Thiên 467 — Quyển 467

 Thái Bình quảng ký, quyển 467. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Thủy tộc (loài sống dưới nước), phần 4.

 Cá

 Cổn; Hoàn Xung; Lý Thang

 Tề Hoán; Tử Anh Xuân; Đứa trẻ ở sông Lạc

 (Thiếu một tên mục (?)); Con ba ba đỏ ở La Châu; Hàn Tuân

 Phong Lệnh Trinh; Đạo quán Ngưng Chân; Người dân bên sông đất Thục

 Trương Hồ Tử; Bách Quân; Diệp Lãng Chi

 Liễu Tông Nguyên; Vương Dao; Liễu Nghi

 Thôi Thoát; Người thợ nhuộm; Người ở ven biển

 Nhà sư chùa Pháp Tụ; Lý Diên Phúc

 Cổn

 Vua Nghiêu sai Cổn trị nạn lụt lớn. Cổn không làm nổi việc được giao nên bị giết. Ở núi Vũ Sơn, Cổn hóa thành con gấu vàng rồi lặn xuống suối Vũ Tuyền. Vì thế ngày nay người Hội Kê (?) cúng ở miếu vua Vũ không dùng con "năng". Loài này ở dưới nước thì gọi là "năng" (một giống thú giống con rùa ba chân), ở trên cạn thì gọi là "hùng" (con gấu). (Trích "Thuật dị ký")

 Hoàn Xung

 Đời Tấn, Hoàn Xung làm thứ sử (quan đứng đầu một châu) Giang Châu. Ông sai người đi khắp núi Lư Sơn, mong được thấy điều linh thiêng kỳ lạ. Người ấy leo lên đỉnh núi cao thì thấy một cái hồ, quanh bờ mọc toàn cây dâu. Trong hồ có một chiếc thuyền mục nát (?) và một con cá vảy đỏ. Người được sai đi khát khô cổ, định tới uống nước, thì con cá vảy đỏ dựng vây hướng về phía anh ta. Anh ta không dám uống. (Trích "Pháp uyển châu lâm")

 Lý Thang

 Năm Đinh Sửu niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường, Lý Công Tá người Lũng Tây đi thuyền trên sông Tiêu, sông Tương, vùng Thương Ngô. Tình cờ ông gặp Dương Hành người Hoằng Nông (?), làm tòng sự (viên chức giúp việc trong phủ quan) dưới quyền viên tướng chinh nam. Họ cùng neo thuyền bên một bến cũ, ở lại trong một ngôi chùa. Lúc ấy sông vắng, trăng nổi trên mặt nước, mọi người đem chuyện lạ ra kể cho nhau nghe.

 Dương Hành kể với Công Tá rằng: Trong niên hiệu Vĩnh Thái, khi Lý Thang làm thứ sử Sở Châu, có người đánh cá ban đêm ngồi câu dưới chân núi Quy Sơn. Lưỡi câu bị vật gì giữ chặt, không kéo lên được nữa. Người đánh cá bơi giỏi, liền lặn nhanh xuống sâu năm mươi trượng (một trượng khoảng ba mét). Anh thấy một sợi xích sắt lớn quấn quanh chân núi, lần theo mà không biết đâu là đầu mối. Anh bèn báo với Lý Thang. Lý Thang sai người đánh cá cùng mấy chục người bơi giỏi kéo sợi xích lên, nhưng sức người không kéo nổi. Phải thêm hơn năm mươi con trâu, sợi xích mới rung chuyển, rồi từ từ vào gần bờ. Lúc ấy trời không có gió, vậy mà sóng dữ cuồn cuộn dâng lên, người xem vô cùng kinh hãi.

 Ở cuối sợi xích hiện ra một con thú, hình dạng giống con vượn, đầu trắng, bờm dài, răng trắng như tuyết, móng vàng. Nó xông lên bờ, cao chừng năm trượng, ngồi xổm như loài khỉ vượn. Có điều hai mắt nó không mở ra được, đờ đẫn như người mê ngủ. Nước từ mắt và mũi nó chảy ra như suối, dãi dớt tanh hôi, người ta không dám đến gần. Hồi lâu, nó vươn cổ ngáp dài, hai mắt bỗng mở ra, ánh sáng lóe như chớp. Nó nhìn người như sắp nổi cơn điên giận, người xem bỏ chạy tán loạn. Con thú cũng chậm rãi kéo sợi xích, lôi theo đàn trâu xuống nước, rồi không bao giờ lên nữa. Khi ấy ở Sở Châu có nhiều danh sĩ, họ cùng Lý Thang nhìn nhau sửng sốt run sợ, không biết vì đâu có chuyện ấy. Về sau người đánh cá thỉnh thoảng vẫn biết chỗ sợi xích nằm, nhưng con thú thì không bao giờ thấy lại.

