Thái Bình quảng ký (bộ sách thời Tống, gom chép các truyện kể và ghi chép đời trước), quyển sáu mươi mốt
Nữ tiên, phần sáu
Vương Diệu Tưởng; Thành Công Trí Quỳnh; Bàng nữ (cô gái họ Bàng)
Bao nữ (cô gái họ Bao); Lý Chân Đa; Ban Mạnh
Hai cô gái ở núi Thiên Thai
Vương Diệu Tưởng
Vương Diệu Tưởng là một nữ đạo sĩ ở Thương Ngô. Bà tịch cốc (phép tu của Đạo gia: kiêng ăn ngũ cốc) và phục khí (phép luyện hít thở, nuốt khí trời thay cho ăn uống), sống bên dòng nước cạnh quán Hoàng Đình (quán: đền, chùa của Đạo giáo). Bà chầu lạy hết lòng thành, chuyên tâm hướng về đan phủ (chỗ ở của tinh thần trong lồng ngực, theo cách nói của Đạo gia), nhờ vậy cảm thông được với thần tiên. Cứ đến ngày mồng một, nơi ấy thường hiện ánh sáng, mây khí khác lạ. Đó là chốn núi non trùng điệp, hang khe sâu thẳm, ít người lui tới, và Diệu Tưởng chưa từng kể với ai.
Như thế được hơn một năm thì vào một sáng mồng một, bỗng có tiếng nhạc vọng từ xa giữa lưng trời, lơ lửng thong thả mà không hạ xuống, hồi lâu mới tan. Lại hơn một năm nữa, bỗng có hương thiêng ngào ngạt, mây lành phủ kín sân, tiếng nhạc trời vang động cả rừng lẫn khe. Ánh sáng soi rọi đàn tế và điện thờ, sáng như có mười mặt trời. Giữa không trung ánh lên sắc vàng sắc biếc rực rỡ, chói mắt không nhìn thẳng được.
Chốc lát, nghìn xe vạn ngựa từ trên không hạ xuống, ai nấy đều cưỡi kỳ lân, phượng hoàng, rồng, hạc, ngựa trời. Đoàn nghi vệ (đội hộ tống bày theo nghi lễ) có mấy nghìn người, ai cũng cao hơn một trượng (khoảng ba mét), cầm giáo, khiên (?), binh khí, cờ, phướn, tràng phan, lọng. Hồi lâu, những cỗ xe lọng hạc, xe phượng dẫn đường cho một cỗ kiệu chín rồng hạ xuống trước đàn. Có một người mặc áo lông chim, đội mũ báu, đeo kiếm, lê dép bước lên điện ngồi, thân tỏa ánh sáng năm màu rực rỡ. Các tiên vây quanh hầu hạ cũng đến mấy trăm người. Diệu Tưởng liền đến bái kiến.
Vị đại tiên bảo Diệu Tưởng: "Ta là vua Thuấn (vị vua hiền thời thượng cổ) đây. Xưa ta mỏi mệt, chán việc cai trị muôn nước, nên đến núi này nuôi dưỡng đạo. Ta luôn muốn dìu dắt, dạy dỗ kẻ học sau, để người đời biết rằng với đạo thì không ai là không dạy được. Vả lại, đạo lớn ở bên trong chứ không ở bên ngoài, đạo ở nơi thân mình chứ không ở nơi người khác. Kinh (Đạo Đức kinh của Lão Tử) có câu: 'Tu ở thân mình thì đức mới chân thật.' Tức là phải tự mình tu mà chứng thành tiên, thành chân nhân (người đã đắc đạo trọn vẹn), chứ không ai làm thay được.
Ta thấy Địa ty (cơ quan coi việc dưới trần trong bộ máy cõi trời) tâu rằng ngươi ở núi này hơn ba mươi năm, trước sau như một, giữ đạo không lệch lạc, giữ niệm chuyên nhất, tinh thần ngay thẳng, vâng giữ giới luật; ngươi cũng đã làm đến nơi đến chốn rồi. Nếu khổ công như thế mà chưa thành chứng, thì phải chăng là đạo bỏ người? Kinh nói: 'Thường khéo cứu giúp muôn vật, nên không có vật nào bị bỏ.' Ơn của đạo ban ra khắp cả, nghĩ đến muôn vật, vật nào cũng muốn cho thành, người nào cũng muốn độ (cứu vớt cho thoát khỏi khổ, vượt lên cõi tiên). Chỉ vì người đời phúc quả (phúc báo do việc làm của mình mà có) mỏng manh (?), đạo khí (khí chất hợp với đạo) nông cạn, không chuyên tâm vào đạo; đã tu được chút ít lại không siêng năng bền lâu, đạo khí chưa kịp ứng thì giữa chừng đã lười. Đó là người tự bỏ đạo, chứ không phải đạo bỏ người.
