Thiên 416 — Quyển 416

 Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn thời Tống, gom chép các truyện ghi chuyện lạ từ các sách đời trước), quyển bốn trăm mười sáu

 Cỏ cây, phần mười một

 Cây thành yêu quái, phần cuối

 Đậu Khoan; Ngô Yển; Đổng Quan

 Người học trò ở vùng Kinh Lạc; Ông lão họ Giang

 Hoa cỏ thành yêu quái

 Cỏ hình rồng rắn; Cô gái người Tiên Ti; Cọng rau dớn hóa rắn

 Rau cải hóa sâu; Thôi Vi

 Cây thành yêu quái, phần cuối

 Đậu Khoan

 Đời Đường có Đậu Khoan, người Phù Phong, nhà ở Lương Sơn. Mùa thu năm Đại Hòa thứ tám (niên hiệu vua Đường Văn Tông, năm 834), ông đang giữ chức Đại lý bình sự (viên quan nhỏ ở Đại Lý tự, cơ quan xét xử án hình cao nhất), kiêm Phán quan (viên chức lo giấy tờ, giúp việc) cho quan Tước diêm sứ (quan trông coi việc nhà nước độc quyền buôn muối) ở huyện Giải, thì thôi chức về nhà. Nhân sửa sang vườn tược nhà cửa, ông sai gia nhân chặt một cái cây (?). Vừa chặt xong thì máu tuôn ra ồ ạt, chảy lênh láng xuống đất, chừng một bữa cơm mới hết. Đậu Khoan lấy làm lạ, biết đó là điềm quái gở, từ đó đóng cửa, không giao thiệp với ai. Đến tháng mười một mùa đông năm sau, Trịnh Chú và Lý Huấn làm phản. Đậu Khoan bị liên lụy với Trịnh Chú, bị giết trong doanh Tả cấm quân (đạo quân bên trái trong đội quân canh giữ cung vua). (Trích từ sách Tuyên thất chí)

 Ngô Yển

 Ở huyện Lệ Tuyền có người dân tên Ngô Yển, nhà ở giữa đồng ruộng. Ông có một con gái hơn mười tuổi. Một đêm cô bé bỗng biến mất, không ai biết đi đâu. Mấy ngày sau, Ngô Yển nằm mộng thấy người cha đã khuất bảo: "Con gái con nay ở góc đông bắc, ấy là thần cây làm hại." Ngô Yển giật mình tỉnh dậy. Sáng hôm sau, ông lần theo dấu vết ở góc đông bắc, quả nhiên nghe có tiếng kêu rên. Nhìn kỹ thì thấy con gái ở trong một cái hang, miệng hang rất nhỏ nhưng bên trong khá rộng. Bên cạnh có một cây hòe cổ thụ, rễ cuộn rất to. Ông bế con về, nhưng cô bé cứ ngây dại như người say khướt. Vừa lúc có một đạo sĩ họ Lý đến, Ngô Yển nhờ ông dùng bùa phép quát đuổi tà ma. Cô bé bỗng chớp mắt mà nói: "Phía đông bắc có cây hòe, trong cây có thần. Thần dẫn con từ chỗ bụng cây rỗng chui xuống cái hang dưới đất, vì thế con mới bệnh." Ngô Yển bèn chặt cây ấy. Mấy ngày sau bệnh cô bé mới khỏi. (Trích từ sách Tuyên thất chí)

