Thiên 401 — Quyển 401

 Thái Bình Quảng Ký, quyển 401. Đời Tống, Lý Phưởng cùng nhiều người biên soạn. Vàng (phần dưới).

 Trương Đĩnh. Cung Bá. Người dân quận Nghi Xuân.

 Trương Ngạn. Họ Khang. Người đất Dự Chương.

 Trần Tuấn. Người làng ở Kiến An. Thái Ngạn Khanh.

 Thủy ngân

 Lã sinh

 Ngọc

 Thẩm Du Chi. Rồng ngọc. Giang Nghiêm.

 Đường [Huyền] Tông. Ngọc năm màu. Tịch tà bằng ngọc.

 Roi ngọc mềm. Lợn ngọc nhỏ.

 Vàng (phần dưới)

 Trương Đĩnh

 Cuối niên hiệu Hàm Thông (thời vua Đường Ý Tông), Trương Đĩnh đi từ Từ Châu lên Trường An. Đến phía đông Phố Điền, ông dừng nghỉ dưới một gốc cây lớn. Chốc lát có ba thư sinh lần lượt kéo đến, ngồi quây quanh. Đĩnh hỏi họ là ai. Một thư sinh nói: "Tôi là Lý Đặc." Một người nói: "Tôi là Vương Tượng Chi." Một người nói: "Tôi là Hoàng Chân." Cả ba cùng nói: "Ba chúng tôi đều từ sông Biện đến, muốn đi chơi núi Long Môn thôi."

 Rồi họ cùng nhau chuyện trò thong thả. Vương Tượng Chi nói: "Năm ngoái tôi đi chơi núi Long Môn, có qua con đường này. Cách đường chừng một hai dặm (dặm: đơn vị đo đường, thời Đường mỗi dặm hơn nửa cây số) về phía bắc có một người cũng là nhà nho, đã mời tôi ở lại nhà hai đêm rồi mới về. Chúng ta có thể cùng đến thăm." Đĩnh liền đi theo. Đến chỗ cách đường một hai dặm về phía bắc, quả thấy một ngôi nhà rất hoang tàn đổ nát.

 Gõ cửa xong, có một người mặc áo nhà nho từ trong bước ra. Thấy Tượng Chi, người ấy rất mừng, hỏi: "Ba vị kia là ai vậy?" Tượng Chi đáp: "Đây là tú tài (danh xưng người học trò đi thi, thời Đường chỉ người đã được tiến cử dự thi) Trương Đĩnh. Còn Lý Đặc và Hoàng Chân là thư sinh cùng quê với tôi." Người mặc áo nho bèn vái chào, mời tất cả vào, lên nhà trên, bày rượu và thức ăn. Đồ bày ra đều rất cũ kỹ.

 Người mặc áo nho nói với Tượng Chi: "Anh em nhà họ Hoàng sắp lớn mạnh rồi." Tượng Chi nói: "Nếu hoàng thượng biết sửa mình theo đức, quý trọng mạng sống, giữ đúng đạo của bậc đế vương, dưới thì thương xót dân chúng, thì dù các anh em họ Hoàng đã đến tuổi trưởng thành, cũng làm gì được?" Hoàng Chân vội đứng dậy nói: "Hôm nay gặp nhau vui vẻ, nên vui cho thỏa thích, các ông việc gì phải vội bàn chuyện nhà người ta (?), lại lan cả đến con cháu tôi?"

 Đĩnh vốn tính cứng cỏi quả quyết, nên rất ngờ rằng bọn họ đều không phải người. Ông bèn hỏi: "Tôi tình cờ gặp mấy vị dưới gốc cây, các vị lại dẫn tôi đến đây; vừa rồi nghe các vị bàn luận cao xa, tôi thật lấy làm ngờ. Anh em nhà họ Hoàng rốt cuộc là ai? Mà các vị là người hay không phải người? Tôi xưa nay tính không biết sợ, cứ nói thật cho tôi biết."

 Tượng Chi cười nói: "Họ Hoàng là ba anh em sắp gây loạn ở vùng Đông Hạ (vùng đất Trung Hoa phía đông). Ba chúng tôi đều là tinh (yêu tinh do đồ vật lâu năm hóa thành), còn người mặc áo nho là [ma] (?)." Đĩnh hỏi: "Là tinh của vật gì? Là [ma] gì?" Tượng Chi đáp: "Tôi là tinh của ngọc, Hoàng Chân là tinh của vàng, Lý Đặc là tinh của cây khô. Người mặc áo nho là tú tài Trịnh Thích, chết từ hai mươi năm trước. Tôi xưa kia ở chỗ này tự hóa thành tinh, năm ngoái lại gặp Trịnh Thích, nay đến thăm anh ta. Ông là người sống, lẽ ra phải sợ chúng tôi; vì ông không sợ nên chúng tôi mới được thong thả ngồi cùng ông."

