Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn đời Tống gom chép các truyện lạ), quyển 405. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Mục Bảo (báu vật), phần sáu.
Tiền
Đứa trẻ ở Dục Dương; Văn Đức hoàng hậu; Sầm Văn Bản
Vương Thanh; Người làng Kiến An; Từ Trọng Bảo
Họ Hình; Họ Lâm; Tào Chân
Vật lạ
Từ Cảnh; Cái dùi sắt ở Trung Mâu; Ngọn giáo độc
Áo lông tập thuý; Râu của Tạ Linh Vận; Người đánh cá đời Khai Nguyên
Chiếc bít tất của Dương Quý phi; Gạo tím; Cây gỗ lớn trên sông Gia Lăng
Hạt đào của người ở chợ vùng Giang Hoài; Ngọc long cao
Đoàn Thành Thức; Lý Đức Dụ; Hạ Hầu Tư
Bè tiên của Nghiêm Tuân
Tiền
Đứa trẻ ở Dục Dương
Năm Nghĩa Hy thứ mười hai đời Tấn, một đám trẻ ở huyện Dục Dương tắm dưới sông Dục. Bỗng chúng thấy bên cạnh có tiền trồi ra, chảy như cát trôi. Chúng tranh nhau vốc lấy, đầy tay thì buông ra, tiền lại theo dòng trôi đi. Chúng lại lấy áo bọc đựng, đứa nào cũng được một ít. Chúng còn thấy giữa dòng tiền có một cỗ xe bằng đồng do một con bò nhỏ kéo, chạy rất nhanh. Bọn trẻ đuổi theo, giật được một cái bánh xe, đường kính khoảng năm tấc (tấc: đơn vị đo chiều dài, chừng 3 cm). Bánh xe có trục hình như mõm lợn, sáu nan hoa, toàn thân màu xanh. Lòng ống trục bên trong màu vàng và nhẵn (?), trông như bánh xe vẫn chạy luôn. Bấy giờ Thẩm Sưởng làm quan cai quản quận Nam Dương, tìm được vật ấy, nhưng không ai đoán ra đó là gì. (Trích từ "Hiệp văn ký")
Văn Đức hoàng hậu
Trên đồng tiền có vết hình như vết móng tay, là do Văn Đức hoàng hậu (vợ vua Đường Thái Tông) mà có. Trong niên hiệu Vũ Đức, triều đình bỏ tiền ngũ thù (tiền đồng nặng năm thù; thù là đơn vị trọng lượng rất nhỏ, hai mươi bốn thù là một lạng) và cho lưu hành tiền "Khai Nguyên thông bảo". Bốn chữ ấy cùng nét chữ đều do Âu Dương Tuân viết. Khi mới dâng mẫu tiền lên, hoàng hậu bấm vào đó một vết móng tay, vì vậy tiền mới có vết ấy. (Trích từ "Đàm tân lục")
Sầm Văn Bản
Trong niên hiệu Trinh Quán đời Đường, Sầm Văn Bản sau buổi chầu thường ra ngôi đình trên núi giả trong vườn để tránh nóng. Một hôm đang ngủ trưa, vừa tỉnh dậy thì có người gõ cửa sân đình. Đứa hầu coi thuốc vào báo: "Thượng Thanh đồng tử tên là Nguyên Bảo cố ý đến xin ra mắt." (Thượng Thanh: một trong ba cõi trời cao nhất của Đạo giáo; đồng tử: cậu bé hầu tiên.)
Văn Bản vốn mộ đạo, bèn thắt đai chỉnh tề, cho mời vào. Đó là một đạo sĩ tuổi chưa quá hai mươi, dáng vẻ thanh thoát, áo quần mảnh mai, lạ mắt. Người ấy đội mũ tròn góc màu xanh nhạt, khoác áo choàng tròn góc màu xanh nhạt, đi giày đầu tròn màu xanh. Áo quần nhẹ mỏng như sương mù, đến lụa trắng nước Tề, lụa mộc nước Lỗ cũng không sánh được.
