Thái Bình quảng ký, quyển 494. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Mục Tạp lục (ghi chép linh tinh), phần 2.
Phòng Quang Đình; Thôi Tư Cạnh; Thôi Thực
Lã Thái Nhất; Hứa Giới Ngôn; Đỗ Phong
Người dân huyện Tu Vũ; Lý Nguyên Hạo; Vương Cư
Lý Thích Chi; Bạch Lý Trung; Rèm dạ minh
Ban Cảnh Thiến; Tiết Lệnh Chi
Phòng Quang Đình
Phòng Quang Đình làm Thượng thư lang (quan chức cấp lang, làm việc trong các bộ thuộc Thượng thư tỉnh, cơ quan điều hành chính sự ở triều đình). Bạn cũ của ông là Tiết Chiêu bị lưu đày, trốn đến nương nhờ Quang Đình, và Quang Đình giấu bạn đi. Khi việc bại lộ, Ngự sử (quan giám sát, có quyền vạch tội và truy xét quan lại) Lục Di Dật truy ép rất gắt. Quang Đình sợ, bèn đến gặp vị tể tướng đương thời.
Tể tướng hỏi: "Ông là quan lang ở triều, sao lại đi giấu người này?" Quang Đình đáp: "Quang Đình tôi với Tiết Chiêu vốn là chỗ quen biết cũ. Anh ấy cùng đường mới tìm đến tôi, vả lại tội anh ấy phạm không phải tội lớn, lẽ nào tôi lại không chứa chấp? Nếu tôi bắt anh ấy nộp cho quan, thì những vị ngồi ở triều đình sẽ coi Quang Đình tôi là hạng người gì?" Tể tướng cho đó là việc có nghĩa, bèn cho ông ra làm Thứ sử (quan đứng đầu một châu) Từ Châu, ngoài ra không bị liên lụy gì khác.
Có lần Quang Đình đi đưa đám tang một người họ hàng, bạn cũ, ra khỏi cửa Đỉnh Môn (một cửa thành Lạc Dương). Trời đã về chiều mà bụng lại đói, ông gặp (?) một người bán bánh, bèn cùng mấy người đi chung ăn bánh. Vốn ông chẳng bao giờ mang tiền theo nên không có gì trả, người bán bánh đòi riết. Quang Đình bảo cứ đến nhà mình mà lấy tiền, người bán không chịu. Quang Đình nói: "Ta cho ngươi biết chức danh của ta: ta là Ngự sử Hữu đài (một trong hai bộ phận của Ngự sử đài, cơ quan giám sát quan lại), ngươi cứ theo đó mà đến lấy tiền." Người đương thời khen ông là người phóng khoáng, không câu nệ. (Trích từ sách Kỷ văn)
Thôi Tư Cạnh
Thôi Tư Cạnh sống vào triều Võ Tắc Thiên. Có kẻ tố cáo người anh họ (cùng chung cụ) của ông là Thôi Tuyên mưu phản. Việc được giao cho Ngự sử Trương Hành Ngập xét hỏi. Trước đó kẻ tố cáo đã dụ dỗ và giấu biệt một người thiếp của nhà Thôi Tuyên, rồi khai rằng người thiếp ấy định tố giác mưu phản nên bị Thôi Tuyên giết, ném xác xuống sông Lạc.
Hành Ngập xét hỏi mà hầu như không thấy chứng cứ gì. Võ Tắc Thiên giận, bắt xét lại, Hành Ngập vẫn tâu như lần trước. Võ Tắc Thiên nói: "Tình trạng làm phản của Thôi Tuyên đã rõ ràng, thế mà ngươi lại dung tha cho hắn. Ta sẽ sai Lai Tuấn Thần (viên quan tra khảo nổi tiếng tàn khốc thời ấy) tra hỏi ngươi, đừng có hối hận!" Hành Ngập thưa: "Về tài tra án, thần không bằng Tuấn Thần. Nhưng bệ hạ đã giao việc cho thần thì thần phải theo đúng sự thật. Nếu chiều theo ý trên (?) mà bừa bãi giết cả họ người ta, thì đâu phải điều mà quan giữ phép nước nên làm. Thần chắc rằng bệ hạ chỉ đang thử thần mà thôi." Võ Tắc Thiên nghiêm mặt nói: "Nếu Thôi Tuyên thật đã giết người thiếp, thì chuyện làm phản tự nhiên sẽ rõ. Không tìm được người thiếp thì hắn lấy gì mà rửa oan cho mình?"