 Đổng Quan

 Có người tên Đổng Quan, từng đi tu, ở trong một ngôi chùa tại Thái Nguyên. Mùa hè năm Đại Hòa thứ bảy (năm 833), ông cùng người em họ là chàng Vương xuống phía nam, du ngoạn vùng Kinh Sở (đất nước Sở xưa, nay khoảng Hồ Bắc, Hồ Nam). Sau đó định vào Trường An, đi đến đất Thương Ư thì một đêm nghỉ lại trong một quán trọ trên núi. Chàng Vương đã ngủ, chỉ có Đổng Quan còn thức. Bỗng thấy một vật thò ra dưới ngọn nến, rồi che lấp ngọn nến, hình dạng giống bàn tay người nhưng không có ngón. Nhìn kỹ ra ngoài bóng nến, hình như có vật gì. Đổng Quan vội gọi chàng Vương, chàng Vương dậy thì bàn tay ấy biến mất. Đổng Quan bảo chàng Vương: "Cẩn thận, đừng ngủ, con yêu ấy sẽ còn quay lại." Rồi ông cầm gậy ngồi rình. Hồi lâu, chàng Vương nói: "Yêu ở đâu? Anh nói bậy rồi." Nói xong đi ngủ. Chẳng bao lâu, có một vật cao hơn năm thước (thước đời Đường chừng 30 phân, năm thước khoảng một mét rưỡi) đứng che ngọn nến, không có tay, cũng không có mặt mũi. Đổng Quan càng sợ, lại gọi chàng Vương, chàng Vương bực mình không dậy. Đổng Quan bèn lấy gậy đập vào đầu nó. Thân nó như làm bằng cỏ, bị đâm xuyên qua, cây gậy cũng lọt luôn vào trong, ông ra sức kéo mà không rút ra được. Lát sau vật ấy lui đi. Đổng Quan sợ nó lại đến, thức đến sáng không dám ngủ. Hôm sau hỏi viên coi quán, viên ấy nói: "Cách đây vài dặm về phía tây có một cây sam cổ thụ, thường thành yêu. Ngờ rằng chính là thứ ông đã thấy." Liền cùng Đổng Quan và chàng Vương đi thẳng tới tìm, quả thấy cây sam cổ thụ có cây gậy cắm xuyên giữa đám cành lá. Viên coi quán nói: "Người ta đồn cây này thành yêu đã lâu, nhưng chưa ai tận mắt thấy, nay thì tin rồi." Vội lấy rìu chặt bỏ sạch. (Trích từ sách Tuyên thất chí)

 Người học trò ở vùng Kinh Lạc

 Ở vùng Kinh Lạc (khoảng giữa hai kinh đô Trường An và Lạc Dương) có một người con nhà học trò, không rõ họ tên, vốn giỏi nghề chạm khắc. Nhân đi đường núi sang huyện khác, anh thấy một cây hòe lớn, bóng che rợp mấy mẫu đất. Bên gốc có bốn cái bướu u to như cái vò đựng được mấy đấu (đấu là đơn vị đo dung tích ngày xưa). Anh muốn lấy, nhưng ít người, lại không có rìu cưa gì cả, đành hẹn bữa quay về sẽ lấy. Sợ người khác lấy trước, anh bèn lấy mấy tờ giấy trong rương áo, cắt thành hình đồng tiền, buộc lên các cái bướu, ý muốn làm như ở đó có thần để người ta không dám chặt. Bỏ đi mấy tháng mới quay lại, anh dẫn khá đông người làm cùng dao rìu, định chặt. Đến bên cây thì thấy có treo tranh vẽ hình thần, bên cạnh treo tiền giấy dày đặc, lại có cả chỗ thắp hương bày lễ cúng. Anh cười nói: "Dân quê không hiểu biết, tin chuyện này thật dễ bị lừa." Rồi sai lấy rìu chặt. Đang chặt thì bỗng thấy một vị thần mặc áo tía đứng bên, vẻ mặt nghiêm nghị, quát đám gia nhân: "Không được chặt cây này!" Anh học trò tiến lên nói: "Trước kia tôi đi qua đây thấy bướu cây hòe, muốn lấy, vì không có rìu cưa, sợ người ta lấy mất, nên tạm buộc tiền giấy để giữ chỗ thôi, vốn chẳng có thần nào cả. Ông ngăn cản làm gì?" Thần nói: "Lúc đầu anh tạm buộc tiền giấy, sau đó người ta đều bảo có thần, có thể gây họa ban phúc, rủ nhau thờ cúng. Âm ty (?) (cơ quan cai quản cõi âm) bèn giao cho tôi giữ chức ở đây để hưởng lễ cúng rượu. Nay đã có thần rồi, sao lại bảo không? Nếu cứ nhất định chặt thì tai họa sẽ đến." Anh học trò không nghe. Thần hỏi: "Anh lấy thứ này để làm gì?" Anh đáp: "Để chạm khắc làm đồ dùng thôi." Thần nói: "Nếu vậy, tôi trả một giá hậu để chuộc lại được không?" Anh đáp: "Được." Thần hỏi: "Anh cần bao nhiêu?" Anh đáp: "Cho tôi trăm nghìn đồng tiền là được." Thần nói: "Nay tôi biếu anh một trăm tấm lụa. Cách đây năm dặm về phía trước có một ngôi mộ đổ nát, lụa ở trong đó. Nếu không tìm được thì quay lại đây gặp tôi." Anh học trò bèn đến ngôi mộ đổ nát, quả nhiên lấy được đủ một trăm tấm lụa, không thiếu tấm nào. (Trích từ sách Nguyên hóa ký)

