Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn gom chép truyện ký, chuyện lạ từ xưa, biên soạn vào niên hiệu Thái Bình Hưng Quốc đời Tống), quyển 408. Đời Tống, Lý Phưởng và những người khác biên soạn. Cây cỏ, phần ba.
Cỏ
Cỏ Nại kỳ — Cỏ Tam lại — Cỏ Tịch cơ
Cỏ Phòng môn — Tiên nhân thao — Cỏ Hợp ly
Cỏ Lão nha tráo ly — Quỷ tạo giáp — Thanh thảo hòe
Cỏ Đồng thìa — Thủy nại đông — Cỏ Tam bạch
Cỏ Vô tâm — Cỏ Bồn tắng — Nữ thảo
Mị thảo — Túy thảo — Vũ thảo
Cỏ Tương tư — Cỏ Vô tình — Cỏ Vong ưu
Thụy thảo — Cỏ thơm Thiên bộ — Xạ thảo
Cỏ trị cổ — Cỏ Xà hàm — Cỏ Lộc hoạt
Cỏ giải độc — Cỏ độc — Cỏ Tiêu độc
Cỏ Mục ma — Long sô — Hồng thảo
Cỏ Cung nhân — Tiêu mao — Cỏ Tiêu minh
Cỏ Hoàng cừ — Cỏ Văn hà — Bồ Thủy Hoàng
Mộng thảo — Cỏ chăn ngựa của Hán Vũ đế — Thủy tảo
Cỏ Địa nhật — Cỏ Thư đới — Cỏ Kim phòng (?)
Cỏ Vọng thư — Thần thảo
Cỏ Nại kỳ
Cỏ nại kỳ có ở nước Phất Lâm (tức Đông La Mã). Mầm cao ba bốn thước (thước: đơn vị đo chiều dài thời xưa, khoảng 30 cm), rễ to như trứng vịt, lá giống lá tỏi. Giữa lá trổ ra một cọng rất dài, đầu cọng có hoa sáu cánh, màu đỏ trắng, nhụy vàng đỏ, không kết hạt. Cỏ này mọc vào mùa đông, chết vào mùa hè, giống như cây tề và cây lúa mạch. Người ta lấy hoa ép làm dầu, xoa lên người để trừ phong khí (theo y học cổ truyền, đó là thứ khí độc do gió gây bệnh như đau nhức, tê bại). Vua nước Phất Lâm và các bậc quyền quý trong nước đều dùng. (Rút từ Dậu Dương tạp trở — sách chép chuyện lạ của Đoạn Thành Thức đời Đường.)
Cỏ Tam lại
Châu Tào và cửa sông Hoài ở Dương Châu có giống lê mùa hè. Cỏ tam lại có màu như vàng, mọc trên vách núi cao, là vị cần dùng nhất trong các loại mị dược (thuốc bùa mê, dùng để làm người khác mê đắm). (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Tịch cơ
Cỏ tịch cơ còn gọi là Tắc lư (cỏ lau ngoài biên ải), mọc ở đất của người Hồ phương bắc. Thơ cổ có câu: "Nghìn dặm cỏ tịch cơ." (Rút từ Thuật dị ký — sách chép chuyện lạ, tương truyền của Nhậm Phưởng đời Lương.)