Ngươi tinh thành đến mức ấy, sẵn lòng trải trăm đời nghìn đời để mong điều mình thành tâm cầu, không lười không lui, thật khiến người cảm thương sâu sắc. Ta xưa gặp Thái Thượng Lão Quân (Lão Tử, được Đạo giáo tôn làm vị thần tối cao), được chỉ cho Đạo Đức chân kinh, dùng để trị nước, sửa thân, độ người, truyền dạy giáo pháp. Kinh ấy trải suốt trời đất, lấp đầy càn khôn (trời và đất, tức cả vũ trụ), thông lên chín tầng trời, xuyên qua muôn vật, là cốt lõi của việc giáo hóa, là gốc rễ của việc tu chứng, không thể lấy gì so sánh mà nói được. Ta luôn khắc ghi trong lòng, đem truyền ra cho muôn vật, mở rộng giáo hóa để giúp đời (?), không dám giây lát nào lười nhác bỏ bê. Đến nay ta vẫn vâng thờ kinh ấy như thầy, coi là báu vật đến tận cuối kiếp.
Chỉ hiềm người đời phần nhiều phù phiếm dối trá, mê lầm: họ cười người khiêm nhường là hèn nhát, coi rẻ đạo lui thân là vụng dở, cười lời dạy 'dứt bỏ thánh, vứt bỏ trí' là hoang đường, khinh lời 'dứt bỏ nhân, vứt bỏ nghĩa' là quá gay gắt (?). Ấy là do kẻ đời mê muội không hiểu. Ý của thánh nhân là muốn đưa người trở về thuần hậu chất phác, tôn đạo và gạt bỏ điều tà. Lối tà đã dẹp thì đạo tột cùng tự hiện; thuần phác đã lập thì thói bạc bẽo, tranh giành tự mất. Khi ấy, cái nghĩa dùng để răn đe, kiềm chế chẳng cần dùng đến; lòng từ thương yêu khắp mọi người chẳng cần bày ra; cái thánh sáng chói chẳng có chỗ dùng; cái trí mưu mẹo chẳng có chỗ thi hành. Thiên hạ hồn nhiên quy về đại thuận (thuận theo đạo một cách trọn vẹn). Đó là ý lớn của thánh nhân.
Khổ nỗi đời thì phù phiếm giả dối, người người đua theo xa hoa, khéo léo. Vua chúa không thể dùng sự tĩnh lặng mà trị nước, nên muôn mối rối ren chạy loạn; sự giáo hóa của đạo không thể thênh thang thi hành, nên trăm nhà (các học phái) tranh nhau inh ỏi. Cho nên mới nói: con người tự mê lầm đã lâu lắm rồi. Người biết rửa lòng, giữ mình trong sạch, riêng tu sửa cho thân mình tốt đẹp, lấy đạo tột cùng làm thầy, lấy trường sinh (sống lâu không chết) làm chốn hướng về, thật khó mà tìm được. Ta vì thấy ngươi tu học siêng năng, dốc lòng, nên tạm đến thăm. Ngươi có thiên cốt (cốt cách trời ban, tư chất sinh ra để thành tiên) bẩm thụ từ kiếp trước, còn nghi ngờ gì nữa, ngươi ắt sẽ đắc đạo.
Xưa kia khi ta còn ở trong dân, tuổi hãy còn thơ, bỗng cảm được Thái Thượng Đại Đạo Quân (một vị thần tối cao của Đạo giáo) giáng xuống gian phòng kín, dạy cho đạo sửa thân và điều cốt yếu để trị nước. Ngài bảo ta nhắm mắt ngồi yên, rồi ta dần dần bay lên không trung, đến một xứ phương nam gọi là Dương Châu. Phía trên xứ ấy ứng với sao Ngưu, sao Đẩu (hai chòm trong hai mươi tám chòm sao chính; theo thuyết phân dã, mỗi vùng đất ứng với một vùng sao trên trời), phía dưới nhìn xuống vùng đầm sông Hoài. Ta vào cửa Mười Rồng, bơi trên sông Chiêu Hồi, qua bến Hồ (?), đến được nguồn nước, gọi là núi Phương Sơn. Núi ấy bốn mặt mỗi bề rộng nghìn dặm, bên trong có thành ngọc, cung lầu bằng ngọc dao, gọi là núi Cửu Nghi.