 Đĩnh lại hỏi: "Trịnh tú tài đã cùng hàng tú tài với tôi, sao không nói câu nào?" Trịnh Thích bèn sai lấy bút, viết một bài thơ tặng ông. Thơ rằng:
"Xưa là người ngâm gió, hát trăng,
Nay là thân ngâm gió, hát trăng.
Mộ đổ bên đường thôi ngâm hát,
Nào biết hôm nay lại nhọc lòng."

 Đĩnh đọc thơ, buồn bã than: "Người ta khi chết lại không bằng đồ vật. Vật còn hóa được thành tinh, người thì không hóa lại được nữa." Ba người bọn Tượng Chi nghe lời than ấy đều giận, bỏ ra ngoài; Trịnh Thích cũng không giữ lại. Đĩnh bèn phất áo đi ra. Đến ngoài cửa, ngoảnh lại thì chỉ thấy một nấm mộ đổ nát. Ông liền đuổi theo ba con tinh, lấy thanh kiếm đeo bên mình mà chém. Tinh ngọc và tinh vàng (?) đều trúng kiếm ngã xuống; chỉ có tinh cây khô chạy nhanh, đuổi chém không kịp. Ông quay lại thì thấy bên đường có một chiếc đai lưng bằng ngọc đã cũ và một chiếc chén vàng. Đĩnh nhặt lấy, đến Trường An đem bán, chẳng thấy có gì khác lạ. (Trích từ "Tiêu Tương lục")

 Cung Bá

 Cung Bá là người buôn muối ở giám Vân An (giám: cơ quan nhà nước quản lý việc sản xuất muối) trong vùng Tam Hiệp. Lúc đầu ông rất nghèo, sống bằng nghề buôn bán rau quả, dựng một túp lều cỏ bên sông mà ở. Một đêm gió mưa, trời đất tối đen, ông thấy bờ nam sông có ánh đuốc, lại nghe có người gọi thuyền xin qua sông gấp. Lúc ấy đã khuya, mọi người đều đã ngủ. Bá một mình chèo chiếc thuyền nhỏ, vượt gió sang đón. Đến nơi thì người cầm đuốc ngã xuống đất; nhìn kỹ thì đó là một người bằng vàng, cao hơn bốn thước (thước: đơn vị đo chiều dài, khoảng 30 cm). Bá chở về nhà, từ đó trở nên giàu có. Buôn bán làm ăn hễ động đến là được lời lớn. Chưa đến mười mấy năm, ông đã tích được của cải hàng vạn, cuối cùng trở thành nhà buôn lớn của đất Tam Thục. (Trích từ "Hà Đông ký")

 Người dân quận Nghi Xuân

 Chương Ất là người dân quận Nghi Xuân. Nhà ông nổi tiếng hiếu thảo, nghĩa khí, mấy đời không chia nhà ở riêng, cả họ cùng ăn chung một bếp. Biệt thự nhà ông có đình, có nhà, có nước, có trúc. Con cháu trong nhà đều thích làm việc thiện, chứa nhiều sách. Phương sĩ (người theo các thuật thần tiên, bùa phép), cao tăng, nho sinh và khách khứa đến chơi đều được tiếp đãi.

 Một hôm, lúc chiều tối, có một người đàn bà trẻ, đoan trang xinh đẹp, ăn mặc trang điểm lộng lẫy, cùng một cô hầu nhỏ mặc áo xanh đến cửa xin ngủ nhờ. Các bà nhà họ Chương vui vẻ ra tiếp, bày rượu và thức ăn, đến khuya mới thôi. Có một cậu con cháu trong nhà theo nghề văn chương, tuổi trẻ mà thông minh tuấn tú, thấy người đàn bà ấy có nhan sắc, bèn dặn bà vú quét dọn riêng một phòng cho nàng ngủ.

