Thiên 453 — Quyển 453

 Thái Bình quảng ký, quyển 453 — đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Mục "Hồ" (truyện về loài cáo), phần bảy.

 Vương sinh — Lý Tự Lương — Lý Lệnh Tự

 Bùi thiếu doãn

 Vương sinh

 Ở Hàng Châu có một chàng họ Vương. Đầu niên hiệu Kiến Trung (niên hiệu của vua Đường Đức Tông, 780–783), chàng từ biệt cha mẹ lên kinh đô, gom góp gia sản cũ, định nương nhờ họ hàng, người quen để xin một chức quan. Đi đến Phố Điền, chàng rẽ khỏi đường lớn để tìm thăm trang trại cũ của nhà ngoại. Trời đã chiều, trong rừng bách chàng thấy hai con cáo hoang tựa vào cây đứng thẳng như người. Tay chúng cầm một tờ văn thư giấy vàng, đối mặt nhau cười nói như chẳng có ai bên cạnh. Chàng quát lên, chúng vẫn không hề động đậy. Chàng bèn lấy cung bắn đạn, giương hết cỡ mà bắn, trúng ngay mắt con đang cầm tờ giấy. Hai con cáo bỏ tờ giấy lại mà chạy. Chàng vội chạy tới nhặt lấy, chỉ được một hai tờ, chữ viết là chữ Phạn (chữ cổ của Ấn Độ, thường dùng để chép kinh Phật) nên không đọc được gì. Chàng bèn niêm kín trong túi sách rồi đi.

 Đêm ấy chàng ngủ trọ ở quán phía trước, nhân đó kể chuyện cho chủ quán nghe. Hai người đang lấy làm lạ thì bỗng có một người mang hành lý (?) đến xin trọ. Người ấy đau mắt rất nặng, dường như không chịu nổi, nhưng nói năng rõ ràng. Nghe Vương sinh kể, hắn nói: "Thật là chuyện lạ lớn! Làm sao cho tôi xem tờ giấy ấy được?" Vương sinh vừa định lấy giấy ra thì chủ quán thấy một cái đuôi từ người đau mắt thòng xuống dưới giường, bèn bảo chàng: "Đây là cáo đấy!" Vương sinh vội nhét tờ giấy vào ngực áo, tay rút dao đuổi. Kẻ ấy liền hóa thành cáo mà chạy mất. Qua canh một (khoảng từ 7 đến 9 giờ tối), lại có người gõ cửa. Vương sinh chột dạ, nói: "Lần này mày còn đến thì ta sẽ dùng dao, tên mà đánh mày." Người kia nói vọng qua cửa: "Nếu anh không trả văn thư cho ta thì sau này đừng hối hận." Từ đó không còn tin tức gì nữa.

 Vương sinh giấu kín tờ giấy, buộc niêm rất chặt. Đến kinh đô, việc xin quan và chờ được yết kiến còn phải lâu. Chàng bèn đem cầm cố ruộng vườn, gia sản cũ, tìm chỗ ở trong một phường gần đó để lo kế sinh nhai. Hơn một tháng sau, có một đứa đầy tớ từ Hàng Châu đến, mặc áo tang (áo bằng vải gai thô mặc khi nhà có người chết) bước vào cửa, tay cầm giấy báo tang. Vương sinh ra đón hỏi, thì ra chàng đã gặp tang mẹ. Mấy ngày sau, chàng làm lễ phát tang khóc mẹ.

 Nhân đó chàng xem lá thư, thì là chữ chính tay mẹ viết, rằng: "Nhà ta vốn gốc ở đất Tần, ta không muốn được chôn nơi đất khách. Nay ruộng đất, của cải ở Giang Đông thì không được phá bán chút nào. Chỉ có gia sản ở kinh đô thì cứ đem bán hết, lấy tiền lo việc tang. Sắm sửa xong xuôi rồi hãy tự về đón linh cữu." Vương sinh bèn bán hết ruộng nhà, không đợi được giá. Có tiền rồi, chàng sắm đủ đồ lễ tang (xe bằng đất, hình người bằng cỏ, những đồ chôn theo người chết), không thiếu thứ gì. Rồi chàng ngồi kiệu tre xuôi về phía đông để đón linh cữu.

