Thái Bình quảng ký, quyển 480. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Man di (các dân tộc và xứ sở ở ngoài vùng văn hoá Trung Hoa, theo cách gọi của người Trung Hoa xưa), phần một.
Man di bốn phương; Dân Vô Khải; Con gái nhà vua tên Tử Trạch;
Người lông; Nước Hiên Viên; Nước Bạch Dân;
Âu Ty; Nước Khải Mộc; Nước Nê Ly;
Nhiên Khâu; Nước Lư Phù; Nước Phù Hân;
Tần Tư; Nước Ngô Minh; Nước Nữ Man;
Đô Bá; Cốt Lợi; Đột Quyết;
Thổ Phồn; Tây Bắc; Dân (?);
Khiết Đan; Ốc Trở; Tiêu Nghiêu.
Man di bốn phương
Người phương đông mũi to, khiếu (theo y học cổ, khiếu là các lỗ trên cơ thể như mắt, tai, mũi, miệng… được coi là cửa thông giữa tạng phủ bên trong với bên ngoài) của họ thông với mắt, gân cốt sức lực cũng thuộc về đó. Người phương nam miệng to, khiếu thông với tai. Người phương tây mặt to, khiếu thông với mũi. Người phương bắc khiếu thông với chỗ kín, cổ ngắn. Người ở trung tâm khiếu thông với miệng. (Trích từ sách Dậu Dương tạp trở.)
Dân Vô Khải
Dân Vô Khải ở trong hang, ăn đất. Người chết thì đem chôn, tim không mục, một trăm năm sau hoá lại thành người. Dân Lục thì đầu gối không mục, chôn một trăm hai mươi năm hoá lại thành người. Dân Tế thì gan không mục, tám năm hoá lại thành người. (Trích từ Dậu Dương tạp trở.)
Con gái nhà vua tên Tử Trạch
Con gái nhà vua tên Tử Trạch tính hay ghen. Các tỳ nữ theo hầu bị nàng đuổi tan tác ra núi non bốn phía, không có chỗ nương tựa. Người chạy về phía đông thì kết đôi với cáo, sinh con gọi là Ương. Người chạy về phía nam thì ăn ở với khỉ, có con gọi là Khê. Người chạy về phía bắc thì chung đụng với giống quắc gia (loài khỉ lớn), con sinh ra gọi là Thương. (Trích từ Dậu Dương tạp trở.)
Người lông
Trong vùng tám cõi hoang xa (?) có người lông, cao bảy tám thước (thước đời xưa, mỗi thước khoảng hai mươi mấy xăng-ti-mét), dáng dấp đều giống người. Trên mình và trên đầu đều có lông như khỉ, lông dài hơn một thước, ngắn (?) (chỗ này nguyên bản có ghi cách đọc của hai chữ nhưng hai chữ ấy đã mất). Thấy người thì há (?) (nguyên bản có ghi cách đọc chữ này) miệng, thè lưỡi, môi trên trùm kín mặt, môi dưới trùm xuống ngực. Chúng thích (nguyên bản có ghi cách đọc chữ này) ăn lưỡi và mũi người (?). Chúng kéo người lại cùng đùa giỡn, không chiều theo thì bỏ đi. Chúng có tên là Nhiêm Công, tục gọi là Nhiêm Lệ, lại có tên là Nhiêm Hiệp. Trẻ con thấy chúng thì rất sợ (?). (Trích từ Dậu Dương tạp trở.)
Nước Hiên Viên
Nước Hiên Viên ở bên rìa núi Cùng Sơn. Người ở đó dù không sống thọ cũng được tám trăm tuổi. Trên cánh đồng Chư Thiên, chim loan hót hoà nhịp, chim phượng nhảy múa. Dân ăn trứng phượng, uống cam lộ (sương ngọt, theo truyền thuyết là thứ sương lành trời ban xuống). (Trích từ sách Bác vật chí.)
Nước Bạch Dân
Nước Bạch Dân có con thú tên là Thặng Hoàng, hình dáng như cáo, trên lưng có sừng. Ai cưỡi nó thì sống thọ ba nghìn năm. (Trích từ Bác vật chí.)
Âu Ty
Ở cánh đồng Âu Ty, con gái quỳ tựa vào cây mà nhả tơ từ miệng ra. (Trích từ Bác vật chí.)