 Mùa đông năm Nguyên Hòa thứ tám, Công Tá từ Thường Châu tiễn cấp sự trung (chức quan can gián, xét lại chiếu lệnh của triều đình) Mạnh Giản đến Chu Phương. Liêm sứ (quan đi thanh tra một vùng) là ông Tiết Bình mời ở nhà khách, tiếp đãi đủ lễ. Lúc ấy Mã Thực người Phù Phong, Lô Giản Năng người Phạm Dương, Bùi Cừ người Hà Đông cũng ở cùng nhà khách. Mọi người ngồi quanh lò sưởi trò chuyện (?) suốt đêm. Công Tá lại kể chuyện trước, đúng như lời Dương Hành đã kể.

 Mùa xuân năm Nguyên Hòa thứ chín, Công Tá đi tìm di tích xưa ở đất Đông Ngô. Ông theo thái thú (quan đứng đầu một quận) là ông Nguyên Tích đi thuyền trên hồ Động Đình, lên núi Bao Sơn, nghỉ lại trong lều của đạo sĩ Chu Tiêu Quân. Họ vào hang thiêng tìm sách tiên, và trong một hốc đá tìm được quyển thứ tám của bộ "Nhạc Độc kinh" (sách cổ chép về núi lớn và sông lớn). Chữ viết cổ và lạ, sách lại bị mọt ăn hỏng, nên không đọc hiểu được. Công Tá và Tiêu Quân cùng nhau đọc kỹ thì thấy chép rằng:

 Vua Vũ trị thủy, ba lần đến núi Đồng Bách. Lần nào cũng có gió dữ nổi lên, sấm sét vang rền, đá gào cây rít, thần đất (?) chắn ngang dòng sông, Thiên Lão (một vị thần trên trời) dàn quân, nên công việc không làm được. Vua Vũ nổi giận, triệu tập trăm vị thần, ra lệnh cho thần Quỳ Long (?). Các thủ lĩnh ở vùng núi Đồng Bách cúi đầu xin nghe lệnh. Vua Vũ bèn giam các họ Hồng Mông (?), Chương Thương, Đâu Lư, Lê Lâu, rồi bắt được thần nước sông Hoài và sông Oa tên là Vô Chi Kỳ.

 Thần này giỏi ứng đáp, ăn nói lưu loát, biết rõ chỗ nông chỗ sâu của sông Trường Giang, sông Hoài, biết đồng bằng và đầm lầy xa gần thế nào. Hình nó giống con vượn, mũi tẹt, trán cao, mình xanh, đầu trắng, mắt vàng, răng trắng như tuyết, cổ vươn dài được trăm thước, sức mạnh hơn chín con voi. Nó đánh đấm, nhảy vọt, chạy nhanh, nhẹ nhàng lanh lẹ, thoắt ẩn thoắt hiện, người ta không thể nghe hay nhìn nó được lâu.

 Vua Vũ giao nó cho Đồng Luật (?), Đồng Luật không trị nổi. Giao cho Ô Mộc Do, cũng không trị nổi. Giao cho Canh Thần thì trị được. Các loài yêu quái như Si Tỳ, Hoàn (?), ma cây, tinh nước, yêu núi, quái đá chạy đến gào thét vây quanh, có tới mấy nghìn con. Canh Thần đánh đuổi chúng đi, rồi lấy dây thừng lớn xích cổ Vô Chi Kỳ, xỏ chuông vàng qua mũi nó, đem giam dưới chân núi Quy Sơn ở Hoài Âm, để nước sông Hoài mãi mãi chảy êm đềm ra biển. Từ sau Canh Thần, nhà ai vẽ hình con vật này đều tránh được tai họa sóng gió mưa bão trên sông Hoài.

