Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn gom chép các truyện lạ), quyển sáu mươi
Nữ tiên, phần năm
Ma Cô; Vợ ông Tục; Cô gái đất Dương Đô
Tôn phu nhân; Phàn phu nhân; Đông Lăng Thánh Mẫu
Hác Cô; Trương Ngọc Lan
Ma Cô
Vào thời Hán Hoàn Đế, vị thần tiên Vương Viễn, tên chữ là Phương Bình, giáng xuống nhà Thái Kinh. Lúc sắp tới, chừng một lát trước đó, người ta nghe tiếng chiêng trống, tiếng tiêu sáo, tiếng người ngựa. Rồi cả nhà đều thấy Vương Phương Bình đội mũ viễn du (một kiểu mũ của bậc vương hầu), mặc áo đỏ, bên hông đeo túi da hình đầu hổ, đeo dải thao năm màu (dải lụa dùng để đeo ấn, biểu thị phẩm cấp) và đeo kiếm. Ông râu thưa, da vàng, thân hình tầm thước. Ông ngồi xe trang trí lông chim, kéo bởi năm con rồng, mỗi con một màu. Cờ hiệu, cờ tiết, phướn, cờ đi trước dẫn đường và theo hầu phía sau, uy nghi rực rỡ như một vị đại tướng quân. Đội nhạc trống kèn đều cưỡi kỳ lân từ trời xuống, lơ lửng tụ lại trên sân. Các quan theo hầu đều cao hơn một trượng (trượng là đơn vị đo chiều dài, bằng mười thước, khoảng hơn hai mét thời ấy), không đi theo đường thường.
Đến nơi rồi thì các quan theo hầu đều ẩn mất, không biết ở đâu, chỉ thấy Phương Bình gặp mặt cha mẹ, anh em của Thái Kinh. Ông ngồi một mình hồi lâu, rồi sai người đi mời Ma Cô; nhà Thái Kinh cũng không biết Ma Cô là ai. Lời nhắn rằng: “Vương Phương Bình kính báo với cô: ta đã lâu không ở cõi người, nay đến đây, nghĩ cô có thể tạm đến trò chuyện được chăng?” Một lát sau sứ giả trở về, không thấy người sứ đâu, chỉ nghe tiếng nói rằng: “Ma Cô xin lạy hai lạy. Không gặp nhau, thoáng chốc đã hơn năm trăm năm. Trên dưới có thứ bậc, muốn bày tỏ lòng kính mà không có dịp. Phiền ngài sai người mang tin đến, được biết ngài đang ở đó, tôi vội vàng muốn đến ngay (?), nhưng trước đó đã nhận lệnh phải đi tuần xét Bồng Lai (núi tiên ngoài biển), nay đành tạm đi; như vậy xong sẽ quay về, về rồi sẽ đích thân đến bái kiến, mong ngài chưa vội đi.” Như thế chừng hai canh giờ (mỗi canh giờ bằng hai tiếng đồng hồ) thì Ma Cô đến.
Khi Ma Cô đến cũng nghe trước tiếng người ngựa, tiếng tiêu trống; đến nơi thì đoàn tùy tùng chỉ bằng nửa của Phương Bình. Ma Cô đến, cả nhà Thái Kinh cũng đều trông thấy. Đó là một cô gái đẹp, chừng mười tám, mười chín tuổi, búi tóc trên đỉnh đầu, phần tóc còn lại xõa dài tới eo. Áo cô có hoa văn nhưng không phải gấm lụa, ánh sáng rực rỡ chói mắt, không sao tả được. Cô vào lạy Phương Bình, Phương Bình đứng dậy đáp lễ. Ngồi yên chỗ rồi, họ cho dọn thức ăn từ bếp mang theo, toàn mâm vàng chén ngọc; món ăn phần nhiều là các thứ hoa quả, hương thơm lan khắp trong ngoài. Họ xé thịt khô chia mời mọi người, trông như cành bách nướng (?), nói rằng đó là thịt khô kỳ lân.
Ma Cô tự nói: “Từ khi được hầu tiếp đến nay, tôi đã thấy biển Đông ba lần biến thành ruộng dâu (ý nói thời gian trôi qua rất lâu, cuộc đời đổi thay lớn). Vừa rồi đến Bồng Lai, nước lại cạn hơn so với lần trước gặp nhau (?) chừng một nửa; lẽ nào biển sắp lại thành gò đất liền sao?” Phương Bình cười nói: “Các bậc thánh nhân đều nói rồi trong lòng biển lại sẽ tung bụi.”