 Đến nửa đêm, Chương sinh tự mình vào phòng, không nghe thấy tiếng động gì, bèn leo lên giường đến gần nàng. Thân thể người đàn bà lạnh như băng. Sinh rất kinh hãi, gọi đèn soi, thì ra là hai pho người bằng bạc, nặng có đến cả nghìn cân (cân: đơn vị đo khối lượng, khoảng 600 gam). Cả nhà vừa sợ vừa mừng, nhưng sợ nó biến hóa, liền lấy đuốc và than đốt thử, thì quả là bạc trắng thật. Nhà ấy đến nay vẫn giàu lớn. Con cháu, đàn bà con gái cả thảy hơn năm trăm người, cứ ba ngày lại đánh trống tụ họp lên nhà trên ăn chung. Trong vùng các quận Giang Tây, giàu thịnh không nhà nào sánh được. (Trích từ "Ngọc Đường nhàn thoại")

 Trương Ngạn

 Dân vùng Ba, Vu phần nhiều tích trữ vàng. Mỗi khi tụ họp, họ bày lên bàn tiệc đủ ba loại kim loại quý để khoe khoang với nhau. Ở Vân An có người dân tên Lý Nhân Biểu dùng mâm có chân bằng vàng (?) để tỏ ra hơn người. Sau thời loạn lạc, các tướng trấn giữ các châu đều là võ nhân, đua nhau tham lam, tàn bạo. Tướng nước Thục là Trương Ngạn cai quản Trung Châu, độc ác hơn cả. Các tướng tá khổ vì ông ta, nhân đó nổi lên làm phản, liên lụy đến bè đảng mấy nghìn nhà. Trương Ngạn cướp lấy vàng bạc của họ nhiều không kể xiết. Sau đó, ông ta dựng riêng một gian nhà trong dinh thự ở đất Thục để chứa vàng. Bỗng một sáng, ngoài nhà có khói lửa bốc lên liên tiếp. Ông hoảng hốt vào xem thì không có chỗ nào bị cháy, vì vậy sinh nghi. Đến khi mở rương ra xem thì vàng đã hết sạch. Khói lửa lúc trước chính là vàng hóa đi. (Trích từ "Bắc Mộng tỏa ngôn")

 Họ Khang

 Thời nước Ngô của họ Dương (sử cũ gọi là "ngụy Ngô", tức nước tiếm ngôi), Dương Hành Mật vừa bình định xong Dương Châu, các phường ở xa thưa người, khói bếp không liền nhau. Có một người họ Khang làm nghề làm thuê, thuê một gian trong một ngôi nhà bỏ trống ở phường Thái Bình. Một hôm Khang đi từ sáng chưa về, vợ ông sinh một đứa con trai, đang nằm ổ trên rơm. Bỗng có một người lạ, mặt đỏ, mặc áo đỏ, đội mũ, ngồi chắn ngay cửa. Người vợ sợ hãi, quát lên, kẻ ấy liền chạy sang phía tây nhà, ngã xuống đánh rầm một tiếng.

 Đúng lúc ấy Khang trở về. Sắp đến nhà, bên trái đường bỗng thấy có năm nghìn đồng tiền, nửa con dê và một vò rượu. Đợi lâu không thấy ai đi qua, ông bèn mang về. Vợ cũng kể lại điều mình đã thấy. Ông liền ra phía tây nhà tìm, thì thấy một người bằng vàng nằm ngã trong đám cỏ, bèn cũng kéo về. Rồi nấu dê, uống rượu, nhờ đó được đủ ăn đủ dùng. Từ đó hễ đi ra ngoài là được lợi, ngày một giàu có; còn người vàng thì giữ lại làm của báu trong nhà. Đứa con sinh ra đặt tên là Bình. Bình lớn lên trở thành người giàu. Có Lý Tầm làm huyện lệnh Giang Đô, đi tuần trong huyện đến làng Tân Ninh, thấy một ngôi nhà lớn, chính là nhà của Bình. Các cụ già trong làng kể với Lý Tầm như vậy. (Trích từ "Kê Thần lục")

 Người đất Dự Chương

 Trong niên hiệu Thiên Phục (thời vua Đường Chiêu Tông), ở Dự Chương có người sửa nhà, đào đất được một chiếc hòm gỗ. Mở ra thì thấy mười hai pho tượng người bằng vàng, mỗi pho dài vài tấc (tấc: một phần mười thước, khoảng 3 cm), đều mặc áo đội mũ kiểu xưa, trên đầu đội hình con vật của mười hai chi (mười hai con giáp ứng với mười hai giờ trong ngày), có mấy kiểu dáng, tinh xảo đẹp đẽ, gần như không phải do người làm. Nhà ấy quý trọng, thờ cúng tượng, nhờ đó được phúc. Bấy giờ chiến tranh chưa yên, tượng bị viên tướng đóng quân cướp mất, về sau không biết đi đâu. (Trích từ "Kê Thần lục")

