Thiên 44 — Quyển 44

 Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn sưu tập truyện kể đời trước, biên soạn đầu đời Tống, trong niên hiệu Thái Bình Hưng Quốc), quyển 44

 Loại Thần tiên, phần 44

 Điền tiên sinh — Mục Tướng Phù — Phòng Kiến

 Tiêu Động

 Điền tiên sinh

 Điền tiên sinh là một vị đại tiên ở trong động Cửu Hoa. Trong năm Nguyên Hòa (niên hiệu vua Đường Hiến Tông, 806–820), ông mở một lớp học nhỏ ở thôn Bà Đình, châu Nhiêu, dạy hơn mười đứa trẻ trong thôn. Người ta không ai biết ông là thần tiên.

 Thứ sử (quan đứng đầu một châu) châu Nhiêu là Tề Thôi gả con gái cho Lý sinh, một người đi thi tiến sĩ (kỳ thi lớn ở kinh đô để chọn người làm quan). Vài tháng sau nàng có thai. Lý sinh lên Trường An (kinh đô nhà Đường) dự thi. Người vợ có mang sắp sinh ở nhà sau trong dinh châu, thì nằm mơ thấy có thần trách nàng làm chỗ ấy tanh hôi máu me, đuổi nàng đi. Tề Thôi xưa nay không tin thần thánh, nên nàng không dám nói, cũng chưa kịp dọn đi chỗ khác. Đến khi sinh xong, nàng bị kẻ ghét mình hãm hại, tai mũi chảy máu mà chết. Người nhà quàn tạm quan tài bên đường cái quan, đợi khi Tề Thôi mãn nhiệm thì đưa về phương bắc.

 Năm sau, Lý sinh thi trượt, trở về châu Nhiêu. Trời đã chiều tối, ở ngoài đồng, chàng gặp vợ. Nàng kể chuyện mình bị thần hại, rồi nói: "Chàng hãy đến lớp học trong thôn Bà Đình, thưa chuyện với Điền tiên sinh, xin thần lực của ông, may ra thiếp sống lại được."

 Lý làm đúng như lời, tìm đến lớp học trong thôn. Gặp tiên sinh, chàng quỳ gối lết tới, đầu và mình phủ phục sát đất, khẩn thiết kể lại sự việc, xin đại tiên rủ lòng thương mà cứu. Ban đầu tiên sinh một mực từ chối. Lý cứ dập đầu kêu xin mãi, nước mắt nước mũi ròng ròng, từ sáng đến đêm không chịu ngồi. Học trò về hết, tiên sinh mới nói: "Thành khẩn đến thế này thì ta còn tiếc gì nữa (?). Chỉ tiếc là không báo cho ta sớm, 'nhà cửa' (ý nói thể xác) đã hư nát rồi. Nhưng thôi, ta sẽ thử tìm cách xử trí."

 Ông liền từ nhà đi ra hơn trăm bước, vào trong một rừng dâu. Đêm đã tối mịt, bỗng nhiên sáng rực như ban ngày, hiện ra một dinh phủ lớn, cổng cao, nghi vệ (lính hầu và cờ quạt nghi trượng) đứng dày đặc. Tiên sinh đội mũ báu, khoác áo choàng màu tía, ngồi trước án, oai nghi như bậc vua chúa. Ông truyền lệnh gọi các thần cai quản địa phương. Chốc lát có hơn mười đội, mỗi đội hơn trăm kỵ mã, chạy tới, ai nấy đều cao hơn một trượng (khoảng ba mét). Viên quan lo việc dẫn khách xướng tên đưa vào: "Thần núi Lư Sơn, thần ven sông, thần hồ Bành Lễ… đã tới."

 Tiên sinh hỏi: "Con gái quan thứ sử vì sinh nở mà bị kẻ hung bạo giết chết, việc ấy các ngươi có nghe không, sao không xét xử?" Các thần đáp: "Vụ án không có ai đứng ra kiện, nên chưa phát giác mà trị tội được. Nay kẻ gây hại là Bà Dương vương Ngô Nhuế. Dinh thứ sử vốn là chỗ hắn ở, hắn giận việc sinh nở làm tanh dơ nên ra tay hung bạo." Liền đó lại bắt Ngô Nhuế, gửi công văn lên Thiên tào (nha môn trên trời) rồi đem giết.

