Thái Bình quảng ký, quyển 5 (Thái Bình quảng ký: bộ sách lớn sưu tập truyện kể, biên soạn đời Tống, niên hiệu Thái Bình Hưng Quốc)
Thần tiên, phần năm (thần tiên: người tu luyện đắc đạo, sống lâu không chết, có phép biến hóa)
Vương Thứ Trọng — Mặc Tử — Lưu Chính
Tôn Bác — Thiên Môn Tử — Ngọc Tử
Mao Mông — Thẩm Hi — Trần An Thế
Vương Thứ Trọng
Vương Thứ Trọng là một vị thần tiên thời xưa. Vào cuối đời Chu, thời Chiến Quốc, lúc các nước đang bày kế hợp tung liên hoành (hợp tung: các nước nhỏ liên minh với nhau để chống nước Tần; liên hoành: các nước theo phe nước Tần), ông ở núi Đại Hạ Tiểu Hạ.
Ông cho rằng lối chữ triện (kiểu chữ cổ, nét cong, viết rất công phu) đang dùng ở đời tốn công nhiều mà dùng được ít, khó viết nhanh. Trong khi đó, bốn bể nhiều việc, thư từ giấy tờ là thứ cần trước tiên. Vì vậy ông đổi thể chữ triện, chữ trứu (lối chữ cổ hơn nữa, còn gọi là đại triện) thành lối chữ mới (có lẽ là chữ lệ, lối chữ vuông vắn, dễ viết hơn) (?).
Tần Thủy Hoàng bình định xong thiên hạ, thấy việc làm của ông có lợi cho người đời, bèn triệu ông vào nước Tần, nhưng ông không đến. Vua lại ra lệnh sai sứ đi gọi, dặn sứ giả: "Ta đã dẹp yên sáu cõi (trời, đất và bốn phương, tức khắp thiên hạ), thống nhất thiên hạ, còn ai dám không thần phục? Thứ Trọng chỉ là một gã học trò mà dám trái lệnh thiên tử (vua, được coi là con trời). Nếu hắn không chịu đi thì giết đi, mang đầu về đây để chấn chỉnh phong tục, đừng để hắn tha hồ ngang ngạnh, khinh nhờn."
Sứ giả mang chiếu (văn bản mệnh lệnh của vua) đến núi truyền lệnh. Thứ Trọng hóa thành một con chim lớn, vỗ cánh bay đi. Sứ giả hoảng sợ, vái lạy nói: "Tôi không có gì để về báo lại với vua, lại sợ bị giết, xin thần nhân thương xót." Con chim lượn quanh trên không, cố ý thả rơi ba chiếc lông cánh. Sứ giả nhặt được, đem về dâng vua. Thủy Hoàng vốn ưa đạo thần tiên, nghe chuyện ông biến hóa thì rất hối hận. Nay nơi ấy gọi là núi Lạc Cách (núi Rơi Lông Cánh), thuộc địa giới U Châu. Người trong làng thờ cúng ông không dứt. (Trích sách Tiên truyện thập di)
Mặc Tử
Mặc Tử tên là Địch, người nước Tống. Ông làm quan ở nước Tống đến chức đại phu (hàng quan lớn trong triều, dưới bậc khanh). Bên ngoài ông nghiên cứu kinh điển, bên trong tu luyện đạo thuật (các phép tu luyện để thành tiên). Ông viết sách gồm mười thiên, gọi là sách Mặc Tử. Đời có nhiều người theo học, tách thành một phái riêng, khác đường với nhà Nho, chủ trương cần kiệm, và thường chê bai Khổng Tử.
Có người tên Công Thâu Ban, chế cho nước Sở cỗ máy thang mây (loại thang rất cao để leo thành) để đánh nước Tống. Mặc Tử nghe tin, lên đường sang nước Sở. Chân bị rách, ông xé áo bọc chân, đi bảy ngày bảy đêm mới tới nơi, gặp Công Thâu Ban mà thuyết rằng: "Ông làm thang mây để đánh Tống, Tống có tội gì? Nước Sở thừa đất mà thiếu dân, giết cái mình đang thiếu để tranh cái mình đã thừa, không thể gọi là khôn. Tống không có tội mà đánh, không thể gọi là nhân. Biết vậy mà không can, không thể gọi là trung. Can mà không được, không thể gọi là mạnh." Công Thâu Ban nói: "Tôi không thôi được nữa, vì đã tâu với vua rồi."