Nước Khải Mộc
Phía đông nước Việt có nước Khải Mộc (nguyên bản có ghi cách đọc chữ "Khải"). Ở đó con trưởng vừa sinh ra thì bị xẻ ra ăn thịt, họ gọi thế là "tốt cho đứa em". Cha chết thì cõng mẹ đem đi bỏ, nói rằng vợ của người đã chết không thể ở chung (?).
Phía nam nước Sở có nước Viêm Nhân. Người thân chết thì họ róc thịt vứt đi, sau đó mới chôn xương, như thế mới là người con hiếu thảo.
Phía tây nước Tần có nước Nghĩa Cừ. Người thân chết thì họ chất củi đốt xác, khói bốc lên thì gọi là "lên cõi khói ráng", sau đó mới được coi là hiếu thảo. Bề trên lấy đó làm phép cai trị, kẻ dưới lấy đó làm phong tục, nên cũng chưa đủ để cho là sai. Việc này thấy chép trong sách Mặc Tử. (Trích từ Bác vật chí.)
Nước Nê Ly
Năm thứ ba sau khi Chu Thành Vương lên ngôi, nước Nê Ly đến chầu. Sứ giả nước ấy kể rằng từ khi rời nước mình ra đi, thường đi trong mây, nghe tiếng sấm sét ở phía dưới. Có lúc đi vào hang ngầm, lại nghe tiếng sóng nước ở phía trên. Có lúc phải vượt qua vùng nước lớn. Họ nhìn mặt trời, mặt trăng mà biết hướng đi, tính mùa lạnh mùa nóng mà biết năm tháng. Đem đối chiếu với chính sóc (lịch chính thức do triều đình ban, định ngày đầu năm và ngày đầu mỗi tháng) của Trung Quốc thì thứ tự ngày tháng đều khớp nhau. Vua tiếp đón họ theo lễ dành cho khách nước ngoài. (Trích từ Thập di lục.)
Nhiên Khâu
Năm thứ sáu đời Chu Thành Vương, nước Nhiên Khâu dâng chim tỷ dực (chim liền cánh: mỗi con chỉ có một cánh, phải ghép đôi một trống một mái mới bay được), một con trống một con mái, đựng trong lồng làm bằng ngọc. Sứ giả nước ấy đều có tóc xoăn (?), mũi nhọn, mặc thứ vải như mây ráng, giống như ráng buổi sớm ngày nay.
Họ đi qua hơn một trăm nước mới đến kinh đô. Họ phải vượt núi Thiết Hiện, đi thuyền qua biển Sôi, qua bãi Rắn và đỉnh Ong. Núi Thiết Hiện dốc đứng, đá sắc như dao, nên vành bánh xe của họ đều làm bằng kim cương, vậy mà đến được kinh đô thì vành xe đều đã mòn gần hết. Nước biển Sôi lúc nào cũng sục lên như nồi nấu cá. Da và xương cá, ba ba ở đó cứng như đá, có thể dùng làm áo giáp. Khi vượt biển Sôi, họ bọc đồng dưới đáy thuyền nên rồng, rắn, giao long (loài rồng sống dưới nước, theo truyền thuyết hay làm hại người) không đến gần được. Khi qua bãi Rắn thì họ lấy da báo dựng thành nhà, ở trong nhà mà đẩy xe đi. Khi qua đỉnh Ong thì họ đốt gỗ cây hồ tô, vì khói gỗ này giết được mọi loài sâu bọ.
Đi đường hơn năm mươi năm, họ mới đến Lạc Ấp (kinh đô nhà Chu), đúng lúc Thành Vương làm lễ phong ở núi Thái Sơn và lễ thiện ở núi Xã Thủ (lễ phong thiện: đại lễ của bậc đế vương, tế trời trên núi Thái Sơn và tế đất ở một ngọn núi nhỏ bên dưới, để báo công với trời đất). Khi sứ giả rời nước ra đi, ai cũng còn là trẻ nhỏ; đến kinh đô thì tóc mai đều đã bạc trắng; đến khi trở về tới Nhiên Khâu thì dung mạo lại trở nên trai tráng.
Chim tỷ dực rất khoẻ, hình dáng giống chim hộc (thiên nga), ngậm bùn đỏ ở biển Nam (?), làm tổ trên cây ở núi Côn Lôn. Gặp đời có bậc thánh trị vì thì chúng bay đến đậu, để tỏ rõ sức thần của Chu Công trong việc giúp rập vị vua thánh. (Trích từ Vương Tử Niên thập di ký.)
