Thiên 427 — Quyển 427

 Thái Bình Quảng Ký (bộ sách lớn đời Tống, gom chép các truyện ký, truyện lạ từ thời trước), quyển 427. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Mục Hổ, phần hai.

 Phí Trung. Người vợ hổ. Người Kê Hồ.

 Hòn đá xanh biếc. Con giải cắn hổ. Lý Chinh.

 Người dự tuyển đời Thiên Bảo.

 Phí Trung

 Người man (dân tộc thiểu số phương nam) ở Phí Châu, cả tộc đều mang họ Phí. Trong vùng có nhiều hổ, nên theo tục ở đó ai cũng ở nhà sàn cao để tránh hổ. Trong niên hiệu Khai Nguyên (niên hiệu của Đường Huyền Tông, 713–741), Địch Quang Tự làm thứ sử (quan đứng đầu một châu). Cháu nội ông là Bác Vọng sinh ra ở nhà công của quan. Chồng của bà vú nuôi Bác Vọng là Phí Trung, khỏe mạnh, gan dạ, bắn cung giỏi.

 Có lần Phí Trung từ châu mang gạo về nhà, đường núi bị cản trở, chẳng mấy chốc trời đã tối mà đường phía trước còn hơn ba mươi dặm (dặm đời Đường khoảng hơn nửa cây số). Phí Trung sợ khó thoát, bèn lấy con dao mang theo chặt mấy bó củi, đập đá lấy lửa đốt lên để tự giữ mình. Lát sau nghe tiếng hổ gầm vang động cả rừng rậm. Phí Trung lấy khăn chít đầu trùm lên bao gạo, buộc ngang giữa bao như thắt lưng, dựng nó đứng dưới ánh lửa, còn mình thì nhanh nhẹn trèo lên một cây lớn.

 Một lúc sau, bốn con hổ cùng đến. Trông thấy bao gạo, con hổ lớn vồ tới trước. Biết đó không phải người, chúng nhìn nhau im lặng. Con hổ thứ hai dẫn hai con nhỏ đi. Con hổ lớn ở lại một mình bên đống lửa, bỗng nhiên lột da ra, hóa thành một ông già, gối đầu lên tay mà ngủ. Phí Trung vốn khỏe và nhanh nhẹn, trong lòng khá coi thường nó, bèn từ từ xuống cây, bóp chặt cổ họng, kề dao vào cổ. Ông già xin tha mạng.

 Phí Trung trói tay ông lại rồi tra hỏi. Ông nói mình là lão Phí ở thôn bắc, bị phạt làm hổ. Thiên tào (các cơ quan quản lý việc đời trên trời) có cuốn lịch ngày bắt phải ăn thịt người. Đêm nay đúng phần phải ăn Phí Trung, nên khi người ấy vừa tới thì lại chỉ gặp bao gạo, trong lòng rất buồn bực, mới ở lại đây chờ hắn quay lại. Không ngờ lại bị ngài bắt. Nếu không tin, ngài cứ xem cuốn lịch ngày bên hông tôi thì sẽ biết.

 Phí Trung xem lịch xong, hỏi: "Lấy gì cứu ta?" Ông đáp: "Nếu có người cùng họ cùng tên thì cũng có thể thay được. Sau này việc bị phát giác, tôi sẽ chịu phạt thay, chẳng qua bị đói mười ngày thôi." Phí Trung nói: "Nay có Phí Trung ở thôn nam, có thể thay ta được không?" Ông già bằng lòng. Phí Trung cầm tấm da hổ lên ngọn cây trước, rồi mới xuống cởi trói cho ông già.

 Ông già nói: "Ngài cứ buộc chặt mình vào cây. Tôi mà chui vào da rồi thì sẽ không nhận ra ai nữa. Lỡ ngài nghe tiếng gầm mà rơi xuống đất thì ắt bị ăn. Lẽ tự nhiên là thế, chứ không phải tôi trái lời hẹn." Phí Trung từ biệt, lên cây, ném tấm da trả lại. Ông già nhận da, chui vào từ phía chân sau. Trở lại hình hổ rồi, nó gầm lớn mấy chục tiếng mới bỏ đi. Phí Trung được về nhà. Mấy ngày sau, Phí Trung ở thôn nam đang cuốc đất thì bị hổ ăn thịt. (Trích Quảng Dị Ký)