Mặc Tử vào gặp vua Sở, nói: "Nay có một người, bỏ chiếc xe sang trọng có trang trí của mình, thấy hàng xóm có chiếc xe nát lại muốn lấy trộm; bỏ áo gấm thêu của mình, thấy hàng xóm có manh áo vải thô ngắn lại muốn lấy trộm; bỏ cơm gạo ngon, thịt béo của mình, thấy hàng xóm có bã rượu, cám gạo lại muốn lấy trộm. Đó là hạng người thế nào?" Vua nói: "Người như vậy hẳn mắc bệnh điên." Mặc Địch nói: "Nước Sở có hươu nai ở đầm Vân Mộng, cá ở sông Trường Giang, sông Hán, giàu nhất thiên hạ; nước Tống đến chim trĩ, cá diếc cũng không có. Thế khác nào cơm thịt so với bã cám. Nước Sở có gỗ kỷ, gỗ tử, gỗ dự chương (các loại gỗ quý); nước Tống không có lấy một cây cao vài trượng. Thế khác nào gấm thêu so với áo vải thô. Thần nghe đại vương lại bàn việc đánh Tống, cũng giống hệt như vậy." Vua nói: "Hay lắm! Nhưng Công Thâu Ban đã làm xong thang mây, bảo là thế nào cũng lấy được Tống."
Thế là Mặc Tử gặp Công Thâu Ban. Mặc Tử cởi dây lưng quây làm tường thành, lấy chiếc khăn làm khí giới. Công Thâu Ban bày máy móc đánh thành, biến đổi chín lần, Mặc Tử chín lần chống được. Khí giới đánh thành của Công Thâu Ban đã dùng hết mà cách giữ thành của Mặc Tử vẫn còn dư. Công Thâu Ban nói: "Ta biết cách đánh ông rồi, nhưng ta không nói." Mặc Tử nói: "Tôi biết cách ông định đánh tôi, tôi cũng không nói." Vua hỏi duyên cớ, Mặc Tử thưa: "Ý của Công Thâu chẳng qua là giết thần, cho rằng như thế thì nước Tống không ai giữ nổi. Nhưng học trò của thần là Cầm Hoạt Li cùng ba trăm người đã cầm sẵn khí cụ phòng thủ của thần, đứng trên thành Tống chờ quân Sở rồi. Dù có giết thần cũng không dứt được." Nước Sở bèn thôi, không đánh Tống nữa.
Năm tám mươi hai tuổi, Mặc Tử than rằng: "Việc đời ta đã biết rõ, vinh hoa chức vị không giữ mãi được. Ta sẽ rời bỏ thói đời mà theo Xích Tùng Tử (một vị tiên thời thượng cổ) ngao du thôi." Rồi ông vào núi Chu Địch, chuyên tâm suy ngẫm đạo pháp, tưởng nhớ thần tiên. Từ đó ông nhiều lần nghe thấy trong núi hai bên có tiếng đọc sách. Có lần Mặc Tử nằm ngủ, lại có người đến lấy áo đắp chân cho ông. Mặc Tử bèn rình xem, bỗng thấy một người, liền ngồi dậy hỏi: "Ngài có phải là khí thiêng của núi non, hay là vị thần tiên đã độ thế (vượt khỏi cõi đời trần tục, thành tiên)? Xin ngài hãy dừng lại chốc lát, dạy cho tôi điều cốt yếu của đạo."
Thần nhân nói: "Ta biết ông có chí ưa đạo nên đến giúp ông. Ông muốn cầu điều gì?" Mặc Tử đáp: "Mong được sống lâu, cùng tận với trời đất." Thế là thần nhân trao cho ông sách viết trên lụa trắng, các phương thuốc viên Chu anh (?), những lời răn dạy của đạo, và phép biến hóa theo ngũ hành (năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, sinh ra nhau và khắc chế nhau, làm nền tảng cho phép biến hóa), tất cả hai mươi lăm thiên. Thần nhân bảo Mặc Tử: "Ông có cốt tiên (tư chất bẩm sinh có thể tu thành tiên), lại thông minh, có được sách này là thành, không cần thầy nữa."