Văn Bản trò chuyện với khách. Khách nói: "Tôi là Thượng Thanh đồng tử, thành đạo từ đời Hán. Tôi vốn sinh ở đất Ngô, đã đắc cái đạo không bị ngưng trệ, nên được vua Ngô dâng vào ra mắt vua Hán. Vua Hán gặp việc bế tắc, điều gì giáo hoá không thông được thì đều hỏi đến tôi. Tôi từng theo khuôn vuông tròn mà đi khắp thiên hạ, việc gì cũng thông suốt (?). Vì thế từ đời Văn đế, Vũ đế cho tới Ai đế, tôi đều được yêu mến. Khi Vương Mãng làm loạn, tôi mới ra bên ngoài, đi đến đâu cũng được người ta thương yêu. Từ thời Hán Thành đế, tôi chán cõi người, bèn thi giải (bỏ xác lại mà thành tiên) ra đi. Khi ở đất Tần, khi ở đất Sở, không ở chỗ nào cố định. Nghe ông mến đạo nên đến ra mắt."
Văn Bản hỏi chuyện vua chúa và vận nước qua các đời Hán, Nguỵ, Tề, Lương, khách đều kể rành rọt như chính mắt thấy. Khách còn nói trong sử sách, chỗ ghi oan cho người và chỗ ghi sai sự thật cũng rất nhiều. Văn Bản hỏi: "Mũ áo của ngài sao kiểu cách lạ vậy?" Đáp: "Đạo nằm trong vuông và tròn. Tôi bên ngoài mặc đồ tròn mà lòng thì vuông vắn ngay thẳng, đó là nghi dung hợp với thời thế." Lại hỏi: "Áo quần đều nhẹ mỏng, do đất nào làm ra?" Đáp: "Đây là áo ngũ thù của cõi Thượng Thanh." Lại hỏi: "Gần đây nghe nói áo lục thù là áo của người trời, áo ngũ thù khác thế nào?" Đáp: "Thứ mỏng hơn nữa thì gọi là ngũ thù."
Hai người chuyện trò đến tối lúc nào không hay, khách mới từ biệt. Vừa ra khỏi cửa thì bỗng biến mất. Văn Bản biết đó là người khác thường, nên mỗi khi tan chầu liền sai người chờ. Khách đến thì hai bên lại chuyện trò hồi lâu. Về sau, Văn Bản sai người lén theo tiễn đến chỗ khách ở. Ra khỏi cửa đình, đi về phía đông mấy bước, khách thoắt biến mất dưới chân tường sân.
Văn Bản sai thợ đào chỗ ấy. Sâu ba thước (thước: chừng 30 cm) thì gặp một ngôi mộ cổ, trong mộ không có gì, chỉ có một đồng tiền cổ. Lúc ấy Văn Bản mới vỡ lẽ. "Thượng Thanh đồng tử" là đồng xanh (chữ "thanh" là xanh, "đồng" là đồng). Tên "Nguyên Bảo" là chữ đúc trên đồng tiền. "Ngoài tròn lòng vuông" là hình dáng đồng tiền. Áo xanh là lớp gỉ phủ ngoài đồng. "Áo ngũ thù" cũng là chữ trên đồng tiền. "Đời Hán sinh ở đất Ngô" là vì đời Hán, tiền ngũ thù được đúc ở chỗ vua Ngô.
