Thái Bình Quảng Ký, quyển 425. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Mục Rồng, phần 8.
Trương Ôn. Quách Ngạn Lang. Vương Tông Lang.
Rồng ở Tê Phố. Cá trong giếng. Rồng An Thiên.
Tào Khoan. Mộng thấy người áo xanh.
Giao (thuồng luồng: loài vật giống rồng, sống dưới nước, thường làm hại người).
Con giao trắng thời Hán Vũ Đế. Cầu Tầm Dương. Vương Thuật.
Vương Thực. Lục Xã Nhi. Cô gái ở Trường Sa.
Tô Đĩnh. Giao đánh nhau. Con gái họ Hồng.
Hồng Trinh. Giao già. Đầm Vũ Hưu.
Đánh giao.
Trương Ôn
Thời nước Thục của họ Vương (tức Tiền Thục do Vương Kiến lập), ở Tử Châu có người tên Trương Ôn, thích bắt cá. Ông từng làm trấn tướng (võ quan chỉ huy quân đóng giữ một trấn) ở Khách Quán (?). Một lần giữa mùa hè, ông tiếp khách đi xem cá, tình cờ dạo tới gần phía dưới một đầm rồng. Trong lòng ông rất không vui (?), bèn tự lội xuống nước quăng lưới, bắt được một con cá dài chừng một thước, vây và vảy óng như vàng, giãy đành đạch không ngớt. Những người cúi xuống xem đều lấy làm lạ. Chỉ một lát sau trời tối sầm, gió mưa nổi lên dữ dội. Trương Ôn hoảng sợ bỏ chạy. Chạy được mấy dặm thì thấy nắng vẫn chói chang như cũ. Có người nói con cá vàng bắt được chính là con rồng trong đầm. Do đó mới biết rồng mà khoác lốt cá thì tự chuốc lấy tai hoạ (ý từ điển cố "bạch long ngư phục": rồng trắng hoá thành cá xuống chơi, bị người đánh cá bắn trúng mắt). Nếu không có cơn gió mưa biến đổi ấy, con rồng cũng khó thoát khỏi nồi nấu và thớt chặt. Vậy bắt cá ở đầm rồng cũng nên dè chừng, cẩn thận. (Trích Bắc Mộng Toả Ngôn)
Quách Ngạn Lang
Người đời nói có loài "quai long" (rồng ương bướng, lười biếng) ngại khổ vì phải đi làm mưa nên hay trốn tránh, bị thần sấm lùng bắt. Có con trốn trong cây cổ thụ hoặc trong cột nhà. Nếu ở giữa đồng không, không có chỗ nào trốn thì nó chui vào sừng trâu hoặc vào thân trẻ chăn trâu. Vì vậy những thứ ấy thường bị nó làm liên luỵ mà bị sét đánh chết.
Ở phủ đệ nước Thục có viên tướng (?) tên Quách Ngạn Lang, đi thuyền trên sông vùng Tam Hiệp. Đến La Vân Khái, ông vừa ăn xong thì nằm nghỉ, tâm thần mơ màng như trong mộng, thấy một người áo vàng nói: "Đừng lầm." Rồi người ấy móc trong miệng ông ra một vật mà đi. Tỉnh dậy, ông chỉ thấy cổ họng đau. Lúc ấy bọn người chèo thuyền chỉ thấy trên thuyền sấm chớp, trời tối sầm, tiếng sét rất dữ. Đó chính là quai long đã chui vào miệng ông.