Mặc Tử lạy nhận, làm theo, quả nhiên linh nghiệm. Ông bèn chép gom những điều cốt yếu thành sách Ngũ hành ký, rồi thành địa tiên (tiên ở lại trần gian, chưa lên trời), ở ẩn để tránh loạn Chiến Quốc. Đến đời Hán Vũ Đế, vua sai sứ giả Dương Vi mang một bó lụa kèm ngọc bích đến mời, Mặc Tử không ra. Nhìn sắc mặt ông thì lúc nào cũng như người khoảng năm mươi tuổi. Ông đi khắp Ngũ Nhạc (năm ngọn núi lớn nổi tiếng của Trung Hoa), không ở yên một chỗ. (Trích sách Thần tiên truyện)
Lưu Chính
Lưu Chính người đất Bái, tài cao, hiểu biết rộng, sách gì cũng đọc. Ông cho rằng vinh hiển ở đời chỉ trong chốc lát, chẳng bằng học đạo thì có thể sống lâu. Ông bèn dứt con đường tiến thân làm quan, đi tìm phép dưỡng sinh (cách nuôi dưỡng thân thể để sống lâu), siêng năng tìm nghe những điều kỳ lạ, chẳng ngại xa xôi nghìn dặm. Hễ ai giỏi hơn mình, dù là đầy tớ hay khách ở nhờ, ông cũng thờ làm thầy. Ông lại học sách Ngũ hành ký của Mặc Tử, đồng thời uống thuốc viên Chu anh. Tuổi đã hơn một trăm tám mươi mà sắc mặt vẫn như trẻ con.
Ông biến hóa được hình thể: một người chia thành trăm người, trăm người thành nghìn, nghìn thành vạn. Ông có thể biến cả một đạo quân lớn thành một khu rừng, cũng có thể biến thành chim thú. Ông thử lấy đồ vật của người khác đổi chỗ, người ta không hề hay biết. Ông trồng năm thứ cây ăn quả, lập tức ra hoa kết trái, ăn được ngay. Ngồi một chỗ mà gọi được cả bếp ăn mang theo đến, cơm nước đủ cho mấy trăm người.
Ông thổi hơi thành gió, làm cát bay đá chạy. Ông lấy tay chỉ vào nhà cửa, gò núi, bình lọ thì chúng sắp đổ vỡ, chỉ lại thì trở lại như cũ. Ông hóa ra được hình gái đẹp, làm ra được nước và lửa. Một ngày ông đi được mấy nghìn dặm. Ông phun nước làm nổi mây (?), vung tay làm nổi sương mù, vun đất thành núi, chọc đất thành vực. Ông bỗng già bỗng trẻ, chợt lớn chợt nhỏ, xuống nước không ướt, đi được trên mặt nước. Ông gọi cá, ba ba, giao long (loài rồng sống dưới nước), rùa lớn, cá sấu trong sông biển, tất cả đều lên bờ. Miệng ông nhả ra khí năm màu, rộng mười dặm, thẳng lên tận trời. Ông lại nhảy lên xuống được, cách mặt đất mấy trăm trượng. Về sau ông đi, không ai biết ở đâu. (Trích sách Thần tiên truyện)
Tôn Bác
Tôn Bác người Hà Đông, có tài thanh nhã, giỏi văn chương, viết hơn trăm thiên sách, đọc thuộc kinh sách đến mấy chục vạn chữ. Về già ông mới ưa đạo, học thuật của Mặc Tử. Ông có thể làm cho cỏ cây, vàng đá đều phát ánh lửa, chiếu sáng mấy dặm; cũng có thể biến thân mình thành lửa, trong miệng phun ra lửa. Ông chỉ vào cây lớn, cỏ tươi thì chúng khô héo, chỉ lại thì trở lại như cũ.
Có người có đứa đầy tớ bỏ trốn, nấp trong doanh trại quân đội, bắt mãi không được. Bác bảo người chủ: "Tôi sẽ đốt doanh trại giúp ông, đứa đầy tớ ắt phải chạy ra, ông cứ chăm chú rình mà bắt." Rồi Bác ném một viên thuốc đỏ vào cổng doanh trại, lát sau lửa bốc sáng rực trời, đứa đầy tớ quả nhiên chạy ra, liền bắt được. Bác lại ném một viên thuốc xanh, lửa tắt ngay, nhà cửa đồ vật vẫn y như cũ, không tổn hại gì.