 Người vợ hổ

 Trong niên hiệu Khai Nguyên đời Đường, có một con hổ lấy con gái một nhà nọ làm vợ, dựng nhà ở trong núi sâu mà sống. Qua hai năm, người vợ vẫn không hề biết chồng là hổ. Sau đó bỗng có hai người khách mang rượu đến, bèn cùng nhau uống trong nhà. Chồng dặn vợ: "Mấy người khách này hơi khác thường, cẩn thận đừng nhìn trộm." Lát sau cả bọn đều say ngủ. Người vợ đến xem thì thấy toàn là hổ. Trong lòng nàng vô cùng kinh hãi nhưng không dám nói.

 Một lúc lâu, hổ trở lại hình người, quay về hỏi vợ: "Nàng có nhìn trộm không?" Vợ đáp: "Thiếp vốn chẳng dám rời khỏi chỗ này." Sau đó nàng bỗng nói nhớ nhà, mong được về thăm cha mẹ một lần. Mười ngày sau, chồng mang rượu thịt cùng vợ lên đường. Gần đến nhà vợ thì gặp một chỗ nước sâu. Người vợ lội qua trước. Hổ vừa vén áo lên, vợ đùa: "Sau lưng chàng sao lại thò ra cái đuôi hổ?" Hổ hết sức xấu hổ, bèn không lội qua nữa, rồi chạy vụt đi, không trở lại. (Trích Quảng Dị Ký)

 Người Kê Hồ

 Có một người Kê Hồ (một tộc người sống ở vùng núi phía bắc) ở Từ Châu, sống bằng nghề săn bắn. Cuối niên hiệu Khai Nguyên đời Đường, anh ta đuổi theo một con hươu vào núi sâu. Con hươu chạy gấp, lao vào một gian nhà. Trong nhà có một đạo sĩ (người tu theo Đạo giáo) mặc áo đỏ, tựa án ngồi. Thấy người Kê Hồ, đạo sĩ kinh ngạc, hỏi vì sao đến đây. Người Kê Hồ bèn khai đủ họ tên, nói vừa đuổi theo một con hươu, bất giác vào sâu trong núi, rồi xin lỗi vì đã xông vào.

 Đạo sĩ nói: "Ta là Hổ vương. Thiên đế (vị vua tối cao trên trời) sai ta trông coi việc phân phát thức ăn cho các con hổ. Mỗi con thú đều có phần ứng với nó, không có chuyện oan uổng. Vừa nghe ngươi xưng họ tên, thì ngươi đúng là phần ăn của ta." Ở đầu án có cây bút son, cái chén và sổ sách. Đạo sĩ mở sổ cho người Kê Hồ xem. Anh ta run sợ hồi lâu, một mực xin tha.

 Đạo sĩ nói: "Ta không tiếc gì mà không tha ngươi, nhưng mệnh trời đã định như thế, biết làm sao được? Nếu tha ngươi thì ta mất một bữa ăn. Nhưng ngươi đã gặp được ta, ắt ta sẽ tìm cách cho ngươi thoát." Một lúc lâu sau, ông nói: "Ngày mai ngươi có thể làm một hình người bằng cỏ, lấy áo của mình mặc cho nó, lại mang ba thăng (thăng: đơn vị đo dung tích, đời Đường khoảng 0,6 lít) máu lợn và một tấm lụa, cùng đem đến đây, có lẽ sẽ thoát được."

 Người Kê Hồ chần chừ chưa đi, thì thấy bầy hổ kéo đến chầu. Đạo sĩ phân chia thức ăn cho chúng, rồi chúng tản đi cả. Người Kê Hồ liền lạy hai lạy rồi trở về. Hôm sau, anh mang đồ đến. Đạo sĩ cười nói: "Ngươi biết giữ chữ tín, nên là người tốt." Rồi bảo đặt hình nhân bằng cỏ giữa sân, để máu lợn bên cạnh, sau đó bảo người Kê Hồ trèo lên cây. Từ dưới nhìn lên, chỗ ấy cao hơn mười trượng (trượng: khoảng 3 mét). Đạo sĩ nói: "Đến đó là được rồi. Ngươi nên lấy lụa buộc mình vào cây, nếu không e sẽ bị rơi xuống."