Nước Lư Phù
Nước Lư Phù đến chầu vào thời Yên Chiêu Vương; sứ giả phải vượt sông Ngọc, đi muôn dặm mới tới. Trong nước ấy không có chim dữ thú dữ, nước không nổi sóng, gió không làm gãy cành. Người ở đó đều thọ ba trăm tuổi, kết cỏ làm áo, gọi là "áo cỏ". Đến chết họ cũng không già, ai nấy đều hoà thuận, hiếu thảo, nhường nhịn. Người thọ trên trăm tuổi thì được mọi người lạy chào kính trọng như lễ đối với người thân ruột thịt.
Khi có người chết, họ chôn ở ngoài đồng, lấy gỗ thơm và cỏ thiêng che phủ thi thể. Cả làng xóm đến viếng và đưa tang, tiếng gào khóc vang động cả rừng núi hang hốc; khe suối vì thế mà ngừng chảy, cây cối mùa xuân vì thế mà đổi màu. Trong thời gian để tang, họ không cho một ngụm nước, một thìa cháo nào vào miệng, đợi đến khi xương người chết đã thành bụi đất rồi mới ăn. Xưa vua Đại Vũ men theo núi để khơi dòng sông, đã đến tận đất ấy, gọi đó là nước không có người già, hết mực hiếu thảo. (Trích từ Vương Tử Niên thập di.)
Nước Phù Hân
Năm Nguyên Phong thứ nhất (đời Hán Vũ Đế, năm 110 trước Công nguyên), nước Phù Hân cống thứ bùn vàng gọi là "lan kim" như lệ hằng năm. Thứ vàng này có ở vực Thang. Giữa mùa hè, nước ở vực ấy thường sôi trào như nước nóng gặp lửa, chim bay qua không nổi. Người nước ấy đi đường thường thấy bên bờ nước có người luyện thứ vàng này để làm đồ dùng. Vàng nhão như bùn, màu giống vàng tử ma (loại vàng tốt nhất, sắc ánh tím). Đúc đi đúc lại trăm lần thì màu đổi sang trắng, có ánh sáng như bạc, gọi là "ngân chúc" (đuốc bạc).
Người ta thường dùng nó làm bùn để niêm phong các hòm hộp và các cửa cung, yêu ma không dám xâm phạm. Đời Hán, các đại tướng đi đánh trận và các sứ giả đi sang nước xa phần nhiều dùng bùn ấy để đóng ấn niêm phong. Các chuyến đi sứ của Vệ Thanh, Trương Khiên, Tô Vũ, Phó Giới Tử đều được nhận ấn niêm phong bằng bùn vàng. Sau khi vua băng hà thì thứ cống phẩm này không còn nữa. (Trích từ Vương Tử Niên thập di.)
Tần Tư
Vào năm vua nhà Ngụy bị giáng làm Trần Lưu Vương (tức Tào Hoán, vị vua cuối cùng của nhà Ngụy, nhường ngôi cho nhà Tấn năm 265), có người nước Tần Tư đến chầu. Họ lấy ngọc năm màu làm áo, giống như áo giáp ngày nay. Họ không ăn những món ngon của Trung Quốc, tự mang theo một cái bình vàng, trong có nước thần đặc như mỡ, nếm một giọt thì sống thọ nghìn năm.
Nước ấy có cây phong lớn mọc thành rừng, cao sáu bảy mươi dặm — đó là người giỏi tính toán lấy dặm mà đo. Sấm chớp thường phát ra ở lưng chừng thân cây. Cành cây đan vào nhau che rợp bên trên, không thấy được ánh mặt trời mặt trăng. Bên dưới bằng phẳng, sạch sẽ như vừa quét tước, tưới rửa, mưa và sương mù không lọt vào được.