 Ông lão họ Giang

 Trong niên hiệu Khai Thành (niên hiệu vua Đường Văn Tông, 836–840), có một ông lão họ Giang, đọc nhiều sách của đạo Lão, tìm học khắp nơi các phương thuật (phép tu luyện, luyện thuốc, bùa chú của đạo sĩ), lại thổi sáo giỏi. Ông thường qua lại ở gác Linh Tiên huyện Vĩnh Lạc. Ông hay uống rượu say khướt. Một lần đi huyện Văn Hương, đến dưới cây hòe lớn bên đường cái quan phía đông trạm Bàn Đậu thì say rồi nằm ngủ.

 Đến khuya, ông hơi tỉnh, nghe tiếng một vật khổng lồ đi tới, bước chân rất nặng. Ông lén nhìn, thấy một người cao lớn sừng sững, cao mấy trượng, đến bên cây hòe ngồi xuống, lấy bàn tay đầy lông sờ ông mà nói: "Ta tưởng là thằng bé cầm cuốc ngoài bờ ruộng, hóa ra là Tất Trác nằm bên vò rượu." (Tất Trác là người đời Tấn mê rượu, từng lén uống rượu nhà hàng xóm rồi say nằm ngủ bên vò; ý nói đây là một gã say rượu.) Rồi gõ vào cây hòe lớn mấy tiếng, nói: "Báo giúp rằng Nhị lang ở quán Kinh Sơn đến thăm đại huynh." Cây hòe lớn bèn lên tiếng: "Làm phiền em đến thăm." Hình như nghe có người từ trên cây hòe xuống nói chuyện, chốc lát tiếng rót rượu uống rượu rộn ràng. Cây hòe Kinh Sơn hỏi: "Đại huynh năm nào thì bỏ cái ngôi vua cây hòe trên con đường giữa hai kinh đô (Trường An và Lạc Dương)?" Cây hòe lớn đáp: "Ta phải đủ ba giáp tý (một giáp tý là sáu mươi năm, ba giáp tý là một trăm tám mươi năm) mới bỏ ngôi này." Cây hòe Kinh Sơn nói: "Đại huynh không biết tuổi già sắp đến mà còn luyến ngôi vị, cứ phải đợi đến khi lửa cháy vào ruột rỗng, nhựa chảy ra từ những đốt gãy mới biết lui, thật là kẻ tham không biết chán. Sao không ngay bây giờ nhân lúc sấm sét mà tự nhổ mình bật khỏi lề đường, ắt sẽ thành gỗ quý dùng được, làm rường cột cho tòa nhà lớn, còn giữ được những lớp vân gỗ như gấm, những đường hoa văn như hoa thật. Chứ đâu như ngày sau làm củi mục mọt, cùng bị cho vào bếp đốt thành tro than?" Cây hòe lớn đáp: "Chim sẻ chuột nhắt còn ham sống, ta làm sao làm nổi chuyện ấy?" Cây hòe Kinh Sơn nói: "Lão huynh không đáng để bàn chuyện." Rồi từ biệt ra đi. Đến sáng ông lão mới dậy.