 Rồi đạo sĩ trở vào phòng, hóa thành một con hổ, đi ra sân, ngẩng lên nhìn người Kê Hồ, gầm rống lớn mấy lần, nhảy chồm về phía cây. Biết không thể bắt được người Kê Hồ, nó bèn vồ hình nhân bằng cỏ ném lên cao mấy trượng, rồi đến uống hết máu lợn, vào phòng lại hóa thành đạo sĩ, bảo người Kê Hồ: "Mau xuống đây." Người Kê Hồ xuống, lạy hai lạy. Đạo sĩ bèn lấy bút son gạch tên anh ta trong sổ. Thế là anh thoát nạn. (Trích Quảng Dị Ký)

 Hòn đá xanh biếc

 Cuối niên hiệu Khai Nguyên, ở Du Châu có nhiều hổ. Người ta đặt bẫy, đào hầm, nhưng mãi vẫn không bắt được con nào. Một đêm trăng, có người trèo lên cây nhìn xuống, thấy một con trành (hồn ma người bị hổ ăn thịt, bị hổ sai khiến đi dẫn đường cho hổ) trông như đứa trẻ bảy tám tuổi, không mặc áo, đi nhẹ nhàng, toàn thân màu xanh biếc, đến gỡ bẫy. Đợi nó đi qua, người ấy lại xuống cây đặt lại bẫy (?). Lát sau có một con hổ đi thẳng tới, sập bẫy mà chết. Một lúc lâu sau, đứa trẻ vừa đi vừa khóc quay lại, rồi chui vào miệng hổ. Sáng ra mở xem, thấy trong cổ họng hổ có một hòn đá xanh biếc, to bằng quả trứng gà. (Trích Quảng Dị Ký)

 Con giải cắn hổ

 Năm Thiên Bảo (niên hiệu của Đường Huyền Tông, 742–756) thứ bảy, ở sông thuộc quận Tuyên Thành, có con giải (loài ba ba rất lớn) bò lên. Hổ vồ nó, con giải cắn hổ thành hai vết thương. Hổ tức giận cắn đứt đầu con giải (?), nhưng vết thương của hổ quá nặng nên nó cũng chết. (Trích Kỷ Văn)

 Lý Chinh

 Lý Chinh người Lũng Tây, là con cháu hoàng tộc, nhà ở đất Quắc Lược. Lúc trẻ, Lý Chinh học rộng, giỏi làm văn. Năm hai mươi tuổi, được châu phủ tiến cử lên kinh dự thi, người đương thời gọi ông là danh sĩ. Mùa xuân năm Thiên Bảo thứ mười, ông thi đỗ tiến sĩ (học vị của người đỗ khoa thi do triều đình tổ chức) trong kỳ thi do thượng thư hữu thừa (một chức quan cao trong Thượng thư tỉnh) Dương Một (?) chủ trì. Mấy năm sau, ông được bổ làm úy (quan coi việc trị an, bắt trộm cướp ở một huyện) ở vùng Giang Nam.

 Lý Chinh tính phóng túng, cậy tài mà kiêu ngạo, không chịu hạ mình làm quan nhỏ, nên thường buồn bực không vui. Mỗi lần cùng các đồng liêu dự tiệc, uống đến say, ông nhìn các quan mà nói: "Ta lại phải đứng ngang hàng với các ông!" Đồng liêu ai cũng ghét ông. Đến khi mãn nhiệm, ông lui về nhà, đóng cửa không giao thiệp với ai gần một năm.

 Sau vì cơm áo bức bách, ông sửa soạn hành trang đi về phía đông, chu du vùng Ngô, Sở để cầu cạnh các vị quan đứng đầu các quận. Người Ngô, Sở vốn đã nghe tiếng ông từ lâu, nên khi ông đến, ai cũng mở nhà khách chờ đón, bày tiệc vui chơi hết mức. Lúc ông sắp đi, họ đều biếu tặng hậu hĩnh cho đầy túi. Lý Chinh ở Ngô, Sở gần trọn một năm, nhận được rất nhiều quà biếu.

 Trên đường về phía tây, chưa tới Quắc Lược, ông nghỉ lại ở quán trọ đất Nhữ Phần, bỗng nhiên phát bệnh điên, lấy roi đánh người hầu, người hầu không chịu nổi khổ. Như thế hơn mười ngày, bệnh càng nặng. Không bao lâu, một đêm ông chạy cuồng đi đâu không biết. Đám đầy tớ lần theo dấu chờ đợi, đến một tháng mà Lý Chinh vẫn không trở về. Thế là người hầu dắt con ngựa ông vẫn cưỡi, mang túi đồ của ông trốn đi xa.