Luật sư Đạo Tuyên ở núi Chung Nam (luật sư: vị sư chuyên giảng giới luật nhà Phật) nói quai long chui vào đốt ngón tay giữa, vậy cũng không phải là chuyện bịa. Cho nên lời đức thánh Khổng Tử rằng "gặp sấm dữ gió mạnh ắt biến sắc mặt" (tỏ lòng kính sợ trời), há có thể không kính sợ sao? (Trích Bắc Mộng Toả Ngôn)
Vương Tông Lang
Năm Canh Ngọ nước Thục, thứ sử (quan đứng đầu một châu) Kim Châu là Vương Tông Lang dâng tấu rằng: bên bờ sông Tuần thuộc huyện Tuần Dương có miếu Thanh Yên. Mấy ngày liền, trên miếu khói mây u ám, ngày đêm vang tiếng nhạc. Bỗng một sớm, dưới nước có vật nhảy vọt lên, rồi có bầy rồng ngoi lên mặt nước, bơi vào sông Hán. Con lớn dài mấy trượng, con nhỏ dài hơn một trượng (trượng: đơn vị đo dài, bằng mười thước, khoảng hơn ba mét). Chúng mang màu của năm phương (xanh, đỏ, trắng, đen, vàng), có con mang hình trâu, ngựa, lừa, dê. Lớn nhỏ cả thảy năm mươi con, nối đuôi nhau bơi vào sông Hán, rồi lại quay qua chỗ miếu, bơi qua bơi lại mấy dặm, lúc ẩn lúc hiện, ba ngày mới thôi. (Trích Lục Dị Ký)
Rồng ở Tê Phố
Năm Quý Dậu, trong ruộng thuộc địa giới Tê Phố có một con rồng nhỏ màu xanh đen, bị chặt làm hai khúc. Mười ngày sau xác thối rữa, rồi cũng biến mất. Ở phía tây … (?) ao Ma Ha cũng có giếng rồng, người ta rất không dám xâm phạm (?). (Trích Lục Dị Ký)
Cá trong giếng
Ở phường Thư … (?) thuộc Thành Đô, phía nam nhà cũ của Vũ Hầu (tức Gia Cát Lượng), trong một giếng cổ ở đạo quán Thừa Yên có con cá dài sáu bảy tấc. Mỗi lần nó bơi lên mặt giếng thì nước ắt dâng trào. Tương truyền trong giếng có rồng. (Trích Lục Dị Ký)
Rồng An Thiên
Trong niên hiệu Đồng Quang đời Hậu Đường, ở Thương Châu có hai mẹ con người dân khổ vì sưu thuế và lao dịch, phải bỏ quê dời đến quán Hông (?) gần địa giới. Dọc đường họ gặp một con rắn trắng. Người con lấy dây buộc cổ rắn kéo đi, chẳng bao lâu giật đứt cả đầu nó. Chốc lát, một đám mây trắng nổi lên, sấm chớp dữ dội, cuốn người con lên trời. Trên không trung, anh ta bị lửa sét đốt chết rồi rơi xuống đất. Trên lưng anh có mấy chữ lớn, không ai đọc được. Bỗng có một người nói: "Sao không lấy vật màu xanh phủ lên, sẽ đọc được chữ." Mọi người bèn lấy cái váy xanh phủ lên. Có người biết chữ đọc rằng: "Kẻ này giết hại rồng An Thiên, bị thiên thần trừng trị mà chết."
Bảo Quang Tử (hiệu của Tôn Quang Hiến, tác giả sách Bắc Mộng Toả Ngôn) nói: Rồng là vật thần, huống hồ lại mang danh hiệu "An Thiên" (yên định trời), ắt biến hoá khôn lường, lẽ nào lại bị một thằng nhãi lấy dây buộc mà chết, để rồi mới đưa đến sự trừng phạt của thiên thần? Việc này là thế nào? (Trích Bắc Mộng Toả Ngôn)
Tào Khoan
Thời nhà Tấn họ Thạch (tức Hậu Tấn), soái (tướng cầm quân trấn giữ một vùng) ở Thường Sơn là An Trọng Vinh sắp mưu phản. Ở chỗ địa phận ông cai quản giáp với Hình Châu (?), có rồng đánh nhau, một con bị giết chết. Có một hào phú trong làng tên Tào Khoan trông thấy, bèn lấy đôi sừng của nó. Phía trước sừng có một vật như tấm rèm, vân như gấm rối, không ai biết là gì. Một năm sau, Tào Khoan bị … (?) giết. Năm Nhâm Dần, triều đình đánh Trấn Châu, giết An Trọng Vinh.