 Đến Dương Châu, từ xa chàng thấy một chiếc thuyền nhỏ, trên thuyền có mấy người đang vui cười ca hát. Đến gần nhìn kỹ thì đều là người nhà của chàng. Chàng còn nghĩ chắc nhà mình đã bán bọn họ đi, nay họ thuộc về người khác rồi. Lát sau lại thấy các em trai em gái nhỏ vén rèm bước ra, đều mặc áo đẹp (?), cười nói vui vẻ. Chàng đang kinh ngạc thì người nhà trên thuyền cũng kinh hãi kêu lên: "Cậu về rồi! Sao lại ăn mặc khác lạ thế kia?" Vương sinh lặng lẽ sai người sang hỏi, thì nghe tin mẹ chàng giật mình bước ra. Chàng vội xé bỏ áo tang và khăn, dây gai, vừa lạy vừa tiến tới. Mẹ chàng ra đón và hỏi chuyện, rồi kinh hãi nói: "Làm gì có chuyện ấy!" Vương sinh lấy lá thư di chúc mẹ gửi ra, thì chỉ là một tờ giấy trắng. Mẹ chàng lại nói: "Ta sở dĩ đến đây là vì tháng trước nhận được thư con, nói con vừa được một chức quan, bảo ta bán hết của cải ở Giang Đông để lên kinh. Nay không còn chỗ nào mà về nữa." Đến khi bà lấy lá thư Vương sinh đã gửi ra, thì cũng chỉ là một tờ giấy trắng.

 Vương sinh bèn sai người lên kinh đô hủy hết đồ tang lễ (?), rồi gom góp số tiền còn lại, từ đất Hoài đưa mẹ về Giang Đông. Của cải cũ mười phần không còn được một hai, chỉ mua được mấy gian nhà, vừa đủ che mưa gió mà thôi. Chàng có một người em trai, xa cách đã mấy năm. Một hôm người em bỗng về, thấy cảnh nhà sa sút, bèn hỏi nguyên do. Vương sinh kể đầu đuôi, lại kể chuyện con cáo yêu, nói: "Chắc chỉ vì chuyện này mà gặp họa thôi." Người em kinh ngạc than thở. Vương sinh nhân đó lấy tờ giấy của cáo yêu ra cho em xem. Người em vừa cầm tờ giấy liền lùi lại, nhét vào ngực áo, nói: "Hôm nay trả lại thiên thư (sách trời) cho ta rồi!" Nói xong hóa thành một con cáo mà đi mất. (Trích từ sách "Linh quái lục")

 Lý Tự Lương

 Đời Đường, Lý Tự Lương lúc trẻ sống ở vùng Lưỡng Hà (vùng Hà Bắc và Hà Nam), phóng túng, không lo làm ăn. Ông thích chim ưng, thường dốc hết túi tiền để sắm bao tay da và dây buộc chim ưng. Khi Mã Toại trấn giữ Thái Nguyên, ông ta chiêu mộ những người giỏi nuôi chim ưng, chó săn để theo đi săn. Tự Lương liền đến cửa dinh quân, tự trình bày tài mình. Tự Lương dáng người mạnh mẽ, dũng mãnh, Mã Toại vừa gặp đã ưa, giữ ở bên mình. Mỗi lần thả chim ưng đuổi thú, chưa lần nào ông không làm cho Mã Toại vừa lòng thích ý. Trong mấy năm, ông được thăng dần đến chức nha môn đại tướng (viên tướng lớn chỉ huy quân thân binh ở dinh của quan trấn thủ).

 Một lần theo đi săn, ông thả chim ưng đuổi một con cáo. Con cáo lao vào một cái huyệt mộ cổ, chim ưng đuổi theo vào. Tự Lương liền xuống ngựa, nhân đà nhảy vào huyệt, sâu chừng ba trượng (khoảng chín mét). Trong huyệt sáng sủa như có đèn đuốc. Ông thấy trên bệ gạch có một cỗ quan tài đã mục, lại có một đạo sĩ cao hơn một thước (khoảng ba mươi phân), tay cầm hai tờ văn thư, đứng trên quan tài. Tự Lương liền giật lấy văn thư, ngoài ra không có vật gì khác. Ông bèn để chim ưng đậu trên tay mà trèo ra. Đạo sĩ đuổi theo gọi: "Mong ông để lại văn thư, tôi sẽ báo đáp hậu hĩnh." Tự Lương không đáp. Ông xem văn thư thì toàn là chữ triện cổ (lối chữ Hán rất cổ, nét cong tròn), không ai đọc được.