Cỏ Phòng môn (cỏ canh cửa)
Phía bắc núi Thường Sơn có một loài cỏ tên là Phòng môn. Đặt nó lên trên cửa, ban đêm có người đi qua thì nó liền quát mắng. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Tiên nhân thao (dải đai của tiên)
Núi Hành Nhạc (tức núi Hành Sơn, một trong năm ngọn núi thiêng của Trung Hoa) có tiên nhân thao. Nó không có rễ, phần nhiều mọc trên đá, hình như dải đai, có ba sợi, màu xanh lục, cũng không phải lúc nào cũng có. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Hợp ly (hợp mà lìa)
Rễ cỏ hợp ly giống như củ khoai môn (?), có mười hai củ con vây quanh. Chúng nương nhau mà sống, nhưng thực ra không dính liền, chỉ nối với nhau bằng khí. Cỏ này còn gọi là Độc dao (một mình lay động), còn gọi là Ly mẫu (lìa mẹ). Thứ mà người địa phương ăn thì gọi là Xích tiễn (mũi tên đỏ, tức cây thiên ma). (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Lão nha tráo ly (cỏ muôi vớt của quạ già)
Lá cỏ lão nha tráo ly giống lá ngưu bàng nhưng hẹp hơn. Khi hạt chín thì có màu đen, hình như cái muôi đan để vớt đồ. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Quỷ tạo giáp (cây bồ kết ma)
Quỷ tạo giáp mọc ở vùng đầm lầy Giang Nam, giống cây bồ kết, cao một hai thước. Gội đầu bằng nó thì tóc mọc dài. Lá nó cũng giặt sạch được vết bẩn trên áo. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Thanh thảo hòe
Phía nam núi Bì Ngưu ở huyện Long Dương có cây thanh thảo hòe, mọc thành bụi, cao hơn một thước, hoa giống hoa kim đăng (hoa đèn vàng). Nó trổ hoa vào giữa mùa hè. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Đồng thìa (cỏ thìa đồng)
Cỏ đồng thìa mọc trong nước, lá giống cái kéo. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Thủy nại đông (cỏ chịu rét dưới nước)
Thủy nại đông: cỏ này ngâm trong nước suốt mùa đông mà không chết. Trong ao ở biệt thự phía nam thành của Đoạn Thành Thức có loài cỏ này. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Tam bạch (cỏ ba lá trắng)
Cỏ tam bạch lúc mới mọc không có màu trắng, đến mùa hè đầu lá mới trắng. Nhà nông dựa vào nó để cấy ruộng: khi ba lá đã trắng thì các loài cỏ đều đã trổ bông hết. Lá nó giống lá củ mài. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Vô tâm (cỏ không tim)
Cỏ tì phù tửu (cỏ rượu kiến càng) còn gọi là Thử nhĩ (tai chuột), đặt theo hình dạng của nó; cũng gọi là cỏ vô tâm. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Bồn tắng (cỏ chậu chõ)
Cỏ bồn tắng chính là cây khiên ngưu tử (cây hạt bìm bìm). Sau tiết thu, cắt ngang ra thì thấy hình như cái chậu, cái chõ; bên trong có hạt giống hạt củ mài dây. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Nữ thảo (cỏ con gái)
Cỏ uy nhuy (?) còn gọi là Lệ thảo (cỏ đẹp), cũng gọi là Nữ thảo; vùng sông hồ gọi là Oa thảo. Người con gái đẹp được gọi là "oa", nên lấy đó đặt tên. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Mị thảo (cỏ làm duyên)
Cỏ tử (?) là loài dây leo. Hoa nó màu vàng nhạt như bụi men rượu, cuống màu tím nhạt, lá như lá liễu nhưng ngắn hơn, nở hoa vào mùa hè, nên còn gọi là "hoa xanh lá xanh". Người phương nam nói đó là mị thảo, hái về phơi khô để thay cho miếng hoa dán mặt (đồ trang điểm phụ nữ xưa dán lên má hoặc trán). Hình nó như con vật có cánh đang bay, đuôi, mỏ, chân không thiếu thứ gì. Dây cỏ này đến mùa xuân sinh ra từng đôi sâu, chúng chỉ ăn lá cỏ ấy. Phụ nữ đất Việt bắt sâu bỏ vào hộp trang điểm, nuôi như nuôi tằm, hái cỏ ấy cho ăn. Sâu già thì thôi ăn, lột xác thành bướm màu đỏ vàng. Phụ nữ thu lấy đeo trên người, gọi là "bướm làm duyên". (Rút từ Lĩnh Nam lục dị — sách chép chuyện lạ vùng Lĩnh Nam, tức miền nam Trung Hoa.)
