Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn đời Tống, sưu tập các truyện ký, truyện lạ từ xưa), quyển 439. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Mục Súc thú (gia súc và thú vật), phần sáu.
Dê
Dê cắt đuôi dần ở Nguyệt Chi; Dê lớn ở Tây Vực; Dê xanh ở Kế Tân.
Người kiện tụng nước Tề; Lương Văn; Cố Bái.
Phan Quả; Lý Thẩm Ngôn; Họ Dương.
Trần Chính Quan; An Giáp.
Lợn
Tướng quốc nước Yên; Đỗ Nguyện; Đô Mạt.
Lưu Hồ; Cảnh Phục Sinh; Lý hiệu úy.
Thang Ứng; Thư sinh ở An Dương; Kẻ sĩ ở quận Ngô.
Người đồ tể ở Tấn Châu; Nguyên Cát; Thôi Nhật Dụng.
Lý Phần; Người lính ở Từ Châu.
Dê
Dê cắt đuôi dần ở Nguyệt Chi
Nước Nguyệt Chi có giống dê đuôi to. Người ta cắt dần đuôi nó để đãi khách, và đuôi cũng dần tự mọc lại. Lại có chuyện: ở phía bắc nước Đại Tần (tên người Trung Hoa xưa gọi đế quốc La Mã) có giống dê con mọc ra từ trong đất. Người Đại Tần chờ lúc nó sắp nhú lên thì đắp tường vây quanh. Rốn nó dính liền với đất, không thể dùng dao cắt. Họ đánh trống làm nó hoảng sợ thì rốn đứt, rồi nó nhảy nhót, kêu, ăn cỏ, họp thành bầy một hai trăm con. (Trích sách Dị vật chí)
Dê lớn ở Tây Vực
Nhà sư Huyền Trang (?) đến Tây Vực. Trên đỉnh cao của núi Đại Tuyết Sơn có một làng nuôi giống dê to như con lừa. (Trích sách Dậu Dương tạp trở)
Dê xanh ở Kế Tân
Nước Kế Tân có giống dê xanh sống hoang, đuôi màu xanh biếc như lông chim trả. Dân địa phương ăn thịt nó. (Trích sách Dậu Dương tạp trở)
Người kiện tụng nước Tề
Thời Tề Trang Công, có những người như Lý Chinh (?) kiện nhau suốt ba năm mà vụ án vẫn không xử xong. Trang Công bèn sai hai người đem một con dê đến nền xã (đàn thờ thần đất) để thề nguyền. Hai người dắt dê đến, đâm nó, rưới máu ra. Con dê đứng dậy húc vào hai người, khiến họ ngã chết ngay tại chỗ thề. (Trích sách Độc dị chí)
Lương Văn
Đời Hán, người nước Tề là Lương Văn ham chuộng đạo thuật. Nhà ông có đền thờ thần, dựng ba bốn gian nhà. Trên tòa thờ giăng màn đen, thần thường ở trong đó. Hơn mười năm sau, nhân một lần cúng tế, trong màn bỗng có tiếng người nói, tự xưng là Cao Sơn Quân. Thần ăn uống rất khỏe, chữa bệnh có hiệu nghiệm. Văn thờ phụng rất cung kính.
Mấy năm sau, Văn được vào trong màn. Gặp lúc thần say, Văn xin được thấy mặt. Thần bảo Văn: "Đưa tay đây." Văn đưa tay vào, nắm được cằm thần, thấy râu rất dài. Văn quấn dần râu quanh tay rồi bất ngờ kéo mạnh, thì nghe tiếng kêu như dê bị giết. Người ngồi đó kinh hãi đứng dậy, giúp Văn cùng kéo ra. Hóa ra là con dê của nhà ông Công Lộ, đã mất bảy tám năm, không biết lạc ở đâu. Giết con dê đi thì chuyện quái lạ mới dứt. (Trích sách Sưu thần ký)
Cố Bái
Cố Bái là một người hào phóng có thế lực ở đất Ngô. Có lần ông tiễn khách ở đình Thăng Bình. Khi ấy trong tiệc có một vị sa môn (nhà sư) thuộc hạng tầm thường, không chân tu. Có người định giết một con dê. Con dê giật đứt dây chạy đến chỗ nhà sư, chui đầu vào dưới áo cà sa. Chủ nhà sai dắt đi giết. Khi bày thịt nướng ra, người ta cắt phần đầu tiên mời nhà sư ăn.
