lên không dám ngoảnh lại nhìn. Gần tới đỉnh có điện Vạn Bồ Tát, đục vào đá mà thành, rộng như những điện lớn xưa nay. Xà chạm trổ, đấu củng vẽ hoa, cột thêu, mi cửa hình mây, tất cả đều tạc ngay vào đá. Vạn pho tượng Bồ Tát (bậc tu hành đã giác ngộ, nguyện ở lại cứu giúp chúng sinh) bày cả trong một điện. Phía trên điện này lại có một khám nữa, gọi là Thiên Đường. Giữa không trung dựa một chiếc thang độc, phải vin bám mà lên; đến chỗ này thì vạn người không có một ai dám leo. Từ đây nhìn xuống, núi non xung quanh đều như những gò đất nhỏ.

 Thuở ấy chỉ một mình Vương Nhân [Dụ] (?) (tác giả sách Ngọc đường nhàn thoại) leo lên được, bèn đề thơ lên vách tây của Thiên Đường:
"Đạp hết chiếc thang vạn nhận treo giữa không,
Thong dong thân cùng mây trắng đứng ngang bằng.
Trước hiên nhìn xuống, núi non bé nhỏ,
Trên điện ngồi ngang, mặt trời lặn thấp dần.
Đỉnh cao đường hiểm, ít người lên tới,
Vách cổ thông cứng cỏi, hạc thường về đậu.
Nơi chân trời, vì muốn lưu lại tên họ,
Ân cần phủi đá, tự tay đề thơ."
Lúc ấy là năm Tân Mùi cuối đời Đường trước, ông leo lên đây đề thơ; đến nay đã ba mươi chín năm. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)

 Quán Đẩu Sơn

 Trong năm Càn Hựu đời Hán (tức nhà Hậu Hán), Hàn lâm học sĩ (quan văn trong viện Hàn lâm, lo soạn thảo văn thư cho vua) Vương Nhân [Dụ] (?) kể: ở Hưng Nguyên có quán Đẩu Sơn (quán: nơi thờ phụng, tu hành của đạo sĩ). Từ giữa đồng bằng vọt lên một ngọn núi, bốn mặt dựng đứng; trên đỉnh vuông như đáy cái đấu, nên gọi tên như thế. Dây leo, thông, cối mọc đầy, cảnh tượng rất lạ. Trên núi có dấu tích Đường Công Phưởng uống rượu tiên của Lý Bát Bách, cả nhà được "bạt trạch" (cả nhà cùng nhà cửa bay lên trời thành tiên). Nền nhà rộng chừng ba mẫu sụp xuống thành hố; ấy là vì cả đất cũng bay lên theo.

 Năm Tân Tỵ, Nhân Dụ làm Tiết độ phán quan (quan phụ tá lo việc xét xử dưới quyền tiết độ sứ) ở đây, từng đề thơ lên một tấm ván ở quán:
"Áo ráng sắp bay lên, say ngây ngất
(Cả nhà Công Phưởng uống thứ rượu Lý Bát Bách dùng rửa mụn nhọt, say rồi bay lên trời),
Chẳng hay cả nhà đã ở nơi trời đỏ (cõi trời của tiên).
Bay cả nhà, chỉ biết gà chó còn theo,
Lên trời, ai tin đường rẽ lại xa xôi.
Tam Thanh (ba cõi trời cao nhất trong Đạo giáo) mênh mông, bỏ lại giấc mộng trần,
Bát cảnh (tám cảnh mây khói nơi cõi tiên) mây khói, lo việc chầu sớm.
Bởi có rừng xưa, bách xanh còn cứng cỏi,
Sương hoa, lá mát khóa ngọn gió thu."

 Chuyện xưa kể: ở Đẩu Sơn có một cái động, đi về phía tây hai nghìn dặm thì thông tới núi Đại Diện ở Thanh Thành, lại thông với cái giếng ở quán Nghiêm Chân. Năm Quý Mùi, Nhân Dụ vào đất Thục, nhân đến viếng quán Nghiêm Chân, thấy tấm bia khắc bài thơ Đẩu Sơn ở đó. Hỏi các đạo sĩ thì họ nói không biết bia từ đâu tới. Ai nghe kể cũng lấy làm lạ. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)

 Đường Đại Trúc

 Phía nam Hưng Nguyên có đường Đại Trúc thông sang Ba Châu. Con đường ấy toàn khe sâu vách hiểm, phải vin dây leo, bám đá mà đi; một lần leo mất ba ngày mới tới đỉnh núi. Người đi đường nghỉ đêm thì lấy dây thừng, dây leo buộc ngang lưng, quấn vào cây mà ngủ; không thì sẽ rơi xuống khe sâu, như chìm xuống suối vàng. Lại leo qua núi Thố Đại, có chỗ hơi bằng phẳng, người đi đường thong thả bước tới như nhà nho đi bước khoan thai. Đỉnh cao nhất gọi là Cô Vân Lưỡng Giác (mây lẻ, hai sừng). Ở vùng ấy có câu hát: "Cô Vân Lưỡng Giác, cách trời một nắm tay." Miếu thờ Hoài Âm hầu (tước hiệu của Hàn Tín) ở đó. Xưa Hán Cao Tổ không dùng Hàn Tín, Tín bỏ trốn để về Tây Sở; Tiêu tướng quốc (Tiêu Hà, quan đứng đầu triều) đuổi theo, kịp đến núi này, nên dân lập miếu thờ.

 Vương Nhân [Dụ] (?) từng giúp việc cho viên chủ soái đất Bao Lương là Vương Tư Đồng đi đánh người Ba ở phía nam. Đi về leo trèo qua đây, ông cũng đề thơ ở đền Hoài Âm:
"Cách trời lạnh một nắm tay, cây cổ thâm u,
Người qua đường còn kể chuyện Hoài Âm đời Hán.
Mây lẻ chẳng che nổi việc hưng vong (?),
Hai sừng núi từng treo tấm lòng đi hay ở.
Chẳng phải bậc đế vương xem nhẹ kẻ áo vải,
Sao phải nhọc thừa tướng đường xa đuổi tìm?
Khi ấy nếu để ông về Tây Sở,
Thì một tấc đất Trung Hoa cũng chưa thể chiếm."
Cảnh gập ghềnh hiểm trở nơi ấy không sao tả hết. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)

 Khe suối

 Khê độc

 Vùng Giang Nam có bệnh khê độc (bệnh do khí độc ở khe suối gây ra). Khi phát bệnh, người bệnh trông như bị thương hàn (theo đông y, chứng sốt nóng do cảm lạnh) nặng. Người biết bệnh này lấy một ống bút nhỏ nhét vào mũi người bệnh, dùng ngón tay búng vào ống ba, năm cái thì máu đen chảy ra; một lúc lâu sau là khỏi. Nếu không chữa như vậy thì sẽ chết. (Trích sách Lục dị ký)

 Thái Bình quảng ký, quyển 397.

 Khâm định Tứ khố toàn thư.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video