Túy thảo (cỏ say)
Sách Thi Tử chép: châu Xích Huyện chính là vùng gò núi Côn Lôn; phía đông có núi đảo Lỗ Thủy (núi đảo nước mặn), hai bên mọc loài cỏ ngọc hồng. Ăn một quả của nó thì say ngủ ba trăm năm. (Rút từ Văn khu kính yếu.)
Vũ thảo (cỏ múa)
Cỏ múa có ở Nhã Châu. Nó chỉ có một thân, ba lá, lá như lá thảo quyết minh. Một lá ở đầu cành, hai lá ở giữa cành, mọc đối nhau. Có người lại gần thì nó nghiêng mình. Vỗ tay hát thì nó lay động như đang múa. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Tương tư
Vùng giữa đất Tần và đất Triệu có cỏ tương tư, hình như cây thạch trúc (cây cẩm chướng), các đốt nối tiếp nhau. Nó còn gọi là Đoạn trường thảo (cỏ đứt ruột) (?), lại gọi là Sầu phụ thảo (cỏ người vợ buồn), cũng gọi là Sương thảo (cỏ góa bụa), lại gọi là Quả phụ sa (cỏ gấu của người góa phụ). Tất cả đều thuộc loại cỏ tương tư. (Rút từ Thuật dị ký.)
Cỏ Vô tình
Cỏ tả hành khiến người ta trở nên vô tình. Đất Phạm Dương thường đem tiến cống. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Vong ưu (cỏ quên lo)
Cỏ huyên (cây hoa hiên) còn gọi là Tử huyên, lại gọi là cỏ vong ưu; học trò đất Ngô gọi nó là Liệu sầu (chữa buồn). Bài Dưỡng sinh luận của Kê Khang (danh sĩ thời Tam Quốc) viết: "Cỏ huyên làm người ta quên lo." (Rút từ Thuật dị ký.)
Thụy thảo (cỏ ngủ)
Quế Lâm có cỏ ngủ, nhìn thấy nó thì khiến người ta buồn ngủ. Nó còn gọi là Túy thảo (cỏ say), cũng gọi là Lãn phụ châm (kim khâu của người đàn bà lười). Chuyện này thấy trong sách Nam Hải địa ký. (Rút từ Thuật dị ký.)
Cỏ thơm Thiên bộ (cỏ thơm nghìn bước)
Nam Hải có cây phong thơm trăm bước (?), mùi thơm của nó bay xa nghìn bước. Nay ở vùng góc biển có cỏ thơm nghìn bước, chính là giống ấy. Lá nó giống lá đỗ nhược (một loài cỏ thơm), màu đỏ và xanh biếc xen lẫn. Sổ ghi cống phẩm chép: quận Nhật Nam (quận thời Hán, nay thuộc miền Trung Việt Nam) tiến cống cỏ thơm nghìn bước. (Rút từ Thuật dị ký.)
Xạ thảo (cỏ thơm như xạ hương)
Giáp hương chính là quế hương; loại tốt là tử thuật hương, còn gọi là kim đỗ hương, còn gọi là xạ thảo hương, có ở vùng giáp ranh hai quận Thương Ngô và Quế Lâm. Nay ở đất Ngô có cỏ xạ, giống cỏ hồng (?) mà thơm hơn nhiều. (Rút từ Thuật dị ký.)
Cỏ trị cổ (cỏ chữa độc cổ)
Trong địa phận quận Tân Châu có một vị thuốc, người địa phương gọi là Cát Tài. Nó giải được các loại độc và cổ (cổ độc: theo tín ngưỡng dân gian phương nam, là chất độc người ta luyện từ sâu bọ độc để hại người), công dụng thần diệu không gì sánh bằng.