Nhà sư ăn vào thì thấy miếng thịt nướng chạy đi trong da, đau buốt không chịu nổi. Gọi thầy thuốc đến châm, cắm mấy mũi kim xuyên qua mà miếng thịt vẫn động đậy. Rạch thịt ra xem thì vẫn chỉ là một miếng thịt. Nhà sư từ đó mắc bệnh, kêu như dê, nôn ra bọt, về chùa được ít lâu thì chết. (Trích sách Sưu thần ký)
Phan Quả
Đời Đường, ở kinh đô có người họ Phan tên Quả. Khi chưa đến tuổi nhược quán (hai mươi tuổi, tuổi làm lễ đội mũ trưởng thành), vào thời niên hiệu Vũ Đức, Quả làm một viên lại nhỏ ở sở Đô thủy (cơ quan coi việc sông ngòi, đê điều). Một lần về nhà, Quả cùng mấy thiếu niên ra đồng chơi. Đi ngang bãi mộ, họ thấy một con dê bị người chăn bỏ sót, đứng một mình ăn cỏ. Quả cùng bọn thiếu niên bắt lấy, định đem về nhà. Giữa đường con dê kêu, Quả sợ chủ nghe thấy nên cắt (?) lưỡi nó, đêm đó giết ăn.
Một năm sau, lưỡi Quả dần rút lại rồi mất hẳn. Quả làm đơn xin thôi chức. Huyện lệnh huyện Phú Bình là Trịnh Dư Khánh ngờ là giả dối, bảo há miệng ra xem, thì thấy hoàn toàn không còn lưỡi, gốc lưỡi chỉ còn bằng hạt đậu. Quan hỏi nguyên do, Quả lấy giấy viết ra để trả lời. Khi Quả trình bày đầu đuôi, quan búng ngón tay tỏ ý kinh ngạc, bảo Quả hãy vì con dê mà làm phúc, chép kinh Pháp Hoa. Quả phát lòng tin theo đạo Phật, ăn chay giữ giới không ngớt, vì con dê mà tu phúc.
Một năm sau, lưỡi dần mọc lại, bình phục như cũ. Quả lại làm đơn trình, quan huyện dùng Quả làm lý chính (người đứng đầu một làng, lo việc sổ sách, thuế má). Đến năm Trinh Quán thứ mười tám, Dư Khánh làm Giám sát ngự sử (quan thanh tra, xét hặc lỗi lầm của quan lại), tự kể lại chuyện này như vậy. (Trích sách Pháp uyển châu lâm)
Lý Thẩm Ngôn
Trong niên hiệu Vạn Thọ (?), một người dân ở Trường An là Lý Thẩm Ngôn bỗng mắc bệnh như điên, cứ đòi ăn chung với dê. Người nhà không cách gì ngăn được, mời thầy thuốc chữa cũng không khỏi. Sau đó Thẩm Ngôn bỗng chạy về phía tây gần trăm dặm. Bên đường gặp một bầy dê, ông vội chạy vào giữa bầy. Người đuổi theo vừa tới thì Thẩm Ngôn đã hóa thành một con dê lớn, lẫn trong bầy, không phân biệt được.
Đến khi người nhà kéo đến đông đủ, vừa khóc vừa chọn, thì một con dê lớn tự lên tiếng: "Đem ta về, nhớ đừng giết ta. Ta làm dê sướng lắm, người làm sao sánh được." Người nhà bèn đem về nuôi cho đến hết tuổi trời. (Trích sách Tiêu Tương lục)
Họ Dương
Nhà họ Dương ở Trường An thường có một người đàn bà mặc áo xanh lui tới, không biết từ đâu đến. Mỗi lần lên nhà trên, mụ đến thẳng chỗ các cô con gái mà nói: "Trời sai ta đến làm bạn với các cô." Các cô đều sợ hãi lánh đi. Không được như ý thì mụ ăn nói hỗn láo, làm những việc rất bỉ ổi, có khi trần truồng đi lại khiến người xung quanh phải che mắt. Mụ còn ra ngoài trêu ghẹo đàn ông, hung hăng làm chuyện dâm ô dơ bẩn. Người nhà tìm cách bắt mà mãi không bắt được.
Một hôm, mụ lấy hết áo lót trong túi các cô đem phơi giữa sân. Các cô tức không chịu nổi, mắng chửi hết lời. Mụ bèn tha hồ nói lời xấu xa, phơi bày hết chuyện riêng trong nhà, từng chút nhỏ cũng không sót. Như thế hơn mười ngày. Nhà họ Dương mời thầy cúng dùng bùa phép trừ đuổi, nhưng thầy vừa đi thì mụ lại đến, không ai ngăn nổi. Cả nhà đành dời đi nơi khác để tránh.