 Sáng hôm sau, có một đạo sĩ dáng vẻ phong nhã đến tìm Tự Lương. Tự Lương hỏi: "Tiên sư từ đâu đến?" Đạo sĩ đáp: "Tôi không phải người trần, vì hôm qua tướng quân cưỡng đoạt thiên phù (văn thư bùa phép của trời) của tôi. Vật ấy tướng quân không nên giữ. Nếu trả lại, ắt tôi sẽ báo đáp hậu." Tự Lương nhất quyết không trả. Đạo sĩ bèn bảo những người xung quanh lui ra, rồi nói: "Tướng quân nay chỉ là tướng phụ thôi (?). Tôi có thể trong vòng ba năm khiến ông nắm quyền cai quản cả quân trấn này, há chẳng phải là điều ông mong mỏi nhất sao?" Tự Lương nói: "Nếu quả được như vậy thì đúng là điều ta mong, nhưng chưa thể tin được, biết làm sao?" Đạo sĩ liền nhẹ nhàng tung mình bay vút lên không trung. Chốc lát có tiên nhân cầm cờ tiết đỏ (cây cờ làm nghi trượng), có tiên đồng cưỡi hạc trắng (?) lượn quanh trên không để đón. Một lát sau đạo sĩ lại hạ xuống, bảo Tự Lương: "Ông chẳng thấy rồi sao? Đây há phải kẻ nói bậy?" Tự Lương bèn lạy hai lạy, cầm văn thư trả lại. Đạo sĩ mừng rỡ nói: "Tướng quân quả là người có phúc. Trong tháng chín năm sau nữa sẽ được như lời hẹn." Lúc ấy là năm Trinh Nguyên thứ hai (niên hiệu của vua Đường Đức Tông, năm 786).

 Đến mùa thu năm thứ tư, Mã Toại vào triều yết kiến vua. Hơn mười viên đại tướng lâu năm, có công, chức tước cao ở Thái Nguyên đi theo. Chức của Tự Lương là thấp nhất. Vua hỏi: "Thái Nguyên là trọng trấn che chắn cửa bắc, ai có thể thay khanh được?" Mã Toại bỗng mụ mẫm không nghĩ ra ai, chỉ nhớ có tên Tự Lương, bèn tâu: "Lý Tự Lương thì được." Vua nói: "Tướng tá ở Thái Nguyên hẳn có những người lâu năm, có công lao. Tự Lương là lớp sau, trẫm chưa từng nghe tên. Khanh hãy nghĩ lại." Mã Toại bối rối không biết trả lời sao, lại tâu: "Theo chỗ thần thấy, ngoài Tự Lương không ai làm được." Cứ như thế hai ba lần, vua vẫn chưa chấp thuận. Mã Toại ra về, gặp các tướng thì xấu hổ đến mồ hôi ướt đẫm lưng, thầm thề trong lòng lần sau nhất định sẽ tiến cử người tuổi cao đức trọng nhất. Hôm sau vua lại hỏi: "Rốt cuộc ai có thể thay khanh?" Mã Toại lại mụ mẫm như trước, chỉ nhớ mà tiến cử Tự Lương. Vua nói: "Hãy đợi bàn định với tể tướng (quan đứng đầu triều đình, giúp vua điều hành mọi việc) đã." Hôm khác tể tướng vào chầu, vua hỏi trong các tướng của Mã Toại ai giỏi hơn cả. Tể tướng ngơ ngác không biết đến ai khác, cũng đều tâu là Tự Lương. Thế là Tự Lương được phong làm Công bộ thượng thư (chức đứng đầu bộ Công, ở đây là hàm danh dự kèm theo) kiêm Thái Nguyên tiết độ sứ (quan trấn thủ vùng Thái Nguyên, nắm cả quân sự lẫn việc cai trị). (Trích từ sách "Hà Đông ký")