Xưa có người đi Lôi Châu, dọc đường bị trúng độc, mặt mũi biến dạng khác thường, tự nghĩ chắc chết. Người ta lấy mấy tấc Cát Tài cho uống, nôn ra một lần là khỏi. Tục truyền rằng xưa có người trúng độc, người đầy tớ tên Cát Tài tìm được thuốc này, nên lấy tên đầy tớ đặt cho thuốc. Thật ra đó là rễ cỏ, giống rễ thược dược. Người trúng độc nửa đêm lén lấy hai ba tấc, hoặc băm hoặc mài, thêm chút cam thảo, sáng sớm sắc lên uống, nôn ra được là khỏi. Tục truyền khi sắp uống thuốc này thì không muốn nói rõ ra, nên mới bảo là "lén lấy", nhưng không rõ vì cớ gì.
Có người kể: xưa có bà lão trong làng mắc bệnh cổ, con trai bà làm viên lại nhỏ ở huyện. Quan huyện bảo lấy Cát Tài cho bà uống. Chiều tối mới chuẩn bị thuốc xong, đến sáng bà mẹ nói: "Ta mộng thấy có người bảo ta rằng nếu uống thứ này thì sẽ chết, mau bỏ nó đi." Nói xong liền ngã lăn ra đất. Người con lại báo với quan huyện, quan huyện nhất quyết bắt bà uống, quả nhiên khỏi bệnh. Phải chăng người trúng độc cổ cũng có thần bệnh trong người, như hai đứa trẻ trong điển xưa (vua Tấn Cảnh công nằm mộng thấy bệnh hóa thành hai đứa trẻ trốn vào chỗ hiểm trong người để thuốc không tới được)? (Rút từ Đầu hoang lục.)
Cỏ Xà hàm (cỏ rắn ngậm)
Sách Dị uyển chép: xưa có ông nông dân đang cày ruộng thì thấy một con rắn bị thương nằm đó. Có một con rắn khác ngậm cỏ đắp lên vết thương; qua một ngày, con rắn bị thương bò đi được. Ông nông lấy chỗ lá cỏ còn sót lại để chữa vết thương, lần nào cũng linh nghiệm. Vốn không biết tên cỏ, nhân đó gọi nó là Xà hàm. Sách Bão Phác Tử nói: "Cỏ xà hàm có thể nối lại ngón tay đã đứt, lành như cũ", chính là loài cỏ này. (Rút từ Cảm ứng kinh.)
Cỏ Lộc hoạt (cỏ làm hươu sống lại)
Cây thiên danh tinh còn gọi là cỏ lộc hoạt. Lưu Bỉnh người Thanh Châu, vào niên hiệu Nguyên Gia đời Tống (triều Lưu Tống thời Nam Bắc triều), bắn được một con hươu, mổ lấy hết nội tạng rồi nhét cỏ này vào, con hươu liền bật dậy. Bỉnh lén ghi nhớ loài cỏ ấy đem về trồng, chữa khỏi nhiều vết thương gãy dập. Dân gian gọi là cỏ Lưu Bỉnh. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ giải độc
Cách phía nam núi Ô Câu thuộc quận Kiến Ninh năm trăm dặm có mọc cỏ mục mi, dùng để giải độc được. Khi trăm loài cỏ đang tươi tốt, loài quạ thường ăn nhầm cây ô đầu (cây có chất độc mạnh) mà trúng độc; chúng ắt vội bay đến núi Mục Mi, mổ cỏ mục mi để giải độc. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ độc
Cây bác lạc hồi rất độc, mọc trong khe núi vùng Giang Hoài, thân và lá như cây gai. Trong thân rỗng, thổi lên kêu như tiếng tù và "bột la", nên đặt tên như vậy. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Tiêu độc
Cỏ tiêu độc giống củ khoai môn lớn, hình như đầu chim sẻ. Đặt ở chỗ đất khô thì nó ướt, đặt ở chỗ đất ẩm thì nó khô. Lúc nấu cơm đem trồng nó trên bếp, đến khi cơm chín thì nó đã ra hoa kết quả. Người ăn phải nó thì chết ngay. (Rút từ Cảm ứng kinh.)
