Thiên 447 — Quyển 447

 Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn gom chép các truyện lạ từ xưa, biên soạn đầu đời Tống), quyển bốn trăm bốn mươi bảy. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Mục Cáo, phần một.

 Nói về cáo. Điềm lành. Chu Văn Vương.

 Quảng Xuyên vương đời Hán. Trần Tiện. Quản Lộ.

 Tập Tạc Xỉ. Trần Phỉ. Tôn Nham.

 Hạ Hầu Tảo. Hồ Đạo Hiệp. Hậu chủ nhà Bắc Tề. Tống Đại Hiền. Trưởng Tôn Vô Kỵ. Thần cáo.

 Trương Giản. Nhà sư Phục Lễ. Thượng Quan Dực.

 Hòa thượng Đại An.

 **Nói về cáo**

 Cáo sống năm mươi năm thì biến hóa được thành đàn bà. Trăm năm thì thành gái đẹp, thành thần vu (bà đồng, người hầu thần và làm phép), hoặc thành đàn ông để ăn nằm với đàn bà. Nó biết được việc xảy ra ngoài nghìn dặm, giỏi dùng cổ mị (bùa ếm, phép mê hoặc) khiến người ta mê muội, mất trí khôn. Sống nghìn năm thì thông được với trời, thành thiên hồ (cáo trời, loài cáo đã thành thần). (Trích sách "Trung ký" (?) – có lẽ là "Huyền trung ký")

 **Điềm lành**

 Cửu vĩ hồ (cáo chín đuôi) là loài thú thần. Nó màu đỏ, bốn chân, chín đuôi, sống ở nước Thanh Khâu, tiếng kêu như trẻ sơ sinh. Ai ăn thịt nó thì không bị khí yêu tà xâm phạm, cũng không bị cổ độc (thứ chất độc nuôi bằng sâu bọ để hại người) làm hại. (Trích "Thụy ứng biên")

 **Chu Văn Vương**

 Chu Văn Vương bị vua Trụ giam ở Dữu Lý. Bề tôi là Tán Nghi Sinh đến núi Đồ Sơn bắt được một con cáo xanh đem dâng Trụ, nhờ đó Tây Bá (tức Văn Vương) thoát nạn. (Trích "Thụy ứng biên")

 **Quảng Xuyên vương đời Hán**

 Quảng Xuyên vương đời Hán thích đào mộ cổ. Khi đào mộ Loan Thư (một đại thần nước Tấn thời Xuân Thu), quan tài và minh khí (đồ chôn theo người chết) đều mục nát hết, chỉ có một con cáo trắng. Thấy người, nó hoảng sợ chạy. Người hầu đuổi không bắt được, chỉ đâm (?) trúng làm nó bị thương ở chân. Đêm ấy vua mơ thấy một người đàn ông lông mày trắng toát đến hỏi: "Cớ sao làm bị thương chân trái của ta?" Rồi lấy gậy gõ vào chân trái vua. Vua tỉnh dậy, chân trái sưng đau, rồi sinh nhọt, đến chết vẫn không khỏi.

 **Trần Tiện**

 Thời Kiến An đời Hậu Hán, Trần Tiện người quận Bái làm Tây Hải đô úy (quan võ coi việc quân ở quận Tây Hải). Lính thuộc hạ của ông là Linh Hiếu vô cớ bỏ trốn, Tiện định giết. Ít lâu sau Hiếu lại trốn. Tiện lâu không thấy hắn, bèn bắt giam vợ hắn, người vợ khai thật mọi chuyện. Tiện nói: "Hẳn là bị yêu ma bắt đi rồi, phải đi tìm."

 Ông dẫn mấy chục lính bộ, lính ngựa, dắt theo chó săn, lùng sục quanh ngoài thành. Quả nhiên tìm thấy Hiếu trong một ngôi mộ trống. Nghe tiếng người và tiếng chó, Hiếu né tránh một cách kỳ lạ. Tiện sai người dìu hắn về. Hình dạng hắn trông khá giống cáo, hầu như không đáp lời ai, chỉ kêu khóc đòi A Tử. A Tử là tên của một con cáo cái.