 Lý Lệnh Tự

 Lý Lệnh Tự là anh họ của Binh bộ thị lang (quan phó, đứng hàng thứ hai ở bộ Binh) Lý Thư. Chú của Lệnh Tự được tuyển bổ làm huyện thừa (quan phó, giúp việc cho quan huyện) huyện Giang Hạ. Lệnh Tự nhân đó đến thăm chú. Đến nơi, ngồi đã lâu, người gác cửa vào báo: "Cô nương Mỗ sai người nhà đến nhắn lời." Gọi vào, thấy một con hầu dáng dấp rất xinh đẹp, nói: "Cô nương xin kính chào anh chị, và mừng cậu Lệnh Tự từ xa đến." Vợ quan huyện thừa cũng nói: "Cô nương có thể sang đây thăm cháu được không?" Lại nói: "Em có món ăn uống gì thì gửi sang nhé?" (?) Sau khi con hầu đi, người chú bảo Lệnh Tự: "Cháu có biết không? Chú quen biết với một con cáo đã hơn một năm rồi."

 Chốc lát có người mang những mâm đồ ăn lớn đến, do bọn đầy tớ áo vàng khiêng, con hầu nhắn lời lúc nãy cũng đến cùng, nói: "Cô nương sẽ đến ngay sau." Trong chốc lát, cô nương ngồi xe có bốn vòng khoen, trang sức bằng vàng, theo sau hơn hai mươi người hầu, đến trước cửa. Vợ quan huyện thừa ra đón, thấy một người đàn bà chừng ngoài ba mươi tuổi, tóc chải hai búi như mây, bóng mượt soi được bóng người. Bọn con hầu đều mặc lụa là, hương thơm lạ tỏa khắp nhà. Lệnh Tự lánh vào trong. Người đàn bà lên nhà trên ngồi xong, bảo vợ quan huyện thừa: "Lệnh Tự đã là cháu, sao không ra đây?" Lệnh Tự nghe vậy liền ra chào. Bà nói: "Cháu ta thật có phong thái của bậc quân tử." Ngồi khá lâu, bà bảo Lệnh Tự: "Xem cậu rất trung hậu, trong lòng hẳn hay lo cứu giúp người gặp nạn hơn người thường." Lệnh Tự cũng hiểu ý bà. Trò chuyện suốt ngày rồi bà từ biệt ra về. Về sau bà đến nhiều lần, lần nào cũng có món ngon quý.

 Qua nửa năm, Lệnh Tự định về Đông Lạc (tức Lạc Dương, kinh đô phía đông). Người cô ấy bèn nói: "Lần này cô đã hiểu được lòng Lệnh Tự rồi. Cô đang gặp vận hạn, định theo Lệnh Tự về Đông Lạc, có được không?" Lệnh Tự kinh ngạc nói: "Cháu nghèo túng, muốn lo xe cộ cũng chẳng biết xoay đâu ra." Bà lại nói: "Chỉ cần cháu nhận lời với cô thôi, việc nhà cô đâu cần mượn xe cộ? Cô chỉ đem theo hai người con gái và con hầu Kim Hoa vẫn sai bảo lâu nay. Chuyện của cô thì Lệnh Tự hẳn đã biết, không cần nói nhiều. Chỉ cần để trống một cái rương đựng áo, giao cho người nhà dắt lạc đà mang theo. Mỗi khi đến cửa ải, bến đò hay quán trọ thì hé mở rương ra, cô tạm ra nghỉ, xong lại mở rương mà tự vào để đi tiếp, há chẳng dễ sao?" Lệnh Tự nhận lời. Đến lúc lên đường, mở rương ra thì thấy ba bốn bóng đen chui vào. Ra vào đều đúng như lời hẹn trước.

 Về đến Đông Đô, sắp tới nhà, Lệnh Tự hỏi: "Để các vị ở đâu thì được?" Kim Hoa nói: "Cô nương muốn ở trong kho, rất tiện." Lệnh Tự liền quét dọn kho, kín đáo sắp đặt mọi thứ. Chỉ có tên đầy tớ dắt lạc đà biết chuyện, những người khác trong nhà không ai hay. Mỗi khi cần thứ gì, Kim Hoa tự đến lấy. Người cô thỉnh thoảng lại ra gặp mặt. Mấy tháng sau, bà nói: "Vận hạn đã qua rồi, cô định đi." Lệnh Tự hỏi: "Cô định đi đâu?" Bà đáp: "Hồ Toàn vừa được bổ làm thứ sử (quan đứng đầu một châu) Dự Châu. Vì hai đứa con gái đã lớn, phải tìm nơi gả chồng, nay cô đến chỗ ông ấy để lo liệu."