Bảo Quang Tử đọc sách Bắc Sử, thấy chép rằng thời nhà Lương, Lục Pháp Hoà cầm quân chống Nhâm Ước, tướng của Hầu Cảnh, trên sông, nói: "Rồng của bên kia ngủ yên không động, còn rồng của quân ta thì hăng hái nhảy nhót." Rồi ông tiến đánh, đại phá quân địch, bắt được Nhâm Ước. Như thế thì trên trận mạc, rồng ắt đánh nhau trước. Rồng ở Thường Sơn chết, há chẳng phải là điềm quân nhà vua thắng lớn và Trọng Vinh mất đầu sao? Hoàng Sào thua ở Trần Châu, Lý Khắc Dụng thoát nạn do Lương vương bày ra, đều nhờ mưa lớn sấm sét giúp sức. (Trích Bắc Mộng Toả Ngôn)
Mộng thấy người áo xanh
Trong cung của mẹ vua Thục họ Mạnh (tức Hậu Thục) có điện thờ Vệ Thánh Thần Long (thần rồng hộ vệ nhà vua), vẫn được sửa sang trang nghiêm, sạch sẽ, đó chính là thần giữ nhà theo tục thế gian. Một hôm, thái hậu muốn mở rộng thêm cung điện. Nhân lúc ngủ trưa, bà mộng thấy một người áo xanh nói: "Nay thần rồng muốn ra ở ngoài cung, nên sắp đặt chỗ cho ngài trong chùa hoặc đạo quán là được." Thái hậu muốn làm theo, nhưng nhà vua là con bà chưa chịu. Thái hậu lại mộng thấy người áo xanh đến xin lần nữa. Vì thế, ở hành lang chùa Chiêu Giác người ta dựng riêng một ngôi miếu. Xây dựng xong, vẽ vời trang trí cũng xong, bèn truyền ban nhạc Giáo Phường (cơ quan quản lý ca múa nhạc trong cung) rước thần từ trong cung ra, tấu khúc tiễn thần. Về đến miếu mới, lại tấu khúc đón thần. Hôm ấy mây kéo kín bốn phía, gió lớn nổi lên, đến khi thần về ngự đúng chỗ thì mưa như trút. Có người nói thần rồng Vệ Thánh rời khỏi cung điện là điềm chẳng lành. Hơn một năm sau thì nước mất, thần rồng bỏ đi, đất đai thuộc về miếu (?). (Trích Dã Nhân Nhàn Thoại)
Giao
Con giao trắng thời Hán Vũ Đế
Hán Vũ Đế thường vào tháng cuối mùa thu thả thuyền rong chơi (?) trên ao Lâm, suốt đêm tới sáng. Dưới … (?), vua lấy vàng thơm làm lưỡi câu, se tơ làm dây câu, lấy cá chép đỏ làm mồi. Chưa đầy mười ngày, vua câu được một con giao trắng dài ba bốn trượng, giống rồng nhưng không có vảy. Vua nói: "Không phải rồng." Rồi giao cho quan Đại quan (quan lo việc ăn uống của nhà vua) làm mắm. Thịt nó màu tím xanh, giòn ngon không gì sánh bằng. Vua xuống chiếu ban cho các bề tôi, cho rằng nhờ thần linh cảm ứng mới bắt được. Về sau rốt cuộc không câu được con nào nữa. (Trích Thập Di Ký của Vương Tử Niên)
Cầu Tầm Dương
Cửa đông thành Tầm Dương thông ra một cây cầu lớn, ở đó thường có giao làm hại dân. Đổng Phụng (danh y, người tu đạo thời Tam Quốc) viết bùa thả xuống nước. Ít ngày sau thấy một con giao chết nổi lên. (Trích Tầm Dương Ký)
Vương Thuật