 Mấy hôm sau ông đến vùng núi Kinh Sơn ở Văn Hương, thấy trong sân có cây hòe cao vút, cành lá xum xuê, gần mười vòng tay ôm, như có thần linh nương náu. Ông bèn đợi đến đêm, đem rượu và thịt khô ra cúng, khấn rằng: "Đêm qua tôi nghe thần cây hòe nói chuyện với vua cây hòe lớn bên đường cái quan ở Bàn Đậu. Lúc ấy tôi nằm bên cạnh, còn nhớ rõ từng lời. Nay xin thần nói chuyện với tôi." Cây hòe nói: "Cảm ơn tấm lòng hậu của ông, ông muốn cầu gì? Thật không ngờ kẻ say mèm nằm bên đường đêm ấy lại chính là ông." Ông lão nói: "Tôi cả đời mến đạo nhưng chưa gặp được thầy. Thần nếu linh thiêng, xin chỉ bảo cho, để việc học đạo có nơi nương tựa, tôi nhất định sẽ báo đáp." Thần cây hòe nói: "Ông cứ vào núi Kinh Sơn tìm tiên sư họ Bào. Nếu gặp được ông ấy thì hoặc ở dưới nước hoặc trên cạn, ắt sẽ tìm được một chốn để vượt khỏi cõi đời mà thành tiên. Ta vì cảm lời cầu xin của ông nên mới nói, chớ có tiết lộ lời ta. Ông không nhớ chuyện cây hoa biểu bảo con hồ ly già, rồi họa lây đến chính mình hay sao?" (Điển tích đời Tấn: một con hồ ly già muốn đi thử tài Trương Hoa, hỏi ý cây cột hoa biểu nghìn năm trước mộ; cây hoa biểu can ngăn nhưng hồ ly không nghe; Trương Hoa biết là yêu, sai chặt cây hoa biểu ấy lấy gỗ đốt soi cho hồ ly hiện nguyên hình, thế là cây hoa biểu cũng bị họa lây.)

 Ông lão cảm tạ. Hôm sau liền vào núi Kinh Sơn, men theo vách đá, lần theo dòng nước, quả nhiên tìm được tiên sư họ Bào, liền quỳ rạp xuống lạy. Tiên sư hỏi: "Làm sao ông biết ta mà tìm đến xin làm thầy? Phải nói thật." Ông lão không dám giấu, kể hết lời thần cây ở quán Kinh Sơn. Tiên sư nói: "Đồ yêu quái nhỏ mọn sao dám tự tiện chỉ người đến đây! Chưa giết hẳn nó được thì tạm phóng bùa làm gãy một cành của nó." Ông lão lạy xin tha cho thần cây. Tiên sư nói: "Nay không trừng trị thì về sau sẽ có kẻ khác nối nhau tìm đến." Rồi hỏi ông lão: "Ông có tài gì? Kể ra từng thứ một." Ông lão đáp: "Tôi mến đạo, lại mê thổi sáo." Tiên sư bèn bảo lấy sáo ra thổi. Tiên sư khen: "Tài nghệ của ông đến mức tuyệt rồi, nhưng cây ông thổi chỉ là sáo trúc khô thôi. Nay ta tặng ông một cây sáo ngọc, là thứ quý nhất của núi Kinh Sơn. Ông cứ thổi như sáo thường, ba năm sau sẽ gọi được rồng trong hang nước ra. Rồng ra rồi, ắt ngậm viên ngọc minh châu (ngọc sáng như trăng) đem tặng ông. Ông được ngọc thì đem nấu trong đề hồ (thứ váng sữa tinh chế ngon nhất) ba ngày, bấy giờ con rồng nhỏ sẽ đau đầu, vì ngọc và rồng có cảm ứng với nhau nên mới thế. Rồng nhỏ ắt sẽ mang thuốc Hóa thủy đan (thuốc tiên giúp người ở được trong nước) đến chuộc lại ngọc. Ông được thuốc thì nuốt ngay, liền thành tiên dưới nước, sống không dưới vạn năm, chẳng cần đến thuốc của ta. Vì ông có tướng mạo như Cầm Cao." (Cầm Cao là tiên nhân nước Triệu thời Chiến Quốc, giỏi gảy đàn, từng xuống sông bắt rồng con rồi cưỡi cá chép trở lên.) Tiên sư bèn lấy sáo ngọc trao cho ông. Ông lão hỏi: "Sáo ngọc với sáo trúc khác nhau thế nào?" Tiên sư đáp: "Trúc màu xanh, cùng màu với rồng, tiếng sáo nghe giống tiếng rồng ngâm, nên rồng không lấy làm lạ. Ngọc màu trắng, tương khắc với rồng (theo thuyết ngũ hành, màu trắng thuộc hành Kim, rồng màu xanh thuộc hành Mộc, Kim khắc chế Mộc), bỗng nghe tiếng ngâm ấy, rồng lấy làm lạ nên mới ra xem. Sự cảm ứng mà gọi được rồng là nhờ có biến đổi như thế, lý lẽ là ở chỗ đó (?)." Ông lão nhận lời dạy rồi đi.