Hành Ngập sợ, ép nhà Thôi Tuyên phải đi tìm người thiếp. Tư Cạnh bèn đặt nhiều tiền và lụa ở hai đầu nam bắc cầu Trung Kiều, treo thưởng cho ai chỉ ra kẻ giấu người thiếp, nhưng mấy ngày liền chẳng nghe được tin gì. Hơn nữa, mỗi lần người trong nhà lén bàn bạc việc gì thì kẻ tố cáo đều biết ngay. Tư Cạnh đoán trong nhà có kẻ đồng mưu, bèn giả vờ nói với vợ Thôi Tuyên: "Cần ba trăm tấm lụa để thuê thích khách giết kẻ tố cáo." Rồi sáng sớm hôm sau, ông núp sẵn trước Ngự sử đài.
Nhà Thôi Tuyên có một người khách ở trọ họ Thư, người Vụ Châu, lời nói việc làm không có gì sai trái, giúp việc cho nhà Tuyên; Tuyên tin cậy giao việc cho hắn như con em trong nhà. Chốc lát (?) Tư Cạnh thấy người ấy đến đài, đút lót cho người gác cổng để nhắn tin cho kẻ tố cáo. Kẻ tố cáo liền trình báo rằng: "Nhà họ Thôi thuê người đâm tôi, xin tâu lên." Cả Ngự sử đài kinh hoàng lo lắng.
Tư Cạnh vốn quý trọng người khách ấy, trước đây không hề nghi ngờ. Ông lén theo hắn đến cầu Thiên Tân, liệu chắc hắn không còn đường quay lại đài (?), bèn mắng: "Đồ vô lại hiểm độc! Nhà họ Thôi mà tan nát thì thế nào cũng khai ra ngươi là kẻ đồng mưu, khi ấy ngươi lấy đường nào mà rửa tội? Nếu ngươi may mà đưa được người thiếp nhà họ Thôi ra, ta sẽ tặng ngươi năm trăm tấm lụa mịn, đủ về quê gây dựng cơ nghiệp cả đời. Bằng không thì ta nhất định cũng giết ngươi." Người ấy hối hận tạ tội, bèn dẫn Tư Cạnh đến nhà kẻ tố cáo, lục soát tìm ra người thiếp, Thôi Tuyên nhờ đó mới thoát tội. (Trích từ sách Đại Đường tân thoại)
Thôi Thực
Đời Đường, Thôi Thực vừa tuổi hai mươi đã thi đỗ tiến sĩ. Chưa đến mười năm, ông đã chủ trì việc cống cử (kỳ thi tuyển người tài ra làm quan), rồi chuyển sang bộ Binh. Cha ông là Thôi Tập cũng từng làm quan ở bộ Lễ; đến lúc này, cha con nhiều ngày cùng làm Thị lang (quan phó đứng sau Thượng thư trong một bộ) trong cùng một tỉnh. Về sau ông ba lần lên chức tể tướng, khi ấy mới ba mươi sáu tuổi. Lúc mới nắm quyền chính, ông chỉ vừa hai mươi bảy tuổi, dáng vẻ đoan trang nhã nhặn, văn chương trong sáng đẹp đẽ.