Tháng bảy năm Xích Ô thứ ba đời Ngô Đại Đế (tức Tôn Quyền), có người tên Vương Thuật đi hái thuốc ở núi Thiên Thai. Lúc nghỉ dưới cây cầu đá, ông cúi xuống khe uống nước, bỗng thấy trong khe có một chú bé áo xanh cao hơn một thước, cầm roi, cưỡi con cá chép đỏ, đi thẳng vào mây rồi dần dần khuất bóng. Hồi lâu sau, Thuật trèo lên vách núi cao nhìn bốn phía, thấy trên biển gió mây nổi lên. Chốc lát sấm chớp cùng vang dội, thoắt cái đã sắp ập tới. Thuật sợ hãi, nấp vào trong một thân cây rỗng, thấy có kẻ dắt một vật như tấm vải nhưng đen như sơn, không biết đi về đâu. Đến khi trời tạnh, ông lại thấy chú bé cưỡi cá chép đỏ trở về khe. Hoá ra đó là một con giao đen. (Trích Tam Ngô Ký)
Vương Thực
Vương Thực là người Tân Cám. Ông đi thuyền qua sông Tương. Lúc trời đã chiều, ông nhìn ra xa, nói với người bạn là Chu Thọ: "Nơi đây xưa kia là chỗ Sở Chiêu Vương được quả bèo, mà Trọng Ni (tức Khổng Tử) nói là ứng với lời đồng dao." (Tương truyền Sở Chiêu Vương qua sông, có vật to tròn màu đỏ đụng vào thuyền, Khổng Tử bảo đó là quả của cây bèo, đúng như bài hát của trẻ con đã nói trước.) Thọ nói: "Người khác cho đồng dao là chuyện ngẫu nhiên, nhưng bậc thánh nhân ắt biết rõ." Nói xong, thấy hai người từ dưới bờ đi lên, mặc áo xanh, cầm gậy lau, hỏi Thực: "Ông từ đâu đến?" Thực đáp: "Từ Tân Cám đến đây." Hai người nói: "Xem các ông đều là nhà nho, học kinh điển nào?" Thực và Thọ đáp: "Mỗi người học kinh Thi, kinh Lễ." Hai người cười nói: "Ông Ni (tức Khổng Tử) dạy 'Khổng Tử không nói chuyện thần quái', lại dạy 'kính quỷ thần nhưng tránh xa', là cớ sao?" Thọ đáp: "Phu Tử là bậc thánh. Ngài không nói chuyện thần quái vì sợ làm rối lời dạy của kinh điển. Còn nói kính quỷ thần mà tránh xa là để răn giữ luân thường, ý ngài cốt ở lòng hiếu thờ phụng tổ tông." Hai người nói: "Hay lắm." Lại hỏi: "Các ông có tin không?" Đáp: "Tin." Hai người nói: "Chúng tôi thật chẳng phải thần, cũng chẳng phải người. Hôm nay tình cờ trò chuyện với các ông, chúng tôi là sứ giả của trời."
Họ lại nói với Thực: "Ngày mai ở bờ này có Lý Hoàn và Đới Chính, đều là con buôn, vì lợi mà bóc lột muôn dân, lòng tham chưa dứt. Thượng đế ghét chúng, muốn trị tội. Trong ba ngày tới, ông đừng đậu thuyền ở đây, phải cẩn thận." Nói xong, họ lặn xuống sông. Thọ và Thực chỉ biết kinh ngạc, chưa rõ là quái vật gì. Đến sáng, Thực nói với Thọ: "Đã có điềm chẳng lành như thế, nên dời đi xa." Bèn kéo thuyền lên phía thượng lưu hơn năm trăm bước. Vừa buộc thuyền xong, thấy hơn mười chiếc thuyền lớn từ thượng lưu đi xuống, quả nhiên đậu đúng chỗ cũ của Thực. Thực nói: "Nên hỏi kỹ duyên cớ, phải biết họ tên chúng." Thế là Thọ chống gậy đi hỏi, họ tên hai tên lái buôn quả đúng như lời đã nói. Thọ kinh hãi nói: "Việc đã định rồi." Rồi nói với Thực: "Ở chốn u minh vẫn ghét điều ác của con người, đến tối nay tôi mới tin." Thực nói: "Người ta nói đến 'u minh' (cõi khuất và cõi tỏ) là vì nơi khuất có thần, mà thần thì sáng suốt, sao lại không tin được?" Lúc ấy là tháng bảy năm Nguyên Hy thứ nhất đời vua Cung Đế nhà Tấn.