Văn Bản tuy biết vậy nhưng vẫn giữ đồng tiền. Từ đó tiền bạc, lụa là ngày càng nhiều, ông làm quan lên đến Trung thư lệnh (người đứng đầu sảnh Trung thư, ngang hàng tể tướng). Mười năm sau, đồng tiền cổ bỗng mất đâu không thấy, Văn Bản liền qua đời. (Trích từ "Bác dị chí")
Vương Thanh
Đầu niên hiệu Nguyên Hoà, Vương Thanh là dân làng ở Lạc Dương, đi làm thuê được năm đĩnh tiền (đĩnh: thỏi, xâu tiền), bèn mua một cây dẻ khô ở bờ ruộng, định chặt làm củi bán kiếm lời. Qua một đêm, người hàng xóm lén chặt, vết chặt đã vào đến giữa thân cây. Bỗng có một con rắn đen ngóc đầu lên, to bằng cánh tay, nói với người ấy: "Ta là vốn của Vương Thanh, ngươi chớ chặt." Người ấy kinh sợ, đánh rơi rìu mà chạy. Sáng ra, Vương Thanh dẫn con cháu đến chặt cây làm củi, lại đào gốc, bên dưới được hai cái chum lớn đựng đầy tiền lẻ. Từ đó Vương Thanh làm ăn được lời dễ như trở bàn tay, hơn mười năm thì trở nên cực giàu. Ông bèn xếp tiền thành hình con rồng, gọi là "vốn của Vương Thanh". (Trích từ "Dậu Dương tạp trở")
Người làng Kiến An
Ở Kiến An có một người làng chèo thuyền nhỏ qua lại trên suối Kiến Khê, sống bằng nghề bán củi. Một lần ông đậu thuyền lên bờ định đốn củi, bỗng thấy trên núi có mấy đồng tiền lăn xuống. Ông men lên tìm, nhặt dần được mấy chục đồng. Lên chừng lưng núi thì thấy một cây lớn, dưới gốc có cái chum lớn cao năm sáu thước, đầy tiền. Chum hơi nghiêng nên tiền chảy ra. Ông bèn đẩy chum cho thẳng, lấy đá chèn lại, rồi lấy vạt áo đựng hơn năm trăm đồng đem về. Ông dẫn cả nhà quay lại, định lấy hết. Đến nơi, tìm được lối cũ, thấy cây lớn nhưng chum thì mất. Ông quanh quẩn mấy ngày không chịu về. Đêm ấy mơ thấy có người bảo: "Tiền này có chủ. Vừa rồi vì chum nghiêng nên đem năm trăm đồng trả công cho ngươi dựng lại, số còn lại chớ mơ tưởng." (Trích từ "Kê thần lục")
Từ Trọng Bảo
Từ Trọng Bảo người Trường Sa. Phía nam con đường trước nhà ông có một cây khô lớn, mấy người ôm mới xuể. Một người đầy tớ quét dưới gốc cây, nhặt được trong cát hơn trăm đồng tiền, bèn báo với Trọng Bảo. Trọng Bảo tự ra quét cũng được mấy trăm đồng. Từ đó mỗi khi cần tiền, ông liền ra quét dưới gốc cây, lần nào cũng có. Như thế nhiều năm, tổng cộng được mấy chục vạn đồng.
Về sau Trọng Bảo đến Dương Đô, được tuyển làm huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) huyện Thư Thành. Một ngày rảnh, ông ngồi chơi với người nhà, bỗng từ dưới đất có một luồng khí trắng rất mạnh bay xiên ra ngoài, bên trong như có vật gì. Vợ ông lấy tay chộp, được một con bướm bằng ngọc, chế tác rất tinh xảo, không ai đoán được lai lịch. Sau ông làm huyện lệnh Lạc Bình, người nhà lại thấy trong hang chuột cạnh bếp có rất nhiều tiền. Trọng Bảo liền dẫn người đào, sâu mấy thước thì có một con chim sẻ trắng bay ra, đậu trên cây trong sân. Bên dưới đào được tới trăm vạn đồng. Tiền hết thì chim sẻ trắng mới bay đi, không biết về đâu. (Trích từ "Kê thần lục")
Họ Hình