 Vậy là điều Lý Thang thấy và lời Dương Hành kể đều khớp với sách "Nhạc Độc kinh". (Trích "Nhung mạc nhàn đàm")

 Tề Hoán

 Trong niên hiệu Khai Nguyên đời Đường, Tề Hoán làm thái phỏng sứ (quan đi tra xét quan lại một đạo) đạo Hà Nam kiêm thứ sử Biện Châu. Thấy đoạn sông ở Từ Thành hiểm trở, nước chảy xiết, ông dâng sớ xin đào một con kênh dài mười tám dặm thông tới sông Thanh Thủy. Việc đào kênh được chia cho các châu, các huyện. Thôi Diên Y, huyện thừa (viên quan phó của huyện) huyện Chân Nguyên thuộc Bạc Châu, tập hợp dân phu trong huyện đào được mấy nghìn bước thì gặp một "long đường" (nhà ở của rồng). Lúc mới đào tới, người ta tưởng là một cái hang rỗng. Thế nhưng nó trông như mới xây, sạch sẽ, rộng rãi. Dưới vách phía bắc có một con rồng năm màu đang nằm ngủ đông, dài hơn một trượng, cùng năm sáu con cá chép, mỗi con dài hơn một thước. Lại có một con rùa thiêng hai đầu, dài một thước hai tấc, mắt dài chín phân (một phân bằng một phần mười tấc).

 Diên Y báo lên ngự sử (quan giám sát) coi việc đào kênh là Ổ Nguyên Xương. Nguyên Xương làm tờ trình lên Tề Hoán. Tề Hoán ra lệnh đưa rồng vào sông Hoài, thả rùa vào sông Biện. Diên Y đưa rồng và cá đi hơn hai trăm dặm tới bờ sông Hoài. Ở đó có tới mấy triệu con cá nhảy lên đón rồng, nước sôi sục cả lên. Rồng vào sông Hoài, phun nước, mây mù tối mịt, rồi không thấy đâu nữa.

 Lúc mới định đưa đi, ngự sử Viên Tích đã lấy riêng một con (?). Nguyên Xương sai người đem rùa đến Tống Châu. Dọc đường gặp một vũng nước, họ tạm thả rùa vào đó. Vũng nước chỉ rộng vài thước, sâu không quá năm tấc, vậy mà con rùa lớn biến mất. Họ tát cạn nước để tìm cũng không thấy, chỉ uổng công bắt được một con rùa nhỏ. (Trích "Quảng dị ký")

 Tử Anh Xuân

 Tử Anh Xuân là người làng Thư, giỏi lặn nước. Anh bắt được một con cá chép đỏ, thích màu của nó nên đem về nuôi trong ao, thường cho ăn gạo thóc. Sau một năm, cá dài hơn một trượng, mọc sừng và có cánh. Tử Anh sợ hãi, lạy tạ con cá. Cá nói: "Ta đến đón ngươi. Hãy lên lưng ta, cùng ta bay lên trời." Mỗi năm Tử Anh lại trở về thăm vợ con, rồi cá lại đến đón đi. Vì thế các nhà ở đất Ngô đều lập đền thờ thần cá và Tử Anh. (Trích "Thần tiên truyện" (?))

 Đứa trẻ ở sông Lạc

 Có người thấy một đứa trẻ đang tắm ngựa trên sông Lạc. Một lát sau thấy một vật như dải lụa trắng, sáng lấp lánh, quấn quanh cổ đứa trẻ hai ba vòng. Đứa trẻ ngã xuống nước chết ngay. Ở các vùng nước, các khúc sông quanh co và các bến đỗ đều có vật này. Người tắm rửa hay tắm ngựa mà chết, người ta đều bảo là bị con giải (giống rùa nước ngọt rất lớn) kéo đi, nhưng không phải vậy. Vật này tên là "bạch đặc", nên hết sức cẩn thận đề phòng. Nó thuộc loài giao (loài rồng sống dưới nước, hay hại người). (Trích "Triều dã thiêm tái")

 (Thiếu tiêu đề (?))

 Cá thường hình dạng giống cá chuối (cá quả), trên mình có vằn đốm đỏ, con dài thì hơn một thước. Ở vùng Dự Chương có loài cá này. Chúng phần nhiều sống trong ao bùn, có khi tới mấy trăm con. Chúng biết làm (?) phép ảo, gây ra những chuyện quái lạ mê hoặc người, cũng biết hớp hồn người. Ruộng đất ở gần những ao bùn ấy, người ta không dám xâm phạm. Có người khấn báo với chúng rồi bày lễ cúng, trả tiền thuê ruộng hậu hĩnh, thì ruộng được mùa gấp đôi. Nhưng phải giấu tên họ mình khi cày cấy, ba năm sau thì bỏ đi, như thế mới chắc chắn tránh được tai họa. Nếu loài cá này gây hại cho người, chúng có thể vặn lệch mặt mũi người ta, bẻ ngược tay chân. Phải cầu khấn tạ lỗi thì mới khỏi.