 Trần Tuấn

 Thượng thư (quan đứng đầu một bộ trong triều) Trần Tuấn ở Giang Nam tự kể rằng: một người chú bác của ông ở quê thích làm thơ, người trong làng gọi là "Trần Bạch xá nhân", ví ông với Bạch Lạc Thiên (tức nhà thơ Bạch Cư Dị, từng làm chức xá nhân). Ông tính phóng khoáng, giản dị, thích tiếp khách. Từng có hai đạo sĩ, một người mặc áo vàng, một người mặc áo trắng, đến nhà xin ngủ nhờ, ông cho họ ở lại (?). Ban đêm nghe giường của hai người khách gãy, kêu một tiếng ầm. Hồi lâu im lặng như không có ai. Cầm đèn vào xem, thấy người áo trắng nằm dưới chân tường, hóa ra là một người bằng bạc; còn người áo vàng thì không thấy đâu nữa. Từ đó nhà ông giàu lên. (Trích từ "Kê Thần lục")

 Người làng ở Kiến An

 Ở Kiến An có người sống ở làng, thường sai một đứa đầy tớ nhỏ ra vào thành. Đường đi qua một ngôi mộ lớn phía nam nhà; bên mộ thường có một đứa bé mặc áo vàng ra vật nhau đùa chơi với nó. Người chủ trách nó đi về chậm, đứa đầy tớ kể thật. Chủ rình xem thì quả đúng như vậy. Một hôm, chủ cầm gậy đi, nấp trong đám cỏ. Đứa đầy tớ đến, đứa bé áo vàng lại ra, chủ liền nhảy ra đánh, đứa bé theo tay ngã xuống, hóa ra là một đứa bé bằng vàng. Chủ mang về nhà, từ đó trở nên giàu có. (Trích từ "Kê Thần lục")

 Thái Ngạn Khanh

 Thái Ngạn Khanh là quan lại trong quân ở Lư Châu, làm trấn tướng (viên tướng trông coi một trấn, tức một đồn quân nhỏ) ở trấn Thác Cao. Một đêm hè, ông ngồi hóng mát ngoài cửa trấn, bỗng thấy trong rừng dâu phía nam đường có một người đàn bà mặc áo trắng đang múa một mình; đến gần xem thì biến mất. Đêm sau, Ngạn Khanh cầm gậy đến trước, nấp trong đám cỏ. Hồi lâu người đàn bà lại ra, vừa múa thì ông liền đánh; nàng rơi xuống đất, hóa ra là một bình bạc trắng. Ông lại đào đất, được thêm một nghìn lạng bạc (lạng: một phần mười sáu cân), từ đó trở thành người giàu. (Trích từ "Kê Thần lục")

 Thủy ngân

 Lã sinh

 Trong niên hiệu Đại Lịch (thời vua Đường Đại Tông), có Lã sinh thôi chức huyện úy (quan coi việc an ninh, bắt trộm cướp trong một huyện) huyện Thượng Ngu thuộc Cối Kê, lên kinh đô dự kỳ tuyển bổ (kỳ triều đình xét chọn để bổ nhiệm quan chức), rồi ở trọ tại phường Vĩnh Sùng. Một tối, sinh cùng mấy người bạn ăn uống trong phòng. Ăn xong, sắp đi ngủ, bỗng có một bà già, mặt mũi và áo quần đều trắng tinh, cao chừng hai thước, từ góc phía bắc của phòng thong thả bước ra, hình dạng rất kỳ lạ. Mọi người nhìn thấy, đưa mắt nhìn nhau mà cười.

 Bà già dần đến sát giường, nói: "Ông có tiệc mà không mời tôi được một tiếng sao? Sao đối xử với tôi bạc bẽo thế?" Lã sinh quát, bà liền lui đi, đến góc phía bắc thì không thấy đâu nữa. Mọi người vừa sợ vừa lạ, không biết bà từ đâu đến. Hôm sau, sinh thức một mình trong phòng, lại thấy bà già ở góc phía bắc, muốn tiến tới rồi lại lui, hoảng hốt như có gì sợ hãi. Sinh lại quát, bà liền biến mất.

 Hôm sau, sinh nghĩ thầm: "Đây ắt là yêu quái. Tối nay nó sẽ lại đến; nếu không trừ đi, sớm muộn gì cũng thành họa cho ta." Bèn sai đặt một thanh kiếm dưới giường. Tối ấy, quả nhiên bà già từ góc phía bắc thong thả bước tới, sắc mặt không hề sợ hãi. Đến trước giường, sinh vung kiếm chém. Bà già bỗng nhảy lên giường, lấy cánh tay thọc vào ngực sinh, rồi nhảy nhót sang hai bên, giơ tay áo múa. Hồi lâu lại có một bà già nữa bỗng nhảy lên giường, cũng lấy tay thọc vào ngực sinh. Sinh liền thấy cả người lạnh buốt như có sương phủ lên mình.