Gặp lúc (?) có một người thân của họ Dương từ xa đến, họ kể hết đầu đuôi cho nghe. Người này vốn gan dạ, nên họ để ông ở một mình trong ngôi nhà ấy. Đêm đến ông thắp đèn nằm một mình, người đàn bà quả nhiên tới. Ông giả vờ giữ mụ lại ngủ cùng, rồi lén giấu chiếc giày màu xanh lục mụ mang. Mụ tìm không thấy, lúng túng bỏ đi. Lấy chiếc giày ra xem thì là một cái móng dê.
Ông lần theo dấu tìm đến ngôi chùa ở phía đông nhà, thấy một con dê xanh trường sinh (con vật được phóng sinh, nuôi ở chùa cho đến chết, không ai được giết), móng không có vỏ, đi lại rất khó khăn, chập choạng. Ông chuộc con dê về giết đi, yêu quái từ đó dứt hẳn. (Trích sách Quảng dị ký)
Trần Chính Quan
Trần Chính Quan người đất Dĩnh Xuyên chặt xẻ đầu dê cực kỳ khéo. Trong niên hiệu Thiên Bảo, có người đến thăm, Chính Quan bày rượu và thức ăn đãi khách. Ông đang xẻ đầu dê, vừa hạ dao đâm vào phần ức đã nấu chín (?) thì tạm ngừng đi rửa tay. Lúc ấy cái đầu dê kêu lên mấy tiếng như dê sống. Chính Quan liền thấy tim đập hoảng hốt, mấy ngày sau thì chết. (Trích sách Quảng dị ký)
An Giáp
Ở Bân Châu có người dân họ An, nhiều đời làm nghề giết mổ. Nhà có một con dê cái cùng dê con. Một hôm anh An định mổ dê mẹ, trói lại đặt lên giá. Đúng lúc ấy, con dê con bỗng đến trước mặt anh quỳ hai chân trước xuống, hai mắt rơi lệ. Anh An cũng kinh ngạc, hồi lâu mới đặt dao xuống đất, đi gọi một đứa trẻ đến cùng phụ việc mổ.
Lúc quay lại thì con dao đã biến mất. Hóa ra dê con đã ngậm dao đem đến chân tường rồi nằm đè lên trên. Anh An ngờ bị hàng xóm lấy trộm, lại sợ ra chợ trễ giờ, mà không có con dao nào khác, nên rất cuống quýt. Bỗng anh quay người đá con dê con đứng dậy, thì thấy con dao nằm dưới bụng nó.
Anh An bỗng nhiên tỉnh ngộ, cởi trói dê mẹ, đem cả mẹ lẫn con vào chùa, xin cho làm vật trường sinh. Ít lâu sau, chính anh cũng bỏ vợ con, vào chùa theo Trúc đại sư xuất gia, pháp danh là Thủ Tư. (Trích sách Ngọc Đường nhàn thoại)
Lợn
Tướng quốc nước Yên
Có người phương bắc dâng một con lợn lớn cho tướng quốc nước Yên. Tướng quốc sai người đầu bếp nấu. Lợn chết rồi hiện về trong giấc mộng của tướng quốc nói: "Tạo hóa bắt ta khổ sở mang thân lợn, lại để người ăn thịt ta. Nhờ uy linh của ngài mà ta được hóa kiếp, nay mới được làm Tân bá (vị thần coi giữ bến sông) của nước Lỗ." (Trích sách Phù Tử)
Đỗ Nguyện
Đời Tấn, Đỗ Nguyện tên tự là Vĩnh Bình, người huyện Phù thuộc quận Tử Đồng, nhà rất giàu. Ông có một con trai tên Thiên Bảo, rất mực thương yêu. Năm Thái Nguyên thứ ba, khi lên mười tuổi, Thiên Bảo bỗng mắc bệnh đột ngột mà chết. Mấy tháng sau, lợn nhà đẻ năm con, trong đó một con béo nhất.