 Ba năm sau ông mới thổi được đúng âm luật ấy. Sau nhân đến Nhạc Dương, quan Thứ sử (quan đứng đầu một châu) là Lý Ngu cho ông ở trọ. Bấy giờ trời hạn hán lớn, ông bèn lấy sáo ra, ban đêm lên lầu chứa kinh chùa Thánh Thiện mà thổi. Quả nhiên rồng ở bãi nước hồ Động Đình bay ra, mây kéo xuống vây quanh lầu không biết bao nhiêu lớp. Rồi có một con rồng già ngậm ngọc đem tặng ông lão. Ông được ngọc, theo lời tiên sư mà nấu, đến ngày thứ hai, quả có rồng hóa thành người, cầm một hộp thuốc nhỏ đựng Hóa thủy đan, quỳ rạp xin chuộc lại ngọc. Ông lão nhận hộp thuốc rồi trả ngọc. Uống thuốc xong, ông liền trẻ lại như con trẻ, xuống nước không ướt. Mọi hang động trong thiên hạ ông đều đi khắp. Về sau ông ở Hành Dương, dung mạo, tóc tai vẫn như xưa. (Trích từ sách Truyền kỳ)

 Hoa cỏ thành yêu quái

 Cỏ hình rồng rắn

 Mùa hè năm Trung Bình (niên hiệu vua Hán Linh Đế, 184–189) đời Hậu Hán, ở các nơi Tế Dương, Tế Âm, Oan Cú, Ly Hồ, Thành Cao, Dương Vũ thuộc quận Trần Lưu, ven đường quanh thành mọc lên những đám cỏ có đủ hình rồng, rắn, chim, thú. Sách Tục Hán chí (phần ghi chép các việc trong sách sử Tục Hán thư) chép: "Cỏ có năm màu, lông, cánh, đầu, mắt, chân đều đủ cả; có đám mang hình người cầm cung nỏ, có đám mang hình trâu, ngựa và muôn vật." Năm ấy, bọn giặc Hắc Sơn như Trương Ngưu Giác hơn mười toán cùng nổi lên cướp bóc. Sau đó anh của hoàng hậu là Hà Tiến nắm quyền, nhà Hán từ đó suy yếu. Lại thêm việc Đổng Trác dấy binh đốt phá cung điện; đám cỏ ấy chính là điềm báo trước các việc này. (Trích từ sách Ngũ hành ký)

 Cô gái người Tiên Ti

 Đời Tấn có một người học trò mua được một cô gái người Tiên Ti (một dân tộc du mục ở phương bắc), tên là Hoài Thuận. Cô tự kể rằng con gái của bà cô mình từng bị cây rau dền đỏ mê hoặc. Lúc đầu thấy một người đàn ông dung mạo đẹp đẽ sạch sẽ, mặc áo đỏ, tự nói nhà ở ngay phía bắc gần đó. Từ đó cô gái ấy thường ca hát, vẻ đắc ý. Mỗi khi sắp tối, cô lại sửa soạn ăn mặc rồi ra sau nhà. Người nhà rình xem thì chỉ thấy một cây rau dền đỏ, chiếc nhẫn trên ngón tay cô treo trên thân cây dền ấy. Người nhà cắt bỏ cây dền thì cô gái kêu khóc, qua một đêm thì chết. (Trích từ sách Dị uyển)

 Cọng rau dớn hóa rắn

 Thái úy (chức quan võ cao nhất triều đình) Hy Giám khi trấn giữ Đan Dương từng ra ngoài đi săn. Lúc ấy vào giữa tháng hai, rau dớn (một loại cây họ dương xỉ, đọt non ăn được) mới mọc. Có một người lính bẻ một cọng ăn, liền thấy trong lòng nôn nao muốn ói. Về đến nhà thì sinh ra đau bụng đau ngực. Chừng nửa năm sau, bỗng nôn thốc ra một con rắn đỏ dài hơn một thước, vẫn còn ngọ nguậy. Bèn treo nó trước mái hiên, con rắn dần dần khô quắt lại. Qua một đêm ra xem thì chỉ là một cọng rau dớn, y như cọng đã ăn hôm trước. Bệnh liền khỏi. (Trích từ sách Tục Sưu thần ký)