Ma Cô muốn gặp mẹ, vợ và cháu của Thái Kinh. Lúc ấy em dâu của Kinh mới sinh con được vài chục ngày. Ma Cô vừa trông thấy đã biết, liền nói: “Ồ, hãy dừng lại, đừng tới gần.” Rồi cô xin một ít gạo; được gạo, cô rải ném xuống đất, nhìn lại thì gạo đều đã thành ngọc trai. Phương Bình cười nói: “Cô vẫn còn trẻ, ta thì già rồi, chẳng còn thích làm những trò biến hóa tinh nghịch như thế nữa.”
Phương Bình bảo người nhà Thái Kinh: “Ta muốn ban rượu cho các ngươi. Rượu này lấy từ bếp nhà trời, vị rất nồng đậm, người đời không nên uống, uống vào có khi nát ruột, nay phải pha nước vào, các ngươi đừng lấy làm lạ.” Ông bèn lấy một thăng rượu (thăng là đơn vị đo dung tích) pha với một đấu nước (một đấu bằng mười thăng), khuấy đều rồi ban cho nhà Thái Kinh, mỗi người uống chừng một thăng. Hồi lâu rượu hết, Phương Bình bảo người hầu hai bên: “Không đủ thì cũng chẳng cần đi lấy xa.” Rồi đưa một nghìn đồng tiền, sai người báo cho bà lão ở Dư Hàng, nhờ bà mua rượu. Chốc lát người đưa tin trở về, mang được một túi da tẩm dầu đựng chừng năm đấu rượu. Người ấy chuyển lời bà lão Dư Hàng đáp rằng: “Chỉ e rượu dưới trần không xứng để ngài uống.”
Ma Cô lại có móng tay như móng chim. Thái Kinh trông thấy, trong lòng nghĩ thầm: “Lúc lưng ngứa ngáy mà có móng này gãi lưng thì hay biết mấy.” Phương Bình đã biết điều Kinh nghĩ trong lòng, liền sai người kéo Kinh ra đánh roi, bảo rằng: “Ma Cô là thần nhân, sao ngươi dám nghĩ móng của bà có thể gãi lưng?” Người ta chỉ thấy roi quất trên lưng Kinh, mà không thấy ai cầm roi cả. Phương Bình bảo Kinh: “Roi của ta không phải vô cớ mà phải chịu đâu.”
Hôm ấy, ông lại trao một lá bùa cho người láng giềng của Thái Kinh là Trần Úy; nhờ đó Trần Úy có thể viết lệnh triệu tập, sai khiến ma quỷ, cứu người chữa bệnh. Thái Kinh cũng được phép bỏ xác thành tiên, như ve lột xác vậy. Kinh thường theo Vương quân đi chơi khắp núi biển, có khi tạm về nhà. Vương quân cũng có thư gửi cho Trần Úy, phần nhiều viết lối chữ triện (lối chữ cổ, nét cong tròn), hoặc chữ chân (lối chữ viết ngay ngắn, rõ từng nét), chữ viết thoáng rộng mà to; nhà Trần Úy đời đời cất giữ làm báu vật. Tiệc xong, Phương Bình và Ma Cô cho thắng xe bay lên trời mà đi, tiêu trống và đoàn hầu dẫn đường y như lúc đến. (Trích từ sách Thần tiên truyện)
Vợ ông Tục
Con gái của Hà Gian vương (vị vương được phong ở đất Hà Gian) là vợ của ông Tục. Tục đắc đạo thần tiên, sống ở Hà Gian đã mấy trăm năm. Người trong làng nói thường thấy ông đứng giữa nắng mà không có bóng. Ông chỉ ăn ba đậu (hạt một loại cây, làm thuốc xổ rất mạnh) và vân mẫu (một loại khoáng chất tách được thành lá mỏng, người tu tiên dùng làm thuốc), và cũng đem bán ở chợ kinh đô, bảy viên giá một đồng, chữa được trăm bệnh. Hà Gian vương có bệnh, mua thuốc về uống, xổ ra hơn mười con rắn. Vương hỏi ý dùng