Mỗi lần Bác làm lửa đốt thứ gì, người khác lấy nước tưới cũng không dập được; phải đợi một lúc, ông cho dừng thì lửa mới tắt (?). Ông đi trong nước, trong lửa mà không ướt, không bỏng; cũng có thể cho hàng trăm, hàng nghìn người theo mình giẫm qua, ai cũng không ướt, không bỏng. Ông lại cùng mọi người ra mặt nước trải chiếu ngồi ăn uống vui chơi, cho mọi người múa trên mặt nước. Vách đá trong núi, tảng đá trên mặt đất, Bác đều đi vào bên trong được: dần dần chỉ còn thấy lưng và hai tai, hồi lâu thì khuất hẳn. Ông lại nuốt được mấy chục thanh đao kiếm, đi ra đi vào trong vách tường như có lỗ hổng. Ông kéo gương thành đao, uốn đao thành gương, để lâu cũng không đổi; phải đợi Bác chỉ vào thì mới trở lại như cũ. Về sau ông vào núi Lâm Lự, uống thần đan (thuốc tiên luyện thành) rồi thành tiên mà đi. (Trích sách Thần tiên truyện)
Thiên Môn Tử
Thiên Môn Tử họ Vương, tên Cương, đặc biệt hiểu rõ điều cốt yếu của phép bổ dưỡng (ở đây chỉ phép phòng trung, tức cách tu luyện qua việc giao hợp nam nữ để bồi bổ tinh khí, kéo dài tuổi thọ). Cho nên trong kinh của ông có nói: "Dương sinh ra đứng ở vị trí Dần, là tinh túy của Mộc thuần; Âm sinh ra đứng ở vị trí Thân, là tinh túy của Kim thuần (âm dương: hai mặt đối lập trong vũ trụ, ở đây dương chỉ người nam, âm chỉ người nữ; Dần, Thân: hai trong mười hai địa chi, dùng để chỉ phương vị và thời điểm; Dần thuộc hành Mộc ở phương đông, Thân thuộc hành Kim ở phương tây). Đem Mộc chạm vào Kim thì không lần nào không bị tổn thương (vì Kim khắc Mộc, như dao rìu chặt cây), cho nên âm có thể làm dương mỏi mệt. Đàn bà sở dĩ thoa son phấn là bắt chước màu trắng của Kim.
Vì vậy các bậc chân nhân (người tu đã đắc đạo) và đạo sĩ ai cũng lưu tâm chú ý, tinh thông chỗ sâu kín nhiệm màu, xét kỹ lúc thịnh lúc suy. Ta đi theo Thanh Long, người kia đi theo Bạch Hổ, lấy Chu Tước của người kia mà bồi cho Huyền Vũ của ta (?) (Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ: bốn linh vật tượng trưng cho bốn phương đông, tây, nam, bắc; trong thuật phòng trung được dùng làm ẩn ngữ chỉ các bộ phận và khí của nam và nữ), đó là đạo không chết vậy.
Lại nữa, tình của đàn bà thường gấp gáp mong cầu người nam, nhưng bên ngoài thì tự kìm nén, không chịu chủ động cầu xin, đó là vì Kim không chịu khuất phục Mộc. Tính khí của người nam thì cứng cỏi, nóng nảy, chí khí sơ sài, nhưng đến khi dự tiệc vui chơi thì lời lẽ hòa nhã, khí sắc mềm mỏng, nói năng khiêm nhún, đó là vì Mộc sợ Kim."
Thiên Môn Tử thực hành đạo này, đến hai trăm tám mươi tuổi vẫn còn vẻ mặt trẻ con. Sau ông uống rượu ngọc châu lễ (một thứ thuốc tiên dạng rượu ngọt) (?) mà thành tiên, vào núi Châu Sơn (?) rồi đi. (Trích sách Thần tiên truyện)
Ngọc Tử
Ngọc Tử họ Chương, tên Chấn, người quận Nam. Thuở nhỏ ông ưa học các kinh sách. Chu U Vương vời ông ra làm quan, ông không ra. Ông than rằng: "Người sống ở đời, mỗi ngày mất đi một ngày, càng xa sự sống, càng gần cái chết, vậy mà chỉ tham giàu sang, không biết nuôi dưỡng tính mệnh. Đến khi mệnh hết hơi tắt thì chết, dù ngôi vương hầu, vàng ngọc chất như núi thì có ích gì cho nắm tro đất? Chỉ có thần tiên vượt khỏi cõi đời mới có thể sống mãi không cùng."