 Hơn mười ngày sau hắn mới dần tỉnh lại, kể rằng: "Lúc con cáo mới đến, nó hiện thành một người đàn bà đẹp ở góc nhà chỗ chuồng gà, tự xưng là A Tử, vẫy gọi tôi, không chỉ một lần. Rồi bỗng dưng tôi đi theo nó, nó thành vợ tôi, tối nào cũng cùng tôi về nhà nó. Gặp chó tôi cũng không hay biết." Hắn còn nói lúc ấy vui sướng không gì sánh được.

 Có đạo sĩ nói: "Đây là sơn mị (yêu tinh trong núi). Cáo vốn là một người đàn bà thời thượng cổ tên là A Tử, hóa thành cáo, cho nên loài yêu này phần nhiều tự xưng là A Tử." (Trích "Sưu thần ký")

 **Quản Lộ**

 Quản Lộ đời Ngụy (một người nổi tiếng giỏi bói toán) có lần ban đêm thấy một vật nhỏ trông như con thú, tay cầm lửa, đưa lên miệng thổi, sắp đốt nhà. Lộ sai học trò cầm dao xông tới chém, trúng (?) vào lưng nó. Nhìn kỹ thì là một con cáo. Từ đó trong làng không còn nạn cháy nhà. (Trích "Tiểu thuyết")

 **Tập Tạc Xỉ**

 Tập Tạc Xỉ đời Tấn làm chủ bạ (quan lo giấy tờ, sổ sách) cho Hoàn Ôn. Ông theo Ôn đi săn, lúc ấy tuyết rơi dày. Ở phía tây thành Lâm Giang, ông thấy trên lớp tuyết phủ cỏ có hơi bốc lên, biết có con vật ở dưới, bèn bắn, nó chết ngay. Đến nhặt thì là một con cáo đực già, chân đeo một túi thơm bằng lụa đỏ. (Trích "Chử cung di sự")

 **Trần Phỉ**

 Ở quận Tửu Tuyền, hễ thái thú (quan đứng đầu một quận) nào đến nhận chức thì chẳng bao lâu đều chết. Sau có Trần Phỉ người Bột Hải được bổ làm quan quận này, lo buồn không vui. Sắp lên đường, ông đi bói hỏi lành dữ. Thầy bói nói: "Tránh xa chư hầu, thả Bá Cừu. Hiểu được hai điều ấy thì không phải lo." Phỉ không hiểu câu ấy. Thầy bói nói: "Ông cứ đi, rồi sẽ tự hiểu."

 Đến nơi nhận chức, ông thấy thầy thuốc hầu cận tên là Trương Hầu, thầy thuốc trực tên là Vương Hầu, lính có Sử Hầu, Đổng Hầu. Phỉ chợt hiểu: "Đây chính là 'chư hầu' (các ông Hầu)", bèn giữ khoảng cách với họ. Rồi ông nằm nghĩ ý câu "thả Bá Cừu" mà không biết là gì.

 Quá nửa đêm, có một vật đến nằm trên chăn của Phỉ. Ông liền lấy chăn trùm bắt lấy. Con vật giãy nhảy, kêu ầm ầm. Người bên ngoài nghe tiếng, cầm đuốc vào định giết. Con quỷ bèn nói: "Tôi thật không có ác ý. Nếu phủ quân (cách gọi tôn kính quan thái thú) tha cho, tôi sẽ hết lòng báo đáp."

 Phỉ hỏi: "Ngươi là vật gì mà dám xúc phạm thái thú?" Con yêu đáp: "Tôi vốn là con cáo nghìn năm tuổi, mang tên Bá Cừu đã nhiều năm. Nếu phủ quân gặp nạn gấp, cứ gọi tên tôi, nạn sẽ tự giải." Phỉ mừng nói: "Đúng là ý câu 'thả Bá Cừu' rồi." Ông liền thả nó ra. Bỗng có một luồng sáng đỏ như chớp vụt ra khỏi cửa.