Núi có chín ngọn, mỗi ngọn có một dòng nước. Chín dòng sông chia nhau chảy xuống dưới, rót khắp lục hợp (bốn phương cùng trên dưới, tức cả thiên hạ), chảy giáp một vòng rồi lại bắt đầu, ngược lên nơi này để rót vào Thiên Hà (sông trời). Vì thế nguồn của chín dòng nước đều phát ra từ núi này, tuôn chảy trên dưới, khắp cả bốn biển. Nhờ đó ta khơi thông chín châu, mở mang tám cõi, rồi công lao ấy quy về núi này. Núi có ba cung: một là cung Thiên Đế, hai là cung Tử Vi, ba là cung Thanh Nguyên. Ta vì lịch số (vận số trời trao cho ngôi vua) đã qua, nên về coi sóc núi này: trên thì ở cung Tử Vi (?), dưới thì trấn giữ nơi đây. Ta thường đem đạo 'cửu thị vô vi' (đạo sống lâu bền, thuận theo tự nhiên, không làm điều trái tự nhiên) chia sai các tiên quan (quan chức cõi tiên) xuống dạy cho người.
Các bậc thượng thánh, cao chân, đại tiên ở chư thiên (các tầng trời) thương xót rằng các kiếp trải qua không thường, vận đời xoay vần, âm dương nương tựa nhau, ẩn hiện lẫn nhau, sống chết đổi dời; trong chớp mắt, con người đã gặp phải tai ách dương cửu bách lục (?) (vận hạn tai ương lớn theo thuyết số học về trời đất). Vì thế các ngài chăm chăm xuống dạy dỗ để cứu người, còn tha thiết hơn cả người đời cầu đạo. Người đời cầu đạo thì lúc còn lúc mất, dù có giữ niệm để tâm, trăm vạn người không có lấy một người siêng năng bền lâu. Các vị thiên chân (tiên trên trời) thương đời, thường ở chốn nhân gian, giấu hình, biến dạng, tùy nơi mà mở lòng cho người giác ngộ, vậy mà nghìn vạn người không có lấy một người dạy được. Người xưa có câu: 'Tu đạo mà giữ được như lúc ban đầu thì đắc đạo còn dư.' Phần nhiều là đầu siêng, giữa lười, công sức trước kia bỏ hết. Đạo há xa người (?) sao? Ngươi hãy truyền bá ý ta, khiến khắp nơi đều hiểu rõ.
Chín ngọn của núi này đều có cung thất, sai chân quan (quan chức là chân nhân cõi tiên) cai quản. Bên dưới có ngọc quý, ngũ kim (năm loại kim loại: vàng, bạc, đồng, sắt, thiếc), linh chi, cỏ thần, các thứ thuốc do Tam Thiên (ba cõi trời cao nhất theo Đạo giáo) trấn giữ, các bộ kinh do Thái Thượng cất giấu. Những thứ ấy có khi ở trong nhà đá, đài trong động, vách núi lẫn trong mây, hang khe hõm sâu, cho nên cũng có linh ty (các vị thần coi giữ) cai quản, lại có cù lớn (một loài rồng), thú dữ, đằng xà (rắn biết bay), rồng độc làm vệ binh canh giữ.
Chín ngọn ấy là: một, ngọn Trường An; hai, ngọn Vạn Niên; ba, ngọn Tông Chính; bốn, ngọn Đại Lý; năm, ngọn Thiên Bảo; sáu, ngọn Quảng Đắc; bảy, ngọn Nghi Xuân; tám, ngọn Nghi Thành; chín, ngọn Hành Hóa. Dưới mỗi ngọn có cung điện, mỗi nơi là một chỗ cai trị riêng. Chín dòng nước là: một, sông Ngân Hoa; hai, sông Phục Thục; ba, sông Sào; bốn, suối Hứa; năm, sông Quy; sáu, sông Sa; bảy, sông Kim Hoa; tám, sông Vĩnh An; chín, sông Tấn. Chín dòng này chia nhánh chảy ra bốn biển, tưới khắp không cùng. Trong núi thú lạ chim quý thứ gì cũng có, mà không có loài độc chích người, chim dữ hay khỉ lớn. Ở đó có thể vượt khỏi cõi đời, có thể dưỡng sinh, có thể tu đạo, có thể lên bậc chân nhân.