Có lần vào buổi chiều, ông ra cửa Đoan Môn, xuống cầu Thiên Tân, ngồi trên ngựa tự ngâm: "Mùa xuân dạo vườn Thượng Lâm (vườn ngự uyển của nhà vua), hoa nở khắp thành Lạc Dương." Trương Duyệt khi ấy làm Thị lang bộ Công, đứng nhìn theo bóng ông xa dần mà than rằng: "Câu thơ này thì có thể học theo, chức vị này thì có thể đạt được, nhưng cái tuổi ấy thì không sao theo kịp." (Trích từ sách Hàn lâm thịnh sự)
Lã Thái Nhất
Lã Thái Nhất làm Viên ngoại lang (quan phụ tá, xếp dưới Lang trung, trong một bộ) bộ Hộ. Bộ Hộ và bộ Lại là hai nha môn sát vách nhau. Bấy giờ bộ Lại gửi công văn bảo bộ Hộ tự dựng hàng rào gai trên tường, để ngăn việc qua lại với Thuyên viện (nơi bộ Lại xét chọn, bổ nhiệm quan lại). Thái Nhất trả lời: "Ngẫm như bộ Lại là nơi nắm việc tuyển chọn quan lại, lẽ ra phải giản dị, trong sạch và thông suốt (?), cần gì phải dựng rào trồng gai." Mọi người trong tỉnh đều khen câu trả lời thanh nhã sắc sảo. (Trích từ sách Ngự sử đài ký)
Hứa Giới Ngôn
Hứa Giới Ngôn làm Thái thú (quan đứng đầu một quận) Lang Gia. Có một tù nhân thắt cổ chết trong ngục, ông bèn bắt viên thư lại năm trước phụ trách sửa ngục ra đánh roi. Viên thư lại thưa: "Kẻ hèn này chỉ lo việc sửa ngục mà thôi. Giả như tường vách không chắc, ngục tù hư hỏng, giặc từ trong trốn ra, thì vì đã sửa từ lâu, còn có thể được thương tình tha cho. Huống chi tù nhân tự thắt cổ mà chết, thì kẻ sửa ngục có tội gì?" Giới Ngôn vẫn giận, nói: "Ngươi là hạng thư lại, hễ làm gì thì tự nhiên đáng bị đánh, còn kêu ca gì nữa!" (Trích từ sách Kỷ văn)
Đỗ Phong
Đỗ Phong là Huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) huyện Lịch Thành, châu Tề. Năm Khai Nguyên thứ mười lăm, vua đi về phía đông làm lễ phong thiện (lễ tế trời đất trên núi Thái Sơn, nghi lễ lớn nhất của bậc đế vương). Đỗ Phong lo việc cung đốn (chuẩn bị chỗ nghỉ, đồ ăn thức uống cho đoàn xa giá của vua đi qua), bèn đóng ba mươi cỗ quan tài đặt trong hành cung (cung nghỉ tạm của vua trên đường đi). Các quan đều cho là không nên. Phong nói: "Nay xa giá đi qua, lục cung (các phi tần trong cung) cùng đi theo, nếu có ai đột ngột chết thì lấy đâu ra quan tài? Việc mà không chuẩn bị trước, đến lúc hối hận thì còn kịp sao?"
Đến khi viên Trí đốn sứ (quan sứ phụ trách sắp đặt chỗ nghỉ cho xa giá) vào hành cung, thấy quan tài bày dưới màn trướng, sơn bóng loáng chói mắt, kinh hãi chạy ra nói với Thứ sử: "Thánh chúa lên núi tế trời để cầu phúc, mong ngôi báu lâu dài, thế mà những cỗ quan tài này là ai đóng? Lại định dùng vào việc gì? Sao mà xui xẻo đến thế!" Rồi định tâu lên vua. Thứ sử sai đi tìm Đỗ Phong. Phong trốn xuống gầm giường ngủ của vợ, sai người nói dối rằng mình đã bị ban chết, cả nhà khóc lóc. Nhờ anh vợ là Trương Đoàn làm Ngự sử đứng ra gỡ tội giúp, việc mới yên.
Con của Đỗ Phong là Đỗ Chung khi ấy làm Tham quân (quan phụ tá trong phủ châu) ở Duyện Châu. Đô đốc (quan trưởng quân chính của châu) giao cho Chung coi việc cỏ và đậu cho ngựa trong chuồng. Chung nói: "Ngựa của vua rất nhiều, đến ngày mới nấu thóc thì e không kịp, chi bằng làm sẵn từ trước." Bèn dùng vạc nấu hơn hai nghìn thạch (đơn vị đo dung tích hạt thóc) thóc và đậu, đổ vào hầm, nhân lúc còn nóng mà bịt kín lại. Đến khi cung đốn, lấy ra thì đều thối hỏng cả.