 Sinh lại vung kiếm chém loạn xạ, chốc lát bà già hóa thành mấy bà, cũng theo đó mà múa. Sinh vung kiếm không ngừng, các bà lại hóa thành hơn mười bà, mỗi bà cao chừng một tấc; tuy càng nhiều nhưng mặt mũi như một, không sao phân biệt được, chạy vòng quanh bốn bức tường. Sinh vô cùng sợ hãi, không nghĩ ra cách gì. Trong số đó, một bà nói với thư sinh: "Chúng tôi sẽ hợp lại làm một, ông cứ xem." Nói xong, các bà nhìn nhau rồi cùng đi tới, đến trước giường thì ào một cái hợp lại, lại thành một bà già, không khác gì bà thấy lúc đầu.

 Sinh càng sợ, bèn nói: "Ngươi là yêu quái gì mà dám quấy nhiễu người sống như thế? Hãy mau đi đi, nếu không ta sẽ tìm phương sĩ dùng phép thần mà chế ngự ngươi, lúc ấy ngươi còn làm gì được?" Bà già cười nói: "Ông nói quá rồi. Nếu có thuật sĩ, tôi cũng muốn gặp. Tôi đến chỉ để đùa với ông thôi, chứ không dám làm hại. Mong ông đừng sợ, tôi cũng về chỗ của tôi đây." Nói xong, bà lui về góc phía bắc rồi biến mất.

 Hôm sau, sinh đem chuyện kể với mọi người. Có một người con nhà họ Điền giỏi dùng bùa phép trừ yêu ma, nổi tiếng khắp Trường An. Nghe kể, anh ta mừng rỡ nhảy lên nói: "Đây là việc của tôi. Trừ nó dễ như bấm chết một con kiến thôi. Tối nay xin đến nhà ông để rình nó." Đến đêm, sinh cùng chàng họ Điền ngồi trong phòng. Chẳng bao lâu, bà già quả nhiên đến, tới trước giường. Chàng họ Điền quát: "Yêu ma, mau cút đi!" Bà già vẻ mặt thản nhiên (?), không nhìn ngang ngó dọc, thong thả bước tới, đi đi lại lại một hồi lâu, rồi nói với Điền sinh: "Ông đâu phải người tôi quen biết (?)."

 Bà già bỗng vung tay, bàn tay rơi xuống đất, lại hóa thành một bà già rất nhỏ, nhảy lên giường, chui tọt vào miệng Điền sinh. Điền sinh kinh hãi kêu: "Ta chết mất chăng?" Bà già nói với Lã sinh: "Tôi vừa rồi đã nói là không làm hại ông, ông không nghe. Nay bệnh của Điền sinh rốt cuộc sẽ ra sao? Nhưng tôi cũng sẽ làm cho ông giàu có." Nói xong lại đi mất.

 Hôm sau, có người bảo Lã sinh nên đào ở góc phía bắc thì sẽ thấy. Sinh mừng rỡ về nhà, sai gia nhân đào đến cùng ở chỗ bà già biến mất. Đào sâu hơn một trượng (trượng: mười thước, khoảng 3 mét), quả nhiên được một chiếc bình chứa được chừng một hộc (hộc: đơn vị đo dung tích, khoảng vài chục lít), trong đựng rất nhiều thủy ngân. Sinh lúc ấy mới hiểu bà già là tinh của thủy ngân. Còn Điền sinh rốt cuộc mắc bệnh rét run mà chết. (Trích từ "Tuyên Thất chí")

 Ngọc

 Thẩm Du Chi

 Trong niên hiệu Thăng Minh đời vua Thuận Đế nhà Tống (nhà Lưu Tống thời Nam triều), thứ sử (quan đứng đầu một châu) Kinh Châu là Thẩm Du Chi thấy bầy ngựa trong chuồng thường giẫm đạp, hí lên hoảng hốt như trông thấy vật gì lạ. Du Chi sai người rình xem, thấy một con ngựa non màu trắng, bụng buộc dây màu xanh lục, từ ngoài đi vào. Người chăn ngựa kể lại đầy đủ. Du Chi sai người ban đêm nấp bên máng cỏ chờ. Chốc lát thấy con ngựa trắng đến, rồi bỗng lại đi mất; xem cửa chuồng thì vẫn đóng. Lần theo dấu vết thì thấy nó đi vào trong nhà ở của nữ quyến. Người lúc ấy ai thấy cũng cho là chuyện quái lạ. Xét những người trong nội thất, chỉ có ái thiếp Phùng Nguyệt Hoa đeo trên cánh tay một con ngựa ngọc, xâu bằng dây tơ xanh lục, đến đêm thường tháo ra để bên gối. Ban đêm có lúc ngựa ngọc mất đi, đến sáng lại trở về. Thử lấy ra xem thì thấy dưới móng có bùn. Về sau Du Chi thất bại, không biết con ngựa ngọc ở đâu nữa. (Trích từ "Tuyên Thất chí")