Ở Kiến Nghiệp có một người giữ kho họ Hình, nhà nghèo. Hễ gom được đủ hai nghìn đồng thì lại đau ốm, hoặc tiền bị mất. Vợ ông lén gom tiền chôn dưới đất. Một đêm bỗng nghe có tiếng như côn trùng bay từ dưới đất lên, xuyên qua cửa sổ mà đi, có con đụng vào tường rơi xuống. Hôm sau xem lại thì toàn là tiền. Vợ ông bèn nói ra chỗ chôn, đào lên xem thì mất sạch. Sau đó ông Hình được một hòn đá tự nhiên, hình dáng giống như thật (?), đặt dưới gốc cây lựu trong sân. Có người thấy, nói: "Đây là vật báu." Ông bèn cất vào rương. Từ đó nhà dần đủ ăn, về sau khá giàu. (Trích từ "Kê thần lục")
Họ Lâm
Ở Đinh Châu có nhà họ Lâm, tổ tiên từng làm quận thú (quan đứng đầu một quận), thôi chức về ở nhà. Một hôm trời bỗng mưa tiền, chất đầy nhà. Ông họ Lâm bèn sửa sang áo mũ, ngửa mặt lên trời khấn: "Việc khác thường ắt sẽ thành tai vạ. Xin dừng ngay ở đây, đó là phúc của họ Lâm." Vừa dứt lời thì mưa tiền ngừng. Số tiền thu được đã lên tới hàng vạn, đến nay nhà ấy vẫn giàu. (Trích từ "Kê thần lục")
Tào Chân
Tào Chân người Thọ Xuân đi ra đồng, bỗng thấy dưới dốc có mấy nghìn đồng tiền từ xa bay tới, tiếng kêu như chuông nhỏ. Chân đuổi theo, tiền chui vào một cái hang nhỏ. Ông lấy tay vốc, chỉ được mấy chục đồng. Lại có chuyện ở cảng Song Thú, huyện Đồng Thành, châu Thư, có cơn gió xoáy cuốn tiền bay qua chợ. Người trong chợ đuổi theo chộp, lấy vạt áo đựng. Gió thổi vào bụi gai trong một ngôi mộ cổ, người không vào được nên đành thôi. Đem số tiền nhặt được về nhà xem thì không khác gì tiền thường, nhưng ai cũng nói đã mất đi tám, chín phần. (Trích từ "Kê thần lục")
Vật lạ
Từ Cảnh
Đời Tấn có Từ Cảnh nhặt được ngoài cửa Tuyên Dương một cái túi gấm đựng xạ hương. Về nhà mở ra xem thì có một con côn trùng giống con ve, có năm màu, hai chân sau mỗi chân đeo một đồng tiền ngũ thù. (Trích từ "Dậu Dương tạp trở")
Cái dùi sắt ở Trung Mâu
Trong cái ao dưới đài của Nhậm Thành vương nước Nguỵ ở huyện Trung Mâu có một cái dùi sắt từ đời Hán, dài sáu thước, cắm sâu xuống đất ba thước, đầu chỉ về hướng tây nam, không ai lay chuyển được. (Trích từ "Dậu Dương tạp trở")
Ngọn giáo độc
Người Man ở phương nam có thứ giáo độc, không có lưỡi, trông như sắt mục. Đâm trúng người thì người chết mà không chảy máu. Họ nói thứ giáo này từ trên trời rơi xuống như mưa, cắm sâu vào đất hơn một trượng (trượng: mười thước, chừng 3 m), phải cúng tế đất rồi mới đào lấy được. Người Man gọi nó là "đạc nhận" (?). (Trích từ "Dậu Dương tạp trở")
Áo lông tập thuý (áo kết bằng lông chim trả)
Thời Võ Tắc Thiên, quận Nam Hải dâng một chiếc áo tập thuý, quý đẹp khác thường. Trương Xương Tông (người được bà sủng ái) đang hầu bên cạnh, Tắc Thiên liền ban áo cho hắn, rồi bảo hắn khoác áo vào hầu chơi song lục (trò chơi trên bàn cờ, gieo xúc xắc để đi quân).
Lúc ấy tể tướng Địch Nhân Kiệt vào tâu việc. Tắc Thiên cho ông lên ngồi, rồi bảo ông chơi song lục với Xương Tông. Địch lạy tạ ơn rồi vào cuộc. Tắc Thiên hỏi: "Hai khanh cược bằng gì?" Địch đáp: "Đánh ba ván, cược chiếc áo lông Xương Tông đang mặc." Tắc Thiên hỏi: "Khanh lấy gì cược lại?" Địch chỉ chiếc áo bào lụa thô màu tía đang mặc, nói: "Thần lấy cái này cược lại." Tắc Thiên cười: "Khanh chưa biết chiếc áo này giá hơn nghìn vàng, thứ khanh chỉ không ngang giá đâu."