Cỏ Mục ma
Có loài cỏ mục ma rất độc. Nơi có cỏ này, gặp gió thổi, hơi của nó bay đến đâu thì lúa trong vòng mấy dặm đều chết ngay. Lý Thuần Phong (nhà thiên văn học đời Đường) nói: nhựa nó vốn trong, gặp nước thì đặc lại, gặp nắng thì ướt ra, vào chỗ râm thì khô đi; mùa hè thì mát, mùa đông thì ấm. (Rút từ Cảm ứng kinh.)
Long sô (cỏ rồng)
Bãi Long Câu trên đảo ở Đông Hải là nơi Mục thiên tử (tức Chu Mục vương) nuôi tám con ngựa quý. Trên đảo có loài cỏ tên Long sô, ngựa ăn vào thì mỗi ngày đi được nghìn dặm. Lời xưa nói: "Một gốc long sô hóa thành một con ngựa rồng." (Rút từ Thuật dị ký.)
Hồng thảo (cỏ đỏ)
Phía bắc đất Sơn Nhung có loài cỏ thân dài một trượng (khoảng ba mét), lá to như bánh xe, màu như ráng buổi sớm. Thời Tề Hoàn công, người Sơn Nhung dâng giống cỏ này, bèn đem trồng ở sân để làm điềm lành của bậc bá chủ. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Cung nhân (cỏ cung nữ)
Vùng đất Sở thường có cỏ cung nhân, hình như hoa kim đăng (?) mà thơm ngát hơn nhiều, hoa có màu đỏ biếc. Tục truyền thời Sở Linh vương, trong cung có mấy nghìn cung nữ, phần nhiều oán hận vì phải sống cô quạnh; có người vì thế mà chết trong cung, trên mộ của họ đều mọc loài cỏ này. (Rút từ Thuật dị ký.)
Tiêu mao (cỏ tranh cháy)
Cỏ tiêu mao cao năm trượng, lấy lửa đốt thì thành tro, lấy nước tưới thì lại thành cỏ tranh, nên gọi là cỏ tranh thiêng.
Cỏ Tiêu minh (cỏ tắt sáng)
Cỏ tiêu minh ban đêm nhìn như sao bày thành hàng, ban ngày thì ánh sáng tự tắt.
Cỏ Hoàng cừ
Cỏ hoàng cừ, khi mặt trời chiếu vào thì sáng như lửa, quả rất cứng; người ăn vào thì dù đốt thân cũng không (nóng) (?).
Cỏ Văn hà
Cỏ văn hà, người uống vào thì thân thể nhẹ nhõm; lá như lá quế, thân như cây lan. Nước có cỏ ấy dâng rễ sang, đem trồng phần nhiều không sống; quả và lá phần lớn héo vàng, nên vua xuống chiếu nhổ bỏ hết. (Bốn loài tiêu mao, tiêu minh, hoàng cừ, văn hà đều rút từ Thập di ký của Vương Tử Niên, tức Vương Gia đời Tấn.)
Bồ Thủy Hoàng (cỏ bồ của Tần Thủy Hoàng)
Phía đông thành nam đất Tề có Bồ Đài, là nơi Tần Thủy Hoàng từng dừng chân. Khi ấy Thủy Hoàng ở dưới đài, quấn cỏ bồ lại để buộc ngựa; đến nay cỏ bồ mọc ở đó vẫn tươi tốt, dân gian gọi là bồ Tần Thủy Hoàng. (Rút từ Ân Vân tiểu thuyết.)
Mộng thảo (cỏ mộng)
Thời Hán Vũ đế, có nước lạ dâng cỏ mộng, giống cỏ bồ, ban ngày rút vào trong đất, ban đêm thì như nhú mầm lên. Ai mang cỏ ấy trong người thì tự biết giấc mộng của mình lành hay dữ. Vua nhớ Lý phu nhân, mang nó trong người thì liền mộng thấy nàng. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ chăn ngựa của Hán Vũ đế
Ở nơi Hán Vũ đế chăn ngựa trong hồ, đến nay cỏ dại đều có dấu như bị ngựa nhai gặm. Người trong vùng hồ gọi chỗ đó là Mã Trạch (đầm ngựa). Trong đầm có hòn đá vuông nơi Hán Vũ đế chơi đạn kỳ (trò chơi búng quân cờ thời xưa), trên đá có khắc bài minh. (Rút từ Thuật dị ký.)