Từ khi ở núi, ngươi chưa từng dạo khắp bốn phương, giũ áo ra ngoài cõi trần, nhìn xa trời biếc, cúi xem núi non, nên vốn không thể biết được những điều này. Nay ta dẫn đường cho ngươi, sao lại không gắng sức tu luyện, chờ ngày cưỡi ánh sáng, bay vút trên không, rồi lên đến cõi đảo cảnh (chốn cao hơn cả mặt trời mặt trăng, nhìn xuống thì bóng in ngược) mà xét cho tường gốc ngọn?"
Rồi ngài sai thị thần (bề tôi hầu cận) đem hai kinh Đạo và Đức (hai phần của Đạo Đức kinh) cùng viên linh hoàn trú cảnh (viên thuốc thiêng giữ mãi tuổi xuân, níu bóng thời gian) trao cho bà rồi đi. Như thế, mỗi năm có khi ba đến năm lần ngài giáng xuống quán Hoàng Đình. Mười năm sau, Diệu Tưởng giữa ban ngày bay lên trời. Núi này vì là nơi vua Thuấn tu đạo nên gọi là huyện Doanh Đạo, châu Đạo. (Trích từ Tập tiên lục)
Thành Công Trí Quỳnh
Thời nước Ngụy, ở quận Tế Bắc có viên tòng sự duyện (chức quan nhỏ giúp việc ở quận) tên là Siêu, tự Nghĩa Khởi. Trong niên hiệu Gia Bình (năm 249–254), một đêm Siêu ngủ một mình, mộng thấy có thần nữ đến với mình, tự xưng là ngọc nữ (tiên nữ hầu cận) trên trời, người quận Đông, họ Thành Công, tự Trí Quỳnh, sớm mồ côi cha mẹ, Thượng đế thương nàng cô đơn khổ sở nên cho xuống trần gả cho Siêu. Trong mộng, tinh thần Siêu cảm động, tỉnh táo, khen nàng có dung nhan không phải của người thường. Tỉnh dậy, Siêu kính mến nhớ mong. Như thế ba bốn đêm liền.
Một hôm nàng hiện ra rõ ràng, ngồi xe truy biền (loại xe có màn che kín dành cho phụ nữ quyền quý), có tám người hầu gái theo sau, mặc áo lụa là, dáng vẻ nhan sắc như tiên đang bay. Nàng tự nói mình bảy mươi tuổi, nhưng trông chỉ như mười lăm mười sáu. Trên xe có bình rượu, hũ đựng, chén lưu ly trong trắng; đồ ăn thức uống lạ lùng, bày ra các món cùng rượu ngọt, cùng Siêu ăn uống.
Nàng nói với Siêu: "Ta là ngọc nữ trên trời, được sai xuống gả chồng nên đến theo chàng. Có lẽ do duyên từ kiếp trước, cảm ứng với vận số, nên đáng làm vợ chồng. Ta không thể làm lợi cho chàng nhiều, nhưng cũng không làm hại chàng. Có điều, chàng sẽ thường được đi xe nhẹ, cưỡi ngựa béo; ăn uống thường có món ngon phương xa, thức lạ; lụa là đủ dùng không thiếu. Nhưng ta là thần nhân, không thể sinh con cho chàng, cũng không có tính ghen tuông, không ngăn trở việc chàng cưới vợ." Thế là hai người thành vợ chồng.
Nàng tặng một bài thơ rằng:
"Phiêu diêu trôi nổi khắp biển Bột, núi Bồng (?),
Rong chơi nơi mây đá tốt tươi.
Cỏ chi tinh anh chẳng cần tưới,
Đức lớn chờ đợi đúng thời.
Thần tiên há giáng xuống vô cớ,
Ứng theo vận số đến bên người.
Nhận ta thì năm họ vinh hiển,
Chống ta thì tai họa đến nơi."
Đó là đại lược bài thơ; nguyên văn dài hơn hai trăm chữ, không thể chép hết.