 Năm sau Lệnh Tự đủ tư cách dự kỳ tuyển bổ quan (kỳ xét chọn và bổ nhiệm quan lại của triều đình). Sắp đến kỳ tuyển mà nhà nghèo không có kế gì, ông bèn đến Dự Châu. Vừa vào địa phận, ông thấy bảng yết thị rằng: "Ta là kẻ nhà đơn chiếc, không có họ hàng thân thích. E có kẻ tự xưng là người thân quen để đòi chu cấp bậy bạ, hễ bắt được thì báo ngay, ắt sẽ trị tội." Khách buôn qua lại đều nói Hồ sứ quân (cách gọi tôn kính quan thứ sử) trong sạch, nên những kẻ đến cầu cạnh đều tuyệt hẳn. Lệnh Tự vì thế mà sợ, đắn đo tiến lui hồi lâu. Bất đắc dĩ, ông lặng lẽ vào thành Dự Châu, thấy có người đến yết kiến cũng chẳng được gì. Lệnh Tự bèn đưa danh thiếp xin gặp. Sứ quân lập tức cho mời vào. Vừa gặp đã rất mừng, như người quen cũ, nói: "Tuy chưa được gặp mặt, nhưng tôi biết ông có tiếng (?), mong được thấy dung nghi đã lâu, sao đến muộn thế?" Rồi cho ở nhà khách, cung cấp rất hậu. Cả châu đều nói từ khi sứ quân đến chưa từng có chuyện như vậy. Hằng ngày ông được mời vào dinh vui vẻ yến tiệc, chỉ bàn chuyện thời sự, không nói chuyện gì khác.

 Hơn một tháng sau, Lệnh Tự xin từ biệt. Hồ Toàn nói: "Tôi sẽ lo ngay lương ăn đường, đủ chi dùng trong kỳ tuyển." Rồi ông triệu tập các quan huyện lệnh mà nói: "Toàn từ khi đến châu này chưa từng có người thân quen nào đến làm phiền. Lý Lệnh Tự là bậc tài tuấn trong thiên hạ, cả đời tôi vẫn hằng mong được gặp (?). Hôm qua vừa gặp, biết là bậc trượng phu, vì thế mà trọng, các ông cũng nên gặp ông ấy. Nay ông ấy đi dự kỳ tuyển, mỗi người nên tặng tiền lương, đừng để ít ỏi." Quan lại vốn sợ uy ông, từ huyện lệnh trở xuống tặng lụa, không ai tặng dưới vài chục tấm. Lệnh Tự được tới nghìn tấm lụa, lại được sắm sửa hành trang, còn được giữ lại dự tiệc tiễn biệt.

 Lệnh Tự nhân lúc ra cửa dinh, thấy có một cửa riêng, Kim Hoa từ bên trong bước ra, nói: "Cô nương ở trong viện có đình trên núi giả, muốn gặp cậu." Vào đến nơi, người cô đã ra đón, mặt rạng rỡ vui mừng, nói: "Hai đứa con gái đã gả xong rồi đấy (?)." Lại nói: "Lệnh Tự mua được cam mà không biếu cô, keo kiệt quá." Lệnh Tự giật mình nói: "Quả có mua được, nhưng không dám mang biếu." Bà cười nói: "Cô nói đùa thôi. Cam cậu mua không ngon, cô có loại thượng hạng cho Lệnh Tự mang đi." Bà sai lấy ra, quả nào quả nấy to bằng nắm tay. Từ biệt xong, bà lại gọi Lệnh Tự mà nói: "Thời buổi đang loạn lạc, lụa là hành lý cậu mang theo e gặp trộm cướp, biết làm sao?" Rồi bảo: "Cô cho cậu mượn Kim Hoa mang theo. Hễ có chuyện gì, chỉ cần nghĩ đến Kim Hoa một lần là sẽ yên ổn."