Địch đứng dậy nói: "Áo bào của thần là áo đại thần mặc khi vào chầu tâu việc. Áo Xương Tông mặc là áo của kẻ được sủng ái nhờ chiều chuộng. Đem nó cược với áo của thần, thần còn thấy ấm ức." Tắc Thiên đã lỡ quyết định nên đành nghe theo. Xương Tông trong lòng hổ thẹn, tinh thần rũ rượi, khí thế tiêu điều, thua liền mấy ván. Ngay trước mặt vua, Địch bắt hắn cởi áo, rồi lạy tạ ơn lui ra. Đến cửa Quang Phạm, ông đưa áo cho gia nô mặc, rồi giục ngựa đi. (Trích từ "Tập dị ký")
Râu của Tạ Linh Vận
Tạ Linh Vận đời Tấn có bộ râu đẹp. Lúc sắp bị hành hình, ông đem râu cúng cho chùa Kỳ Hoàn ở Nam Hải để làm râu cho tượng Duy Ma Cật (một vị cư sĩ hiền triết trong kinh Phật). Người trong chùa quý giữ, ban đầu không hư hao gì. Thời vua Trung Tông, công chúa Lạc An (?) vào tháng năm chơi trò đấu bách thảo (thi xem ai có nhiều loại cỏ, vật lạ), muốn có thêm nhiều thứ, bèn sai người phóng ngựa đi lấy râu ấy. Lại sợ người khác lấy được, nàng cắt bỏ phần còn lại, nên nay râu ấy không còn nữa. (Trích từ "Quốc sử luỹ toản")
Người đánh cá đời Khai Nguyên
Cuối niên hiệu Khai Nguyên, có người đánh cá ở Đăng Châu gánh đồ đi dọc bờ biển, từ xa thấy gần mặt nước khói sương mờ mịt, người đông chen chúc như chợ, bèn đi tới. Ông thấy có nhiều người bán thuốc, nhà sư và đạo sĩ rất đông. Một lúc lâu sau thì chẳng còn thấy gì nữa, ông chỉ nhặt được chừng mấy chục đấu thanh đại (chất màu xanh lấy từ cây chàm, dùng để nhuộm và làm thuốc). Ông cũng không dám dùng vào việc gì khác, đem cúng hết cho các nhà sư. (Trích từ "Dật sử")
Chiếc bít tất của Dương Quý phi
Vua Huyền Tông đến trạm Mã Ngôi, sai Cao Lực Sĩ thắt cổ Quý phi trước cây lê ở điện thờ Phật. Một bà già ở Mã Ngôi nhặt được một chiếc bít tất của Quý phi. Khách qua đường xin xem cho biết, mỗi lần xem phải trả trăm đồng, bà thu được tiền nhiều vô kể. (Trích từ "Quốc sử bổ")
Gạo tím
Năm Nguyên Hoà thứ tám, nước Đại Chẩn dâng lúa mạch biếc và gạo tím. Vua lấy làm lạ, hôm sau đưa cho các thuật sĩ Bạch Nguyên Tá và Lý Nguyên Tập xem. Hạt mạch biếc to hơn mạch của Trung Hoa, trong ngoài đều màu biếc, thơm như gạo tẻ. Ăn vào khiến người nhẹ mình, ăn lâu thì có thể cưỡi gió mà đi. Gạo tím giống như vừng đen. Nấu một thăng gạo được một đấu cơm (thăng, đấu: đơn vị đong; một đấu bằng mười thăng). Ăn vào khiến râu tóc đen dày, mặt mày không già. (Trích từ "Đỗ Dương tạp biên")
Cây gỗ lớn trên sông Gia Lăng
Thành Lãng Châu nằm sát sông Gia Lăng. Bên bờ sông có một cây gỗ lớn loại ô dương (?), dài hơn trăm thước, chu vi gần bằng nửa chiều dài (?), đã trôi dạt, chao đảo trên sóng nước từ lâu, không ai biết từ đâu tới. Các cụ già ở Lãng Châu bảo nhau rằng nó theo trận lụt lớn thời vua Nghiêu mà trôi đến, nhưng cũng chẳng có căn cứ gì.