thuốc, ông đáp: “Vương sinh bệnh là do tai vạ còn sót lại từ sáu đời trước gây ra, không phải tự vương chuốc lấy. Vương từng thả một con hươu đang cho con bú, đó chính là mẹ của kỳ lân; lòng nhân ấy cảm động đến trời, nên mới được gặp tôi.” Một xá nhân (người hầu cận trong phủ) già của nhà vương nói từng nghe cha mẹ kể rằng ông Tục đứng giữa nắng không có bóng. Vương cho gọi ông đến xem thử, quả đúng như vậy. Con gái vương từ nhỏ đã kiêng hẳn đồ tanh, thịt cá, sống trong sạch, ham thích đạo; vương bèn gả cô cho ông. Ở được mấy năm, ông cùng người vợ đi vào núi Thường Sơn; thỉnh thoảng có người còn trông thấy họ. (Trích từ sách Nữ tiên truyện)
Cô gái đất Dương Đô
Cô gái đất Dương Đô là con gái một nhà bán rượu ở chợ Dương Đô. Cô sinh ra đã có tướng lạ: lông mày liền nhau, tai nhỏ mà dài. Mọi người lấy làm lạ, ngờ là người trời. Bấy giờ có vị tiên ở núi Hắc Sơn tên là Độc Tử, người đất Nghiệp, thường ở núi Hắc Sơn, hái hạt thông và phục linh (một loại nấm mọc bám ở rễ cây thông, dùng làm thuốc) để ăn, đã sống mấy trăm năm, không ai biết họ tên. Ông thường cưỡi một con bê, nên người thời ấy gọi là Độc Tử (nghĩa là “cậu bê”). Ông lúc trẻ lúc già, lúc xấu lúc đẹp, hay qua lại nhà bán rượu ở Dương Đô. Cô gái mến ông, bèn theo hầu hạ ông. Một hôm, cô theo Độc Tử đi hái đào, qua một đêm thì về, hái được rất nhiều đào, còn nguyên cả lá, ngọt ngon khác hẳn đào thường. Người trong ấp rình lúc họ đi: vừa ra khỏi cửa, hai người cùng nắm tai con bê mà chạy, nhanh như bay, không ai đuổi kịp. Cứ như thế, đi rồi lại về, ở chợ mấy chục năm, sau hai vợ chồng cùng bỏ đi. Về sau có người thấy họ ở dưới chân núi Phan Sơn, mùa đông bán đào và táo. (Trích từ sách Tập tiên lục)
Tôn phu nhân
Tôn phu nhân là vợ của Tam Thiên pháp sư Trương Đạo Lăng (người sáng lập phái Thiên Sư của Đạo giáo; “Tam Thiên” chỉ ba cõi trời cao nhất). Hai người cùng ở ẩn trên núi Long Hổ, tu theo đạo “Tam Nguyên mặc triều” (phép tu lặng lẽ, trong lúc tĩnh tọa thầm chầu ba vị thần gốc Tam Nguyên của Đạo giáo); nhiều năm như vậy, nhiều lần được thần linh cảm ứng đáp lại. Bấy giờ Thiên Sư (danh hiệu tôn xưng Trương Đạo Lăng) được phép luyện “Long Hổ trung đan” của Hoàng Đế (phép luyện thuốc tiên tương truyền từ Hoàng Đế); đan luyện thành, uống vào thì có thể phân thân, tán bóng, đang ngồi đó mà vừa đứng lên đã biến mất. Thiên Sư từ Bà Dương vào núi Tung Cao, được phép thuật “chế mệnh” trong sách bí truyền, có thể sai khiến, triệu tập (?) thần linh. Bấy giờ trong nước rối ren, người làm quan nhiều nguy hiểm, lại thêm đạo lớn suy tàn, làm quan không đủ để cứu nguy giúp đời. Năm mươi tuổi ông mới tu đạo; đến khi đan thành lại mất thêm hơn hai mươi năm. Pháp thuật đã tinh diệu, ông bèn vào đất Thục (vùng Tứ Xuyên ngày nay), đi khắp các núi nổi tiếng, lấy thân mình làm gương mà truyền đạo.