 Tra sổ thì thấy vợ Lý sinh số mệnh còn ba mươi hai năm, lẽ ra sẽ sinh hai trai ba gái. Tiên sinh hỏi: "Thể xác đã hư nát, làm sao đây?" Có một viên lại già thưa: "Xưa đời Đông Tấn, ở đất Nghiệp có một người bị bắt chết nhầm, thể xác đã hư mà lẽ ra phải được sống lại, giống hệt việc này. Khi ấy Cát tiên quân (tức Cát Huyền, vị tiên nổi tiếng thời Tam Quốc) xét xử, cho gom đủ hồn lại làm thân, chẳng khác gì thân cũ, chỉ là đến ngày hết thọ thì không để lại xác mà thôi."

 Tiên sinh chấp thuận, liền cho đòi hồn phách của vợ Lý về, hợp lại thành một thể, lấy keo thần bôi vào. Viên lại nói: "Đại vương ra lệnh cho trở về cõi sống thì sống lại ngay (?)." Thấy có bảy tám người đàn bà giống hệt vợ Lý, viên lại dẫn tới, đẩy cho nhập lại làm một. Có thứ thuốc như mạch nha loãng, đem bôi khắp người nàng.

 Trong chốc lát, quan lại tan hết, chỉ còn Lý sinh, vợ chàng và Điền tiên sinh ở giữa rừng dâu. Vợ chồng Lý sinh khẩn thiết tạ ơn. Tiên sinh dặn: "Chỉ nói là tự nhiên sống lại, đừng nói gì nhiều." Rồi không thấy tiên sinh đâu nữa. Lý cùng vợ về nhà. Về sau tuổi thọ của nàng và số con trai con gái sinh ra đều đúng như lời đã nói. (Trích từ sách Tiên truyện thập di)

 Mục Tướng Phù

 Mục Tướng Phù là cháu của Cấp sự trung (chức quan cao ở triều, có quyền xem xét và bác lại chiếu chỉ, tấu chương) Mục Nhân Dụ đời Đường. Từ nhỏ ông đã ham học, không màng danh lợi, chẳng ngó tới bổng lộc của đời, mà vào sâu trong đất Quan Trung (vùng quanh kinh đô Trường An) (?), sống phóng khoáng, buông thả theo ý mình. Không biết thầy ông là ai, nhưng ông đã có được phép thổ nạp (thở ra hít vào theo cách riêng để điều khí, một phép dưỡng sinh tu tiên) và phép nội tu (tu luyện tinh khí bên trong thân). Ông thích uống rượu, sống thanh cao nhàn tản, coi đời bằng nửa con mắt, không ai lường được ông.

 Ông Diêu, chủ một quán rượu ở Chợ Đông thành Trường An, là bạn thân của ông. Thỉnh thoảng ông qua lại nhà ấy, cùng uống rượu bàn chuyện đạo suốt ngày thâu đêm. Một hôm ông Diêu bỗng chết đột ngột, cả nhà hoảng sợ, sai người chạy đi tìm Tướng Phù; đến đêm ông mới tới. Lúc ấy Diêu đã tắt thở hẳn, còn Tướng Phù thì đang say. Người nhà khóc lóc kể lại, ông cười nói: "Cứu được, đừng vội lo sợ."

 Ông bèn cởi áo, nằm chung chăn với Diêu, dặn người nhà nấu nước sâm và cháo loãng chờ sẵn, không được khóc lóc kêu la, đợi gọi thì phải thưa ngay. Rồi ông tắt đèn đi ngủ. Mọi thứ im phăng phắc, đến nửa đêm ông mới bảo thắp đèn lên xem, thì Diêu đã ngồi dậy. Cho uống ít nước sâm, hồi lâu sau lại cho ăn cháo, Diêu mới nói được:

 "Vừa rồi tôi bị ba bốn sứ giả mặc áo vàng đặt lên ngựa chở đi về phía tây rất nhanh. Đường đi mờ mịt như dưới ánh trăng nhạt. Một lúc sau có ánh sáng đỏ như mặt trời mọc chiếu lên con đường. Bọn áo vàng càng giục ngựa gấp hơn. Liền nghe có tiếng truyền hô: 'Thái Ất (vị thần tôn quý bậc nhất trên trời theo Đạo giáo) có sắc lệnh, sai binh trời đưa về!' Ngoảnh lại thì thấy kỵ binh, cờ xí dày đặc, xếp thành hàng ngũ. Con ngựa tôi cưỡi và bọn áo vàng chạy tán loạn, không biết đi đâu mất. Lại có một người áo đỏ dẫn tôi trở về."

 Từ đó Diêu khỏe lại như xưa. Còn Tướng Phù thì lánh đi, không biết đi đâu.