 Lệnh Tự đi được mấy ngày, quả nhiên gặp hơn năm mươi tên cướp. Lệnh Tự sợ hãi ngã ngựa, chợt nghĩ đến Kim Hoa, liền thấy hơn ba trăm kỵ binh tinh nhuệ từ trên núi kéo xuống, đội ngũ rất hùng tráng, khí giới sáng bóng soi được bóng người, giết bọn cướp gần hết. Kim Hoa sai kỵ binh dắt lạc đà về, rồi ra lệnh cho binh mã đi đi. Sắp đến kinh đô, ông nghỉ ở một quán ven đường. Con gái chủ quán bị bệnh, người ta nói là do yêu ma. Lệnh Tự hỏi chủ quán: "Bệnh gì vậy?" Chủ quán đáp: "Hình như bị yêu ma ám, đã chữa qua bao thầy thuốc, thầy phép mà không ai làm cho khỏi được dù chỉ tạm thời." Lệnh Tự nói: "Nếu tôi chữa khỏi thì sao?" Chủ quán trịnh trọng cảm tạ, xin ông cứu giúp, nói chỉ cần bệnh đỡ được phần nào thì sẽ báo đáp không nhỏ. Lệnh Tự bèn nghĩ đến Kim Hoa, chốc lát nàng đã đến. Ông kể rõ sự việc. Kim Hoa xem qua bệnh của cô gái rồi nói: "Dễ thôi." Bèn lập một đàn, đốt hương niệm chú. Chốc lát có một con cáo ghẻ lở đầy mình bị trói đem đến giữa đàn. Kim Hoa đánh nó một trăm roi, máu chảy khắp mặt đất, rồi đuổi đi. Cô gái liền khỏi bệnh.

 Đến kinh đô, Kim Hoa từ biệt Lệnh Tự. Lệnh Tự nói: "Nhọc cô tiễn đưa đường xa, ta không có gì tặng lúc chia tay." Bèn bày rượu thịt. Uống đến lúc say, ông nói: "Chúng ta đã không còn giữ kẽ với nhau, ta có một lời, hỏi có khó cho cô không?" Kim Hoa nói: "Có việc gì cứ nói." Lệnh Tự nói: "Ta muốn biết gốc gác nhà cô." Kim Hoa đáp: "Cô nương vốn là con gái của quan thái thú (quan đứng đầu một quận) Mỗ, chú bác anh em của cô nương với cậu Lệnh Tự cũng là họ gần. Cô nương lấy chồng họ Tô, bị bệnh mà mất. Kim Hoa là người hầu theo về nhà chồng, mấy tháng sau cũng chết, nên được ở bên cô nương. Thiên Đế (vua trên trời) gả cô nương làm phu nhân của Thiên Lang tướng quân (vị thần tướng ứng với sao Thiên Lang), nên cô nương có phép thần thông. Kim Hoa cũng nhờ ơn thừa của ông chủ (?). Hồ sứ quân chính là cháu ruột của ông chủ. Con cáo ở quán hôm qua chữa bệnh là kẻ sai vặt bên cửa nhà ông chủ, bọn này rất đông, Kim Hoa trị được chúng. Còn đám kỵ binh tinh nhuệ cứu nạn là thiên binh (quân nhà trời), Kim Hoa muốn gọi bao nhiêu cũng được." Lệnh Tự cảm tạ, hỏi: "Bao giờ mới lại gặp nhau?" Kim Hoa nói: "Vốn nhờ duyên họ hàng mà gặp gỡ, chỉ đến hôm nay thôi. Từ đây duyên ấy đứt hẳn, xin vĩnh biệt." Lệnh Tự buồn bã hồi lâu, nhờ nhắn lời cảm tạ người cô, kính chúc bà muôn phần bảo trọng, rồi đem nhiều quà tặng Kim Hoa. Nàng đều không chịu nhận mà đi. Hồ Toàn về sau làm thứ sử qua mấy châu rồi mất. (Trích từ sách "Đằng thính dị chí lục")

 Bùi thiếu doãn

 Trong niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường, có ông Bùi làm thiếu doãn (chức quan phó của phủ, giúp quan đứng đầu phủ) ở Giang Lăng, không rõ tên. Ông có một người con trai hơn mười tuổi, thông minh, giỏi văn chương, dung mạo sáng sủa thanh tú, ông Bùi rất yêu quý. Sau đứa con bị bệnh, mười ngày càng nặng thêm, thuốc men không còn cứu được. Ông Bùi đang tìm thầy phép dùng phép quát cấm (dùng bùa chú quát mắng để trừ tà ma) chữa trị, mong con khỏi đau đớn.