 Đêm hôm sau có kẻ gõ cửa. Phỉ hỏi: "Ai đó?" Đáp: "Bá Cừu đây." Hỏi: "Đến làm gì?" Đáp: "Đến báo việc: biên giới phía bắc có giặc." Phỉ cho người tra xét, quả đúng như vậy. Việc gì nó cũng báo trước với Phỉ, không sai mảy may, ai nấy đều khen là "phủ quân thần thánh".

 Hơn một tháng sau, chủ bạ Lý Âm tư thông với nàng hầu của Phỉ, rồi sợ bị Bá Cừu tố giác, bèn bàn với các ông Hầu mưu giết Phỉ. Chờ lúc bên cạnh Phỉ không có ai, Âm sai các ông Hầu cầm gậy vào định đánh chết ông. Phỉ hoảng sợ, gọi ngay: "Bá Cừu đến cứu ta!" Lập tức có một vật như kéo theo một xấp lụa đỏ, kêu soạt một tiếng. Âm và các ông Hầu ngã lăn ra đất, mất hồn mất vía.

 Bèn trói họ lại tra hỏi, ai nấy đều nhận tội, khai rằng: khi Phỉ chưa đến nhậm chức, Âm đã sợ mất quyền (?), nên bàn với các ông Hầu mưu giết Phỉ; nhưng gặp lúc các ông Hầu bị Phỉ xa lánh nên việc không thành. Phỉ liền giết bọn Âm.

 Bá Cừu tạ lỗi với Phỉ: "Tôi chưa kịp báo chuyện gian dâm của Âm thì đã bị phủ quân gọi đến. Tuy có góp chút sức mọn, tôi vẫn còn hổ thẹn." Hơn một tháng sau, nó từ biệt Phỉ: "Từ nay tôi sẽ lên trời, không thể qua lại với phủ quân nữa." Rồi đi mất, không thấy đâu nữa. (Trích "Sưu thần ký")

 **Tôn Nham**

 Thời Hậu Ngụy, có Tôn Nham làm nghề hát vãn ca (bài hát đưa đám tang). Lấy vợ đã ba năm mà người vợ đi ngủ không bao giờ cởi áo. Nham thầm lấy làm lạ, rình lúc vợ ngủ, lén cởi áo ra xem, thấy có một cái đuôi dài ba thước, giống đuôi cáo. Nham sợ, đuổi vợ đi. Lúc sắp đi, người vợ lấy dao cắt tóc Nham rồi chạy. Hàng xóm đuổi theo, thì nó biến thành con cáo, đuổi không kịp.

 Sau đó ở kinh thành có một trăm ba mươi người bị cắt tóc. Lúc đầu nó biến thành đàn bà, ăn mặc trang điểm sạch đẹp, đi ngoài đường. Người ta thấy thì thích, ai đến gần đều bị cắt tóc. Thời ấy, đàn bà nào mặc áo sặc sỡ (?) đều bị người ta chỉ trỏ là cáo yêu. (Trích "Lạc Dương già lam ký")

 **Hạ Hầu Tảo**

 Mẹ của Hạ Hầu Tảo bệnh nặng, Tảo định đến chỗ Thuần Vu Trí (một thầy bói giỏi) xin bói. Có một con cáo đứng chắn cửa, hướng về phía Tảo mà gào. Tảo kinh sợ, vội phi ngựa đến chỗ Trí. Trí nói: "Tai họa rất gấp! Ông mau về, đến đúng chỗ con cáo gào mà đấm ngực kêu khóc, làm cho người nhà kinh ngạc, lớn nhỏ đều chạy ra hết, không được thiếu một người (?), và khóc đừng ngừng. Có thế thì tai họa mới may ra cứu được."