 Sang năm sau, Tham người quận Trần làm giám sát ngự sử (quan có nhiệm vụ tra xét, vạch lỗi quan lại), vâng chiếu vua đi sứ Lĩnh Nam, cưỡi ngựa trạm (ngựa của các trạm dịch dọc đường dành cho người đi việc công) đến địa giới đất Thương Ư. Buổi sáng sắp lên đường, viên quan coi trạm thưa: "Trên đường có con hổ dữ ăn thịt người, nên ai đi qua đây, nếu không phải ban ngày thì chẳng dám đi. Nay trời còn sớm, xin ngài tạm dừng xe, nhất quyết không thể đi tiếp." Tham giận nói: "Ta là sứ giả của thiên tử, người ngựa rất đông, thú núi đầm làm hại gì được?" Rồi sai đánh xe đi.

 Đi chưa hết một dặm, quả nhiên có một con hổ từ trong bụi cỏ xông ra. Tham vô cùng sợ hãi. Chốc lát, con hổ lại nấp vào trong cỏ, nói tiếng người: "Lạ thay! Suýt nữa làm hại bạn cũ của ta." Tham nghe giọng nói giống Lý Chinh. Tham xưa kia cùng Lý Chinh thi đỗ tiến sĩ, tình bạn rất sâu, đã xa cách nhiều năm. Bỗng nghe lời ấy, ông vừa sợ vừa lạ, không đoán ra được, bèn hỏi: "Ngươi là ai? Chẳng phải là bạn cũ người Lũng Tây của ta sao?"

 Con hổ rên rỉ mấy tiếng như đang than khóc, rồi nói với Tham: "Ta là Lý Chinh đây. Mong ngài dừng lại một chút, nói với ta vài lời." Tham liền xuống ngựa, hỏi: "Anh Lý, anh Lý, vì sao lại đến nông nỗi này?" Hổ đáp: "Từ khi ta từ biệt ngài, tin tức cách trở đã lâu. Mừng là ngài vẫn khỏe mạnh. Nay ngài lại đi đâu? Vừa rồi thấy ngài có hai viên lại thúc ngựa đi trước, viên quan coi trạm cầm túi ấn dẫn đường, chẳng phải ngài làm ngự sử đi sứ đó sao?" Tham nói: "Gần đây tôi may được đứng vào hàng ngự sử, nay đang đi sứ Lĩnh Nam."

 Hổ nói: "Ngài lập thân bằng văn chương học vấn, địa vị đã lên hàng quan triều đình, có thể gọi là vẻ vang lắm rồi. Huống chi Ngự sử đài (cơ quan giám sát quan lại) trong sạch nghiêm minh, chia nhau xét hỏi trăm quan, nhà vua sáng suốt thận trọng chọn người, nên càng hơn hẳn người thường. Ta mừng cho bạn cũ được ở địa vị ấy, thật đáng chúc mừng."

 Tham nói: "Trước kia tôi với ngài cùng năm thi đỗ, tình giao kết sâu đậm, khác hẳn bạn bè thường. Từ khi cách biệt không được nghe tiếng thấy mặt, thời gian trôi như nước chảy, tôi mong nhớ phong thái của ngài đến mỏi lòng mỏi mắt. Không ngờ hôm nay được nghe ngài nói lời nhớ chuyện cũ. Nhưng vì sao ngài không ra gặp tôi mà lại nấp trong bụi cỏ? Tình bạn cũ lẽ nào lại như thế?" Hổ nói: "Ta nay không còn là người nữa, sao có thể ra gặp ngài được?" Tham liền gặng hỏi đầu đuôi.

 Hổ kể: "Trước kia ta làm khách ở vùng Ngô, Sở, năm ngoái mới trở về. Dọc đường dừng ở Nhữ Phần, bỗng mắc bệnh điên, chạy vào trong núi hang. Chẳng bao lâu ta đã chống cả hai tay xuống đất mà đi. Từ đó thấy lòng mình càng hung dữ, sức lực càng tăng gấp bội. Nhìn xuống cánh tay, bắp đùi thì thấy mọc lông. Lại thấy người đội mũ mặc áo đi trên đường, loài thú chạy, loài chim có cánh bay lượn, loài có lông lao vụt qua, thì đều muốn bắt lấy mà ăn. Đến phía nam đất Hán Âm, vì bụng đói cồn cào, gặp một người béo mập, ta bèn bắt lấy mà nhai, ăn hết ngay. Từ đó coi việc ấy là thường.