Nàng lại soạn một bộ sách về Dịch gồm bảy quyển, có quẻ, lại lấy lời thoán (lời đoán chung về ý nghĩa của một quẻ trong Kinh Dịch) làm phần đi kèm (?), nên lời văn vừa có nghĩa lý, vừa dùng để bói lành dữ được, giống như sách Thái Huyền của Dương Tử (Dương Hùng, học giả đời Hán) và sách Trung kinh của họ Tiết. Siêu đều hiểu được ý chỉ của sách, dùng nó để bói.
Trải bảy tám năm, sau khi cha mẹ cưới vợ cho Siêu, nàng chia ngày để cùng chàng ăn uống vui vầy, chia đêm để cùng chàng chung gối, đêm đến sáng đi, vụt nhanh như bay. Chỉ một mình Siêu thấy nàng, người khác không thấy. Mỗi khi Siêu sắp đi đâu, Trí Quỳnh đã sửa soạn sẵn xe ở cửa; trăm dặm không mất quá hai canh giờ (mỗi canh giờ xưa bằng hai tiếng đồng hồ), nghìn dặm không quá nửa ngày.
Về sau Siêu làm môn hạ duyện (viên thuộc lại hầu việc bên cạnh vương) cho Tế Bắc vương. Văn Khâm làm loạn, Ngụy Minh đế thân chinh đánh về phía đông, các vương bị dời đến cung ở đất Nghiệp, quan thuộc cũng theo quan giám quốc (quan được sai giám sát các vương) dời sang phía tây. Đất Nghiệp chật hẹp, bốn viên lại phải ở chung một gian nhà nhỏ. Siêu nằm riêng một chỗ, Trí Quỳnh vẫn thường qua lại. Những người cùng phòng ngờ có điều khác lạ. Trí Quỳnh chỉ giấu được hình, không giấu được tiếng, lại có hương thơm tỏa khắp nhà, nên bị các bạn đồng liêu nghi ngờ.
Sau đó có lần Siêu đi công cán lên kinh đô, tay không vào chợ, Trí Quỳnh đưa cho chàng năm hộp lụa đỏ mỏng và năm xấp vải gai mịn (?), màu sắc bóng đẹp, chợ Nghiệp không hề có. Viên lại cùng phòng hỏi duyên cớ; Siêu tính sơ suất, ăn nói vụng về, bèn kể hết. Viên lại báo lên quan giám quốc; quan giám quốc gặng hỏi ngọn ngành, cũng e rằng thiên hạ quả có chuyện kỳ ảo như thế, nên không trách tội.
Sau đó, một tối Siêu về, ngọc nữ đã xin đi, nói: "Ta là người thần tiên, tuy kết duyên với chàng nhưng không muốn ai biết. Thế mà chàng tính sơ hở, nay đầu đuôi chuyện ta đã lộ, ta không thể qua lại với chàng nữa. Bao năm gắn bó, ân nghĩa chẳng nhẹ, một sớm chia lìa, sao khỏi đau xót; nhưng thế không thể khác được, mỗi người hãy tự cố gắng." Nàng gọi người hầu dọn rượu và đồ ăn (?), mở rương lấy váy áo bằng gấm dệt và áo lưỡng đang (áo cộc không tay có hai vạt trước sau) tặng Siêu, lại tặng một bài thơ, nắm tay từ biệt, nước mắt đầm đìa, rồi nghiêm trang lên xe đi, nhanh như bay. Siêu buồn thương nhiều ngày, gần như suy sụp.
Nàng đi được năm năm thì Siêu vâng lệnh quận đi công cán đến Lạc Dương. Đến chân núi Ngư Sơn ở Tế Bắc, đang trên đường đi về phía tây, chàng trông xa đầu đường quanh có một cỗ xe ngựa giống xe của Trí Quỳnh, bèn phóng tới xem, quả đúng là nàng. Hai người vén rèm gặp nhau, mừng tủi lẫn lộn. Nàng đưa dây vịn cho chàng lên xe cùng ngồi đến Lạc Dương, nối lại tình xưa. Đến niên hiệu Thái Khang (năm 280–289, đời Tấn Vũ đế) nàng vẫn còn, chỉ là không qua lại hằng ngày hằng tháng nữa, mà cứ ngày mồng ba tháng ba, mồng năm tháng năm, mồng bảy tháng bảy, mồng chín tháng chín, cùng ngày mồng một và ngày rằm mỗi tháng thì đến; mỗi lần đến đều ở qua đêm rồi mới đi.