Thủy võng tảo (rong lưới nước)
Trong ao Côn Minh của Hán Vũ đế có rong lưới nước, cành nằm ngang đổ rạp trên mặt nước, dài tám chín thước, giống như mắt lưới. Vịt trời, vịt nhà lọt vào đám rong này đều không ra được, nhân đó mà đặt tên. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Địa nhật
Phương nam có cỏ địa nhật. Con quạ ba chân (quạ thần sống trong mặt trời) muốn sà xuống ăn cỏ này, Hy Hòa (vị thần đánh xe chở mặt trời) đang cầm cương liền lấy tay che mắt quạ lại, vì ăn cỏ này thì sẽ mê mệt không cử động được nữa. Đông Phương Sóc kể rằng hồi còn nhỏ, ông bị sụt giếng rơi xuống dưới lòng đất, mấy chục năm không có nơi nương tựa. Có người dẫn ông đến chỗ cỏ này, nhưng bị một dòng suối đỏ ngăn cách, không qua được. Người ấy đưa cho ông một chiếc giày, ông bèn cưỡi chiếc giày ấy vượt suối đỏ, đến được chỗ có cỏ mà ăn. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Cỏ Thư đới (cỏ dải buộc sách)
Trịnh Tư Nông (tức Trịnh Huyền, tên tự là Khang Thành, nhà nghiên cứu kinh sách đời Đông Hán; Tư Nông là chức quan coi việc nông và tài chính) thường ở trong núi phía nam thành Bất Kỳ để dạy học. Khi loạn Khăn Vàng nổ ra, ông lánh đi, cho học trò là Thôi Diễm, Vương Kinh cùng các bậc hiền tài giải tán ở nơi đây, mọi người gạt nước mắt chia tay. Dưới chân núi chỗ ông ở có loài cỏ như lá hẹ, dài hơn một thước, cứng dai khác thường; người đương thời gọi là "dải buộc sách của Khang Thành". (Rút từ Tam Tề ký.)
Cỏ Kim phòng (?)
Khi Tấn Vũ đế còn giữ chức Phủ quân (chức đại tướng quân thời Tấn), dưới thềm nhà sau trong phủ bỗng mọc lên ba gốc cỏ lạ, thân vàng lá xanh, như vàng tụ lại mà trổ ra màu biếc, cành hoa mềm mại, hình như cây kim đăng (?). Người đương thời chưa biết đó là điềm lành gì, nên che kín, không cho người ngoài dòm ngó.
Có người Khương họ Diêu tên Phức, tên tự là Thế Phân, làm việc nuôi ngựa trong chuồng, rất giỏi thuật âm dương (thuật xem điềm trời đất, đoán việc tốt xấu). Ông nói cỏ này ứng với điềm lành của Kim đức (theo thuyết Ngũ hành, mỗi triều đại ứng với một hành; nhà Tấn ứng với hành Kim). Phức chín mươi tuổi; Diêu Tương chính là ông nội của ông.
Phức thích đọc sách, mê rượu, mỗi lần say thì cả tháng không tỉnh. Lúc say, ông thích bàn chuyện các triều vua hưng thịnh hay suy vong, lại giỏi đùa cợt, khôi hài không dứt. Ông thường than: "Nước của chín con sông không đủ để làm củi nấu (?), hươu nai ở bảy cái đầm không đủ để đầy bếp thớt." Ông thường nói: "Con người nhận tinh khí thiêng liêng của trời đất, kẻ không biết uống rượu chỉ là khối thịt biết động, có hơi thở mà thôi, có khác gì tượng đất tượng gỗ không có tâm trí đâu?" Ông thích húp rượu đục, nhai bã rượu, thường nói mình khát rượu ngon. Đám bạn cùng làm thường trêu đùa, gọi ông là "gã Khương khát".