Phía đông rừng cây có một gian nhà đá lớn, chứa được một vạn người ngồi. Trên vách khắc tượng Tam Hoàng (ba vị vua thần thoại đầu tiên của Trung Hoa): Thiên Hoàng mười ba đầu, Địa Hoàng mười một đầu, Nhân Hoàng chín đầu, đều mình rồng. Ở đó cũng có chỗ đặt đèn mỡ. Người ta ghép đá làm giường, trên giường có vết đầu gối lún sâu hai ba tấc. Trước giường có thẻ tre dài hai tấc, chữ viết trên đó (?) đều chép chuyện từ khi trời đất mới mở ra đến nay, không ai đọc được. Có người nói đó là sách có từ thời Phục Hy vạch các quẻ (các hình vạch liền, vạch đứt tượng trưng cho trời đất muôn vật, dùng trong Kinh Dịch), có người lại nói đó là nơi Thương Hiệt sáng tạo ra chữ viết.
Bên cạnh có một cái giếng đá đỏ, không phải sức người đào, phía dưới thông tới mạch nước ngầm, nước thường sôi trào. Các vị tiên khi muốn uống thì dùng dây dài thả gàu xuống múc.
Dân nước Tần Tư ai cũng khoẻ mạnh, tóc xoăn (?), không ăn ngũ cốc (năm loại hạt lương thực chính như lúa, kê, đậu…), đứng dưới trăng không có bóng, chỉ ăn nước quế. Tóc người nước ấy kéo thì dài ra, buông thì co lại xoắn như con ốc. Người ta nối tóc họ làm dây thả xuống giếng đỏ, giữa mùa đông mới múc được chút ít nước. Trong nước có con ếch trắng hai cánh, thường bay qua bay lại trên miệng giếng; người đi đường xa bắt nó mà ăn (?).
Đến thời nhà Chu, vương tử Tấn ghé xuống miệng giếng nhìn, có con chim sẻ xanh nhả ra một cái gáo trao cho Tử Tấn. Tử Tấn cầm lấy múc nước uống, liền có mây nổi lên, tuyết bay tới. Tử Tấn lấy tay áo che tuyết thì mây tan, tuyết ngừng; con ếch trắng hoá thành con nhạn trắng bay vào mây, chao lượn rồi mất hẳn. Đó là những điều người Tần Tư ghi lại; tuổi tác của người ấy thì không sao đoán được.
Triều đình cho họ vẽ núi sông, địa thế cùng các vật quý lạ của nước họ để đưa Trương Hoa xem. Trương Hoa nói: "Đây là một nước thần dị, khó mà kiểm chứng để tin được." Rồi cho xe ngựa, áo quý tiễn họ ra khỏi cửa ải. (Trích từ Thập di lục.)
Nước Ngô Minh
Năm Trinh Nguyên thứ tám (đời Đường Đức Tông, năm 792), nước Ngô Minh cống một cái đỉnh (vạc nấu, thường có ba chân) luôn tự nóng và mật ong loan. Sứ giả nói nước họ cách biển Đông mấy vạn dặm, phải đi qua các nước Ấp Lâu, Ốc Trở… Đất ấy hợp trồng ngũ cốc, có nhiều ngọc quý, có lễ nhạc nhân nghĩa, không có trộm cướp. Người thọ hai trăm tuổi. Tục ở đó chuộng thuật thần tiên, trong một năm thường có người cưỡi mây, cưỡi hạc (?) bay đi. Họ thường trông thấy luồng khí vàng như cái lọng che xe, biết rằng Trung Quốc đang có vua nhờ đức Thổ mà làm chủ thiên hạ (theo thuyết ngũ hành, mỗi triều đại ứng với một hành; màu vàng thuộc hành Thổ), nên xin được dâng cống.
Cái đỉnh luôn tự nóng chứa được ba đấu (đơn vị đo lường thể tích thời xưa), sáng bóng như ngọc, màu tím. Mỗi lần nấu nướng không cần nhóm lửa, chỉ chốc lát là thức ăn tự chín, thơm ngon sạch sẽ khác hẳn bình thường. Ăn lâu thì người già trở lại trẻ, trăm bệnh không sinh.
Về ong loan, sứ giả nói tiếng ong kêu giống tiếng chim loan chim phượng, mình phủ năm màu, con lớn nặng tới hơn mười cân. Chúng làm tổ ở chỗ vách núi sâu, đỉnh núi hiểm; tổ lớn chiếm đất rộng hai ba mẫu. Người trong nước mỗi lần lấy mật không quá hai ba hợp (một hợp bằng một phần mười thăng, lượng rất ít); nếu lấy quá mức thì có gió sấm nổi lên khác thường. Nếu bị ong đốt sinh nhọt, lấy rễ cây xương bồ mọc trên đá đắp vào thì khỏi ngay. Mật màu xanh biếc, đựng trong bát bạch ngọc thì trong suốt cả trong lẫn ngoài như ngọc lưu ly xanh biếc. Ăn lâu khiến người sống lâu, mặt mày như trẻ nhỏ, tóc bạc lập tức đen lại; cho đến các bệnh nặng lâu năm, mắt loà, chân què, không bệnh nào không chữa được. (Trích từ Đỗ Dương tạp biên.)