 Tảo làm đúng như vậy. Mẹ ông cũng gượng bệnh đi ra. Người nhà vừa tụ họp đủ thì năm gian nhà chính đổ sập ầm xuống. (Trích "Sưu thần ký")

 **Hồ Đạo Hiệp**

 Hồ Đạo Hiệp tự nói mình là người Quảng Lăng, thích âm nhạc và nghề thuốc. Trên người ông có mùi hôi tanh, nên thường dùng hương quý để che. Ông chỉ sợ chó dữ. Biết trước ngày mình chết, ông dặn học trò: "Ta tắt thở thì liệm ngay, đừng để chó thấy xác ta." Ông chết ở Sơn Dương. Liệm xong, mọi người thấy quan tài nhẹ như trống rỗng, mở ra xem thì không thấy xác đâu. Người thời ấy đều bảo ông là cáo. (Trích "Dị uyển")

 **Hậu chủ nhà Bắc Tề**

 Trong niên hiệu Vũ Bình của Hậu chủ nhà Bắc Tề, trước cửa phủ châu Sóc Châu vô cớ xuất hiện dấu chân trẻ con, và đất bị vun lên thành hình tường thành có lỗ châu mai. Tra xét thì ra là do cáo yêu làm. Năm ấy An Nam Chính (?) (có lẽ là Nam An vương) khởi binh ở vùng Bắc Sóc. (Trích "Đàm tẩu")

 **Tống Đại Hiền**

 Đời Tùy, ở ngoại ô phía tây Nam Dương có một cái đình (nhà trạm cho khách đi đường nghỉ lại), người ta không dám ngủ lại, hễ ở lại là gặp họa. Người trong vùng là Tống Đại Hiền sống ngay thẳng theo chính đạo, có lần ngủ lại trên lầu đình ấy. Đêm, ông ngồi gảy đàn. Bỗng có một con quỷ (?) leo thang lên nói chuyện với ông, trợn mắt nghiến răng, hình dạng gớm ghiếc. Đại Hiền vẫn gảy đàn như cũ.

 Con quỷ bèn đi, ra chợ lấy một cái đầu người chết mang về, nói với Đại Hiền: "Ngủ một lát được không?" Rồi ném cái đầu người chết xuống trước mặt ông. Đại Hiền nói: "Hay lắm! Tối ta nằm không có gối, đang muốn có cái này."

 Nó lại đi, hồi lâu mới trở về, nói: "Ta với ông đánh tay đôi được không?" Đại Hiền nói: "Được." Chưa dứt lời, nó đã ở ngay trước mặt. Đại Hiền liền đón lấy, ôm chặt ngang lưng nó. Nó chỉ cuống quýt kêu "chết mất". Đại Hiền giết nó. Sáng hôm sau xem lại thì là một con cáo già. Từ đó đình ấy không còn yêu quái nữa. (Trích "Pháp uyển châu lâm")

 **Trưởng Tôn Vô Kỵ**

 Đường Thái Tông ban một mỹ nhân cho Triệu quốc công Trưởng Tôn Vô Kỵ, Vô Kỵ rất sủng ái nàng. Bỗng nàng bị cáo yêu mê hoặc. Con cáo tự xưng là Vương Bát, thân dài hơn tám thước, thường ở chỗ mỹ nhân. Mỹ nhân hễ thấy Vô Kỵ là cầm dao dài chém đâm. Thái Tông nghe chuyện, nhiều lần triệu các thuật sĩ (người có phép thuật trừ tà) đến mà không ai đuổi được nó.

 Sau có thuật sĩ nói rằng Thôi tham quân (quan tham mưu ở châu) ở Tương Châu chữa được bệnh này. Trước đó, khi còn ở châu, Thôi thường nói với đồng liêu: "Sẽ có chiếu thư triệu ta, nay mai sẽ tới." Vài ngày sau sắc lệnh đến thật, Thôi liền lên đường.

 Vương Bát khóc lóc nói với mỹ nhân: "Thôi tham quân sắp đến rồi, làm sao bây giờ?" Từ khi Thôi khởi hành, mỗi chỗ ông nghỉ đêm, nó đều kể lại đầy đủ. Đến khi Thôi sắp tới kinh đô thì con cáo trốn mất.

 Thôi đến nơi, có sắc lệnh cho ông đến nhà Vô Kỵ; lúc ấy Thái Tông cũng ngự đến đó. Thôi bày án ngồi, viết một lá bùa; Thái Tông và Vô Kỵ đều đứng sau ông. Chốc lát, các thần trong nhà như thần giếng, thần bếp, thần cửa, thần nhà xí, cùng mười hai thần giờ (mười hai vị thần ứng với mười hai con giáp, coi mười hai giờ trong ngày), tất cả mấy chục vị, kẻ cao người thấp, hình dạng kỳ quái, đều kéo đến giữa sân.