 Chẳng phải ta không nghĩ đến vợ con, không nhớ bạn bè, chỉ vì việc làm của ta trái với thần linh (?), một ngày kia hóa thành loài thú, thẹn với người đời, nên đành không ra gặp. Than ôi! Ta với ngài cùng năm thi đỗ, tình giao kết vốn dày. Hôm nay ngài cầm phép nước, làm vẻ vang cho người thân bạn bè, còn ta thì ẩn thân nơi rừng rậm, mãi mãi từ biệt cõi người, nhảy lên mà kêu trời, cúi xuống mà khóc với đất, thân đã hủy hoại thành vô dụng. Đó quả là số mệnh chăng?" Nói rồi nó rên rỉ than thở, gần như không tự kìm được, rồi khóc.

 Tham lại hỏi: "Nay ngài đã thành loài khác, sao vẫn còn nói được tiếng người?" Hổ đáp: "Ta nay hình dạng đã đổi nhưng lòng vẫn còn rất tỉnh, nên vừa rồi lỡ xông ra mạo phạm, vừa sợ vừa hối hận, khó mà nói hết. May mà bạn cũ thương ta sâu sắc, tha cho lỗi vô lễ của ta, đó cũng là điều ta mong mỏi. Nhưng khi ngài từ phương nam quay xe về, nếu ta gặp lại ngài, ắt ta sẽ quên sạch chuyện ngày xưa. Lúc ấy, nhìn thân thể ngài cũng như một miếng thịt trên thớt của ta. Ngài cũng nên bảo người tùy tùng canh phòng nghiêm ngặt, đừng để ta phạm tội, bị kẻ sĩ người quân tử chê cười."

 Hổ lại nói: "Ta với ngài thật là bạn vong hình (bạn thân đến mức quên cả hình thức, địa vị), nay ta có việc muốn gửi gắm, có được không?" Tham nói: "Là bạn cũ từ xưa, sao lại không được? Chỉ tiếc chưa biết là việc gì, xin cứ nói hết cho tôi." Hổ nói: "Ngài chưa hứa thì ta đâu dám nói. Nay ngài đã hứa, ta còn giấu gì nữa. Ban đầu ta ở quán trọ phát bệnh điên, khi ta đã chạy vào núi hoang thì người hầu dắt con ngựa ta cưỡi, mang hết túi áo của ta trốn đi. Vợ con ta còn ở Quắc Lược, đâu ngờ ta đã hóa thành loài khác. Nếu ngài từ phương nam trở về, xin mang thư đến thăm vợ con ta, chỉ nói rằng ta đã chết, đừng nói chuyện hôm nay. Mong ngài ghi nhớ cho."

 Hổ lại nói: "Ta ở đời không có của cải sản nghiệp gì, có đứa con còn nhỏ, thật khó mà tự lo liệu. Ngài đứng trong hàng quan triều đình, vốn giữ phong thái và đạo nghĩa. Tình bạn ngày xưa, người khác sao sánh được? Ta chỉ mong ngài nghĩ đến đứa trẻ mồ côi yếu ớt, thỉnh thoảng giúp đỡ lúc thiếu thốn, đừng để nó chết đói ngoài đường, thế cũng là ơn lớn." Nói xong lại buồn rầu khóc lóc.

 Tham cũng khóc, nói: "Tôi với ngài vui buồn có nhau, vậy thì con ngài cũng là con tôi. Tôi sẽ gắng sức làm theo lời dặn dò ân cần của ngài, còn lo gì không chu đáo." Hổ nói: "Ta có mấy chục bài văn cũ chưa lưu hành ở đời. Tuy có bản thảo để lại nhưng đều đã thất lạc cả. Xin ngài chép lại giúp ta để truyền đi. Thật ra chúng chẳng đáng được xếp vào hàng văn chương của các bậc văn nhân, nhưng cũng quý ở chỗ truyền lại được cho con cháu."