Nước Nữ Man
Đầu niên hiệu Đại Trung (đời Đường Tuyên Tông, khoảng năm 847), nước Nữ Man cống sừng tê song long, trên có hình hai con rồng, vảy, bờm, móng, sừng đều đủ cả. Họ cũng cống gấm Minh Hà; nghe nói thứ gấm này được luyện bằng nước thơm và sợi gai (?) mà thành màu, ánh sáng rực rỡ, mùi thơm thấm vào người, năm màu xen nhau, đẹp hơn gấm Trung Hoa.
Người nước ấy búi tóc cao, đội mũ vàng, chuỗi ngọc quấn đầu và phủ khắp mình, nên gọi là "Bồ Tát Man". Đương thời, các nghệ nhân ca hát bèn soạn ra khúc nhạc "Bồ Tát Man", văn sĩ cũng thường đặt lời theo điệu ấy.
Lại có nước Nữ Vương cống lụa dầu rồng và gấm dầu cá, hoa văn nhiều vẻ lạ, nhúng vào nước không ướt, nghe nói là vì có dầu rồng, dầu cá. Các nghệ nhân lại soạn khúc "Nữ Vương quốc", âm điệu uyển chuyển, trôi chảy trong các ban nhạc. (Trích từ Đỗ Dương tạp biên.)
Đô Bá
Nước Đô Bá là một nhánh khác của tộc Thiết Lặc, chia làm ba bộ, mỗi bộ tự cai quản lấy mình. Tục ở đó kết cỏ làm lều, không có bò dê, không biết cày cấy. Ở đó có nhiều củ bách hợp, họ lấy làm lương ăn. Họ mặc da chồn, da hươu; người nghèo thì kết lông chim làm áo. Nước ấy không có hình phạt; kẻ trộm cắp thì bị bắt bồi thường gấp đôi số đồ (?) đã lấy. (Trích từ Thần dị lục.)
Cốt Lợi
Nước Cốt Lợi ở phía bắc nước Hồi Hột, bên kia Hãn Hải (vùng sa mạc mênh mông ở phương bắc), có bốn nghìn quân đánh được trận. Đất ấy sản sinh ngựa quý. Ở đó ngày dài đêm ngắn: trời vừa chạng vạng, đem nấu một cái bả vai dê, vừa chín thì phương đông đã rạng sáng, có lẽ vì gần chỗ mặt trời lặn. (Trích từ Thần dị lục.)
Đột Quyết
Người Đột Quyết thờ thần Hiên (thần của đạo thờ lửa từ Ba Tư truyền sang), không có đền miếu, chỉ cắt nỉ làm hình thần, đựng trong túi lông. Đi đến đâu thì lấy mỡ và váng sữa bôi lên tượng, hoặc buộc lên ngọn sào, bốn mùa đều cúng tế.
Bộ lạc Kiên Côn không thuộc giống sói (người Đột Quyết tự nhận tổ tiên sinh ra từ sói). Hang nơi tổ tiên họ sinh ra ở phía bắc núi Khúc Mạn. Họ tự nói đời xưa có vị thần cùng con bò (?) giao phối trong hang ấy. Người bộ này tóc vàng, mắt xanh, râu ria đỏ. Những người có râu ria đều đen là con cháu của tướng nhà Hán Lý Lăng và quân lính của ông. Người Tây Đồ có tục nhuộm răng cho đen. (Trích từ Dậu Dương tạp trở.)
Lại có chuyện:
Tổ tiên người Đột Quyết tên là Xạ Ma Xá Lợi. Thần biển ở phía tây A Sử Đức (?). Xạ Ma có phép thần lạ. Con gái thần biển mỗi chiều tối cưỡi hươu trắng đến đón Xạ Ma vào biển, đến sáng lại đưa ra.