 Hiên Viên tiên sinh ở núi La Phù là bậc có đạo. Trong năm Đại Trung (niên hiệu vua Đường Tuyên Tông, 847–860), ông được vua vời vào kinh. Đến kinh, ông liền sai người đi tìm Tướng Phù, nhưng Tướng Phù đã lánh đi rồi. Tiên sinh nói: "Mục xử sĩ (người có tài đức nhưng ở ẩn, không ra làm quan) là tiên đấy, tên tuổi đã được xếp trên cả Cửu Thanh (chín tầng trời thanh khiết của cõi tiên) rồi. Đừng lấy chuyện ham rượu say sưa mà chê ông ấy; đó thật ra là 'hòa quang hỗn tục' (giấu bớt ánh sáng của mình, hòa lẫn vào đời thường cho người ta không nhận ra) mà thôi." Ở vùng Hoài, Chiết, ông để lộ khá nhiều dấu vết kỳ lạ, người ta tai nghe mắt thấy. Ông là hạng người như Tả Nguyên Phóng (tức Tả Từ, đạo sĩ có phép lạ thời Tam Quốc) và Cát Hiếu Tiên (tức Cát Huyền). (Trích từ sách Thần tiên thập di truyện)

 Phòng Kiến

 Thanh Hà công Phòng Kiến sống ở quận Hàm Sơn. Tính ông chuộng điều kỳ lạ, ưa đạo Huyền (tức Đạo giáo). Ông thường theo đạo sĩ học bùa Lục Giáp (loại bùa sai khiến sáu vị thần Giáp trong Đạo giáo) và Cửu chương chân lục (sổ phù lục ghi tên thần tiên và bùa chú, cấp cho người nhập đạo), cả thảy hơn hai mươi năm.

 Sau đó ông đi về phương nam chơi núi Hành Sơn, gặp một đạo sĩ cốt cách sáng sủa thanh tú. Đạo sĩ trò chuyện với Kiến, kể về chốn đô thành của tiên ở cõi Thượng Thanh (một tầng trời cao của cõi tiên) và những chuyện linh dị ở Bồng Lai, Phương Trượng (những núi tiên trong truyền thuyết, ở ngoài biển), việc nào cũng như chính mình từng trải qua. Kiến lấy làm lạ.

 Hơn mười ngày sau, Kiến từ Hành Sơn đi Nam Hải. Đạo sĩ bảo Kiến: "Ta từng ở trọ tại Nam Hải, đến nay đã mười năm. Khi ấy có một viên hoạn quan họ Lý, gọi là Lý hầu, trông coi quân đội ở đó. Lý hầu tặng ta một món ngọc, nay ta cho anh, anh nên quý giữ." Kiến nhận được thì mừng lắm, rồi từ biệt ra đi.

 Mùa thu năm ấy, Kiến đến Nam Hải. Một hôm ông đi dạo một mình ở quán Khai Nguyên (quán: đền của đạo sĩ). Ở hiên phía bắc của quán có hai pho tượng chân nhân (bậc tu đạo đã đắc đạo thành tiên) đắp bằng gạch trát vữa. Pho ở phía đông là Tả chân nhân (vị chân nhân bên trái). Nhìn kỹ dáng tượng bên trái, quả đúng là vị đạo sĩ đã gặp ở Hành Sơn. Kiến lấy làm lạ, than thở hồi lâu. Lại thấy trên mũ của tượng bên trái đã mất cây trâm.

 Lúc ấy có mấy đạo sĩ ở trong quán. Kiến kể hết sự việc, rồi lấy cây trâm ngọc ra cho họ xem. Các đạo sĩ kinh ngạc nói: "Năm xưa có viên hoạn quan Lý hầu coi quân ở Nam Hải, từng dùng hai cây trâm ngọc để trang sức cho tượng hai vị chân nhân bên trái và bên phải. Đến nay đã gần mười năm, và cây trâm của tượng bên trái mất cũng đã mười năm. Cây trâm anh có được quả đúng là nó." Kiến lấy làm lạ, bèn trả cây trâm ngọc lại cho các đạo sĩ. (Trích từ sách Tuyên thất chí)

 Tiêu Động

 Tiêu Động là đạo sĩ ở quán Linh Đô trên núi Vương Ốc. Ông dốc lòng học luyện thần đan (thuốc tiên nấu luyện trong lò, uống vào thì thành tiên), mấy năm trời rốt cuộc chẳng thành. Chẳng bao lâu sau, ông gặp một vị thần nhân truyền cho bí quyết luyện đại hoàn đan (thứ đan tiên bậc cao nhất). Thần nhân nói: "Phép tắc chỉ có thế thôi. Nhưng còn phải tìm được một người đồng lòng, để hai người hỗ trợ nhau một trong một ngoài, rồi mới luyện thành. Sao không đi tìm người ấy?"