Trương Mậu Tiên (tức Trương Hoa, văn sĩ đời Tấn) vì chuyện này làm bài phú "Thần nữ", lời tựa viết: "Người đời nói chuyện thần tiên thì nhiều, nhưng chưa từng có chuyện nào được kiểm chứng. Như chuyện thần nữ về với nhà họ ấy (?) thì gần như đáng tin và có chứng cứ. Trong niên hiệu Cam Lộ (năm 256–260), những người qua lại giữa vùng sông Hoàng Hà, sông Tế với kinh đô hay kể chuyện ấy. Ta nghe thì thường cho đó chỉ là trò yêu ma quỷ quái. Đến khi đi chơi đất phía đông, người bàn chuyện ấy nhiều vô kể, người khác nhau mà lời kể như một, ta vẫn cho rằng kẻ tầm thường thích truyền chuyện hão huyền, chỉ coi là lời đồn sai, chưa rảnh mà khảo xét.
Gần đây (?) ta gặp Lưu trưởng sử (viên quan đứng đầu các thuộc lại trong phủ) ở Tế Bắc, là người sáng suốt, trong sạch, đáng tin. Ông tận mắt gặp Nghĩa Khởi, nghe lời Nghĩa Khởi kể, đọc văn chương của thần nữ, thấy quần áo và đồ vật nàng tặng, những thứ ấy vốn không phải kẻ tầm thường, kém tài như Nghĩa Khởi có thể bịa ra được. Lại hỏi những người quen biết xung quanh, họ đều nói khi thần nữ đến, ai cũng ngửi thấy hương thơm, nghe thấy tiếng nói; vậy rõ ràng không phải Nghĩa Khởi mê muội, mộng tưởng. Lại có người thấy Nghĩa Khởi gặp mưa rất to (?) mà đi giữa đầm lớn vẫn không ướt, càng lấy làm lạ. Quỷ ma mà gần người thì người nào cũng ốm yếu gầy mòn; nay Nghĩa Khởi bình an vô sự, lại cùng thần nhân ăn uống yến tiệc, chung chăn gối, thỏa tình thỏa ý, há chẳng lạ lắm sao!" (Trích từ Tập tiên lục)
Bàng nữ
Bàng nữ từ nhỏ đã không ăn, thường mến cảnh thanh hư (trong lặng, trống rỗng, cảnh giới mà Đạo gia hướng tới), hay nói: "Con sẽ lên trời, không muốn ở lại cõi đời." Cha mẹ chỉ cho là lời nói đùa. Một lần cô đi qua chân núi Đông Vũ, bỗng thấy thần tiên bay trên không mà đến, đoàn từ nam sang bắc dài hơn nghìn dặm. Cô liền đứng nghiêm, không dám bước tới. Các tiên nhân cũng đến đỉnh núi, không tản đi, liền hóa ra thành vàng, lầu ngọc, cung quỳnh, điện châu phủ kín đỉnh núi.
Có một người từ trên núi đi xuống, thân tỏa ánh năm màu, đến trước mặt cô, gọi cô lên trong cung điện. Các tiên bày hàng, nghi trượng (cờ quạt, binh khí bày theo nghi lễ) nghiêm trang. Người ấy bảo: "Ngươi có cốt lục (cốt cách tiên và tên ghi trong sổ tiên), sẽ thành thượng chân (bậc tiên cao). Thái Thượng (vị thần tối cao của Đạo giáo) sai ta trao cho ngươi chân văn (văn kinh chân thật của thần tiên) gọi là 'Linh bảo (?) xích thư ngũ thiên' (năm thiên văn thiêng viết bằng chữ đỏ). Cứ theo đó mà làm thì ngày bay lên trời không còn xa. Xưa A Khâu Tằng và một vị hoàng phi đều vâng làm theo đó mà chứng được ngôi cao chân, sao có thể không siêng năng?" Cô nhận chân văn xong, các tiên cũng ẩn đi. Mười năm sau, cô giữa ban ngày bay lên trời.