 Thôi quát: "Các ngươi là thần của nhà quan sang, chức trách không nhỏ, cớ sao để cáo yêu vào nhà?" Các thần bước tới thưa: "Đó là thiên hồ, sức chúng tôi không chế ngự nổi, chứ không phải nhận hối lộ." Thôi ra lệnh đi bắt cáo. Lát sau họ trở lại, ai cũng mang vết dao vết tên, nói: "Vừa rồi đánh nhau vất vả, bị thương, rốt cuộc vẫn không bắt được." Nói xong thì tản đi.

 Thôi lại viết, phóng một lá bùa nữa. Trời đất bỗng tối sầm. Vua và Vô Kỵ sợ hãi chạy vào nhà. Chốc lát nghe trên không có tiếng binh mã. Rồi thấy năm người, mỗi người cao mấy trượng, đến chỗ Thôi, đứng thành hàng làm lễ. Thôi bèn xuống bậc, hơi khuỵu gối đáp lễ, rồi gọi vua và Vô Kỵ ra lạy giữa sân; các thần chỉ đứng nhìn. Thôi nói: "Nhà tướng công có cáo yêu, dám phiền các ngài bắt giúp." Các thần cung kính vâng lời rồi tản đi.

 Vua hỏi đó là thần gì. Thôi đáp: "Đó là thần Ngũ Nhạc (thần của năm ngọn núi lớn linh thiêng của Trung Hoa)." Lại nghe có tiếng binh mã, rồi một con cáo bị trói rơi xuống thềm. Vô Kỵ không nén nổi giận, cầm kiếm dài chém (?) nó, nhưng con cáo chẳng hề sợ. Thôi nói: "Con này đã thông thần, đánh nó vô ích, chỉ tự chuốc mệt thôi."

 Thôi bèn phán: "Buông tuồng làm chuyện gian dâm, bị thần đạo trừng trị, xử đánh năm gậy." Con cáo liền xin tha mạng. Thôi lấy cành đào mọc chĩa về phía đông (người xưa tin cành đào hướng đông trừ được tà ma) mà đánh, máu chảy đầy đất. Vô Kỵ vẫn chưa hả giận, chỉ tiếc đánh ít quá. Thôi nói: "Năm gậy này bằng năm trăm gậy ở cõi người, đâu phải hình phạt nhẹ. Nó làm sai dịch cho thiên tào (quan phủ trên trời), không thể giết được." Rồi răn nó từ nay không được đến nhà tướng công nữa. Con cáo bay đi, bệnh của mỹ nhân liền khỏi. (Trích "Quảng dị ký")

 **Thần cáo**

 Từ đầu đời Đường trở đi, dân chúng nhiều nhà thờ thần cáo, cúng tế trong phòng để cầu ơn. Đồ ăn thức uống dâng cúng giống như của người, nhà thờ cáo không chỉ một hai. Thời ấy có câu ngạn ngữ: "Không có cáo yêu thì không thành làng." (Trích "Triều dã thiêm tái")

 **Trương Giản**

 Trương Giản đời Đường, làm trợ giáo (thầy giảng phụ) ở Quốc tử giám (trường học cao nhất của triều đình), là người huyện Câu Thị, Hà Nam. Ông từng giảng sách "Văn tuyển" (tuyển tập thơ văn cổ nổi tiếng) ở trường làng. Có một con cáo đồng giả làm Giản, giảng một quyển rồi bỏ đi. Lát sau Giản thật đến, học trò lấy làm lạ hỏi. Giản kinh ngạc nói: "Kẻ đến trước hẳn là cáo đồng."

 Giảng xong ông về nhà, thấy em gái ngồi quay tơ. Cô nói với ông: "Em vừa nấu rau, nguội cả rồi, sao anh về muộn thế?" Giản ngồi đợi rất lâu mà không thấy rau đâu, bèn trách em. Cô em nói: "Em vốn chưa hề thấy anh về. Đây hẳn là cáo đồng. Gặp lại thì giết nó đi."