Mấy chục năm sau, bộ lạc sắp mở cuộc săn lớn. Nửa đêm, thần nữ nói với Xạ Ma: "Ngày mai khi đi săn, ở cái hang nơi tổ tiên đời trước của chàng sinh ra sẽ có một con hươu trắng sừng vàng chạy ra. Nếu chàng bắn trúng con hươu ấy thì suốt đời được qua lại với thiếp; nếu bắn không trúng thì duyên phận dứt."
Đến sáng, Xạ Ma vào vòng vây, quả nhiên trong hang tổ tiên có con hươu trắng sừng vàng vọt ra. Xạ Ma sai người hầu hai bên giữ chặt vòng vây. Con hươu sắp nhảy ra khỏi vòng vây thì bị người ta giết chết. Xạ Ma nổi giận, bèn tự tay chém đầu thủ lĩnh bộ Ha (?), rồi thề rằng: "Từ nay về sau phải dùng người tế trời, thường xuyên bắt con cháu bộ lạc Ha (?) chém đầu để tế." Đến nay người Đột Quyết dùng người để tế, vẫn bắt người của bộ lạc ấy.
Xạ Ma chém người bộ Ha xong, chiều tối trở về biển, con gái thần biển nắm lấy tay Xạ Ma mà nói: "Tay chàng đã chém người, hơi máu tanh hôi, nhân duyên đã dứt rồi." (Trích từ Dậu Dương tạp trở.)
Thổ Phồn
Trong niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường, quân triều đình đánh tan quân Thổ Phồn ở Thanh Hải, ngay trên trận giết được đại binh mã sứ (chức võ quan cầm đầu binh mã) của Thổ Phồn là Khất Tàng Già Già cùng những người khác (?). Có người nói ông ta là con trai (?) của Thượng Kết Tán.
Người Thổ Phồn thu lấy thi thể đưa về nước, hơn một trăm người vừa đi vừa khóc theo xác, nghi lễ rất khác thường. Họ cho một người đứng bên thi thể để nói thay người chết, lại cho một người hỏi: "Vết thương có đau không?" Người nói thay đáp: "Đau." Thế là lấy cao thuốc bôi vào. Lại hỏi: "Có ăn không?" Người nói thay đáp: "Ăn." Thế là bày đồ ăn ra. Lại hỏi: "Có mặc áo không?" Người nói thay đáp: "Mặc." Thế là sai lấy áo da cừu mặc cho. Lại hỏi: "Có về không?" Người nói thay đáp: "Về." Thế là sắm xe ngựa chở thi thể đi. Người thông dịch thuật lại như vậy. Lễ nghi khác lạ như thế, ắt hẳn người chết là bậc quý thần của nước ấy. (Trích từ Hàm Thông lục.)
Tây Bắc
Trong vùng hoang xa Tây Bắc (?) có thứ rượu gọi là "ngọc quỹ" (?), suối rượu ở đó rộng một trượng (mười thước), sâu ba trượng. Rượu ngon như thịt, trong vắt như gương. Bên trên có chén ngọc; lấy đi một chén thì lại mọc ra một chén khác. Suối rượu tồn tại cùng trời, không bao giờ cạn. Bên tảng đá có thịt khô, vị như thịt khô con hoẵng. Người uống rượu này thì không sinh nở cũng không chết. Người ở bên giếng này (?) cùng sống với trời; dù có nam có nữ nhưng không lấy nhau làm vợ chồng, nên nói là không sinh nở cũng không chết. (Trích từ Thần dị ký.)
Dân
Ở vùng biển phía tây bắc, thuộc phương Tuất Hợi (cách chỉ hướng bằng địa chi; Tuất và Hợi là hướng tây bắc), có một nước dân người nhỏ (?), mỗi người cao ba tấc, một ngày đi nghìn dặm, bước nhanh như bay, nhưng thường bị chim hộc (?) nuốt. Người nước ấy cũng có kẻ khôn người kém. Người khôn tính khéo léo, thường lo bị hại, nên hay nặn đất thành hình mình, có khi tới mấy trăm hình, bày ở ngoài đồng sát mép nước. Chim tưởng là người nhỏ mà nuốt vào thì mắc hại. Sau hàng trăm hàng nghìn lần như thế, chim thấy người thật đi qua cũng không dám ăn nữa.