Từ ngày mồng tám đến ngày mồng mười, quả nhiên có gió lớn, sấm sét, mưa to, hai tên lái buôn cùng lúc chìm chết. Lúc đầu nghe lời hai người áo xanh, Thực đã kể riêng với người khác, đến khi ấy có mấy trăm người cùng đến xem. Trong số đó có ông Cảnh Đàm, bảy mươi tuổi, vốn thông thạo chuyện ở vùng này, nói với Thực: "Ở đây có hai con giao, trông như rắn xanh, dài hơn một trượng, thường hiện ra trong sóng, có khi hoá hình dạo chơi trên các bãi cồn, nhưng cũng không mấy khi hại người, hại vật. Hai người áo xanh ông gặp, e chính là hai con giao này vâng mệnh Thượng đế." (Trích Cửu Giang Ký)
Lục Xã Nhi
Lục Xã Nhi là người dân Giang Hạ, thường trồng lúa ở ven sông. Một đêm đi về, dọc đường gặp một cô gái rất xinh đẹp. Cô nói với Xã Nhi: "Hôm qua em từ phía trước huyện tới, nay muốn về trong bến, xin được nghỉ nhờ nhà anh." Nhưng lời nói và vẻ mặt cô đầy lo âu. Xã Nhi bất đắc dĩ dẫn về, đóng cửa cùng ngủ. Chưa ngủ say (?) thì nghe gió dữ, sấm rền, ánh chớp sáng loà. Xã Nhi chỉ thấy cô gái kinh hoàng, giữ thế nào cũng không yên. Chốc lát, sấm nổ ngay trước rèm. Buồng ngủ của Xã Nhi bỗng có vật gì đột ngột phá mở. Nhờ ánh chớp, anh thấy một bàn tay lớn đầy lông chộp cô gái mang đi. Xã Nhi ngã lăn ra đất, ngất đi rồi mới tỉnh lại. Đến sáng, người trong làng lấy làm lạ đến hỏi, Xã Nhi kể chuyện cô gái xin ngủ nhờ. Lát sau có người làng từ bên kia sông sang, kể rằng cách đây chín dặm có một con giao long lớn không đầu, dài hơn trăm trượng, máu chảy tràn mặt đất, xác nằm ngổn ngang mấy mẫu, có đến hàng nghìn hàng vạn chim chóc sà xuống kêu inh ỏi. (Trích Cửu Giang Ký)
Cô gái ở Trường Sa
Ở Trường Sa có một người, không nhớ họ tên, nhà ở ven sông. Con gái ông xuống bãi giặt áo, thấy trong mình có điều khác lạ, nhưng về sau cũng không coi là bệnh tật gì. Rồi cô có mang, đẻ ra ba vật đều giống như tôm cá. Vì là con mình đẻ ra nên cô rất thương, thả vào chậu tắm có nước để nuôi. Ba tháng sau, chúng lớn lên, hoá ra là giao con. Mỗi con đều có tên: con lớn là Đương Hồng, con thứ là Phá Trở, con út là Phác … (?). Một hôm trời mưa dữ, ba con giao cùng lúc bỏ đi, không biết ở đâu. Về sau, mỗi khi trời sắp mưa, chúng lại về. Cô gái cũng biết lúc chúng sắp về, liền ra trông ngóng. Các giao con ngẩng đầu nhìn mẹ hồi lâu rồi lại đi. Nhiều năm sau, cô gái chết. Ba con giao cùng lúc kéo đến mộ khóc suốt ngày mới đi. Nghe tiếng khóc của chúng giống như tiếng chó tru. (Trích Tục Sưu Thần Ký)
Tô Đĩnh
Đời Đường, Tô Đĩnh mới làm đô uý (quan võ coi việc quân và trị an) ở Ô Trình. Ngày rảnh, ông từng cùng các bạn đồng liêu bơi thuyền trên khe, say rượu ngâm vịnh, nhân đó đến chùa Đạo Ky. Trước chùa là chỗ sâu nhất của khe Tráp, nước sâu không đo được, dưới có giao và li (li: một loài rồng không sừng) đời này qua đời khác làm hại người. Đĩnh nhân say đi bộ về từ cầu Lạc Đà, gặp cầu gãy, rơi xuống nước, chìm thẳng tới đáy đầm. Dưới nước có tiếng truyền lệnh cho người đỡ thượng thư (chức quan đứng đầu một bộ) lên. Thế rồi ông từ từ nổi lên mặt nước và được thoát nạn. (Trích Quảng Dị Ký)