 Bỗng có người gõ cửa, tự xưng là con nhà họ Cao, làm nghề bùa phép. Ông Bùi liền mời vào xem bệnh cho con. Cao sinh nói: "Cậu này không phải bệnh gì khác, mà là do cáo yêu gây ra. Nhưng tôi có phép chữa khỏi được." Ông Bùi liền cảm tạ và cầu xin chữa giúp. Cao sinh bèn dùng bùa phép để triệu quỷ thần đến tra hỏi. Chừng khoảng một bữa ăn, đứa con bỗng ngồi dậy nói: "Con khỏi bệnh rồi." Ông Bùi rất mừng, cho rằng Cao sinh là thầy phép thật, bày cơm rượu đãi, rồi tặng nhiều tiền lụa, cảm tạ và tiễn về. Cao sinh nói: "Từ nay ngày nào tôi cũng sẽ đến." Rồi ra đi.

 Những bệnh khác của đứa con tuy đã khỏi, nhưng tinh thần không được tỉnh táo, thường nói nhảm, có lúc cười khóc không dứt được. Mỗi lần Cao sinh đến, ông Bùi lại đem chuyện ấy ra cầu xin. Cao sinh nói: "Hồn phách cậu này đã bị yêu ma bắt giữ, nay vẫn chưa trở về. Chưa đến mười ngày sẽ khỏi, xin ông đừng lo." Ông Bùi tin lời.

 Được mấy ngày, lại có một người họ Vương, tự nói có bùa thần, dùng phép quát cấm trừ được bệnh do yêu ma, đến yết kiến ông Bùi. Nói chuyện một lúc, Vương sinh bảo ông Bùi: "Nghe nói con trai yêu quý của ông bị bệnh mãi chưa khỏi, xin cho tôi được xem." Ông Bùi liền cho gặp con. Vương sinh kinh hãi nói: "Cậu này bị cáo làm bệnh, không chữa gấp thì sẽ nặng thêm." Ông Bùi nhân đó kể chuyện Cao sinh. Vương sinh cười nói: "Biết đâu Cao sinh lại chẳng phải là cáo?" Rồi ngồi xuống, đang bày chiếu để làm phép quát cấm thì Cao sinh bỗng đến. Vừa vào, Cao sinh đã mắng lớn: "Sao cậu này bệnh đã khỏi mà lại rước một con cáo vào nhà? Chính nó là kẻ gây bệnh đấy!" Vương sinh thấy Cao sinh đến cũng mắng: "Quả nhiên là cáo yêu, nay đã tới đây rồi, còn cần dùng phép gì khác để triệu tra nữa!" Hai người ầm ĩ chửi rủa nhau không thôi.

 Cả nhà họ Bùi đang vô cùng kinh hãi thì bỗng có một đạo sĩ đến cửa, nói riêng với đứa đầy tớ: "Nghe nói ông Bùi có con bị cáo làm bệnh. Ta giỏi nhìn ra ma quỷ (?), ngươi cứ vào thưa, xin cho ta vào gặp." Đứa đầy tớ chạy vào thưa, ông Bùi ra kể lại sự việc. Đạo sĩ nói: "Dễ chữa thôi." Vào gặp hai người kia, hai người lại chửi: "Đây cũng là cáo yêu, sao lại giả làm đạo sĩ để lừa người!" Đạo sĩ cũng mắng lại: "Cáo thì nên về chốn gò hoang mồ mả ngoài đồng, sao lại đến quấy người ta!" Rồi họ đóng cửa đánh nhau, kéo dài đến mấy bữa ăn. Ông Bùi càng thêm sợ, đám đầy tớ cũng hoang mang, chẳng biết làm sao. Đến chiều tối, trong phòng lặng ngắt không nghe tiếng động. Mở cửa ra xem thì thấy ba con cáo đều nằm rạp dưới đất thở hồng hộc, không cựa quậy được nữa. Ông Bùi đánh roi giết chết cả ba. Hơn mười ngày sau, đứa con mới khỏi hẳn. (Trích từ sách "Tuyên thất chí")

 Thái Bình quảng ký, quyển 453 (hết).

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua nhà Thanh sai biên soạn, gom các sách xưa chia làm bốn kho: kinh, sử, tử, tập).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video