Chỗ cô gặp thiên chân ở núi Đông Vũ chính là Canh Trừ hóa ngày nay (hóa: những địa điểm tu hành, trị sở của Đạo giáo). Về sau đạo sĩ Trương Phương cũng ở núi này, trú trong một nhà đá; thường có hổ đỏ qua lại bên ngoài, Phương không hề sợ, cũng đắc đạo bay lên trời. Họ Bàng của cô, có bản chép bằng một chữ khác, cũng đọc là Bàng. (Trích từ Tập tiên lục)
Bao nữ
Bao nữ là người Hán Trung, dòng dõi Bao quân (vua nước Bao thời xưa), nhân đó lấy chữ Bao làm họ, sống ở giữa hai sông Hán và Miện. Từ nhỏ cô đã mến đạo, điềm tĩnh, không mưu cầu gì. Đến tuổi cài trâm (khoảng mười lăm tuổi, tuổi con gái có thể lấy chồng), cô giặt lụa trên sông Tẫn (?), gặp lúc mây mưa tối mịt, như có cảm ứng gì đó mà mang thai. Cha mẹ trách mắng, cô lo buồn mà sinh bệnh. Lúc sắp mất, cô nói với mẹ: "Con chết rồi, khi chôn, xin dùng xe bò chở lên núi phía tây." Nói xong thì mất.
Cha mẹ đặt cô vào xe, chưa kịp thắng bò thì xe tự chạy, vượt hai sông Miện và Hán, băng ngang dòng nước mà qua, lên thẳng đỉnh núi Bình Nguyên ở cửa sông Tẫn; núi Bình Nguyên chính là Tẫn Khẩu hóa. Người nhà đuổi theo, chỉ thấy mây năm màu như chiếc lọng, nhạc trời vang dội không trung, cờ phướn, cờ tiết dẫn đường và theo hầu, thấy cô bay lên trời mà đi. Đến khi nhìn vào xe thì chỉ còn chiếc quan tài rỗng. Người trong vùng lập đền thờ cô, gặp lũ lụt hạn hán đến cầu khấn đều linh nghiệm. Nay trên đỉnh núi Tẫn Khẩu vẫn còn hai vết bánh xe. Về sau Trần Thế An cũng đắc đạo ở núi này, giữa ban ngày bay lên trời. (Trích từ Tập tiên lục)
Lý Chân Đa
Lý Chân Đa là em gái của thần tiên Lý Thoát. Thoát tu đạo dưới ngọn Long Kiều núi Kim Đường đất Thục; người Thục qua nhiều đời đều thấy ông, ước tính ông đi lại ở đó hơn tám trăm năm, nên gọi ông là Lý Bát Bách (Lý Tám Trăm). Ban đầu, vào thời Chu Mục vương, ông đến Quảng Hán ở trong núi, luyện thuốc Cửu hoa đơn (một loại thuốc tiên); thuốc thành rồi, ông chu du khắp Ngũ Nhạc (năm ngọn núi lớn linh thiêng của Trung Hoa) và mười động thiên (mười cõi tiên ẩn trong núi) hơn hai trăm năm. Trên biển, ông gặp Phi Dương quân, được trao đạo thủy mộc (?); trở về núi này luyện thuốc thành công, lại đi mấy trăm năm, khi ẩn khi hiện, dạo chơi chốn chợ búa, triều đình.
Ông lại lên ngọn Long Kiều luyện cửu đỉnh kim đơn (thuốc tiên bằng vàng luyện qua chín vạc); thuốc thành thì đã được tám trăm năm. Vì ông ba lần học đạo ở núi này nên người đời gọi đó là núi Tam Học, cũng gọi là núi Hiền, có lẽ vì danh hiệu Bát Bách mà đặt (?). Thuốc thành, ông đem thử bôi lên vách đá, đá thường liền hóa thành ngọc, sáng bóng óng ánh. Chỗ thử thuốc đến nay vẫn còn; ai đục vách lấy đá thì gió sấm nổi lên.
Chân Đa theo anh tu đạo, ở vùng Miên Trúc; nay di tích của bà vẫn còn. Có khi bà qua lại bên núi Phù Sơn; nơi nay gọi là Chân Đa hóa chính là Phù Sơn hóa thời xưa. Núi này cũng giống như những núi gọi là "phổi đất", gặp nước thì nổi lên (núi Phù nghĩa là núi Nổi). Chân Đa từ nhỏ đã có dáng tiên nổi bật, say mê đạo lý (?). Bát Bách truyền cho bà phép cốt yếu "triều nguyên mặc chân" (phép tu quy tụ nguyên khí, lặng lẽ giữ gìn chân tính), bà thực hành mấy trăm năm mà dáng vẻ chỉ như người hai mươi tuổi. Thần khí trang nghiêm, phong thái cốt cách khác hẳn dáng con gái yếu đuối; người nào thấy bà cũng không dám nhìn thẳng.