 Hôm sau nó lại đến, Giản thấy em gái ngồi quay tơ, nói với ông: "Con yêu vừa đi ra sau nhà." Giản cầm gậy đi ra, thấy em gái thật từ nhà xí đi ra, liền đánh. Cô em kêu thét: "Là em đây!" Giản không tin, đánh chết em. Rồi quay lại hỏi người đang quay tơ, thì kẻ ấy hóa thành cáo đồng chạy mất. (Trích "Triều dã thiêm tái")

 **Nhà sư Phục Lễ**

 Trong niên hiệu Vĩnh Huy đời Đường, ở Thái Nguyên có kẻ tự xưng là Phật Di Lặc (vị Phật tương lai, theo kinh Phật sẽ xuống cõi người sau Phật Thích Ca). Người đến lễ bái thấy thân hình nó cao chạm trời; lâu dần nhỏ lại, chỉ còn năm sáu thước, thân như đóa sen đỏ nằm giữa lá. Nó nói với mọi người: "Các ngươi có biết Phật có ba thân (theo đạo Phật, Phật có ba loại thân: pháp thân, báo thân, ứng thân) không? Thân lớn kia là chính thân." Cả vùng đều kính lễ.

 Có nhà sư tên Phục Lễ thông hiểu nội học (giáo lý nhà Phật), than rằng: "Sau thời Chính pháp mới đến thời Tượng pháp, sau Tượng pháp còn có Mạt pháp, Mạt pháp kéo dài cho đến khi không còn pháp (theo đạo Phật, sau khi Phật mất, giáo pháp trải ba thời: Chính pháp là thời giáo pháp còn nguyên vẹn, có người tu chứng; Tượng pháp là thời chỉ còn hình thức giống như thật; Mạt pháp là thời suy tàn). Nay ta đang ở giữa thời Tượng pháp, còn những mấy nghìn năm nữa.

 Giáo pháp của Phật Thích Ca hết rồi thì đại kiếp (khoảng thời gian cực dài trong vũ trụ quan nhà Phật) mới bắt đầu hoại diệt; sau khi kiếp hoại, Di Lặc mới rời cõi trời Đâu Suất (tầng trời nơi Di Lặc đang ở chờ ngày xuống thế) mà xuống Diêm Phù Đề (cõi người chúng ta đang sống). Nay giáo pháp Thích Ca chưa suy, chẳng hiểu sao Di Lặc lại vội giáng xuống?"

 Rồi ông dốc hết lòng thành (?) làm lễ như đang đối diện Di Lặc thật. Bỗng thấy dưới chân là một con cáo già, còn cờ phướn, hoa, lọng đều chỉ là giấy tiền rải ở chốn mồ mả. Phục Lễ vỗ tay nói: "Di Lặc mà như thế này sao!" Rồi kể rõ sự thật như vậy. Con cáo liền nhảy xuống chạy, đuổi không kịp. (Trích "Quảng dị ký")

 **Thượng Quan Dực**

 Thời Lân Đức đời Đường, Thượng Quan Dực làm tư mã (quan phó, phụ tá quan đứng đầu châu) ở Giáng Châu. Ông có người con trai chừng hai mươi tuổi. Một buổi sáng, cậu đứng một mình ngoài cổng, có một cô gái chừng mười ba mười bốn tuổi, nhan sắc tuyệt trần, đi ngang qua. Cậu thích, liền buông lời trêu ghẹo, xin được ân ái, rồi hỏi nhà cô ở đâu để tìm đến.

 Cô gái nói: "Nhà em cũng có cha mẹ, chàng lại là con quan ở châu, hai bên đều không muốn để lộ dấu vết cho người khác biết. Chỉ cần chàng có lòng, khi thuận tiện em sẽ tự tìm đến." Cậu hẹn ngày giờ, cô lúc đầu một mực từ chối; cậu định giữ cô lại ngay, cô mới dần ưng thuận. Sau lúc chập tối, cậu đứng tựa cửa chờ, cô quả nhiên đến đúng hẹn. Từ đó đêm nào cô cũng đến.