Về sau, có vị quan trưởng mới đến nhậm chức, Nguyện định lấy con lợn ấy làm lễ vật biếu, liền bắt đem giết. Bỗng có một vị tỳ khưu (nhà sư đã thọ đủ giới luật) đến trước mặt Nguyện nói: "Con lợn này (?) chính là con trai ông đấy, sao mới hơn trăm ngày mà đã quên nhau rồi?" Nói xong bỗng biến mất. Nguyện tìm kiếm thì thấy vị ấy ở trong lửa bay vút lên không mà đi, mây khí giăng đầy, suốt một ngày mới tan. (Trích sách Pháp uyển châu lâm)
Đô Mạt
Vua nước Toa Xa giết vua nước Vu Điền. Một vị đại nhân (bậc quý tộc có thế lực) của nước Vu Điền là Đô Mạt ra ngoài, thấy một con lợn rừng, định đánh bắt nó. Con lợn bèn nói tiếng người: "Đừng giết ta, ta sẽ vì ngươi mà giết vua Toa Xa." Đô Mạt lấy làm lạ, liền cùng anh em giết vua Toa Xa. (Trích sách Hán ký của Trương Phan)
Lưu Hồ
Đời Hậu Ngụy, ở phường Thực Hóa có người dân thuộc sở Thái thường (cơ quan coi lễ nhạc, tế tự của triều đình) tên là Lưu Hồ. Bốn anh em ông làm nghề giết mổ. Trong niên hiệu Vĩnh An, Hồ giết lợn, con lợn bỗng kêu lên tiếng xin tha mạng, vang khắp bốn bên hàng xóm. Hàng xóm tưởng anh em Hồ đánh nhau, kéo đến xem thì hóa ra là con lợn. Hồ liền bỏ nhà làm chùa Quy Giác, cả nhà đều xuất gia theo đạo. (Trích sách Già lam ký)
Cảnh Phục Sinh
Đời Tùy, ở phía đông huyện Lâm Hoàng, Ký Châu, có người tên Cảnh Phục Sinh, nhà có chút của cải. Năm Đại Nghiệp thứ mười một đời Tùy, mẹ Phục Sinh là bà Trương giấu cha Phục Sinh, lấy hai tấm lụa cho con gái. Mấy năm sau bà mất, đầu thai thành một con lợn nái trong nhà. Lợn đẻ hai con (?), Phục Sinh đều đã ăn thịt hết, từ đó lợn không đẻ nữa. Phục Sinh bèn gọi người đồ tể đến để bán.
Đồ tể chưa kịp bắt đi thì có một nhà sư từ nơi khác đến xin ăn, nghỉ chân ít lâu ở nhà Phục Sinh. Một chú tiểu theo nhà sư vào chuồng lợn chơi, con lợn nói với chú: "Ta là mẹ của Phục Sinh. Vì ngày trước giấu cha nó lấy hai tấm lụa cho con gái, ta mắc tội này nên biến làm lợn nái. Ta đẻ được hai con, đều bị Phục Sinh ăn hết, coi như trả nợ. Trả nợ xong rồi, ta chẳng còn mong gì nữa, vậy mà nó lại gọi đồ tể đến bán ta. Xin chú báo cho nó biết giúp ta."
Chú tiểu kể hết với thầy. Thầy giận nói: "Mày điên quá rồi, lợn làm sao biết nói những lời ấy." Nói rồi đi ngủ. Qua một ngày nữa, lợn gặp chú tiểu lại bảo: "Đồ tể sắp đến rồi, sao không báo cho nó?" Chú tiểu lại thưa với thầy, thầy vẫn không cho. Chốc lát đồ tể đến bắt lợn. Con lợn vượt chuồng chạy ra, chui xuống dưới giường trước mặt nhà sư. Đồ tể đuổi đến tận phòng nhà sư. Nhà sư nói: "Con lợn đã chạy đến nương nhờ ta, nay ta chuộc nó." Rồi bỏ ra ba trăm đồng chuộc lợn.
Sau đó nhà sư mới khẽ hỏi Phục Sinh: "Trong nhà đã từng mất lụa phải không?" Phục Sinh đáp: "Hồi cha tôi còn sống, có lần mất hai tấm lụa." Nhà sư lại hỏi có mấy chị em gái, Phục Sinh nói: "Chỉ có một em gái, gả cho nhà họ Công Thừa ở phía bắc huyện." Nhà sư bèn kể hết những gì chú tiểu đã nghe. Phục Sinh nghe xong khóc không dứt, càng hết lòng chăm nuôi con lợn mẹ. Được mấy ngày, con lợn bỗng tự chết, báo mộng cho con gái rằng nợ đã trả xong, được sinh vào nơi tốt lành, đồng thời khuyên con gái hãy làm thêm việc công đức. (Trích sách Pháp uyển châu lâm)
Lý hiệu úy
Đời Đường, năm Long Sóc thứ nhất, có người ở Hoài Châu đến Lộ Châu mua lợn đem về Hoài Châu bán. Trong số đó có một con lợn đực mua ở Lộ Châu giá ba trăm đồng, đem về Hoài Châu bán cho nhà đồ tể được sáu trăm đồng. Đến tháng mười một mùa đông, ở Lộ Châu có người họ Lý làm hiệu úy (một chức võ quan cấp thấp) đến Hoài Châu thượng phiên (đến lượt đi làm nhiệm vụ canh trực theo ca). Nhân ra chợ định mua thịt ăn, ông thấy con lợn đực ấy đã bị trói bốn chân trước cửa hàng, sắp bị giết.