Ông bèn thờ Trường Tang Tử làm thầy, học đủ các thuật, rồi tự lập ra một phép riêng, viết hơn trăm thiên sách đạo. Thuật của ông lấy phép "vụ khôi" làm chủ (?) (khôi: tên các ngôi sao đầu chòm Bắc Đẩu; có lẽ là phép tu dựa vào sao Bắc Đẩu), lại tinh thông ý nghĩa ngũ hành, diễn giải rộng chỗ sâu kín nhiệm màu để nuôi dưỡng tính mệnh, chữa bệnh, tiêu tai, trừ họa.
Ông có thể làm nổi gió lốc, tốc mái nhà, gãy cây, làm ra sấm, mưa, mây, sương mù. Ông lấy gỗ, ngói, đá biến thành sáu loài gia súc, thành rồng, thành hổ ngay tức khắc. Ông chia hình mình thành trăm nghìn người. Ông vượt được sông biển; ngậm nước phun ra thì đều thành châu ngọc, mà không biến trở lại. Có khi ông nín thở không thở, nhấc lên không nổi, đẩy không nhúc nhích, gập không cong, duỗi không thẳng; có khi trăm ngày, có khi mấy chục ngày mới dậy.
Mỗi khi cùng học trò đi đường, ông viên đất thành ngựa, trao cho mỗi người một con, bảo tất cả nhắm mắt lại; lát sau thành ngựa lớn, cưỡi đi mỗi ngày nghìn dặm. Ông lại nhả ra khí năm màu, bốc cao mấy trượng. Thấy chim bay qua, ông chỉ tay là chim rơi xuống. Đến bên vực nước, ông ném lá bùa xuống, gọi các loài cá, ba ba, tất cả đều lên bờ. Ông có thể làm cho học trò ngước mắt lên là thấy được vật ở ngoài nghìn dặm, nhưng không được lâu.
Khi làm phép vụ khôi, ông lấy đồ đựng nước đặt giữa hai khuỷu tay, thổi vào (?), trên mặt nước lập tức có ánh sáng đỏ rực rỡ bốc cao một trượng. Ông dùng nước ấy chữa bệnh: bệnh ở trong thì cho uống, bệnh ở ngoài thì cho rửa, đều khỏi ngay. Về sau ông vào núi Không Động luyện đan (luyện thuốc tiên), giữa ban ngày bay lên trời mà đi. (Trích sách Thần tiên truyện)
Mao Mông
Mao Mông, tên tự là Sơ Thành, người Nam Quan đất Hàm Dương, là ông tổ bốn đời (ông nội của ông nội) của Đông Khanh Tư Mệnh Quân Mao Doanh (Tư Mệnh Quân: vị thần tiên coi sổ sống chết của con người; Mao Doanh là vị tiên nổi tiếng, tổ của phái đạo Mao Sơn). Mông tính nhân từ, thương người, ưa làm âm đức (việc thiện làm thầm lặng, không cho ai biết), tính điềm tĩnh (?), học rộng. Ông sớm thấy trước nhà Chu sẽ suy, nên không cầu tiến thân ở các nước chư hầu. Ông thường than rằng đời người như ánh chớp lóe qua, ra làm việc hay lui ở ẩn đều phải cho kịp thời.
Ông bèn thờ Bắc Quách Cốc tiên sinh (có lẽ là Quỷ Cốc tiên sinh) (?) làm thầy, được truyền cho thuật trường sinh (sống lâu không chết) và phương luyện thần đan. Sau ông vào núi Hoa Sơn, ăn chay, sống tĩnh lặng, dứt hết bụi trần, tu đạo luyện thuốc, rồi cưỡi rồng đi mây, giữa ban ngày bay lên trời.
Trước đó, trong ấp có bài đồng dao rằng: "Người thành thần tiên là Mao Sơ Thành, cưỡi rồng bay lên vào cõi Thái Thanh (cõi trời cao của các vị tiên); thỉnh thoảng xuống chơi ở Xích Thành; nối đời mà đi, có Doanh nhà ta; vua nếu muốn học, hãy đổi lễ Lạp thành Gia Bình (lễ Lạp: lễ tế thần cuối năm vào tháng chạp)." Tần Thủy Hoàng nghe vậy, bèn đổi tên lễ Lạp thành Gia Bình. (Trích sách Động tiên truyện)
Thẩm Hi
Thẩm Hi người quận Ngô, học đạo ở đất Thục. Ông chỉ biết tiêu tai, chữa bệnh, cứu giúp dân chúng, chứ không biết uống thuốc tiên. Công đức của ông cảm động đến trời, thần linh đều biết đến.