Cao Nguyên Dụ người Bột Hải, về sau làm Tiết độ sứ (quan cai quản quân sự và hành chính một vùng lớn) vùng Tương Hán, vào năm Đại Hoà thứ chín được đổi từ chức Trung thư xá nhân (quan soạn thảo chiếu chỉ ở sảnh Trung thư) ra cai trị Lãng Trung. Ông đến nhận chức chưa bao lâu thì cũng thấy cây gỗ, vốn đã cho là lạ. Bỗng một hôm, viên quan giữ bến vào trình: "Cây gỗ lớn trong sông xưa nay đầu vẫn hướng về đông, đêm qua không duyên cớ gì lại lật quay đầu về tây." Cao càng lấy làm lạ, liền cùng khách khứa và các quan thuộc hạ đến xem.
Ông bèn gọi nhiều người chèo thuyền, cùng lính tráng, quan lại và dân chúng, lấy dây lớn buộc vào kéo cây gỗ lên. Lúc đầu không có gì khó khăn, cây cứ theo đà kéo mà lên bờ. Được quá nửa thì nó đứng sững lại, không nhích thêm, dù nghìn người trăm trâu cũng không kéo nổi. Sức người đã kiệt, đành để nguyên như thế. Từ đó cây gỗ phơi nắng hứng gió, nằm cứng đờ trên bãi cát.
Có lúc các nhà sư muốn xin làm cột giữa cho ngôi tháp thờ Phật, có lúc quan lại trong châu xin cưa xẻ, đục đẽo làm vật liệu. Cao cho rằng cây gỗ kỳ vĩ khác thường nên đều không cho. Ông thường định trả nó về sông, nhưng lo làm nhọc sức người nên cứ chần chừ chưa làm.
Năm Khai Thành thứ ba, vào ngày Thượng Nguyên (rằm tháng giêng), Cao theo lệ đến quán Khai Nguyên dâng hương, các quan thuộc hạ đều có mặt. Cao muốn nhân lúc đông người cùng kéo cây gỗ trở lại sông. Đến nơi, ông lại cho chuẩn bị nhiều dây thừng, tập hợp nhiều người khoẻ. Khi mọi người sắp lấy hơi kéo thì cây gỗ như được nương sức, như tự chuyển dời, nhẹ nhàng đã trở về sông. Lúc còn cách mặt sông hơn một thước, nó bỗng vụt văng ra, trăm sợi dây lớn đều đứt như bị chém. Cây gỗ theo dòng nước xoáy, lúc chìm lúc nổi, lao thẳng ra cắt ngang dòng sông, đến giữa dòng thì nằm im.
Cao bèn sai mấy người bơi giỏi vội ra xem. Nước sông trong vắt, đến sợi tóc cũng thấy rõ. Những người bơi giỏi nhìn kỹ rồi trở về, đều nói: "Dưới nước còn có hai cây gỗ khác, một ở phía đông, một ở phía tây, to nhỏ y như cây này. Cây vừa từ bờ xuống thì nằm chụm vào với chúng theo hướng nam bắc." Cao quay nhìn khách ngồi quanh, ai nấy đều kinh ngạc. Từ đó không còn thấy cây gỗ nữa.