Thấy viên hiệu úy, con lợn nói: "Mày là con của con gái ta, ta là bà ngoại mày. Ngày trước vì nhà mày nghèo, mẹ mày nhiều lần đến xin, ta không cấp đủ được. Con trai cả của ta không cho, ta thương mẹ con mày nên lén giấu nó cho năm đấu gạo. Nay ta phải làm lợn để đền món nợ ăn cắp ấy. Sao mày không cứu ta?"
Viên hiệu úy hỏi người đồ tể để chuộc lợn, nhưng đồ tể ban đầu không tin. Những người khác không hiểu tiếng con lợn nói, chỉ riêng viên hiệu úy hiểu. Đồ tể bảo: "Nếu quả thật là bà ngoại anh thì tôi cởi trói thả ra, anh hãy nói chuyện thêm với nó trước mặt tôi." Đồ tể cởi trói rồi, viên hiệu úy lại nói với lợn: "Cháu nay đang đến phiên trực một tháng, chưa thể đưa bà về nhà được, chưa biết để bà ở đâu."
Con lợn nói với viên hiệu úy: "Ta nay đã cách một kiếp, lại mang cái thân xấu xa này. Dù mày hết phiên cũng không cần đưa ta về. Mẹ mày hiện còn sống, mày lại là hiệu úy, họ hàng quê nhà thấy ta mang hình này chắc chắn không vui, e làm nhục gia môn nhà mày. Ở chùa nọ có nuôi lợn, dê trường sinh, mày hãy gửi ta vào chùa ấy." Viên hiệu úy lại nói với lợn: "Nếu bà có linh nghiệm thì hãy tự đi trước đến chùa." Con lợn nghe vậy liền tự đi đến chùa.
Các sư trong chùa ban đầu không chịu nhận. Viên hiệu úy kể rõ sự linh nghiệm ấy, cả chùa nghe xong đều thấy hổ thẹn và thương xót, làm chuồng cho lợn ở. Viên hiệu úy còn để lại một tấm chăn dạ nhỏ cho lợn nằm. Sư sãi và người thường tranh nhau đem đồ ăn thức uống cho lợn. Về sau các sư trong chùa cũng đều hiểu được tiếng lợn nói. Hết phiên, viên hiệu úy từ biệt về châu nhà, kể chuyện này với mẹ. Sau đó bà mẹ tự đến thăm con lợn, mẹ con gặp nhau, cùng rơi nước mắt. Đến năm Lân Đức thứ nhất vẫn nghe tin con lợn bình an. (Trích sách Pháp uyển châu lâm)
Thang Ứng
Thời nước Ngô, trên gác của cái đình (trạm nghỉ chân dọc đường cho người đi công cán) ở huyện Lư Lăng, hễ ai ngủ lại là chết. Từ đó, người đi công vụ không ai dám vào đình nghỉ đêm. Người đất Đan Dương là Thang Ứng rất gan dạ, đi công cán (?) đến Lư Lăng, bèn vào đình ngủ. Viên lại thưa là không được, Ứng không nghe, cho hết người theo hầu ra ngoài, chỉ cầm một thanh đao lớn, ở một mình trong đình.
Hết canh ba, bỗng nghe có tiếng gõ cửa gác. Ứng từ xa hỏi ai, bên ngoài đáp: "Bộ quận (viên quan đi tuần xét các vùng thuộc quận) đến thăm hỏi." Ứng cho vào, kẻ ấy nói mấy câu rồi đi. Chốc lát lại có người gõ cửa nói: "Phủ quân (quan thái thú, người đứng đầu một quận) đến thăm hỏi." Ứng lại cho vào, chẳng hề nghi ngờ. Rồi lại có người gõ cửa nói: "Bộ quận và Phủ quân cùng đến." Lúc ấy Ứng mới ngờ là yêu quái, bèn cầm đao ra đón. Thấy hai người đều ăn mặc chỉnh tề cùng bước vào.