 Chúng còn đi được trên cạn vào ban đêm. Chỗ nào chúng đi qua đều có vết bùn, chỗ nào chúng tới đều nghe tiếng "thốc thốc". Có lá bùa "phá tuyền" (bùa phá ao nước) của vị Đại tướng quân Bắc bộ hai mươi lăm bộ (?): viết bùa lên gạch đá rồi ném xuống ao, hoặc viết lên tấm ván rồi đóng đinh bên bờ ao, thì chúng ắt nhân lúc mưa gió sấm sét mà dời đi nơi khác. Chỉ người giỏi phép này mới làm được. (Trích "Lục dị ký")

 Con ba ba đỏ ở La Châu

 Ở vùng Lĩnh Nam, trong địa giới La Châu và Biện Châu, dưới nước có nhiều ba ba đỏ, to cỡ cái thìa, màu đỏ rực. Bất kể chim, thú hay trâu nước, hễ xuống nước là bị chúng kéo xuống vực sâu, hút máu đến chết. Có người nói là loài giao long sai chúng kéo, nhưng không ai biết vì sao lại như thế. (Trích "Triều dã thiêm tái")

 Hàn Tuân

 Đời Đường, ở trang trại của Hàn Tuân thuộc huyện Phú Dương, Hàng Châu, người ta đào giếng mới sâu năm sáu thước thì thấy trong đất có mấy nghìn con cá, đất chỉ hơi ẩm (?). (Trích "Quảng cổ kim ngũ hành ký")

 Phong Lệnh Trinh

 Đời Đường, Phong Lệnh Trinh làm thứ sử Thường Châu, chở gỗ từ Giang Nam ngược dòng lên Lạc Dương để dựng miếu. Thợ cưa gỗ thì thấy trong lõi có một con cá diếc dài mấy tấc, như được chạm khắc rồi đặt vào đó. (Trích "Quảng cổ kim ngũ hành ký")

 Đạo quán Ngưng Chân

 Đời Đường, cây cột ở hành lang phía đông đạo quán (nơi tu hành của đạo sĩ) Ngưng Chân tại Hoài Châu đã dựng hơn năm mươi năm. Các đạo sĩ thường nghe trong cột có tiếng cóc kêu, nhưng không biết chính xác ở chỗ nào. Sau cột mục nát, người ta thay cột khác. Người làm bếp chặt cột cũ làm củi thì thấy bên trong có một con cóc, trong khi cây cột trước đó không hề có lỗ nào. (Trích "Quảng cổ kim ngũ hành ký")

 Người dân bên sông đất Thục

 Đời Đường, có người dân đất Thục bắt được trên sông một con ba ba lớn hơn bình thường, dài hơn một thước, phần riềm mai màu đỏ. Đem nấu suốt một đêm, nó vẫn bơi lội tự nhiên (?). Lại đun thêm lửa suốt một ngày, nước cạn hết mà ba ba vẫn không chết. Cả nhà kinh sợ, cho là rồng, bèn thả xuống sông. Nó nổi lềnh bềnh trôi đi, không thấy lại nữa. (Trích "Lục dị ký")

 Trương Hồ Tử

 Đời Đường, người đánh cá ở quận Ngô là Trương Hồ Tử có lần câu được một con cá lớn ở Thái Hồ. Trên bụng cá có dòng chữ son viết: "Chín lần lên núi Long Môn (theo truyền thuyết, cá chép vượt được Long Môn thì hóa rồng), ba lần uống nước Thái Hồ, rốt cuộc chẳng thành rồng, mạng rơi vào tay Trương Hồ Tử." (Trích "Linh quái tập")

 Bách Quân

 Đời Đường, Bách Quân Hoài là dân thường ở làng Thủy Nam, huyện Tuân Dương, Kim Châu. Ông bắt được ở vực Lặc Mạc trên sông Hán một con cá dài mấy thước, trên mình có chữ: "Ba lần vượt biển, hai lần ngược sông Hán, đi tới Lặc Mạc, mạng thuộc về Bách Quân." (Trích "Lục dị ký")