Một lần Hi cùng vợ là bà Giả đi xe đến nhà con dâu là Trác Khổng Ninh. Trên đường về, ông gặp một cỗ xe hươu trắng, một cỗ xe rồng xanh, một cỗ xe hổ trắng, mỗi xe có vài chục người cưỡi ngựa theo hầu, ai cũng mặc áo đỏ, cầm giáo, đeo kiếm, rực rỡ đầy đường. Họ hỏi Hi: "Ông có phải là Thẩm Hi không?" Hi ngạc nhiên, không biết họ là ai, đáp: "Phải. Hỏi làm gì?"
Người cưỡi ngựa nói: "Hi có công với dân, lòng không quên đạo, từ nhỏ đến nay làm việc gì cũng không có lỗi, nhưng số thọ không dài, tuổi trời sắp hết. Nay Hoàng Lão (Hoàng Đế và Lão Tử, các bậc được Đạo giáo tôn thờ) sai tiên quan xuống đón ông. Thị lang (chức quan hầu cận) Bạc Diên Chi là người ngồi xe hươu trắng; Độ Thế Quân (vị tiên coi việc đưa người thoát khỏi cõi đời) Tư Mã Sinh là người ngồi xe rồng xanh; sứ giả đón rước Từ Phúc là người ngồi xe hổ trắng."
Lát sau có ba vị tiên nhân mặc áo lông chim, cầm cờ tiết (cây cờ làm tin của sứ giả), trao cho Hi một tấm thẻ bằng ngọc trắng, kẻ dòng bằng ngọc xanh, chữ bằng ngọc đỏ. Hi không đọc được. Họ bèn chở Hi lên trời. Lúc lên trời, những người đang cày cuốc bên đường đều trông thấy, không biết là chuyện gì. Chốc lát có sương mù lớn, sương tan thì không thấy Hi đâu nữa, chỉ thấy con bò kéo xe của Hi đang ở ngoài ruộng ăn lúa non. Có người nhận ra xe bò của Hi, đến báo cho con cháu nhà Hi. Họ sợ yêu ma đã bắt Hi giấu trong hang núi, bèn chia nhau tìm khắp trong vòng trăm dặm, nhưng không thấy.
Hơn bốn trăm năm sau, Hi bỗng trở về quê, tìm hỏi được người cháu mấy chục đời tên là Hoài Hỉ. Hoài Hỉ thưa: "Cháu nghe người trước kể lại, nhà có một vị tổ tiên đi thành tiên, lâu rồi không về." Hi ở lại mấy chục ngày, kể rằng lúc mới lên trời, ông không được gặp Thiên Đế, chỉ thấy Lão Quân (tức Lão Tử, được Đạo giáo tôn làm Thái Thượng Lão Quân) ngồi quay mặt về hướng đông. Những người hầu hai bên dặn Hi không được cảm tạ, chỉ ngồi im lặng mà thôi.
Cung điện um tùm như mây khí, năm màu, vàng rực rỡ không sao tả được. Người hầu có đến mấy trăm, phần nhiều là nữ, ít nam. Trong sân có những cây bằng châu ngọc, các loài cỏ chi (nấm linh chi, cỏ tiên) mọc thành bụi, rồng hổ thành đàn đùa chơi ở giữa. Nghe có tiếng leng keng như tiếng đồng sắt, không biết là gì. Bốn vách tường lấp lánh, có bùa chữ dán ở trên. Thân hình Lão Quân cao chừng một trượng, xõa tóc, mặc áo có hoa văn, thân có hào quang.