 Động bèn đi khắp thiên hạ, qua Ngũ Nhạc (năm ngọn núi lớn linh thiêng của Trung Hoa) và Tứ Độc (bốn con sông lớn: Trường Giang, Hoàng Hà, sông Hoài, sông Tế), các núi nổi tiếng, những chốn kỳ lạ, kinh thành, làng xóm; nơi nào người ta tụ họp đông đúc ông cũng đến hết. Trải hơn mười năm vẫn không tìm được người ấy.

 Đến năm Trinh Nguyên (niên hiệu vua Đường Đức Tông, 785–805), Động từ Chiết Đông đến Dương Châu, tới đập Sính Đình, buộc thuyền ở một nhà trọ. Lúc ấy hàng vạn chiếc thuyền chen chúc bên bờ sông. Khi đập mở, thuyền tranh đường lên xuống, chèn ép nhau hồi lâu, người lái thuyền ra sức xô đẩy. Ông thấy có một người bị thuyền bất chợt kẹp vào tay phải, gần gãy cả tay, người đứng xem ai cũng rùng mình. Vậy mà người ấy sắc mặt không đổi, cũng không rên một tiếng, thong thả trở về thuyền ăn uống như thường. Động hết sức kinh ngạc, mừng thầm: "Đây chẳng phải là trời giúp ta sao?"

 Hỏi tên, người ấy đáp là Chung Vô Vi. Động bèn kết giao, hai người bàn chuyện đạo rất vui vẻ, từ đó không rời nhau. Rồi cùng về núi Vương Ốc. Động lấy bí quyết luyện hoàn đan (đan tiên) ra cho xem. Vô Vi cùng ông nghiền ngẫm, thêm hai ba năm nữa, tu hành hết mực.

 Động nói với Vô Vi: "Đêm làm lễ hành đạo, ta sẽ làm phép hộ trì, anh phải cẩn thận giữ lò luyện đan. Chỉ cần đến canh năm (khoảng 3–5 giờ sáng) mà anh không nói một lời nào, thì hai ta sẽ nắm tay nhau bay lên trời." Vô Vi đáp: "Tôi tuy không có tài gì khác, nhưng nhịn hẳn không nói thì anh biết tôi làm được mà."

 Bèn đến ngày thứ mười (?) lập đàn tế, đốt lò vàng, sửa sang lò đan. Động đi vòng quanh đàn làm lễ, đọc bộ hư (lối vừa bước theo nghi thức vừa ngâm tụng kinh từ trong lễ Đạo giáo). Vô Vi ngồi ngay ngắn chắp tay trước lò thuốc, trong lòng thề dù chết cũng không nói.

 Sau canh một (khoảng 7–9 giờ tối), bỗng thấy hai đạo sĩ từ trên trời xuống, bảo Vô Vi: "Thượng đế sai hỏi ngươi có muốn thành đạo không?" Vô Vi không đáp. Lát sau lại thấy một đám tiên, tự xưng là Vương Kiều, An Kỳ (những vị tiên nổi tiếng thời cổ)…, nói: "Vừa rồi Thượng đế sai người hầu cận hỏi ngươi, sao ngươi không đáp?" Vô Vi vẫn không nói.

 Một lúc sau, thấy một người con gái chừng mười sáu tuổi, dung nhan đoan trang xinh đẹp, giọng nói êm dịu, lụa là rực rỡ, hương thơm nồng nàn lan khắp mặt đất. Nàng đi quanh quẩn hồi lâu, trêu ghẹo Vô Vi, Vô Vi cũng chẳng ngó tới. Bỗng có hơn mười loài hổ, sói, mãnh thú gầm thét nhảy chồm, há miệng nhắm vào Vô Vi; Vô Vi cũng không động đậy.

 Lát sau lại thấy ông bà tổ tiên, cha mẹ và những người thân đã mất đều đứng trước mặt, nói: "Ngươi thấy ta, sao lại không nói gì?" Vô Vi nước mắt chảy ròng ròng, nhưng rốt cuộc vẫn không nói. Chốc lát lại thấy một con dạ xoa (loài quỷ dữ) cao ba trượng, mắt đỏ lóe như chớp, miệng đỏ như máu, tóc đỏ dựng đứng như cây sào, răng như răng cưa, móng như móc câu, xông thẳng vào Vô Vi. Vô Vi vẫn không động.

 Rồi có một người mặc áo vàng dẫn hai tên sai dịch đến, bảo Vô Vi: "Đại vương đòi ngươi. Nếu không muốn đi thì chỉ cần nói ra lý do là được miễn." Vô Vi không nói. Người áo vàng liền quát hai tên sai dịch: "Lôi nó đi!" Vô Vi đành phải đi theo.