 Rau cải hóa sâu

 Vùng Ngũ Lĩnh (năm dãy núi lớn ngăn cách miền Lĩnh Nam ở phía nam với vùng đất giữa Trung Hoa), mùa xuân mùa hè thường mưa dầm, ngày nắng rất ít, sang thu vào đông mới dứt. Mọi đồ vật đều dễ mục mọt hư hỏng; những thứ như keo dán (?), chăn dạ, thảm lông không thứ nào dùng quá một năm. Có lần mua rau cải để dưới chân tường, quên ăn, mấy ngày sau đều mọc ra bốn chân, có đầu có đuôi, đi lại được, to bằng con bọ ngựa, chỉ có thân mình thon dài hơn. (Trích từ sách Lĩnh Nam dị vật chí)

 Thôi Vi

 Trong niên hiệu Thiên Bảo (niên hiệu vua Đường Huyền Tông, 742–756) đời Đường, có xử sĩ (người có học nhưng ở ẩn, không ra làm quan) Thôi Vi, có nhà ở phía đông Lạc Dương. Ông say mê đạo Lão, uống truật (rễ một loài cây dùng làm thuốc) và phục linh (một loại nấm mọc ở rễ cây thông, dùng làm thuốc) suốt ba mươi năm, theo lối tu luyện dùng thuốc để sống lâu. Vì hết thuốc, ông dẫn đám đầy tớ vào núi Tung Sơn hái linh chi, một năm mới về. Trong nhà không người ở, cỏ dại mọc đầy sân. Bấy giờ đang cuối xuân, ban đêm gió mát trăng trong, ông không ngủ, một mình ở một khu nhà, người nhà không có việc thì chẳng đến. Sau canh ba, có một cô hầu gái áo xanh đến nói: "Ông ở trong sân ạ? Nay tôi muốn cùng một hai chị em bạn sang nhà người dì họ ở cổng Thượng Đông, xin tạm mượn chỗ này nghỉ chân, được chăng?" Thôi Vi nhận lời. Chốc lát có hơn mười người, do cô hầu áo xanh dẫn vào. Có người mặc xiêm xanh lục bước lên nói: "Tôi họ Dương." Chỉ một người: "Đây là cô họ Lý." Lại một người: "Cô họ Đào." Lại chỉ một cô bé áo đỏ thắm: "Họ Thạch, tên A Thố." Ai cũng có hầu gái đi theo. Thôi Vi chào hỏi xong, mọi người ngồi dưới trăng, ông hỏi lý do họ ra ngoài. Họ đáp: "Định đến thăm dì Phong thứ mười tám. Mấy hôm nay dì bảo muốn đến thăm chúng tôi mà chưa đến được, nên tối nay cả bọn đi thăm dì."

 Ngồi chưa yên chỗ thì ngoài cổng báo: "Dì nhà họ Phong đến!" Cả bọn mừng rỡ ra đón. Cô họ Dương nói: "Chủ nhà rất hiền, ở đây thong thả cũng chẳng tệ, những chỗ khác chưa chắc đã hơn." Thôi Vi lại ra gặp bà họ Phong, lời lẽ lạnh lùng, nhưng có phong thái thanh cao như bậc ẩn sĩ chốn rừng núi. Rồi vái chào mời vào ngồi. Ai nấy nhan sắc tuyệt trần, cả chỗ ngồi thơm ngát, hương thơm nồng nàn phả vào người. Mọi người gọi rượu, ai cũng hát một bài để mời rượu. Thôi Vi nhớ được hai bài. Người mặc xiêm đỏ mời rượu người áo trắng, hát rằng:
"Mặt ngọc trong ngần hơn tuyết trắng,
Huống chi đang độ xuân thì dưới trăng thơm.
Ngâm khẽ, nào dám oán gió xuân,
Chỉ tự than nhan sắc lặng lẽ phai tàn."
Người áo trắng lại mời rượu, hát rằng:
"Áo đỏ phất phơ, sương long lanh,
Phơn phớt phấn son, một đóa nhẹ nhàng.
Tự giận má hồng giữ chẳng được,
Chớ oán gió xuân mà bảo là bạc tình."