Về sau Thái Thượng Lão Quân cùng ba vị thầy thời xưa giáng xuống độ cho bà, trao đạo bay lên trời; bà giữa ban ngày bay lên trời trước cả Bát Bách. Bên hóa ấy có một cái đầm, nước thường màu đỏ, là suối các thần tiên xưa dùng để luyện đan sa (chu sa, khoáng chất đỏ dùng luyện thuốc tiên). Núi Phù còn có tên là núi Vạn An, trên núi có giếng Nhị Sư, uống nước giếng thì khỏi bệnh. Nay vì lấy tên Chân Đa nên gọi là Chân Đa hóa. Bát Bách cũng giữa ban ngày bay lên trời vào ngày mồng tám tháng ba, ở núi Tiên Cư huyện Thập Phương. (Trích từ Tập tiên lục)
Ban Mạnh
Ban Mạnh không biết là người ở đâu, có người nói là đàn bà. Người này bay được suốt ngày, lại ngồi được giữa khoảng không mà nói chuyện với người, lại chui được vào đất: lúc đầu ngập từ chân đến ngực, dần dần lún vào, chỉ còn lại mũ khăn, hồi lâu thì chìm hẳn không thấy nữa. Lấy ngón tay chọc xuống đất liền thành giếng, múc nước được. Thổi ngói trên mái nhà người ta, ngói bay vào giữa nhà người khác. Nhà người ta có mấy nghìn cây dâu và cây ăn quả, Mạnh nhổ hết, chất thành một đống cao như núi; để như thế hơn mười ngày, rồi thổi một cái, cây nào cũng trở về chỗ cũ như thường. Lại ngậm một ngụm mực, trải giấy ra trước mặt, nhai mực phun lên, đều thành chữ, khắp tờ giấy câu nào cũng có nghĩa. Người này uống tửu đơn (thuốc tiên hòa với rượu), đã bốn trăm tuổi mà càng trẻ ra, rồi vào núi Đại Dã. (Trích từ Thần tiên truyện)
Hai cô gái ở núi Thiên Thai
Lưu Thần và Nguyễn Triệu vào núi Thiên Thai hái thuốc, đi xa quá không về được. Qua mười ba ngày, đói lả, họ trông xa thấy trên núi có cây đào quả đã chín, bèn trèo qua chỗ hiểm, vịn dây sắn leo đến gốc, ăn mấy quả thì hết đói, người khỏe lại. Muốn xuống núi, họ lấy chén múc nước, thấy lá củ cải trôi xuống, còn rất tươi; lại có một cái chén trôi xuống, trong có cơm vừng. Hai người bảo nhau: "Chỗ này gần nơi người ở rồi." Bèn vượt núi, ra đến một con suối lớn. Bên suối có hai cô gái, nhan sắc rất đẹp, thấy hai người cầm chén liền cười nói: "Hai chàng Lưu, Nguyễn mang cái chén lúc nãy đến kìa." Lưu, Nguyễn kinh ngạc. Hai cô vui vẻ như người quen cũ, nói: "Sao đến muộn thế?" rồi mời về nhà.
Vách tây và vách đông đều có màn lụa đỏ, góc màn treo chuông, bên trên vàng bạc đan xen; mỗi cô có mấy người hầu gái để sai bảo. Có cơm vừng, thịt dê núi khô, thịt bò, rất ngon. Ăn xong thì rót rượu. Chốc lát có một đám con gái cầm đào đến, cười nói: "Mừng các chị có rể đến." Rượu ngà say thì tấu nhạc; đêm xuống, mỗi người vào một màn ngủ; dáng dấp các cô dịu dàng tuyệt vời. Được mười ngày, hai người xin về, các cô cố nài giữ lại nửa năm. Khí trời và cây cỏ nơi ấy lúc nào cũng như mùa xuân, trăm loài chim hót, khiến họ càng nhớ quê, mong về da diết. Hai cô bèn tiễn và chỉ đường cho về. Về đến nơi thì làng xóm đã tiêu điều, đã qua mười đời rồi. (Trích từ Thần tiên ký)
Thái Bình quảng ký, quyển sáu mươi mốt
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh ra lệnh biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video