 Diệp Lãng Chi

 Năm Kiến Trung thứ nhất đời Đường, Diệp Lãng Chi người huyện Nam Khang sai người đầy tớ tên Đương Quy (?) đi canh ruộng. Phía hạ lưu dưới ruộng có cái ao tên là ao Điểu. Trong ao bỗng có con vật gì kêu, tiếng giống tiếng ngỗng nhưng to hơn. Người đầy tớ lội xuống nước dò xem, mò được một vật lớn, mình trơn, uốn qua uốn lại, rúc đầu xuống dưới bờ ao. Anh ta cầm dao xuống nước, chặt được phần thân sau của nó. Phần ấy chu vi hơn sáu thước, dài khoảng hai trượng. Anh kéo lên bờ, lột da, mổ ra. Mấy chục người hàng xóm cùng ăn, thịt nướng giòn, béo và ngon, không món nào sánh kịp. Trên lưng nó có một dải gân trắng to bằng ống chân, giống mũi cá tầm, ăn lại càng ngon. Phần còn lại người ta làm thịt khô.

 Đêm con vật vừa chết, Lãng Chi mơ thấy một người cao lớn, da đen, nói: "Ta là sứ giả của sông Chương. Vừa rồi ta say rượu, đi chơi một mình, lỡ rơi xuống ao, bị đầy tớ của ông giết hại. Ta đã bỏ dở mệnh lệnh của vua, thân bị giết chết nhục nhã, lại bị xẻ thịt mổ bụng, nướng (?) làm món ăn. Nỗi đau oan ức này xưa nay không ai bằng. Ta với ông vốn chẳng có thù oán gì. Nếu ông giết tên đầy tớ để tạ lỗi, đền tội, thì tội chỉ dừng ở kẻ gây ác mà thôi. Nếu không, chiếu theo luật, e rằng nhà ông sẽ gặp họa." Lãng Chi giật mình tỉnh dậy, nhưng không nỡ giết đầy tớ. Năm sau, người đầy tớ bị mũi tre đâm vào bụng mà chết. Cuối mùa hè năm ấy, cả nhà Lãng Chi mắc bệnh, chết tám người. (Trích "Quảng cổ kim ngũ hành ký")

 Liễu Tông Nguyên

 Đời Đường, Liễu Tông Nguyên người Hà Đông, thứ sử Liễu Châu, có lần từ chức lang quan ở thượng thư tỉnh (cơ quan hành chính trung ương) bị đưa ra làm tư mã (chức phó quan của châu, thường dành cho quan bị giáng) Vĩnh Châu. Trên đường đi, đến Kinh Môn, ông nghỉ trong trạm dịch (nhà nghỉ dọc đường dành cho người đi việc quan). Đêm ấy, ông mơ thấy một người đàn bà mặc áo vàng, lạy hai lạy rồi khóc nói: "Nhà tôi ở dưới sông đất Sở. Nay không may tôi sắp chết đến nơi, ngoài ông ra không ai cứu sống được tôi. Nếu được sống, tôi không chỉ đội ơn mà thôi, còn có thể giúp ông thêm bổng lộc, thêm tuổi thọ, làm tướng, làm tể tướng cũng chẳng khó gì. Mong người quân tử sáng suốt nghĩ cách giúp cho." Ông nhận lời. Tỉnh dậy, ông lặng thầm lấy làm lạ. Ngủ lại, ông lại mơ thấy người đàn bà ấy, vừa van xin vừa cảm tạ, hồi lâu mới đi.

 Sáng hôm sau, có viên lại (viên chức nhỏ) đến nói vị Kinh soái (quan trấn thủ đất Kinh) mời Tông Nguyên dự tiệc. Tông Nguyên sai thắng xe, nhưng thấy trời còn sớm nên chợp mắt một lúc. Rồi ông lại mơ thấy người đàn bà, mặt mày nhăn nhó, lo sợ cuống cuồng, nói với ông: "Mạng tôi bây giờ như sợi chỉ treo trước gió, nguy đến nơi, sắp đứt mà bay đi. Vậy mà ông không nghĩ đến việc gấp của tôi. Mong ông mau tính cho, nếu không, tôi cũng sẽ đứt theo sợi chỉ mục ấy. Xin người quân tử thương cho." Nói xong lại van lạy. Người đàn bà đi rồi, ông vẫn chưa hiểu ra. Ông cúi đầu nghĩ: "Một đêm ta ba lần mơ thấy người đàn bà đến cầu ta, lời lẽ rất khẩn thiết. Hay là viên lại dưới quyền ta có làm điều gì bất công với ai? Hoặc là bữa tiệc sắp tới lấy cá làm món ăn cho ta? Nếu tìm được mà cứu sống nó thì cũng là việc của ta."