Giao đánh nhau
Cuối năm Thiên Bảo đời Đường, ở Hấp Châu có con trâu đánh nhau với giao. Lúc đầu, con giao dưới nước giết rất nhiều người và gia súc. Con trâu ấy nhân lúc xuống uống nước bị giao quấn chặt, lôi thẳng xuống đáy đầm. Dưới nước, chúng cứ thế húc nhau. Mấy ngày sau trâu lên khỏi đầm, nước đầm đỏ lòm. Người bấy giờ cho rằng con giao đã chết. (Trích Quảng Dị Ký)
Con gái họ Hồng
Ở huyện Kỳ Môn, Hấp Châu có đầm Giao. Tục truyền làng Vũ Lăng có cô gái họ Hồng đã hứa gả cho họ Lê ở Bà Dương. Sắp cưới mà chưa định ngày lành, thì có con giao hoá làm đàn ông, mặt mũi giống hệt chàng rể, sắm đủ lễ cưới rồi đón cô đi. Hơn một tháng sau, nhà họ Lê mới đến, biết cô đã bị giao cưới mất, chàng rể bèn tới hang giao tìm vợ. Dọc đường, chàng gặp con giao ấy hoá làm người, dung mạo rất đẹp. Chàng rể ngờ là giao, nhìn thấy nó cười trộm bèn giết đi, quả nhiên nó hiện lại nguyên hình con giao. Chàng đi tiếp đến hang giao, thấy vợ mình cùng một con chó ở bên cạnh, bèn đem cả vợ và chó về. Vừa lên thuyền thì gió mưa ập tới, cây cối đá sỏi bay tung, vợ và con chó đều hoá thành giao bỏ đi. Chàng rể bị gió dữ thổi dạt tới Dư Diêu, mấy năm sau mới về được. Về sau, đạo nhân Hứa Tinh Dương (tức Hứa Tốn, đạo sĩ đời Tấn, từng làm quan ở Tinh Dương, nổi tiếng trừ giao) lại chém giao ở đây và lấy ván bịt kín hang. Ngày nay, những khi trời trong nắng sáng, người ta vẫn còn thấy thấp thoáng. (Trích Hấp Châu Đồ Kinh)
Hồng Trinh
Núi Kê Lung ở phía nam huyện Vụ Nguyên, cách huyện chín mươi lăm dặm, cao một trăm sáu mươi trượng, chu vi mười lăm dặm chín mươi bước, hình như cái lồng gà. Trong niên hiệu Khai Nguyên đời Đường, có con giao long biến thành đạo sĩ. Người đất Hấp là Hồng Trinh theo lễ đệ tử mà thờ làm thầy. Đạo sĩ định chọn đất để ở, đi tìm khắp các núi nổi tiếng. Đến núi Hoàng Sơn, Trinh hỏi: "Núi này thế nào?" Đạo sĩ đáp: "Cứng mà lạnh." Kế đến núi Phi Bố, Trinh lại hỏi, đạo sĩ đáp: "Cao mà không có phụ (trong phong thuỷ, phụ là các núi phụ chầu quanh che đỡ cho núi chính)." Đến núi này, Trinh lại hỏi, đạo sĩ đáp: "Núi này hợp để táng mộ. Người được táng ở đây có thể khiến con cháu làm đến vương hầu, nếu không thì chỉ sinh ra yêu quái mà thôi." Trinh hỏi vì sao, đạo sĩ không nói. Một lần đạo sĩ ngủ trong nhà, Trinh bước vào chỉ thấy một con giao long. Vì thế, khi tỉnh dậy, đạo sĩ từ biệt ra đi, vào đất Bà Dương rồi biệt tăm. Trinh đem hài cốt cha táng ở núi này. Hai năm sau, ở Bà Dương lũ lớn, cuốn trôi mấy nghìn nhà. Trinh vốn ham đạo, thường đốt hương niệm chú, khá có phép thuật, ở làng Hồi Ngọc phía nam Kỳ Môn. Người trong làng bèn đồn rằng hắn biến hoá thần thông. Hắn mưu đồ điều không được phép mong (tức mưu làm vua), ngầm đặt trăm quan, các hào kiệt trong châu đều hưởng ứng. Về sau, châu phát binh đến vây bắt, tóm được mấy chục người, còn Trinh thì rốt cuộc không biết ở đâu. (Trích Thuật Dị Ký)