Người nước ấy phần nhiều ở bên khe núi, bờ suối, đào hang làm nước; cứ ba mươi bước hay năm mươi bước là một nước, như thế có tới không dưới nghìn vạn nước. Mùa xuân, mùa hạ họ ăn hạt cỏ ven đường; mùa thu, mùa đông ăn rễ cỏ. Gặp trời nóng thì ở trần, gặp trời lạnh thì đan cỏ nhỏ làm áo. Họ cũng biết phép phục khí (phép tu luyện điều hoà hơi thở, hít nuốt khí trời để nuôi thân, có thể nhịn ăn). (Trích từ Cùng thần bí uyển.)
Lại có chuyện:
Có thuyết nói ngoài bốn biển có nước Hộc, đàn ông đàn bà đều cao bảy tấc. Họ sinh ra tự nhiên đã biết lễ nghĩa, biết quỳ lạy như lời kinh sách dạy (?). Người nước ấy đều thọ ba trăm tuổi, đi được nghìn dặm, trăm loài vật không dám xâm phạm, chỉ sợ chim hộc biển. Trần Chương nói với Tề Hoàn Công rằng chim hộc gặp họ thì nuốt, mà chim hộc cũng thọ ba trăm tuổi; người này ở trong bụng chim hộc không chết, còn chim hộc thì một lần cất cánh bay xa nghìn dặm. Người nhỏ mà Trần Chương nói với Tề Hoàn Công chính là giống người này. (Trích từ Thần dị lục.)
Khiết Đan
Lư Văn Tiến là người U Châu, sau sang phương Nam được phong làm Phạm Dương Vương. Ông từng kể khi còn bị kẹt lại trong đất Khiết Đan, nhiều lần ra tận vùng biên ải xa xôi săn bắn để lấy lương ăn cho quân. Một hôm giữa ban ngày đang săn, bỗng trời tối sầm, sao sáng rực khắp trời, ai nấy đều sợ hãi. Bắt được một người Phiên (người dân tộc ngoài biên) hỏi, người ấy nói: "Đó là cái gọi là ngày mặt trời lùi lại (?), ở đất này vẫn thường gặp, lát nữa sẽ sáng lại thôi." Một lúc sau trời sáng, mặt trời vẫn đang đúng ngọ. Ông lại kể từng thấy ở sông Vô Định một khúc xương đầu người, to như cột nhà, dài chừng bảy thước. (Trích từ Kê thần lục.)
Ốc Trở
Vô Khâu Kiệm (tướng nhà Ngụy thời Tam Quốc) sai Vương Khoảnh đuổi theo vua Cao Ly (?), đi đến tận biên giới phía đông của Ốc Trở. Vương Khoảnh hỏi các bậc già cả ở đó: "Phía đông biển có người ở không?" Các cụ nói người trong nước từng đi thuyền đánh cá, gặp gió bão bị thổi trôi mấy chục ngày, về phía đông tới một hòn đảo, trên đảo có người, nhưng tiếng nói không hiểu nhau. Tục ở đó thường đến tháng bảy thì bắt con gái đồng trinh dìm xuống biển. Họ lại nói có một nước cũng ở giữa biển, toàn đàn bà, không có đàn ông.
Họ lại kể từng nhặt được một chiếc áo vải từ biển trôi vào, thân áo cỡ người thường, hai tay áo dài hai thước. Lại có một chiếc thuyền vỡ theo sóng dạt vào bờ biển, trên thuyền có một người, ở gáy lại mọc thêm một khuôn mặt nữa. Bắt sống được người ấy, nói chuyện không hiểu nhau, người ấy không chịu ăn rồi chết. Những nơi ấy đều ở trong biển lớn phía đông Ốc Trở. (Trích từ Bác vật chí.)
Tiêu Nghiêu
Lý Chương Vũ có một xác người khô dài hơn ba tấc, đầu, đùi, sườn đều đầy đủ, mày mắt rõ ràng, nói là người nước Tiêu Nghiêu (nước người lùn trong truyền thuyết). (Trích từ Dậu Dương tạp trở.)
Thái Bình quảng ký, quyển 480.
<Thuộc bộ Tử (nhóm sách của các nhà tư tưởng và các loại sách tạp), loại sách của các nhà tiểu thuyết, nhóm sách chép chuyện lạ; sách Thái Bình quảng ký>
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh ra lệnh biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video