 Ông liền cho xe đến dự tiệc ở quận, rồi đem giấc mơ kể với Kinh soái, lại gọi các viên lại đến hỏi. Viên lại thưa: "Hôm trước, có người đánh cá kéo lưới được một con cá lớn vảy vàng, định làm món ăn, nay đã chặt đầu rồi." Tông Nguyên kinh ngạc nói: "Quả đúng như giấc mơ đêm qua!" Ông bèn sai mang con cá ra thả xuống sông, nhưng cá đã chết rồi. Đêm ấy, ông lại mơ thấy người đàn bà đến, nhưng không có đầu. Tông Nguyên càng lấy làm lạ. (Trích "Tuyên thất chí")

 Vương Dao

 Trong niên hiệu Hội Xương (?) đời Đường, có Vương Dao làm đô áp nha (viên quan coi đội quân hộ vệ trong phủ) ở Hằng Châu, từng làm huyện lệnh ấp Dịch (?). Khi sắp đến nơi nhận chức, ban đêm ông mơ thấy một người mặc áo giáp, đội mũ trụ, dáng vẻ đường bệ, tự xưng là dòng dõi của Phùng Di (vị thần sông, tức Hà Bá). Người ấy nói: "Tôi đang ra bờ biển thì bỗng mắc lưới, bị một ông chài trên sông Chương bắt được. Người ta sắp đặt tôi lên thớt làm món ăn dâng quan huyện, mạng tôi chỉ còn đến sáng mai, nên đến báo cho ông. Nếu ông rủ lòng cứu tha, tôi sẽ báo đáp hậu hĩnh."

 Vương Dao tỉnh dậy, nói với người hầu: "Chắc hẳn là bọn lại trong huyện ra đón ta nên bắt cá làm cỗ." Ông vội sai người đến huyện. Người làm bếp quả đang định mổ con cá chép tươi để làm gỏi. Người được sai truyền lại đầy đủ lệnh của Vương Dao, thế là cá được thả xuống nước. Con cá liền quạt vây, vẫy kỳ, hớn hở bơi đi. Đêm ấy, Vương Dao lại mơ thấy người trước, khóc lóc cảm tạ, nói: "Nhờ ông mà tôi thoát cảnh bị nấu trong vạc, được trở về với sóng nước Tam Giang. Thế mới biết lòng nhân của ngài trưởng quan, so với ân của Liễu Tông Nguyên còn hơn xa." Rồi người ấy quỳ lạy mà đi. (Trích "Nhĩ mục ký")

 Liễu Nghi

 Đời Đường, Liễu Nghi người Hà Đông sống ngụ ở Lạc Dương. Nhân tiết xuân, ông đi câu ở sông Y, được một con cá lớn, đem về thả vào chậu nước. Trước đó, Liễu Nghi có đứa con nhỏ mới sáu bảy tuổi. Đêm ấy, ông mơ thấy con cá lấy mõm cắn vào ngực đứa bé. Ông giật mình tỉnh dậy, quả thấy đứa bé đang khóc, nói: "Con vừa mơ thấy một con cá lớn cắn vào ngực, đau không chịu nổi nên khóc." Giấc mơ ấy giống hệt giấc mơ của ông. Liễu Nghi lấy làm lạ, xem ngực đứa bé thì quả có vết thương đang rỉ máu. Ông càng sợ, sáng hôm sau đem cá thả xuống sông Y, lại mời sư tụng kinh, vẽ tượng Phật. Chỉ hơn mười ngày, vết thương của đứa bé lành hẳn. Từ đó về sau, Liễu Nghi không câu cá nữa. (Trích "Tuyên thất chí")