Giao già
Núi chùa Hổ Khâu ở Tô Châu, người đời nói là lăng của Ngô vương Hạp Lư. Có một hang đá nhô ra dưới vách núi, trông như được đục đẽo, trong có nước sâu không đo được. Có người nói đó là chỗ Tần vương (tức Tần Thuỷ Hoàng) cho đục núi tìm gươm. Trong niên hiệu Vĩnh Thái đời Đường, có một chàng trai đi qua, thấy một người con gái đẹp đang tắm dưới nước. Cô hỏi chàng có muốn cùng chơi không, rồi tiến tới lôi kéo. Chàng trai bèn mặc nguyên quần áo mà xuống, vì thế chết đuối. Mấy ngày sau xác mới nổi lên, toàn thân khô quắt. Dưới đó ắt có con giao già ẩn trong hang, quyến rũ người để hút máu. Người đi cùng đã kể lại sự tình như vậy. (Trích Thông U Ký)
Đầm Vũ Hưu
Thời Tiên chủ nước Thục họ Vương (tức Vương Kiến), triều đình cho sửa sạn đạo (đường gác ván, bám dọc vách núi) ở hang Tà Cốc. Nha tướng (võ quan thân tín trong phủ) ở Phượng Châu họ Bạch, quên mất tên, coi việc ấy. Đến đầm Vũ Hưu, ông thấy một người đàn bà nổi trên mặt nước trôi tới, tưởng là người chết đuối, bèn sai đầy tớ móc vào bờ. Bỗng người ấy hoá thành con rắn lớn, lặn xuống đầm. Ông Bạch cho là điềm chẳng lành, vì thế sinh bệnh. Tôi (tác giả) đọc cho ông nghe bài phú "Chiêu Bắc Khách" của Sầm Tham, trong đó nói: "Phía đông Cù Đường, dưới nước có con giao già nghìn năm, hoá làm đàn bà, áo quần lộng lẫy, trang điểm xinh đẹp, dạo chơi bên bờ nước." Ông Bạch nghe xong mới vỡ lẽ đó là giao, bệnh liền khỏi. Lại có viên hoạn quan Tống Dũ Chiêu tự kể rằng ở bờ sông Liễu Châu, ông bị vài ba người đàn bà vẫy gọi, dân làng hét lên ngăn lại, đó cũng là giao. Lời trong bài phú của Sầm Tham đủ làm chứng cho việc này. (Trích Bắc Mộng Toả Ngôn)
Đánh giao
Thiên Nguyệt Lệnh (thiên trong sách Lễ Ký, chép việc phải làm theo từng tháng) nói tháng cuối thu thì "đánh giao, bắt đà" (đà: một loài cá sấu nước ngọt). Điều đó cho thấy giao thì có thể đánh, còn rồng thì không được đụng tới. Giao là vật thế nào, không ai rõ hình dạng, chẳng phải là có vảy, có bờm và bốn chân sao? Có người nói các loài cù, lệ, giao, uân (?) (đều là những loài thuộc họ rồng) hình như rắn. Một nhà sư phương nam nói hình dạng giao giống con mã hoàng, tức là con đỉa nước, nhớt dãi tanh nhầy, quẫy đuôi quấn người rồi hút máu. Người Thục gọi nó là "rắn mã bán" (rắn vướng chân ngựa), đầu như mèo như chuột, có một đốm (?) trắng. Trong đầm ở thành cổ Hán Châu có rắn mã bán thường hại người. Làng bèn chiêu mộ người dũng cảm để đánh nó. Người ấy bôi thuốc khắp mình, bơi lặn xuống đáy đầm. Con giao liền nhảy lên bãi cát ven nước, cuộn mình quằn quại, kiệt sức. Người trong làng hò reo trợ sức, cuối cùng giết được nó. (Trích Bắc Mộng Toả Ngôn)
Thái Bình Quảng Ký, quyển 425 (hết).
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do triều Thanh theo lệnh vua Càn Long biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video