Đến khi Tấn Vũ đế lên ngôi, chợt thấy Phức đứng dưới thềm, vua lấy làm lạ vì tính phóng khoáng của ông, bèn cất nhắc làm quan huyện Triều Ca. Phức từ chối: "Kẻ người Đê này ở đất khác, xa cách sự giáo hóa, được sang sống ở Trung Hoa đã là may mắn lắm rồi. Xin từ chức đứng đầu huyện Triều Ca, cho được làm việc chăn ngựa, thỉnh thoảng được ban rượu ngon để vui tuổi già." Vua nói: "Quận Triều Ca là kinh đô cũ của vua Trụ, đất ấy có ao rượu (vua Trụ từng đào ao đổ đầy rượu), nên trẫm muốn lão Khương không còn phải kêu khát nữa." Phức ở dưới thềm cao giọng đáp: "Lão chăn ngựa này đã dần thấm sự giáo hóa của nhà vua; khắp gầm trời, các tộc người Di, người Mạch đều là bề tôi của vua. Nay nếu ham cái thú ao rượu mà nhận đất Triều Ca, há chẳng phải lại bị ví với vua Trụ nhà Ân sao?" Vua vỗ ghế ngọc, rất vui, liền cho làm Thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Tửu Tuyền. Đất ấy có suối trong, vị như rượu. Phức nhân lúc say rượu mà lạy tạ nhận chức, rồi cai trị rất tốt, dân lập sinh từ (đền thờ dựng cho người còn đang sống) để thờ ông.
Về sau, vua đem tòa phủ ấy ban cho Trương Hoa, cỏ ấy vẫn còn. Vì thế bài Kim phòng phú (?) của Mậu Tiên (tên tự của Trương Hoa) có câu: "Vươn chín cành nơi sân nhà Hán, đẹp hai gốc ở quán này; quý vì báo điềm lành của Kim đức, tên ví với loài khác nên dễ lẫn lộn." Đến năm Hàm Hy thứ nhất đời Huệ đế (?), ba gốc cỏ hóa thành cây, cành lá giống cây dương (cây bạch dương), cao năm thước, ứng với việc của Dương Tuấn (?). Thời ấy có Dương Tuấn cùng các em là Dương Diêu, Dương Tế, được gọi là "ba họ Dương". Đó là lời ứng nghiệm của gã Khương say. (Rút từ Thập di ký.)
Cỏ Vọng thư
Năm Thái Thủy thứ mười đời Tấn, năm xây cầu trên sông Hoàng Hà, có nước Phù Chi dâng cỏ vọng thư. Cỏ màu đỏ, lá như lá sen; nhìn gần thì như lá sen cuộn lại, nhìn xa thì như lá sen xòe ra, tròn như cái lọng. Cũng có người nói trăng mọc thì lá xòe, trăng lặn thì lá cuộn. Đem trồng trong cung, đào ao rộng trăm bước, đặt tên là ao Vọng Thư (Vọng Thư là tên vị thần đánh xe cho mặt trăng, dùng để chỉ mặt trăng). Cuối thời Mẫn đế, người Hồ đem giống cỏ ấy về đất Hồ, đến nay đã tuyệt giống. Cái ao ấy ít lâu sau cũng bị lấp bằng. (Rút từ Thập di ký.)
Thần thảo (cỏ thần)
Thời Ngụy Minh đế, trong vườn ngự có cỏ hợp hoan, hình như cỏ thi (loài cỏ thân dùng để bói toán), một gốc có trăm thân; ban ngày cành lá xòe rộng, ban đêm lại chụm lại thành một thân, nên gọi là cỏ thần. (Rút từ Dậu Dương tạp trở.)
Thái Bình quảng ký, quyển 408.
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tổng tập sách lớn do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video