 Rồng ngọc

 Năm Đại Đồng thứ tám đời nhà Lương, viên tướng giữ đồn là Dương Quang Hân được một con rồng ngọc, dài một thước hai tấc, cao năm tấc, chạm trổ tinh xảo, không giống người làm. Trong bụng rồng chứa được hơn một đấu (đấu: đơn vị đo dung tích, bằng một phần mười hộc), cổ cũng rỗng và cong. Đặt vào nước cho đầy rồi dốc ngược, nước từ miệng chảy ra, phát ra tiếng như đàn cầm, đàn sắt, nước chảy hết mới thôi. (Trích từ "Dậu Dương tạp trở")

 Giang Nghiêm

 Giang Nghiêm ở núi Thanh Tuyền, huyện Phú Xuân, từ xa trông thấy một người con gái đẹp mặc áo tím đang hát. Nghiêm tiến lại gần chừng vài chục bước thì người con gái biến mất (?), chỉ thấy tảng đá nàng ngồi. Như thế đến bốn lần, ông bèn được một miếng ngọc tím rộng một thước. Lại có Bỉnh Lãng ở núi Cửu Điền thấy một con chim hình như con gà, màu đỏ, tiếng kêu như tiếng thổi sênh (một loại nhạc cụ thổi gồm nhiều ống tre). Ông bắn trúng, chim liền chui vào hang. Lãng bèn đục đá, được một viên ngọc đỏ có hình dạng như con chim. (Trích từ "Liệt Dị lục")

 Đường [Huyền] Tông (đã có ở quyển 396)

 Võ hậu nhà Đường từng gọi các cháu nội của vua đến ngồi trên điện để xem chúng chơi đùa. Nhân đó, bà lấy vòng ngọc, xuyến ngọc, chén ngọc, mâm ngọc do các nước phương tây tiến cống bày ra trước sau, mặc cho các cháu tranh nhau lấy, để xem chí hướng của chúng. Đứa nào cũng chạy tranh nhau, lấy được nhiều. Riêng Huyền Tông ngồi ngay ngắn, không hề động lòng. Võ hậu rất lấy làm lạ, xoa lưng ngài nói: "Đứa này sẽ làm thiên tử của thời thái bình." Bèn sai lấy Ngọc Long Tử (con rồng ngọc nhỏ) ban cho.

 Ngọc Long Tử là vật vua Thái Tông tìm được ở cung Tấn Dương. Văn Đức hoàng hậu thường để nó trong rương áo. Đến khi Đại Đế (tức vua Cao Tông) ra đời được ba ngày, hoàng hậu lấy áo tã kết ngọc trai cùng Ngọc Long Tử ban cho. Về sau nó thường được cất trong kho của cung. Tuy rộng chẳng được mấy tấc nhưng ấm áp, bóng mịn, tinh xảo, không phải thứ có ở cõi người.

 Khi Huyền Tông lên ngôi, mỗi lần kinh đô hạn hán cần mưa, ngài đều thành kính cầu khấn (?); lúc sắp có mưa lớn, đến gần nhìn con rồng ngọc thì thấy như nó đang vươn vảy, dựng bờm. Trong niên hiệu Khai Nguyên, vùng Tam Phụ (vùng đất quanh kinh đô) hạn hán lớn, Huyền Tông lại cầu khấn mà hơn mười ngày vẫn không mưa. Vua lén thả con rồng ngọc xuống ao Long Trì ở Nam Nội (cung phía nam, tức cung Hưng Khánh), chốc lát mây bỗng ùn ùn nổi lên, gió mưa liền kéo đến.