Ít lâu sau, Cao được bổ làm Gián nghị đại phu (quan chuyên can ngăn, góp ý với vua), chiếu chỉ gửi đến. Xem kỹ ngày trao chức thì chính là ngày ông huy động người kéo gỗ. Giả như trong tuần tháng ấy chưa dời được cây gỗ, thì đến khi lệnh bổ nhiệm mới tới, còn ai để tâm đến việc đưa nó trở về như cũ nữa? (Trích từ "Tập dị ký")
Hạt đào của người ở chợ vùng Giang Hoài
Thuỷ bộ viên ngoại lang (viên quan phó ở ty coi việc sông nước thuộc bộ Công) là Đỗ Thiệp từng thấy người ở chợ vùng Giang Hoài có một nửa vỏ hạt đào, đong thử thì chứa vừa một thăng. Người ấy nói đã nhặt được nó trong khe suối ở núi Cửu Nghi. (Trích từ "Tập dị ký")
Ngọc long cao
Ở An Nam có ngọc long cao (một thứ thuốc dạng cao), người phương Nam dùng nó để làm bạc tan thành nước. Người ta nói thứ cao này không được mang lên phương Bắc, nếu ai trái lời thì tai vạ sẽ đến. Trong niên hiệu Đại Hoà, Hàn Ước làm Đô hộ (quan cai quản vùng biên viễn) ở An Nam, có được thứ cao ấy, đến khi về thì mang theo. Có người bảo: "Người phương Nam truyền rằng thứ cao này không được mang lên phương Bắc, nay ông mang đi, há không sợ về sau hối hận sao?" Ước không nghe, rốt cuộc vẫn mang về. Sau đó Ước làm Chấp kim ngô (quan coi việc tuần tra, canh giữ kinh thành). Năm ấy kinh đô có loạn, Ước vì đi theo phe Trịnh Chú (?) mà rốt cuộc cả họ bị giết sạch. Phải chăng đó là tai vạ do ngọc long cao đem lại? Từ đó những người xuống phương Nam không ai dám mang nó lên phương Bắc. (Trích từ "Tuyên thất chí")
Đoàn Thành Thức
Trong số anh em họ của Đoàn Thành Thức có người kể rằng thuở nhỏ từng phá tổ chim, nhặt được một hòn đá đen to bằng quả trứng chim sẻ, tròn trơn, trông rất thích. Sau đó tình cờ đặt nó vào bình đựng giấm, bỗng thấy hòn đá cựa quậy. Nhìn kỹ thì thấy nó có bốn chân mảnh như sợi tơ. Nhấc nó lên thì chân cũng rụt lại. (Trích từ "Dậu Dương tạp trở")
Lý Đức Dụ
Lý Đức Dụ dưới triều Văn Tông và Vũ Tông đang nắm quyền tể tướng, uy thế và ơn sủng không ai sánh bằng. Ông vốn thích sưu tầm của lạ, nên người trong triều ngoài nội muốn nương nhờ ông phần nhiều tìm của quý để dâng. Một lần nhân ngày quan được nghỉ, ông mời các vị tể tướng cùng hàng và các quan trong triều đến dự tiệc trò chuyện. Lúc ấy nắng gắt chói chang, ai cũng khổ vì oi bức. Khi xe các quan đến cửa thì đã giữa trưa, các vị quan lớn, danh sĩ quạt không ngớt tay, ai cũng mong được nghỉ ở chỗ mát mẻ.
Họ được mời vào một gian phòng nhỏ, chẳng thấy rộng rãi gì, bốn vách bày toàn sách cổ, tranh quý, mà cái nóng vẫn chưa dứt. Đến khi ngồi vào chỗ, mở rượu ra thì cái nóng bức tan hết. Hồi lâu thấy gió mát lạnh buốt như đang đi giữa tiết cuối thu. Rượu và thức ăn bày đủ, đến chiều tối mới tan. Ra khỏi cửa thì vẫn mây đỏ như lửa, nắng gắt, nóng như thiêu đốt. Có người tò mò nhờ người thân tín của ông dò hỏi, thì được biết hôm ấy ông lấy chậu vàng đựng nước, ngâm tấm da rồng trắng, đặt ở cuối chỗ ngồi.