Phu nhân thì ở ẩn tu chân ở vùng Giang Biểu (phía nam sông Trường Giang), việc giáo hóa theo đạo rất thịnh. Năm Vĩnh Gia thứ nhất đời Hán Hoàn Đế, năm Ất Dậu, bà vào Thục, ở tại Dương Bình hóa (“hóa”, còn gọi là “trị”, là giáo khu kiêm nơi tu hành của phái Thiên Sư), luyện kim dịch hoàn đan (thuốc tiên luyện từ vàng lỏng, nung luyện nhiều lần cho tinh lại), theo phép của Hoàng Đế do Thái Ất Nguyên Quân (một vị thần tiên) truyền dạy. Nhiều năm đan thành, bà biến hình bay lượn, biến hóa không gì không làm được. Ngày mồng chín tháng chín năm Vĩnh Thọ thứ hai đời Hoàn Đế, năm Bính Thân, bà cùng Thiên Sư bay lên trời giữa ban ngày tại Vân Đài hóa ở Lãng Trung, được ngôi vị Thượng Chân Đông Nhạc phu nhân (một bậc tiên nữ cao).
Con trai bà là Hành, tên chữ Linh Chân, nối chí cha mẹ tu luyện, người đời gọi là Tự Sư (thầy kế nghiệp). Ngày hai mươi ba tháng giêng năm Quang Hòa thứ hai đời Hán Linh Đế, năm Kỷ Mùi, ông bay lên trời giữa ban ngày tại Dương Bình hóa. Cháu nội bà là Lỗ, tên chữ Công Kỳ, người đời gọi là Tự Sư (?). Gặp lúc vận nhà Hán suy tàn, Trung Nguyên rối loạn, ông làm Châu mục (quan đứng đầu một châu) hai châu Lương, Ích, chức Trấn Nam tướng quân, đóng trị sở ở Hán Trung. Ngụy Tổ (tức Tào Tháo) theo mệnh vua Linh Đế đến phong thêm tước vị, bổng lộc cho ông. Ít lâu sau, Lưu Chương mất đất Thục, Thục Tiên chủ (tức Lưu Bị) dấy binh, Công Kỳ liền mượn cớ hóa đi mà trở về cõi tiên, ẩn bóng mà đi.
Lúc đầu, khi phu nhân ở trong hóa, người xa gần đều kính phụng, kéo đến lễ bái đông như chợ. Bà bèn làm phép cho chân núi hiện ra một dòng suối, bảo người đến lễ dùng nước ấy rửa tay, gội tắm rồi mới vào đạo tĩnh (phòng tĩnh để lễ bái, cầu đạo), gọi là nước Giải Uế (nước gột bỏ ô uế), đến nay vẫn còn. Núi ấy có ba tầng, tượng trưng cho Tam Cảnh (ba cõi trời cao nhất của Đạo giáo). Phía trước có ao Bạch Dương, là nơi Thái Thượng Lão Quân (vị thần tối cao của Đạo giáo, tức Lão Tử được tôn làm thần) dạo chơi, yến tiệc; phía sau có động Đăng Chân, thông với các động phủ (hang động nơi tiên ở) của núi Thanh Thành, Nga Mi, Thanh Y và Tây Sơn; vì vậy nơi này đứng đầu trong hai mươi bốn hóa. (Trích từ sách Nữ tiên truyện)
Phàn phu nhân
Phàn phu nhân là vợ của Lưu Cương. Cương ra làm huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) Thượng Ngu, có đạo thuật, có thể ra lệnh triệu tập quỷ thần, làm phép cấm chế (dùng phép thuật trói buộc, khống chế) và biến hóa; ông lại tu luyện thầm lặng, chứng nghiệm kín đáo, không ai biết. Ông cai trị chuộng thanh tĩnh, giản dị mà chính lệnh vẫn được thi hành khắp nơi, dân được nhờ ơn, không bị hại vì lụt, hạn, dịch bệnh, chất độc hay thú dữ, năm nào cũng được mùa lớn.