Ngồi xong, kẻ xưng là Phủ quân bèn trò chuyện với Ứng, còn kẻ xưng là Bộ quận bỗng đứng dậy. Ứng quay lại, vung đao chém hắn. Kẻ xưng là Phủ quân liền rời chỗ bỏ chạy. Ứng đuổi đến chân tường phía sau đình thì kịp, chém mấy nhát. Rồi Ứng về nằm ngủ. Đến sáng, Ứng dẫn người đi tìm, lần theo vết máu thì bắt được cả hai: kẻ xưng Phủ quân là một con hy già (hy tức là lợn), kẻ xưng Bộ quận là một con ly già (mèo rừng). Từ đó yêu quái dứt hẳn. (Trích sách Sưu thần ký)
Thư sinh ở An Dương
Phía nam thành An Dương có một cái đình không ai ngủ lại được, hễ ngủ lại là bị giết. Có một thư sinh đi ngang qua, ghé vào ngủ. Dân quanh đình bảo: "Chỗ này không ngủ được đâu, trước nay ai ngủ ở đây đều không sống sót." Thư sinh nói: "Không sao, tôi cứ ở." Rồi vào nhà, ngồi ngay ngắn đọc sách, hồi lâu mới nghỉ.
Quá nửa đêm, có một người mặc áo thâm đi đến, đứng ngoài cửa gọi chủ đình. Chủ đình dạ. Kẻ kia hỏi: "Trong đình có người không?" Chủ đình đáp: "Lúc nãy có một thư sinh đọc sách ở đây, vừa mới nghỉ, hình như chưa ngủ." Kẻ kia thở than rồi đi. Lát sau lại có một kẻ đội khăn đỏ đến gọi chủ đình, hỏi đáp y như trước. Kẻ ấy đi rồi thì im phăng phắc.
Thư sinh biết không còn ai đến nữa, liền dậy đến chỗ lúc nãy chúng hỏi, bắt chước gọi chủ đình. Chủ đình cũng dạ. Thư sinh lại hỏi: "Trong đình có người không?" Chủ đình đáp như trước. Thư sinh bèn hỏi: "Kẻ áo đen vừa đến là ai?" Đáp: "Là con lợn nái nhà phía bắc." Lại hỏi: "Kẻ đội khăn đỏ là ai?" Đáp: "Là con gà trống già nhà hàng xóm phía tây." "Còn ngươi là ai?" "Ta là con bọ cạp già." Thế là thư sinh lặng lẽ đọc sách đến sáng, không dám ngủ.
Trời sáng, dân quanh đình đến xem, kinh ngạc hỏi: "Sao riêng ông lại sống được?" Thư sinh nói: "Mau tìm kiếm đem lại đây, tôi cùng các anh đi bắt yêu." Rồi cầm kiếm đến chỗ đêm qua có tiếng đáp, quả nhiên bắt được một con bọ cạp già to bằng cái trống nhỏ, cái ngòi độc dài mấy thước. Ở nhà phía tây bắt được con gà trống già, ở nhà phía bắc bắt được con lợn nái già. Giết cả ba con, từ đó đình được yên ổn. (Trích sách Sưu thần ký)
Kẻ sĩ ở quận Ngô
Đời Tấn, có một kẻ sĩ họ Vương, nhà ở quận Ngô. Trên đường về, đến đất Khúc A thì trời tối, ông kéo thuyền vào bờ, ngay chỗ có con đập lớn. Thấy trên bờ đê có một cô gái chừng mười bảy, mười tám tuổi, ông liền gọi lại ngủ cùng. Đến sáng, ông cởi chiếc chuông vàng buộc vào tay cô, sai người đưa cô về nhà. Đến nơi thì nhà ấy chẳng có cô gái nào cả. Nhân đi ngang qua chuồng lợn, thấy con lợn nái có chiếc chuông vàng buộc ở chân trước. (Trích sách Sưu thần ký)
Người đồ tể ở Tấn Châu
Đời Đường, năm Hiển Khánh thứ ba, Từ Ngọc làm thứ sử (quan đứng đầu một châu) Tấn Châu. Có một người đồ tể ở ngõ phía đông chợ giết một con lợn. Lợn đã tắt thở, đem nhúng nước sôi cạo, da lông đều rụng sạch, chết đã nửa ngày. Đồ tể (?) giết thêm mấy con lợn khác, chưa kịp mổ xẻ. Đến sáng, hắn lấy dao rạch bụng, vạch một đường dài dưới bụng, dao chưa vào đến ruột thì con lợn bỗng đứng dậy chạy ra cửa, chạy thẳng sang phía tây chợ, chui vào nằm dưới giường trong cửa hàng của một người buôn bán.