Chung bèn bỏ trốn, vẫn còn sợ không thoát tội, liền sai người hầu mua nửa thăng (đơn vị đo dung tích) bán hạ (một vị thuốc, củ sống có độc), trộn với thịt dê nấu lên mà ăn, mong được chết. Thế nhưng thuốc rốt cuộc chẳng làm gì được, Chung lại càng béo ra. Người đương thời nói: "Không có người cha ấy thì không sinh ra đứa con ấy." (Trích từ sách Kỷ văn)
Người dân huyện Tu Vũ
Tháng hai năm Khai Nguyên thứ hai mươi chín, có người ở huyện Tu Vũ gả con gái. Nhà chồng đến đón dâu, xe theo sau. Cha cô gái sợ dân trong làng chặn xe cưới (tục chặn xe đòi tiền, đòi rượu), bèn mượn một con ngựa tốt cho con gái cưỡi. Em trai cô gái cưỡi lừa đi theo, ở sau xe hơn trăm bước. Bỗng có hai người từ trong bụi cỏ xông ra, một người dắt ngựa, một người từ phía sau quất cho chạy. Người em đuổi theo không kịp, bèn về báo với cha. Người cha cùng họ hàng đi tìm suốt một đêm mà không thấy.
Cách nhà cô gái một xá (khoảng ba mươi dặm) có một ngôi làng, trong làng có một trường học nhỏ; bấy giờ học trò học ban đêm, phần nhiều ngủ lại ở trường. Sáng sớm mở cửa, thấy ngoài cửa có một người đàn bà trần truồng, lưỡi bị cắt đứt, chỗ kín máu chảy đầm đìa. Học trò hỏi, người đàn bà há miệng ra thì máu chảy, không nói được. Học trò báo với thầy. Thầy ra cửa xem, rồi họp các học trò lại bảo:
"Ta nghe Khổng Phu Tử nói: 'Yêu quái của cây và đá là quỳ (quái vật một chân) và võng lượng (yêu tinh núi rừng); yêu quái dưới nước là rồng và võng tượng (thủy quái); yêu quái trong đất là phần dương (quái vật hình con dê ở dưới đất).' Chỗ ta ở đây gần núi Thái Hành, là nơi sinh ra quái vật, chẳng lẽ đây không phải là yêu tinh núi, ma quỷ đồng hoang sao? Sao không đánh nó đi!" Thế là họ ném gạch đá vào. Cô gái đã bị cắt lưỡi nên không nói được, các học trò đánh cho đến chết.
Đến khi trời sáng rõ mới biết không phải yêu quái. Chốc lát người nhà cô gái tìm đến, nhìn thấy, bèn bắt thầy đồ cùng học trò giải lên huyện. Huyện thừa (quan phó của huyện lệnh) Lư Phong tra hỏi, quả đúng là họ đã giết. Bèn trình lên quận, đánh roi thầy đồ và học trò, có ba người chết. Còn bọn cướp thì rốt cuộc không bắt được. (Trích từ sách Kỷ văn)
Lý Nguyên Hạo
Lý Nguyên Hạo làm Thứ sử Nghi Châu, nổi giận với viên Tư công (quan coi việc khảo xét công trạng, lễ nghi, trường học trong châu) là Khích Thừa Minh, sai lột áo hắn ở ngoài bức bình phong để đánh. Thừa Minh là kẻ xảo quyệt. Vừa ra khỏi bình phong thì gặp lúc viên Bác sĩ (quan dạy học ở trường của châu) Lưu Tông Tấn đến muộn, sắp vào nha môn. Thừa Minh thấy Tông Tấn là nhà nho, liền tiến tới giữ lại mà lột áo, lừa rằng: "Thái thú giận ông đến nha môn muộn, sai tôi dẫn người đi bắt ông, bảo lột áo ngay rồi đưa vào." Tông Tấn tin là thật, bèn cởi áo. Thừa Minh đưa mắt ra hiệu cho lính lệ bắt Tông Tấn dẫn vào, rồi hắn bỏ trốn.