(Tấm da rồng ấy do một nhà sư nước Tân La có được ở ngoài biển; người sống ven biển có thể lấy được nó từ đăng chắn cá (?). Có một ông già trông thấy thì nhận ra đó là da rồng. Nhà sư biết Lý thích của lạ, nhân đó đổi nó lấy vàng lụa. Ngoài ra còn có chiếc đai vàng giữ ấm, chiếc trâm tránh bụi, đều là của báu hiếm có trên đời. Đến khi Lý bị đày xuống phương Nam, những thứ ấy đều chìm mất ở Tư Khê. Ông sai người Côn Lôn (người da đen giỏi lặn, làm nô bộc thời Đường) lặn xuống lấy, họ nói đồ ở trong hang cá sấu, rốt cuộc không lấy được. Trích từ "Kịch đàm lục".)
Trang trại Bình Tuyền ở Đông Đô cách thành Lạc Dương ba mươi dặm. Cây cỏ, đài, lầu ở đó đẹp như cõi tiên. Có dãy hiên lan can thoáng, phía trước dẫn nước suối chảy uốn quanh, khơi đào mô phỏng hình dáng sông núi cảnh vật của Ba Giáp (vùng hẻm núi Tam Hiệp), hồ Động Đình, mười hai ngọn núi (Vu Sơn), chín nhánh sông (?) cho tới cửa biển. Trên lối đi trong rừng trúc có những phiến đá phẳng, lấy tay xoa lên đều hiện hình mây ráng, rồng phượng, cỏ cây. Lại có một chiếc xương sườn cá lớn dài hai trượng năm thước, trên khắc chữ: "Năm Hội Xương thứ hai, châu Hải đưa đến."
(Góc đông nam trang trại là biệt thự của Chinh sĩ (người hiền tài được triều đình mời ra làm quan) Vi Sở Lão, giữ chức Thập di (quan chuyên nhặt ra chỗ sai sót của vua để can gián). Sở Lão phong thái cao xa, vốn thích núi non sông nước. Khi Lý còn ở triều đình, Sở Lão từ thân thường dân được cất nhắc liên tiếp vào hàng quan can gián. Về sau Lý về Bình Tuyền, đến tận cửa thăm, Sở Lão lại trốn vào hang núi, để tránh xa thế lực của Lý.)
Lúc Đức Dụ mới xây trang trại Bình Tuyền, người phương xa nhiều kẻ đem thổ sản và vật lạ đến dâng, nên trong vài năm thứ gì cũng có. Bấy giờ có văn nhân đề thơ về Bình Tuyền rằng: "Chư hầu Lũng Hữu dâng chim biết nói, thái thú Nhật Nam gửi hoa tiền (?)." Uy thế khiến người ta xu phụ đến như vậy. (Trích từ "Kịch đàm lục")
Hạ Hầu Tư
Hạ Hầu Tư làm Sơn lăng sứ (quan coi việc xây lăng mộ vua) cho vua Tuyên Tông. Khi mở Trinh lăng, ông đốc công hết sức chu đáo. Lúc đục hoàng đường (gian chính trong lăng, nơi đặt quan tài vua) sâu và dài đến một trượng, thợ tìm thấy trong đá cứng nửa cây thoa vàng bị gãy, dài bằng bàn tay, phần còn lại vẫn kẹt trong đá. Thợ bèn moi lấy đem dâng Tư. Tư cho rằng việc lăng tẩm đang gấp, chuyện này lại có phần kỳ lạ, nên không tâu lên vua. (Trích từ "Đường khuyết sử")
Bè tiên của Nghiêm Tuân
Chiếc bè tiên của Nghiêm Tuân (ẩn sĩ đời Hán) được nhà Đường đặt ở điện Lân Đức. Bè dài hơn năm mươi thước, gõ vào kêu như đồng sắt, cứng chắc mà không bị mọt. Lý Đức Dụ cắt một cành nhỏ dài hơn một thước, khắc thành tượng thần tiên của Đạo giáo, tượng thường bay đi rồi lại bay về. Từ niên hiệu Quảng Minh trở về sau, tượng ấy mất, chiếc bè cũng bay đi. (Trích từ "Động thiên tập")
Thái Bình quảng ký, quyển 405 (hết).
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua nhà Thanh sai biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video