 Chốc lát đến một dinh quan, nói là của Bình Đẳng vương (một trong mười vị vua cai quản cõi âm, xét xử tội lỗi người chết). Vua ngồi quay mặt về hướng nam, tựa vào ghế, oai nghi rất nghiêm, lớn tiếng bảo Vô Vi: "Ngươi chưa đến lúc phải tới đây. Nếu ngươi nói được một lời tự bào chữa thì sẽ thả cho về." Vô Vi không đáp. Bình Đẳng vương lại sai dẫn vào ngục xem những kẻ đang chịu tội, thảm khốc đau đớn muôn hình nghìn vẻ. Khi trở ra, vua lại bảo: "Nếu ngươi không nói thì sẽ phải vào chỗ ấy." Vô Vi trong lòng tuy sợ hãi, nhưng rốt cuộc vẫn không nói. Bình Đẳng vương phán: "Cho nó đầu thai làm kiếp khác, không được thả về chỗ cũ."

 Từ đó Vô Vi tâm trí mê muội, lặng lẽ không biết gì nữa. Bỗng chốc lại thấy mình đầu thai vào nhà một người quyền quý họ Vương ở Trường An. Khi còn trong bụng mẹ, anh vẫn nhớ lời thề cũ là không nói. Sinh ra, tướng mạo đầy đủ, chỉ có điều không biết khóc. Đến lễ ba ngày và lễ đầy tháng, nhà mở tiệc lớn mời họ hàng khách khứa, bày nhiều đàn ca. Vú nuôi bế đứa bé ra giữa mọi người, ai nấy thay nhau nựng nịu. Cha mẹ bảo nhau: "Con ta sau này ắt là người sang trọng." Bèn đặt tên là Quý Lang (cậu bé sang quý).

 Đứa bé ngày càng thông minh, chỉ có điều không biết khóc. Mới ba tuổi đã biết đi, tuổi nhỏ mà không ham chơi đùa. Năm sáu tuổi, tuy không nói được, nhưng việc làm đều rất có phong cách thanh cao. Mười tuổi, cầm bút là viết thành văn chương; lúc làm việc, lúc nghỉ ngơi hay khi chơi đùa đều viết đầy giấy mực. Đến tuổi hai mươi, dáng vẻ rất đẹp, cử chỉ hòa nhã đĩnh đạc, đáng làm gương cho người. Nhưng tự cho mình là người câm, nên không chịu ra làm quan.

 Nhà anh giàu sánh với hoàng tộc, vàng ngọc đầy nhà, nàng hầu, thiếp, ca nhi, cực kỳ xa hoa. Năm hai mươi sáu tuổi, cha mẹ cưới vợ cho anh. Vợ cũng là con nhà hào phú, lại có nhan sắc tuyệt thế, khéo tay, đàn ca múa hát không gì không tuyệt diệu. Quý Lang có tên chính thức là Thận Vi. Cả đời anh tự hào là sống sung sướng. Cưới vợ được một năm thì sinh một con trai, ngay ngắn, nhanh nhẹn, thông minh, không ai sánh bằng. Thận Vi thương yêu con hơn hẳn lẽ thường.

 Một hôm, vợ cùng Thận Vi chơi ở sân xuân. Giữa sân có một tảng đá lớn, đủ chỗ cho mười người ngồi. Vợ bế con ngồi trên đó, bỗng nói với Thận Vi: "Thiếp thấy chàng đối với thiếp ân ái rất sâu nặng. Hôm nay nếu chàng không vì thiếp mà mở miệng nói một lời, thì thiếp sẽ đập chết con của chàng." Thận Vi giành lại đứa con nhưng không được. Người vợ giơ tay đập đứa bé vào tảng đá, óc văng tung tóe. Thận Vi đau xót, đấm ngực, bất giác bật lên tiếng kêu kinh hãi.

 Bừng tỉnh lại, thì thấy mình vẫn đang ở trước lò đan, còn tảng đá lúc nãy chính là lò đan. Lúc ấy nghi lễ trên đàn của Động vừa xong, trời sắp sáng. Chợt nghe tiếng Vô Vi thở dài, thì lò đan bỗng biến mất. Hai người ôm nhau khóc lớn. Rồi họ lại tiếp tục rèn luyện tâm tính, tu hành; về sau cũng không biết kết cục ra sao. (Trích từ sách Hà Đông ký)

 Thái Bình quảng ký, quyển 44

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư đồ sộ do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video