Người trong chợ tranh nhau đến xem. Đồ tể cầm dao chạy đuổi theo. Người xem hỏi nguyên do, đồ tể đáp: "Cả đời tôi giết lợn, chưa từng nghe thấy chuyện như thế này." Hắn vẫn muốn bắt lợn đem về. Mấy trăm người xem đều giận dữ trách mắng đồ tể, tranh nhau bỏ tiền chuộc con lợn. Mọi người cùng dựng một ngôi tháp để nuôi nó. Da lông lợn mới mọc lại; chỗ vết thương dưới cổ và dưới bụng lành rồi thành một cục thịt lớn, to cỡ cánh tay. Nó ra vào qua lại không làm bẩn chỗ ở, tính ưa sạch sẽ, không giống những con lợn khác. Đến năm thứ bốn mươi lăm (?) nó mới chết. (Trích sách Pháp uyển châu lâm)
Nguyên Cát
Đời Đường, trong niên hiệu Trường An, người Dự Châu là Nguyên Cát ở huyện Nhữ Dương, nuôi một con lợn nái hơn mười năm. Một sáng con lợn biến mất. Nó đến Nhữ Dương hóa thành một người đàn bà chừng hai mươi hai, hai mươi ba tuổi, rất có nhan sắc, đến cửa một nhà giàu nói: "Tôi là nàng dâu mới, không biết đi đâu về đâu, nghe nói nhà này cần người hầu nên đến xin." Chủ nhà ưng ý, mời ở chung với con gái mình.
Người đàn bà ấy rất giỏi chải tóc, trang điểm, ăn mặc. Hễ có tiền là đi mua rượu và mua son phấn, ngoài ra không mua gì khác. Về sau, cô uống rượu quá chén với bọn trai trẻ, vào rừng nằm say, thì lại hiện nguyên hình lợn nái, hai má vẫn còn dính son phấn. (Trích sách Quảng cổ kim ngũ hành ký)
Thôi Nhật Dụng
Trong niên hiệu Khai Nguyên, Thôi Nhật Dụng làm thứ sử Nhữ Châu. Dinh thự ở đó từ lâu bị coi là nhà dữ, xưa nay không ai ở. Nhật Dụng đến, sửa sang quét dọn rồi vào ở, chẳng chút ngờ ngại. Đêm ấy, Nhật Dụng thắp đèn sáng, ngồi một mình ở nhà chính. Quá nửa đêm, có mấy chục người mặc áo đen từ cửa đi vào, đến dưới thềm chỗ ông ngồi, trong đó có kẻ què, có kẻ chột.
Nhật Dụng hỏi: "Các người đến đây làm gì?" Kẻ què tự trình bày: "Bọn chúng tôi vì tội nghiệp (tội lỗi gây ra từ kiếp trước) mà đều phải mang thân lợn. Chúng tôi được người ta phóng sinh, tản ra ở các chùa, gọi là lợn trường sinh. Nhưng chúng tôi vốn chẳng thích kiếp này, phải chịu đủ thứ dơ bẩn, cầu chết cũng không được. Thường muốn bày tỏ với người ta, nhưng ai thấy cũng sợ. Nay gặp lúc tướng công (cách tôn xưng quan lớn) làm quan ở quận này, chúng tôi đến xin được thoát khỏi thân này để chuyển kiếp." Nhật Dụng bảo: "Nếu quả thật như vậy thì chẳng khó gì." Bọn họ đều lạy tạ rồi đi.
Hôm sau, các thuộc quan đến gặp, ai cũng kinh ngạc thấy ông vẫn vô sự. Làm việc ở nha môn xong, ông sai đầy tớ đi bắt hết lợn trường sinh ở các chùa về. Đem đến nơi, thấy có con què, có con chột, không khác gì những kẻ đã gặp đêm trước. Ông thở dài lấy làm lạ hồi lâu, sai quan Tư pháp (viên quan coi việc hình án) làm giấy tờ (?), rồi giết lợn, bán thịt lấy tiền làm kinh, đúc tượng, còn xương thì đem chôn.