 Thôi Thoát

 Thôi Thoát, thái thường khanh (vị quan đứng đầu bộ phận coi lễ nghi, tế tự) đời Hậu Tấn, khi còn đi học có lần đến nhà bà cô. Ban đêm, ông ngủ cùng các anh em họ trong nhà học. Sáng hôm sau, nhà bà cô sắp mở tiệc đãi khách. Đêm ấy, ông mơ thấy mười chín người, ai cũng mặc áo xanh, xúm quanh lạy ông, xin được sống, lời lẽ rất thảm thiết. Ông nói: "Tôi đang ở không, chẳng có việc quan gì, sao lại đến cầu tôi?" Họ đều nói: "Ông chỉ cần nhận lời là bọn tôi được toàn mạng." Ông nói: "Nếu có dịp thì tôi chẳng tiếc gì mà không cứu." Họ đều mừng rỡ nhảy nhót, lạy hai lạy rồi lui ra.

 Tỉnh dậy, ông rửa mặt, chải đầu, thắt đai, lên nhà trên chào bà cô thì thấy trong cái vò có nước, mấy con ba ba đang nổi. Ông đếm, cả lớn lẫn nhỏ đúng mười chín con, màu sắc cũng gần giống màu áo những người trong mơ. Ông bèn thưa với bà cô, kể đầu đuôi giấc mơ, lạy hai lạy xin tha cho chúng. Bà cô cũng không ngăn, liền sai đầy tớ bỏ chúng vào đồ đựng. Ông tự mình mang ra bờ nước thả đi. (Trích "Ngọc đường nhàn thoại")

 Người thợ nhuộm

 Ở Quảng Lăng có một người thợ nhuộm sống ở phía nam ao Cửu Khúc. Ông mơ thấy một chàng trai mặc áo trắng xin ở nhờ. Ông đáp: "Nhà tôi chật hẹp xấu xí, không đủ chỗ cho anh ở." Chàng trai bèn đi vào bếp. Đêm ấy, cả nhà đều mơ giống như vậy. Hôm sau, họ thấy trong bếp có một con ba ba trắng, rộng hơn một thước, hai mắt như vàng. Người ấy đem nó đến chỗ đạo sĩ Lý Thê Nhất ở cung Tử Cực (một đạo quán). Thả vào nước thì nó màu như vàng, mắt đỏ như son. Đưa lên khỏi nước thì nó lại trắng như cũ. Thê Nhất không hiểu nổi, bèn đem thả lại xuống ao, từ đó không thấy nó nữa. (Trích "Kê thần lục")

 Người ở ven biển

 Gần đây có một người ở ven biển bắt được trong đăng cá một vật giống bàn tay người. Chỉ có một bàn tay mà trong lòng bàn tay có mặt, đủ cả bảy lỗ (hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi, một miệng), biết cử động nhưng không biết nói. Người ta chuyền tay nhau xem rất lâu. Có người nói: "Đây là vật thần, không nên giết." Người ấy bèn thả nó xuống nước. Vật ấy nổi trên mặt nước trôi đi chừng mấy chục bước, bỗng cười to mấy tiếng rồi nhảy lặn xuống nước. (Trích "Kê thần lục")

 Nhà sư chùa Pháp Tụ

 Trong chùa Pháp Tụ có một nhà sư đang ở trong phòng. Đến đêm, ông bỗng nói với đệ tử: "Ngoài kia có mấy vạn người đầu đội mũ (?) đến xin bần đạo (lời nhà tu tự xưng một cách khiêm tốn) cứu mạng. Mau mở cửa ra xem." Mở cửa ra thì thấy hơn mười người đang gánh ốc. Nhà sư bèn mua lại để phóng sinh (thả con vật bị bắt về với tự nhiên). (Trích "Thục ký")

 Lý Diên Phúc

 Lý Diên Phúc, viện sứ viện Phong Tư của nước Thục (một nước nhỏ thời Ngũ Đại mà sử cũ không công nhận là chính thống), ngủ trưa ở công đường (?). Ông mơ thấy ba mươi người chít khăn đen (?) phủ phục dưới thềm, chỉ nói xin tha mạng. Ông giật mình tỉnh dậy thì người hầu báo ngoài cổng có người nhà quê đem dâng ba mươi con ba ba. Ông hiểu ra giấc mơ, bèn đem thả hết. (Trích "Kính giới lục")

 Thái Bình quảng ký, quyển 467 (hết).

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do triều đình nhà Thanh sai biên soạn, gồm bốn kho sách).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video