Nguyên Hạo thấy người bị lột áo đã được giải đến, không biết đó là Tông Tấn, bèn đánh mấy chục gậy. Tông Tấn đứng dậy tạ ơn, nói: "Đội ơn ngài ban gậy, xin cho biết tội danh." Nguyên Hạo biết mình bị Thừa Minh lừa, rốt cuộc không nói được gì, bèn đi vào trong. (Trích từ sách Kỷ văn)
Vương Cư
Vua Huyền Tông khi còn ở phủ đệ của bậc thân vương, thường đi chơi ở vùng Vi Khúc, Đỗ Khúc phía nam kinh thành. Có lần mải đuổi một con thỏ ranh, vui quá quên về, cùng hơn mười người theo hầu vừa đói vừa mệt, bèn nghỉ dưới một cây to trong làng. Vừa lúc có một thư sinh mời vua ghé qua nhà mình. Nhà ấy rất nghèo, chỉ có người vợ quê và một con lừa mà thôi. Vua ngồi chưa được bao lâu, thư sinh đã giết lừa, nấu kê nếp làm cơm, rượu thịt bày ra đầy đủ. Vua nhìn mà lấy làm lạ lắm, lại thấy phong thái người ấy khoáng đạt khác thường, hỏi tên thì là Vương Cư.
Từ đó, mỗi khi đi chơi vùng Vi, Đỗ, vua đều ghé nhà Cư. Những điều Cư bàn bạc đều hợp ý vua, vua ngày càng thân thiết với ông. Đến khi họ Vi (Vi hoàng hậu, vợ vua Trung Tông) chuyên quyền, vua rất lo, chỉ bàn kín với một mình Cư. Cư nói: "Kẻ làm loạn thì giết đi, còn kể gì họ hàng thân thích." Vua bèn nghe theo mưu của Cư, dẹp yên loạn trong cung, nhiều lần thăng chức cho Cư đến Trung thư thị lang (quan phó của Trung thư tỉnh, cơ quan soạn thảo chiếu lệnh), quả thật được dự vào hàng phối hưởng (được thờ kèm trong miếu thờ nhà vua). (Trích từ sách Khai Thiên truyền tín ký)
Lý Thích Chi
Lý Thích Chi ra làm quan, không trải qua chức huyện thừa, chủ bộ (quan phó và quan coi sổ sách ở huyện) mà làm ngay Biệt giá (quan phó của Thứ sử ở châu); không trải qua chức quan ở hai vùng kinh kỳ (vùng quanh Trường An và Lạc Dương) mà làm ngay Kinh Triệu doãn (quan đứng đầu vùng kinh đô Trường An); không trải qua chức Ngự sử và Trung thừa (Ngự sử trung thừa, quan phó của Ngự sử đài) mà làm ngay Đại phu (Ngự sử đại phu, người đứng đầu Ngự sử đài); không trải qua chức Cấp sự trung và Trung thư xá nhân ở hai tỉnh (các chức quan trọng ở Môn hạ tỉnh và Trung thư tỉnh) mà làm ngay tể tướng; không trải qua chức Thứ sử mà làm ngay Tiết độ sứ (quan nắm cả quân và dân chính một vùng biên trấn lớn). (Trích từ sách Độc dị chí)
Bạch Lý Trung
Bạch Lý Trung đọc rộng văn chương và sử sách, sống ở thành Lương. Vương Chí Âm và Dương Sướng đều tiến cử ông. Không lâu sau ông xin về quê, được ban hàm Triều tán đại phu (một bậc phẩm hàm văn quan hàng ngũ phẩm, chỉ là danh hiệu chứ không có chức việc). Người làng nói với Lý Trung: "Nhà anh nghèo, thế mà rốt cuộc chẳng được lấy một đấu gạo, một tấm lụa. Tuy được hàm ngũ phẩm nhưng chỉ là danh suông, có ích gì cho thực tế đâu?"