 Đến lượt dì mười tám cầm chén, tính dì khá lẳng lơ, làm đổ rượu vấy bẩn áo A Thố. A Thố sầm mặt nói: "Mọi người thì phải van nài dì, chứ tôi đây chẳng sợ dì đâu." Rồi phất áo đứng dậy. Dì mười tám nói: "Con bé này làm đổ rượu." Mọi người đều đứng dậy, ra ngoài cổng từ biệt. Dì mười tám đi về phía nam, những người kia đi về phía tây vào vườn ngự uyển rồi chia tay. Thôi Vi cũng không biết có gì khác lạ.

 Đêm hôm sau họ lại đến, nói muốn sang chỗ dì mười tám. A Thố giận nói: "Cần gì phải sang nhà mụ Phong nữa? Có việc thì chỉ cần nhờ ông xử sĩ, không biết có được chăng?" A Thố lại nói: "Chị em chúng tôi đều ở trong vườn ngự uyển, năm nào cũng bị gió dữ quấy phá, ở không yên, thường phải nhờ dì mười tám che chở. Hôm qua A Thố không chịu chiều theo dì, e khó nhờ cậy được nữa. Ông xử sĩ nếu không từ chối mà che chở cho, chúng tôi cũng có chút đền đáp." Thôi Vi hỏi: "Tôi có sức gì mà giúp được các cô?" A Thố đáp: "Chỉ cần mỗi năm vào ngày mùng một Tết, ông làm cho một lá phướn đỏ, trên vẽ hình mặt trời, mặt trăng và năm sao (năm hành tinh Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), dựng ở phía đông vườn ngự uyển thì tránh được tai nạn. Năm nay đã qua ngày ấy rồi, xin ông đến sáng sớm ngày hai mươi mốt tháng này, hễ có chút gió đông thì dựng phướn lên, may ra tránh được họa." Thôi Vi nhận lời. Họ bèn đồng thanh cảm tạ: "Không dám quên ơn." Rồi lạy chào ra đi. Thôi Vi dưới trăng đi theo tiễn, họ vượt qua tường vườn ngự uyển vào trong rồi biến mất cả.

 Theo lời họ, đến ngày ấy ông dựng phướn. Hôm đó gió đông thổi rung chuyển mặt đất, từ phía nam Lạc Dương cây cối gãy đổ, cát bay mù trời, vậy mà hoa trong vườn ngự uyển vẫn rực rỡ không lay động. Thôi Vi mới hiểu ra rằng các cô gái tự xưng họ Dương (cây dương liễu), họ Lý (cây mận), họ Đào (cây đào), cùng màu áo khác nhau, đều là tinh của các loài hoa. Cô áo đỏ thắm tên A Thố chính là cây lựu. Còn dì Phong thứ mười tám chính là thần gió.

 Mấy đêm sau, bọn cô họ Dương lại đến cảm tạ, ai cũng gói mấy đấu hoa đào hoa mận, khuyên Thôi Vi ăn, nói rằng ăn vào sẽ sống lâu, không già, "mong ông mãi ở đây che chở cho chúng tôi, ông cũng có thể được trường sinh." Đến đầu niên hiệu Nguyên Hòa (niên hiệu vua Đường Hiến Tông, 806–820), Thôi Vi vẫn còn sống, trông chỉ như người ba mươi tuổi.

 Lại nữa, ở phường Tôn Hiền, ngoài cổng giữa nhà ông Điền Chính (?) có một cây mẫu đơn tía mọc thành cây lớn (?), nở hơn nghìn bông. Lúc hoa nở rộ, mỗi đêm trăng có năm sáu người tí hon, cao hơn một thước, dạo chơi trên những bông hoa. Như thế suốt bảy tám năm, người ta định chụp bắt thì chúng liền biến mất. (Trích từ sách Dậu Dương tạp trở và sách Bác dị ký)

 Thái Bình quảng ký, quyển bốn trăm mười sáu

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn, gom các sách thuộc bốn kho: kinh, sử, tử, tập)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video