Ngày rảnh, ông thường cùng phu nhân thi tài phép. Hai người cùng ngồi trên nhà, Cương làm phép tạo lửa đốt gian nhà đặt cối giã của khách, lửa bốc lên từ phía đông; phu nhân làm phép cấm, lửa liền tắt. Trong sân có hai cây đào, vợ chồng mỗi người niệm chú vào một cây, khiến hai cây đánh nhau. Hồi lâu, cây của Cương thua, mấy lần chạy ra ngoài hàng rào. Cương nhổ nước bọt vào mâm, liền thành cá chép; phu nhân nhổ vào mâm, thành con rái cá ăn mất con cá. Cương cùng phu nhân vào núi Tứ Minh, gặp hổ chặn đường. Cương làm phép cấm, hổ nằm rạp không dám động; nhưng vừa định đi tiếp thì hổ lại đi theo. Phu nhân đi thẳng tới trước, hổ liền úp mặt xuống đất, không dám ngẩng lên nhìn; phu nhân lấy dây buộc hổ vào chân giường. Mỗi lần Cương cùng thử phép, việc gì ông cũng thua. Lúc sắp lên trời, bên cạnh công đường huyện (?) vốn có một cây bồ kết lớn; Cương phải trèo lên cây cao mấy trượng mới bay lên được, còn phu nhân thì cứ ngồi yên mà từ từ bay lên như mây khói bốc, rồi cùng lên trời mà đi.
Về sau, vào khoảng niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường, ở Tương Đàm có một bà lão, không nói họ tên, chỉ xưng là Tương Ẩu (bà lão đất Tương), thường ở nhờ nhà người hơn mười năm. Bà thường dùng chữ triện viết bằng son (bùa) chữa bệnh cho người trong xóm làng, ai cũng khỏi. Người trong làng kính trọng bà, dựng cho mấy gian nhà đẹp (?) để thờ phụng. Bà nói: “Không nên thế, chỉ cần nhà dựng bằng đất và gỗ là đúng điều tôi mong.” Tóc mai bà xanh như mây, da dẻ đầy đặn, trắng như tuyết, chống gậy kéo dép mà mỗi ngày đi được mấy trăm dặm.
Một hôm bà gặp con gái một người trong làng tên là Tiêu Dao, mười sáu tuổi, xinh đẹp, đang xách (?) giỏ đi hái hoa cúc. Gặp bà, cô trợn mắt nhìn, chân không dời đi được. Bà nhìn cô nói: “Con thương ta, có thể cùng về chỗ ta ở không?” Tiêu Dao vui vẻ ném giỏ, sửa vạt áo, xưng là đệ tử, theo bà về nhà. Cha mẹ cô chạy đuổi theo, lấy gậy đánh, mắng rồi kéo về nhà. Tiêu Dao càng giữ chí bền hơn, lén lấy dây định thắt cổ. Họ hàng hết lời khuyên cha mẹ cô hãy để cô đi; cha mẹ liệu không ngăn nổi, bèn để cô đi. Cô lại đến với bà, chỉ quét bụi, thay nước, đốt hương, đọc kinh Đạo mà thôi.
Hơn một tháng sau, bà bảo người trong làng: “Tôi tạm đi núi La Phù, đã khóa cửa, xin cẩn thận đừng mở ra.” Người làng hỏi Tiêu Dao đi đâu, bà đáp: “Đi trước rồi.” Như thế ba năm, người ta chỉ nhìn trộm từ ngoài cửa, thấy thông non và măng tre mọc thành bụi trên bậc thềm. Đến khi bà trở về, gọi người làng cùng mở khóa, thì thấy Tiêu Dao ngồi lơ mơ trong phòng, dung mạo như ngày thường, chỉ có đôi dép cói bị ngọn tre đâm xuyên treo lên giữa xà nhà. Bà bèn lấy gậy gõ xuống đất nói: “Ta về rồi, con tỉnh dậy đi.” Tiêu Dao như vừa ngủ dậy, mới đứng lên định lạy thì bỗng chân trái rời ra rơi xuống đất như một khúc gỗ (?). Bà vội bảo đừng cử động, nhặt chân lên áp vào đầu gối, ngậm nước phun vào, chân liền lành như cũ. Người làng vô cùng kinh hãi, kính bà như thần; người trong vòng mấy trăm dặm rủ nhau tìm đến theo bà. Bà dáng vẻ rất thong thả, không thích nhiều người quen biết.
Bỗng một hôm bà bảo người làng: “Tôi muốn đến hồ Động Đình cứu mạng hơn trăm người. Ai có lòng sắm cho tôi một chiếc thuyền? Trong một hai ngày có thể cùng đến xem.” Có người trong làng là Trương Củng, nhà giàu, xin sửa soạn thuyền chèo, tự mình chở bà đi. Một ngày trước khi đến Động Đình, có sóng gió lớn xô một chiếc thuyền lớn dạt vào đảo Quân Sơn mà vỡ tan. Trên thuyền chở mấy chục nhà, gần hơn trăm người, nhưng không ai bị thương; chưa có thuyền nào đến cứu, họ ở rải rác trên đảo. Bỗng có một con đà trắng (một loài cá sấu nước ngọt) dài hơn một trượng bò trên bãi cát; mấy chục người chặn lại đánh chết, chia nhau ăn thịt.