Lý Trung vui vẻ đáp: "Năm trước giặc Khiết Đan sang cướp phá, nhà nhà đều bị ghi tên làm phu canh giữ cổng. Riêng Lý Trung tôi vì có đọc ít sách vở nên được quan huyện tha cho, đến nay vẫn còn áy náy. Nay tuy không được bổng lộc ban thưởng, nhưng dù sao cũng là hàng ngũ phẩm, nhà tôi suốt đời được nằm khểnh yên ổn, khỏi phải đi phu phen lao dịch, đó là điều không dễ có được." (Trích từ sách Đàm tân lục)
Rèm dạ minh
Diêu Sùng làm tể tướng, có lần vào chầu vua ở điện phụ, khi giơ chân trái lên thì có vẻ không được nhanh nhẹn. Vua hỏi: "Khanh bị đau chân sao?" Sùng thưa: "Thần có bệnh trong lòng dạ, chứ không phải bệnh ở chân." Rồi nhân đó tiến lên tâu tội trạng của Trương Duyệt, dài mấy trăm lời. Vua giận, nói: "Khanh về Trung thư tỉnh, hãy truyền lệnh cùng với Ngự sử trung thừa xét xử việc ấy." Trương Duyệt vẫn chưa hay biết gì.
Gặp lúc viên lại báo đã quá giờ Ngọ ba khắc, Trương Duyệt cưỡi ngựa về trước. Diêu Sùng vội gọi Ngự sử trung thừa Lý Lâm Phủ, đem tờ chiếu vừa rồi giao cho. Lâm Phủ nói với Sùng: "Trương Duyệt lắm mưu trí, nếu muốn làm cho hắn khốn đốn thì phải dồn vào chỗ ngặt nghèo." Sùng nói: "Thừa tướng mắc tội, không nên ép quá." Lâm Phủ lại nói: "Ông đã không nỡ thì chắc Trương Duyệt sẽ chẳng hề hấn gì." Lâm Phủ chỉ đem chiếu giao cho ngự sử, rồi giữa đường lấy cớ ngã ngựa mà báo lại (?).
Trước khi bị Diêu Sùng tâu tội chừng một tháng, nhà Trương Duyệt có một thư sinh dạy học tư thông với người hầu gái được Duyệt yêu nhất. Gặp lúc bắt được quả tang, người ta trình lên Duyệt. Duyệt giận lắm, định giao cho Kinh Triệu phủ xét xử đến cùng. Thư sinh lớn tiếng nói: "Thấy sắc đẹp mà không kìm được, cũng là thường tình của con người. Lúc nguy cấp, ông lại không cần dùng đến người sao? Sao ông lại tiếc một đứa tớ gái?" Duyệt lấy làm lạ trước lời ấy nên tha cho, lại cho người hầu gái theo hắn về.
Thư sinh đi một mạch hơn mấy tháng, không nghe tin tức gì. Bỗng một hôm hắn đến thẳng chỗ Trương Duyệt, mặt đầy vẻ lo âu, nói: "Tôi cảm ơn ông, muốn báo đáp đã lâu. Nay nghe ông bị Diêu tướng quốc gây dựng tội, án ở bên ngoài sắp thành, ông không biết đó thôi, tai họa sắp đến rồi. Tôi xin được món đồ quý nhất đời ông, dùng kế nhờ Cửu công chúa (công chúa thứ chín), có lẽ có thể gỡ tội cho ông ngay."
Duyệt bèn kể ra từng món đồ quý của mình, thư sinh đều bảo chưa đủ để giải nạn cho ông. Duyệt lại ngẫm nghĩ hồi lâu, chợt nói: "Gần đây có quận Kê Lâm (tức nước Tân La, trên bán đảo Triều Tiên) gửi tặng một tấm rèm dạ minh (rèm kết châu ngọc phát sáng trong đêm)." Thư sinh nói: "Việc của tôi thành rồi." Rồi xin Duyệt viết tay mấy dòng thư, lời lẽ khẩn thiết, đoạn vội vã đi ra.