 Được mấy ngày, bà vú già trong nhà nhìn trộm qua cửa sổ, biết đó là yêu, bèn báo cho Dực. Dực dùng trăm cách trấn yểm mà rốt cuộc không chế ngự được. Con yêu đến càng nhiều, ngày đêm không chịu đi. Mỗi khi cậu con định ăn, con yêu đều giật lấy chén bát; con yêu ăn no rồi, cậu không được ăn gì. Dực thường tự tay làm bánh, bẻ ra đưa cho con, vừa đến tay thì con yêu đã giật mất.

 Dực khá mưu trí, bèn lén giã thuốc độc. Lúc ấy cuối thu, vừng vừa chín. Dực sai làm hai mẻ bánh, một mẻ trộn thuốc độc. Trước hết ông lấy mẻ bánh tốt chia cho vợ và các con, sau cùng mới đưa cho cậu con một cái, con yêu liền đón lấy. Tiếp đó lấy bánh có thuốc độc đưa cho con, con yêu cũng giật đi. Đưa liền mấy cái, bỗng nó biến thành con cáo già, lăn lộn rồi ngã vật ra, bị bắt sống. Dực lập tức sai đem đốt, cả nhà vui mừng.

 Chiều tối hôm ấy, nghe từ xa có tiếng mấy người khóc, chốc lát gần dần, rồi vào sau nhà chính, ai cũng kêu oan, gào khóc đấm ngực rất thảm thiết. Trong đó có một ông già vừa khóc vừa luôn miệng nói: "Đau đớn thay lão cáo! Sao lại vì cái cổ họng mà uổng mất cả tấm thân (?)."

 Mấy chục ngày liền, sáng tối đều nghe họ đến nhà, thường thấy có người mặc áo tang. Dực rất lo. Về sau họ đến thưa dần, rất lâu mới hết hẳn, nhưng cũng không gây hại gì. (Trích "Quảng dị ký")

 **Hòa thượng Đại An**

 Thời Võ Tắc Thiên đời Đường cầm quyền, có một người đàn bà tự xưng là Thánh Bồ Tát (Bồ Tát: bậc tu hành đã giác ngộ, nguyện cứu độ mọi chúng sinh). Lòng người nghĩ gì, ở đâu, bà ta đều biết. Thái hậu triệu vào cung, những điều bà ta nói trước sau đều ứng nghiệm, trong cung ai cũng kính thờ. Được mấy tháng, người ta cho là Bồ Tát thật.

 Sau đó hòa thượng Đại An vào cung, Thái hậu hỏi ông đã gặp nữ Bồ Tát chưa. Đại An nói: "Bồ Tát ở đâu? Xin được gặp một lần." Thái hậu ra lệnh cho hai người gặp nhau. Hòa thượng thần sắc xa xăm, lặng đi hồi lâu (?), rồi nói: "Ngươi giỏi xem lòng người, thử xem lòng ta đang ở đâu." Bà ta đáp: "Lòng thầy đang ở trong cái chuông nhỏ bên tướng luân (các vòng tròn xếp chồng trên chóp tháp chùa) ở đầu ngọn tháp."

 Lát sau ông lại hỏi, bà ta đáp: "Đang ở cung Di Lặc trên trời Đâu Suất nghe giảng pháp." Hỏi lần thứ ba, đáp: "Đang ở trời Phi phi tưởng (tầng trời cao nhất trong ba cõi theo đạo Phật, nơi tâm thức gần như dứt hết suy tưởng)." Đều đúng như lời ông. Thái hậu vui mừng.

 Đại An bèn đặt tâm mình vào địa vị A La Hán tứ quả (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, quả vị cao nhất trong bốn bậc tu chứng của hàng Tiểu thừa), thì bà ta không biết được nữa. Đại An quát: "Tâm ta mới đặt ở địa vị A La Hán mà ngươi đã không biết, nếu đặt ở địa vị Bồ Tát, chư Phật thì ngươi lường sao nổi!" Người đàn bà đuối lý, biến thành con cáo cái, chạy xuống thềm, không biết đi đâu mất. (Trích "Quảng dị ký")

 Thái Bình quảng ký, quyển bốn trăm bốn mươi bảy.

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh vâng lệnh vua biên soạn).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video