Hôm sau, có một bức thành trắng như tuyết vây quanh đảo; người trên đảo không ai hiểu nổi là gì. Thành dần dần thu hẹp lại, siết lấy người trên đảo; mọi người hoảng sợ kêu gào, túi đồ hành lý đều bị nghiền nát vụn. Thành dồn người lại thành một đám, chỗ rộng chưa tới vài trượng, lại không thể trèo ra, tình thế đã rất nguy cấp. Người ở Nhạc Dương cũng xa xa trông thấy bức thành tuyết mà không ai hiểu được. Lúc ấy thuyền của bà đã đến bờ; bà liền lên đảo, tuốt kiếm, bước theo bộ cương (lối bước chân theo hình sao Bắc Đẩu trong nghi lễ làm phép của Đạo giáo), phun nước, phóng kiếm bay tới đâm. Thành trắng phát ra một tiếng như sét đánh rồi đổ sụp, hóa ra là một con đà trắng lớn dài hơn mười trượng, uốn mình mà chết, kiếm đã xẻ toác ngực nó. Thế là cứu được mạng hơn trăm người; nếu không, chỉ trong chốc lát họ đã bị siết thành bãi máu thịt rồi.
Người trên đảo đều khóc lóc lạy tạ. Bà bảo Trương Củng cho thuyền quay về Tương Đàm, Củng không nỡ đi ngay. Bỗng có một đạo sĩ gặp bà, nói: “Phàn cô, bấy lâu nay cô từ đâu đến?” rồi hỏi han rất vui mừng. Củng gặng hỏi, đạo sĩ đáp: “Đó là Phàn phu nhân, vợ của Lưu Cương chân quân (danh hiệu tôn xưng bậc đã tu thành tiên).” Từ đó người ta mới biết bà lão chính là Phàn phu nhân. Củng bèn về Tương Đàm. Về sau, bà và Tiêu Dao cùng lúc trở về cõi tiên. (Trích từ sách Nữ tiên truyện)
Đông Lăng Thánh Mẫu
Đông Lăng Thánh Mẫu là người Hải Lăng thuộc Quảng Lăng, lấy chồng họ Đỗ. Bà theo thầy Lưu Cương học đạo, có thể biến đổi hình dạng, ẩn hiện khôn lường. Ông Đỗ không tin đạo, thường giận bà. Thánh Mẫu chữa bệnh cứu người, có khi phải đi đến nơi này nơi khác, ông Đỗ càng giận dữ, bèn kiện lên quan, nói Thánh Mẫu là yêu tà gian dối, không lo việc nhà. Quan bắt Thánh Mẫu bỏ ngục. Chỉ chốc lát, bà đã từ cửa sổ nhà ngục bay đi; mọi người trông theo, thấy bà càng lúc càng lên cao, vào trong mây, để lại đôi giày đang đi dưới cửa sổ. Từ đó người xa gần lập miếu thờ bà; dân chúng thờ phụng, cầu khấn thì ứng nghiệm ngay. Thường có một con chim xanh ở nơi cúng tế; ai mất đồ đến xin hỏi đồ ở đâu, chim xanh liền bay tới đậu trên đầu kẻ lấy trộm. Nhờ thế ngoài đường không ai nhặt của rơi. Năm tháng lâu dần, chim cũng không đến nữa. Đến nay trong huyện Hải Lăng không ai làm được việc gian trộm: kẻ phạm nặng thì bị sóng gió nhấn chìm hoặc bị hổ sói giết, kẻ phạm nhẹ thì cũng sinh bệnh. (Trích từ sách Nữ tiên truyện)
Hác Cô
Đền Hác Cô ở cách huyện Mạc, châu Mạc bốn mươi lăm dặm về phía tây bắc. Tục truyền rằng Hác Cô tên chữ là Nữ Quân, vốn người Thái Nguyên, sau đến ở huyện này. Trong khoảng niên hiệu Thanh Long đời Ngụy, cô cùng mười cô gái hàng xóm hái rau bên bờ dòng nước Âu Di (?). Bỗng có ba đồng tử áo xanh đến trước mặt Nữ Quân, nói rằng Đông Hải công (thần biển Đông) cưới Nữ Quân làm vợ. Nói xong, chúng trải nệm lên mặt nước, đi ngồi qua lại như