Đến tối mới tới phủ Cửu công chúa. Thư sinh kể lại đầy đủ việc của Trương Duyệt, lại đem rèm dạ minh làm lễ vật, và thưa với công chúa: "Lẽ nào hoàng thượng không nhớ thuở còn ở Đông cung (nơi ở của thái tử), từng nghĩ sẽ trước sau ban ơn cho Trương thừa tướng (?), mà nay lại nghe lời gièm pha sao?" Sáng sớm hôm sau công chúa vào yết kiến, tâu đầy đủ mọi lẽ. Vua cảm động, liền vội sai Cao Lực Sĩ đến Ngự sử đài truyền lệnh bãi bỏ hết những việc đang xét xử trước đó. Còn người thư sinh thì từ đó không ai gặp lại nữa. (Trích từ sách Tùng song lục)
Ban Cảnh Thiến
Trong niên hiệu Khai Nguyên, triều đình tuyển dụng các quan đều chú trọng chọn người tinh thông, xứng đáng. Văn hóa lễ chế đã thịnh, người tài giỏi ra vào triều đình đều coi nhẹ việc làm quan ở ngoài (?). Dù là trấn lớn phủ to, hễ người từ chức nhàn ở triều được bổ ra, người thời ấy đều coi là bị giáng chức. Ban Cảnh Thiến từ chức Thái phỏng sứ (quan đi tuần xét quan lại các châu trong một đạo) Dương Châu được gọi về làm Đại lý thiếu khanh (quan phó của Đại lý tự, cơ quan xét xử án hình cao nhất), trên đường đi qua Đại Lương.
Nghê Nhược Thủy làm quận thú ở đó, bày tiệc tiễn đưa linh đình ở ngoại ô phía tây. Tiệc xong, Cảnh Thiến lên thuyền, Nhược Thủy nhìn theo bụi đường của đoàn người mà nói với các viên thuộc lại: "Chuyến đi này của Ban công nào khác gì lên tiên! Được làm kẻ cưỡi ngựa chạy hầu sau xe cho ông ấy, ta cũng thật cam lòng." Ông lặng thinh hồi lâu mới quay xe trở về. Sau đó ông làm thơ gửi lên phủ tể tướng để bày tỏ lòng thành, lời thơ được người đương thời khen ngợi. (Trích từ sách Minh Hoàng tạp lục)
Tiết Lệnh Chi
Khoảng năm Thần Long thứ hai, Tiết Lệnh Chi người Trường Khê thi đỗ. Trong niên hiệu Khai Nguyên, ông làm Thị độc ở Đông cung (quan giảng sách cho thái tử). Bấy giờ quan chức ở Đông cung nhàn tản, đạm bạc, ông làm thơ tự thương mình, viết lên vách rằng:
"Mặt trời buổi sớm nhô lên tròn trịa,
Rọi thấy mâm cơm của tiên sinh.
Trong mâm có những gì?
Rau mục túc dài lòng thòng (?).
Cơm khô ráp, thìa khó xúc,
Canh loãng toẹt, đũa gắp chẳng được gì.
Chỉ đủ lo bữa sớm bữa chiều,
Lấy gì qua nổi mùa đông giá rét."
Nhân lúc vua ngự đến Đông cung trông thấy, bèn đòi bút viết tiếp:
"Chim gõ kiến mỏ dài cựa dài,
Chim phượng hoàng lông cánh lại ngắn.
Nếu chê cây tùng cây quế lạnh lẽo,
Thì cứ mặc sức đi tìm hơi ấm nơi cây dâu cây du."
(Ý vua: nếu chê chức quan thanh cao mà nghèo túng này thì cứ việc đi nơi khác.)
Lệnh Chi vì thế cáo bệnh về quê ở phía đông. Khi vua Túc Tông lên ngôi, xuống chiếu vời ông ra thì ông đã mất. (Trích từ sách Mân Xuyên danh sĩ truyện)
Thái Bình quảng ký, quyển 494
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh sai biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video