 Tham liền gọi người hầu lấy bút, theo lời hổ đọc mà chép, được gần hai mươi bài, văn chương rất cao, ý tứ rất sâu xa. Tham đọc mà than phục mãi. Hổ nói: "Đó là chí hướng cả đời của ta, đâu dám mong được truyền đời." Lại nói: "Ngài vâng mệnh đi ngựa trạm, hẳn rất gấp gáp. Nay lại để ngài lưu lâu ở đây, ta lo sợ muôn phần. Cùng ngài vĩnh biệt, nỗi hận kẻ người người thú khác đường biết nói sao cho hết." Tham cũng từ biệt nó, hồi lâu mới đi.

 Tham từ phương nam trở về, bèn sai riêng người mang thư cùng lễ vật phúng điếu đến cho con Lý Chinh. Hơn một tháng sau, con Lý Chinh từ Quắc Lược lên kinh, đến cửa nhà Tham xin linh cữu của cha. Tham bất đắc dĩ phải kể rõ đầu đuôi sự việc. Về sau, Tham lấy bổng lộc của mình chia cấp cho vợ con Lý Chinh, nhờ vậy họ khỏi đói rét. Sau này Tham làm quan đến chức binh bộ thị lang (phó quan đứng đầu bộ Binh, chỉ dưới thượng thư). (Trích Tuyên Thất Chí)

 Người dự tuyển đời Thiên Bảo

 Trong niên hiệu Thiên Bảo, có một người dự tuyển (người đã có tư cách làm quan, lên kinh chờ triều đình xét để bổ nhiệm) đi lên kinh. Trên đường trời tối, ông ghé vào phòng sư ở một thôn xin ngủ nhờ. Nhà sư không có ở đó. Lúc ấy trời đã tối mịt, không thể đi nơi khác, ông bèn lên giường ngủ tạm, còn yên ngựa thì để ở phòng khác. Gần sáng, sắp lên đường, ông tình cờ đi dạo quanh trong viện, đến gian nhà đổ nát phía sau, bỗng thấy một cô gái chừng mười bảy, mười tám tuổi, nhan sắc rất đẹp, đang đắp tấm da hổ ngủ say. Người ấy bèn khẽ bước tới, rút tấm da hổ đem giấu đi.

 Cô gái tỉnh dậy, vô cùng kinh sợ. Nhân đó ông lấy nàng làm vợ. Hỏi duyên cớ, nàng nói chạy nạn đến đây ẩn nấp, đã cách nhà rất xa. Ông cho nàng cưỡi một con ngựa khác cùng lên kinh. Khi đã được bổ quan, ông lại đưa nàng cùng đến nhiệm sở. Mấy năm sau mãn nhiệm, đã sinh được mấy đứa con. Một hôm cả nhà cùng đi đường, lại đến chỗ trọ ngày trước. Lần này có nhà sư ở đó, mời vào nghỉ lại.

 Sáng hôm sau, lúc chưa lên đường, ông cười nói với vợ: "Nàng không nhớ đây là chỗ ta với nàng gặp nhau lần đầu sao?" Người vợ giận nói: "Thiếp vốn chẳng phải người, tình cờ lọt vào tay chàng, đã có mấy đứa con, mong không bị chàng ghét bỏ nên mới dám tạm sống cùng. Nay chàng lại chê cười làm nhục thiếp như thế, đâu phải chỉ là một câu nói suông. Hãy trả lại áo cũ cho thiếp, để thiếp đi nơi mình muốn."

 Người ấy mới xin lỗi vì đã lỡ lời, nhưng người vợ vẫn giận không thôi, đòi áo cũ càng gấp. Ông liệu không ngăn được, bèn nói: "Áo của nàng ở gian nhà phía bắc, nàng tự đến mà lấy." Người đàn bà giận dữ, mắt sáng như chớp, cuồng loạn chạy vào gian nhà phía bắc, tìm được tấm da hổ khoác lên người, nhảy mấy cái đã thành một con hổ lớn, gầm rống, ngoảnh lại nhìn một cái rồi nhắm về phía rừng mà đi. Người ấy kinh sợ, dắt con (?) mà đi. (Trích Nguyên Hóa Ký)

 Thái Bình Quảng Ký, quyển 427.

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do triều Thanh theo lệnh vua sưu tập và chép lại).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video