 Đến khi vua chạy sang Tây Thục, xe vua dừng ở sông Vị, sắp qua sông thì nghỉ lại bên bờ. Trong đám hầu cận có người ra sát dòng nước rửa tay nghịch nước, nhặt được nó trong cát. Vua nghe tin vừa kinh ngạc vừa mừng, nhìn nó mà rơi nước mắt nói: "Đây là Ngọc Long Tử ta quý báu ngày trước." Từ đó, mỗi đêm nó tỏa ánh sáng rực rỡ chiếu khắp phòng. Sau khi vua về kinh, nó bị một tiểu hoàng môn (hoạn quan nhỏ hầu trong cung) lấy trộm đem tặng Lý Phụ Quốc. Lý Phụ Quốc thường để nó trong tủ. Khi Phụ Quốc sắp thất bại, ban đêm nghe trong tủ có tiếng động, mở ra xem thì nó đã mất. (Trích từ "Minh Hoàng tạp lục")

 Ngọc năm màu

 Đầu niên hiệu Thiên Bảo, An Tư Thuận dâng lên vua chiếc đai ngọc năm màu; trong kho Tả Tàng (kho chứa của cải bên trái của triều đình) cũng tìm thấy ngọc năm màu. Vua lấy làm lạ vì gần đây đồ cống của phương tây không có ngọc năm màu, bèn sai trách hỏi các nước phiên (các nước, các tộc người bên ngoài) vùng An Tây. Các nước ấy nói: những thứ thường dâng đều bị nước Tiểu Bột Luật cướp mất, không đến được. Vua giận, muốn đem quân đánh. Nhiều quan can ngăn, chỉ có Lý Lâm Phủ tán thành ý vua, lại nói võ quan Vương Thiên Vận có mưu có dũng, có thể làm tướng.

 Vua bèn sai Vương Thiên Vận đem bốn vạn quân, kiêm chỉ huy quân của các nước phiên đi đánh. Khi quân áp sát dưới thành Bột Luật, vua nước Bột Luật sợ hãi xin chịu tội, đem hết ngọc quý ra dâng, xin hằng năm tiến cống. Thiên Vận không chấp nhận, liền tàn sát cả thành, bắt hai nghìn người cùng châu báu của họ mà về. Trong nước Bột Luật có người biết phép thuật nói: "Tướng quân bất nghĩa, ắt chẳng lành. Trời sắp nổi gió lớn rồi."

 Quân đi được mấy trăm dặm thì bỗng gió dữ nổi lên bốn phía, bông tuyết to như cánh chim. Gió quất nước Tiểu Hải (một hồ nhỏ) thành những cột băng, dựng lên rồi lại đổ xuống. Qua nửa ngày, nước Tiểu Hải dâng trào, bốn vạn người cùng lúc chết cóng, chỉ có một người phiên và một người Hán trở về được, tâu lại đầy đủ. Huyền Tông rất kinh ngạc, liền sai trung sứ (sứ giả từ trong cung, thường là hoạn quan) đi theo hai người ấy để xem xét. Đến bên Tiểu Hải, băng vẫn còn sừng sững như núi; cách làn nước nhìn thấy xác binh sĩ, kẻ đứng người ngồi, trong suốt có thể đếm được. Lúc trung sứ sắp quay về, băng bỗng tan hết, các xác cũng không thấy nữa. (Trích từ "Dậu Dương tạp trở")

 Tịch tà bằng ngọc

 Vua Túc Tông ban cho Lý Phụ Quốc hai con tịch tà (con thú thần trong truyền thuyết, được tạc thành tượng để trừ tà ma) bằng ngọc thơm, mỗi con cao một thước năm tấc, khéo léo đến mức gần như không phải người làm. Mùi thơm của ngọc ngửi thấy được từ xa mấy trăm bước; dù khóa trong hộp vàng, tủ đá cũng không che được mùi. Có ai lỡ để vạt áo chạm vào thì thơm suốt cả năm, dù giặt đi giặt lại mấy lần cũng không hết. Phụ Quốc thường đặt chúng bên chỗ ngồi.

 Một hôm, Phụ Quốc đang chải đầu thì một con tịch tà bỗng cười lớn, một con thì kêu khóc thảm thiết. Phụ Quốc kinh hoàng, cuống quýt không biết làm sao, mà con cười cứ cười mãi không thôi, con khóc thì càng nước mắt nước mũi ròng ròng. Phụ Quốc ghét điều quái lạ ấy, bèn đập nát chúng thành bột, vứt xuống hố xí. Từ đó thường nghe tiếng kêu oan đau đớn. Phường An Ấp, nơi Phụ Quốc ở, suốt cả tháng vẫn còn thơm ngát, vì ngọc giã thành bột lại càng thơm hơn. Chưa đầy một năm thì Phụ Quốc chết.

 Lúc mới đập tịch tà, Mộ Dung Cung, người đầy tớ được Phụ Quốc yêu chiều, biết đó là vật khác thường, đã lén lấy hai hợp bột (hợp: đơn vị đo dung tích rất nhỏ, khoảng 0,1 lít). Ngư Triều Ân không sợ tai họa của Phụ Quốc, bỏ ra ba mươi vạn tiền mua lại. Đến khi Triều Ân sắp bị giết, chỗ hương ấy hóa thành bướm trắng bay vút lên trời. Người bàn luận lúc ấy cho rằng hương lạ, của báu khác thường không phải là thứ mà kẻ làm bề tôi nên cất giữ.