trên đất liền. Các đồng tử áo xanh liền theo hầu bên cạnh, xuôi dòng (?) mà đi. Các cô hàng xóm chạy về báo, người nhà đến xem thì không tìm thấy nữa. Nữ Quân từ xa nói vọng lại: “May được làm tiên dưới nước, xin đừng lo sợ.” Cô còn nói mỗi năm đến tháng tư sẽ gửi cá đao (một loài cá mình dẹt dài như lưỡi dao) về làm tin. Từ xưa đến nay, cứ trong tháng tư hằng năm, cá đao kéo lên rất nhiều; người trong làng mỗi khi đến tháng tư đều cầu khấn. Các quan đứng đầu châu, huyện nếu đến viếng đền này phải lạy trước rồi mới được vào. Trước đền bỗng mọc lên một tảng đá xanh trắng, dài rộng hơn ba thước, cao hơn hai thước, có dòng chữ đề từ xưa: “Đây là đá lên ngựa của chồng cô”, đến nay vẫn còn. (Trích từ sách Mạc Châu đồ kinh, sách địa chí kèm bản đồ của châu Mạc)
Trương Ngọc Lan
Trương Ngọc Lan là cháu nội của Thiên Sư, con gái của Linh Chân. Từ nhỏ cô đã trong sạch, giản dị, không ăn đồ tanh, thịt cá. Năm mười bảy tuổi, cô nằm mộng thấy một luồng sáng đỏ từ trời rọi xuống, trong luồng sáng có chữ triện màu vàng uốn lượn dài mấy chục thước, theo luồng sáng đi vào miệng cô. Tỉnh dậy, cô thấy trong người không yên, rồi từ đó có mang. Mẹ trách mắng, cô vẫn không chịu kể lại giấc mộng, chỉ có người hầu gái biết. Một hôm, cô bảo người hầu gái: “Ta không thể chịu nhục mà sống. Khi ta chết, hãy mổ bụng ta ra để làm sáng tỏ lòng ta.” Đêm ấy cô không bệnh mà qua đời. Người hầu gái đem chuyện thưa lại, bà mẹ không muốn làm trái lời con, cũng mong rửa được mối ngờ. Bỗng có một vật như hoa sen tự xé bụng cô mà chui ra; mở ra bên trong thì được mười quyển Bản Tế kinh (một bộ kinh Đạo giáo) viết chữ vàng trên lụa trắng. Tấm lụa dài chừng hai trượng, khổ rộng sáu bảy tấc, chữ sáng rõ, rất tinh diệu, hẳn không phải do sức người làm ra.
Ngọc Lan chết đã cả tháng mà vẫn thường tỏa hương lạ. Người nhà bèn chép lại kinh rồi chôn cất Ngọc Lan. Hơn trăm ngày sau, gió lớn, sấm sét, mưa to, trời đất tối tăm, kinh bỗng mất. Huyệt mộ của Ngọc Lan tự mở ra, nắp quan tài bay lên mắc trên một cây lớn; nhìn vào thì chỉ còn quan tài rỗng. Mộ ấy nay ở huyện Ôn Giang, châu Ích, chính là quán Nữ Lang (quán là đền thờ của Đạo giáo). Ngày mồng chín tháng ba là ngày Ngọc Lan bay lên trời; đến nay người trong làng vẫn thường lập trai đàn (lễ cúng chay) để tế cô. Linh Chân chính là con trai của Thiên Sư, tên là Hành, hiệu là Tự Sư; ngày hai mươi ba tháng giêng năm Quang Hòa thứ hai đời Hán Linh Đế, năm Kỷ Mùi, ông bay lên trời giữa ban ngày tại Dương Bình hóa. Việc Ngọc Lan sinh ra kinh mà đắc đạo hẳn xảy ra sau khi Linh Chân lên trời, vào thời Tam Quốc tranh giành nhau. (Trích từ sách Truyền tiên lục)
Thái Bình quảng ký, quyển sáu mươi
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do triều đình nhà Thanh sai biên soạn, gom chép sách vở trong nước)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video