Chốc lát, mấy vị ngọc nữ (tiên nữ hầu hạ) bưng mâm vàng, chén ngọc đến ban cho Hi, nói: "Đây là thần đan, uống vào thì không chết. Vợ chồng mỗi người một chén, sẽ thọ vạn tuổi." Rồi dặn: "Uống xong thì lạy, đừng cảm tạ." Uống thuốc xong, lại ban cho hai quả (có lẽ là táo) (?) to như trứng gà, cùng một miếng thịt khô dài năm tấc, trao cho Hi và nói: "Hãy tạm về cõi người, chữa bệnh cho trăm họ. Nếu muốn lên lại thì viết lá bùa này treo trên ngọn sào, ta sẽ đón ngươi." Rồi ban cho Hi một lá bùa và một bài phương thuốc tiên. Hi bỗng như thiếp ngủ, tỉnh ra đã ở dưới mặt đất. Lá bùa ấy dùng nhiều lần đều linh nghiệm. (Trích sách Thần tiên truyện)
Trần An Thế
Trần An Thế người đất Kinh Triệu, làm thuê cho nhà Quyền Thúc Bản. Tính trời sinh nhân từ, đi đường gặp chim thú thường tránh sang lối khác, không muốn làm chúng sợ; không giẫm lên sâu bọ, chưa từng giết con vật nào. Năm ấy An Thế mười ba, mười bốn tuổi. Thúc Bản ưa đạo, mong được gặp thần tiên. Có hai vị tiên nhân giả làm học trò, theo Thúc Bản chơi để xem thử lòng ông, nhưng Thúc Bản không biết họ là tiên (?). Lâu dần, lòng Thúc Bản lơi lỏng.
Một hôm Thúc Bản đang ở trong nhà làm món ngon, thì hai vị tiên nhân lại đến cửa, hỏi An Thế: "Thúc Bản có nhà không?" An Thế đáp: "Có ạ." Rồi vào thưa với Thúc Bản. Thúc Bản định ra, nhưng vợ kéo lại ngăn: "Bọn học trò đói ấy lại muốn đến xin ăn cho no bụng đấy." Thế là Thúc Bản bảo An Thế ra trả lời là không có nhà. Hai người nói: "Lúc nãy bảo có nhà, giờ lại nói không, là sao?" An Thế đáp: "Ông chủ bảo tôi nói vậy thôi."
Hai người khen An Thế thành thật, rồi nói: "Thúc Bản cần cù khổ nhọc đã nhiều năm, nay vừa gặp hai ta mà lại lười nhác, thế là không gặp vận, sắp thành lại hỏng." Rồi hỏi An Thế: "Ngươi có thích chơi đùa không?" Đáp: "Không thích." Lại hỏi: "Ngươi có thích đạo không?" Đáp: "Thích, nhưng không có cách nào biết được." Hai người nói: "Nếu ngươi thật lòng thích đạo, sáng sớm mai hãy hẹn gặp ở dưới gốc cây lớn phía bắc con đường (?)."
An Thế vâng lời, sáng sớm đã đến chỗ hẹn, đợi đến lúc mặt trời xế tây mà không thấy ai, bèn đứng dậy định về, nói: "Bọn học trò hẳn đã lừa ta rồi." Hai người đã ở ngay bên cạnh, gọi: "An Thế, sao ngươi đến muộn thế?" An Thế đáp: "Tôi đến từ sớm, chỉ là không thấy các ông thôi." Hai người nói: "Bọn ta ngồi ngay bên cạnh ngươi đấy." Họ hẹn liền ba lần, lần nào An Thế cũng đến sớm. Biết có thể dạy được, hai người bèn cho An Thế hai viên thuốc, dặn: "Ngươi về đừng ăn uống gì nữa, hãy ở riêng một chỗ." An Thế vâng lời dặn.
Hai người thường lui tới chỗ ấy. Thúc Bản lấy làm lạ: An Thế ở một mình trong căn phòng trống, sao lại có tiếng người nói chuyện, mà đến xem thì không thấy ai. Thúc Bản hỏi: "Vừa rồi ta nghe nhiều tiếng người nói, nay không thấy ai cả, là sao?" An Thế đáp: "Tôi nói một mình thôi." Thúc Bản thấy An Thế không ăn nữa, chỉ uống nước, lại ở nghỉ một chỗ riêng, ngờ rằng không phải người thường, tự biết mình đã để lỡ bậc người hiền, bèn than: "Đạo đáng tôn, đức đáng quý, không phải ở tuổi tác. Cha mẹ sinh ra ta, nhưng không có thầy thì không ai khiến ta sống lâu được. Người biết đạo trước thì là thầy." Rồi ông giữ lễ học trò, sớm tối lạy hầu An Thế, quét dọn cho An Thế.
An Thế tu đạo thành công, giữa ban ngày bay lên trời. Lúc sắp đi, An Thế đem đạo thuật cốt yếu truyền lại cho Thúc Bản. Về sau Thúc Bản cũng thành tiên mà đi. (Trích sách Thần tiên truyện)
Thái Bình quảng ký, quyển 5
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video