 Đồ quý báu Phụ Quốc cất trong nhà đều là thứ người đời không biết. Mùa hè, trong nhà ông đặt cỏ nghênh lương (cỏ đón mát) (?); cỏ màu xanh biếc, thân như cây trúc đắng, lá nhỏ hơn lá cây sam; tuy trông như khô héo mà chưa từng rụng lá. Giữa lúc nóng nhất, bó cỏ lại đặt ở cửa sổ thì hơi mát tự nhiên đến. Lại có gỗ phượng thủ, cao một thước, chạm khắc thành hình chim loan, chim phượng; gỗ trông như khô héo nên lông cánh trụi rụng, nhưng chưa rụng hết. Dù giữa lúc giá rét, đặt trong nhà cao cửa rộng mà hơi ấm áp như tiết tháng hai, tháng ba, vì thế còn gọi là "gỗ thường xuân" (gỗ mùa xuân mãi) (?). Dù lấy lửa dữ đốt cũng không hề cháy đen. Cỏ mát và gỗ phượng có lẽ lấy từ phủ Tiết vương. Sách "Thập Châu ký" nói chúng là sản vật của nước Hỏa Lâm. (Trích từ "Đỗ Dương tạp biên")

 Roi ngọc mềm

 Vua Đức Tông từng đến cung Hưng Khánh (?), tìm được trong khoảng tường kép một chiếc hộp quý, trong có một cây roi ngọc, ở cuối roi có khắc chữ "Roi ngọc mềm". Đó là vật một nước lạ dâng lên trong niên hiệu Thiên Bảo. Roi đẹp đẽ, các đốt hoa văn sáng bóng soi được bóng người, dù ngọc quý đất Lam Điền cũng không hơn được. Uốn lại thì đầu đuôi chạm nhau, duỗi ra thì thẳng như sợi dây. Dù lấy rìu bổ, đặt lên đe mà đập, cũng không hề sứt mẻ. Đức Tông khen là vật thần, bèn sai lấy gấm thêu hình ve nối nhau làm túi, lấy tơ tằm biếc làm dây roi.

 Tơ tằm biếc là vật nước Di La ở Đông Hải tiến cống năm Vĩnh Thái thứ nhất. Người ta kể rằng nước ấy có cây dâu, cành và thân uốn cong phủ sát mặt đất mà mọc; cây lớn lan dài đến mười mấy dặm, cây nhỏ cũng gần trăm mẫu (mẫu: đơn vị đo diện tích ruộng đất). Trên cây có tằm dài chừng bốn tấc, mình màu vàng, tơ màu xanh biếc, nên cũng gọi là tơ tằm vàng. Tơ để chùng thì dài một thước, kéo ra thì dài một trượng. Xe ngược sợi lại làm dây roi thì trong ngoài đều trong suốt như dây đàn sắt; dù mười người hợp sức kéo cũng không đứt. Dùng làm dây đàn thì quỷ thần cũng phải buồn rầu; làm dây nỏ thì tên bắn xa một nghìn bước; làm dây [cung] (?) thì tên bắn xa năm trăm bước. Vua sai cất vào kho trong cung. Đến khi Chu Thử đánh vào cung cấm, cây roi không biết đi đâu mất. (Trích từ "Đỗ Dương tạp biên")

 Lợn ngọc nhỏ

 Chấp kim ngô (chức quan võ coi việc canh giữ, tuần tra kinh thành) Lục Đại Quân có một người cháu (con của anh em ông). Vợ người cháu ấy một đêm đang ngủ thì nghe có vật gì kêu chiêm chiếp như đánh nhau. Tỉnh dậy, bà mò dưới gối, được hai vật. Vội lấy lửa soi thì đều là lợn ngọc nhỏ, lớn vài tấc, hình dáng rất tinh xảo. Bà để chúng trong gối mà quý giữ. Từ đó của cải ngày càng tăng, nhà cửa ngày càng đông đúc, cầu gì được nấy, danh vọng chức vị thăng tiến. Như thế hai mươi năm, rồi một đêm bỗng nhiên mất cả, mà họ Lục từ đó cũng không còn thịnh vượng nữa. (Trích từ "Kỷ Văn" và "Liệt Dị")

 Thái Bình Quảng Ký, quyển 401

 <Bộ Tử, loại Tiểu thuyết gia, nhóm Chuyện lạ, Thái Bình Quảng Ký>

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách tổng tập do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video