Hôm khác, bọn họ lại đến tạ ơn, ai nấy đều mang dáng thiếu niên, nói: "Nếu không gặp tướng công thì chúng tôi còn phải ở trong đường ác mười năm nữa. Không có gì báo đáp, nay xin dâng một thanh kiếm báu, mỗi thanh (?) đáng giá nghìn vàng, có thể trừ điều chẳng lành, dập tắt tai họa hung dữ." Họ đặt kiếm trước giường, lạy hai lạy rồi đi. Nhật Dụng hỏi: "Bao giờ ta được thăng quan?" Đáp: "Trong vòng hai ngày ngài sẽ làm Doãn (quan đứng đầu một phủ lớn) phủ Thái Nguyên." Ông lại hỏi có được làm tể tướng không thì họ im lặng không đáp. (Trích sách Quảng dị ký)
Lý Phần
Tú tài (người đọc sách đi thi) Lý Phần người huyện Thượng Ngu, Việt Châu, tính ưa chốn vắng lặng, thường ở trên núi Tứ Minh. Dưới núi có trang trại của ông lão họ Trương, nhà giàu, nuôi nhiều lợn. Cuối niên hiệu Thiên Bảo, vào đêm Trung thu, Phần dạo bước dưới trăng trong sân, gảy đàn tự vui. Bỗng nghe ngoài cửa có tiếng khen ngợi, ông hỏi: "Ai mà đêm khuya đến viện trên núi này, xin cho biết danh tính."
Chợt có tiếng một cô gái cười nói: "Chỉ mong được xem tài đàn tuyệt diệu của Trường Khanh mà thôi." (Trường Khanh là Tư Mã Tương Như đời Hán, nổi tiếng nhờ tiếng đàn làm say lòng người đẹp; ở đây ví Lý Phần.) Phần mở cửa nhìn thì thấy một người đẹp tuyệt trần, chỉ có điều miệng cô hơi có màu đen. Phần hỏi: "Nàng chẳng phải là thần tiên sao?" Cô gái đáp: "Không phải. Thiếp là con gái nhà họ Trương dưới núi. Tối nay nhân cha mẹ tạm sang thôn phía đông, thiếp lén đến đây gặp riêng chàng, mong chàng đừng trách."
Phần vui vẻ nói: "Nàng đã có lòng đoái đến thì cứ thong thả ở lại." Cô gái bèn bước lên thềm, chuyện trò, cười đùa, lời lẽ dí dỏm đến Phần cũng không theo kịp. Đêm khuya, hai người đi ngủ, hết mực quấn quýt. Chẳng bao lâu gà sáng gáy, cô gái dậy từ biệt. Phần tiếc không muốn chia tay, lén lấy một chiếc giày dạ xanh của cô giấu vào rương áo.
Lúc ấy Phần tựa gối giả vờ ngủ. Cô gái vuốt ve Phần, khóc lóc xin lại chiếc giày, nói: "Xin chàng đừng giữ nó, tối nay thiếp sẽ lại đến. Nếu chàng giữ lại, thiếp ắt phải chết." Phần không chịu, cô gái gào khóc bỏ đi. Phần dậy nhìn, thấy trước giường có máu tươi nhỏ giọt (?) ra tận ngoài cửa. Phần lấy làm lạ, mở rương xem chiếc giày dạ xanh thì chỉ là một cái vỏ móng lợn.
Phần hoảng sợ, lần theo vết máu đến chuồng lợn nhà họ Trương trước núi, thấy một con lợn nái bị khoét mất một vỏ móng ở chân sau. Con lợn nhìn Phần, nhắm mắt gầm gừ, như có vẻ giận dữ. Phần đem chuyện kể với ông lão họ Trương, ông liền giết con lợn. Phần bèn bỏ viện trên núi, đi chơi nơi khác. (Trích sách Tập dị ký)
Người lính ở Từ Châu
Đời Hậu Đường, trong niên hiệu Trường Hưng, ở một doanh trại quân Từ Châu định nấu một con lợn nái, hẹn hôm sau sẽ giết. Đêm ấy con lợn báo mộng cho chủ: "Ngươi đừng giết ta, cái thai trong bụng ta không phải lợn. Nếu ngươi nhớ lời ta, ta sẽ cho ngươi giàu có sung túc." Đến sáng, người chủ quên mất mà giết lợn. Trong bụng quả có một con voi trắng nhỏ, chỉ chừng năm tấc, hình thể đã đủ cả, ngà sáng óng ánh. Người chủ lúc ấy mới tỉnh ngộ thì đã không kịp nữa.
Cả doanh trại xôn xao, ai cũng biết chuyện. Việc được báo lên viên Đô hiệu (võ quan chỉ huy trong quân), ông ta niêm phong con voi nhỏ lại, trình lên Tiết độ sứ (quan nắm cả quân sự lẫn hành chính một vùng) là Lý Kính Chu. Người đương thời không ai đoán được đó là điềm gì, nhưng rốt cuộc cũng không có tai vạ gì xảy ra. (Trích sách Ngọc Đường nhàn thoại)
Thái Bình quảng ký, quyển 439.
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh sai biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video