Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn đời Tống, sưu tập truyện kể đời trước), quyển 62
Nữ tiên, phần bảy (các truyện về tiên nữ)
Lỗ Diệu Điển — Thầm mẫu (bà mẹ họ Thầm) — Hu mẫu (bà mẹ họ Hu)
Đỗ Lan Hương — Bạch Thủy Tố Nữ — Nữ tiên họ Thái
Bồng Cầu — Nữ đạo sĩ quán Tử Vân
Người đàn bà thời Tần — Hà Nhị Nương
Lỗ Diệu Điển
Lỗ Diệu Điển là một nữ quan (nữ đạo sĩ) ở núi Cửu Nghi. Vừa sinh ra đã thông minh sáng dạ, trong sạch thanh cao, không ăn đồ mặn (thịt cá và các thứ hành tỏi nặng mùi), không uống rượu. Mới mười mấy tuổi, nàng đã nói với mẹ: “Sớm tối con ngửi thấy mùi thức ăn hôi hám, thường bị đau mũi, nhức đầu, xin cho con được thôi ăn.” Cả nhà thương nàng. Nàng lại biết phép phục khí (luyện hơi thở, nuốt khí trời thay cho cơm) và phép nhĩ dược (uống thuốc tiên để nuôi thân).
Sống như thế mười năm, nàng thường buồn bã không vui, bèn nói với mẹ: “Người ta sống lâu nhất cũng không quá một trăm hai mươi năm, buồn vui ngày ngày làm hại lẫn nhau. Huống chi thân con gái, sao có thể vùi lấp chân tính (bản tính chân thật, trong sạch vốn có) mà lẫn lộn trong đời phàm tục được?”
Có một đạo sĩ ở chòi nghỉ dưới chân núi (?) ghé qua, trao cho nàng kinh Đại Động Hoàng Đình (một bộ kinh trọng yếu của Đạo giáo, dạy cách nuôi thần, giữ khí trong thân), và bảo: “Kinh Hoàng Đình là sách chữ vàng cất trong cung của Phù Tang Đại Đế Quân (vị thần tôn quý ở phương đông, nơi mặt trời mọc). Ai tụng đọc đủ một vạn lần thì được thành thần tiên, chỉ cốt ở chỗ dốc lòng không biết mỏi mà thôi. Trong kinh có câu: ‘Đọc đủ vạn lần thì lên Tam Thiên (ba tầng trời cao nhất của Đạo giáo), nghìn tai họa tiêu tan, trăm bệnh đều khỏi, không sợ hùm sói hung dữ, lại đẩy lùi được tuổi già, sống lâu mãi mãi.’ Ở núi một mình mà đọc kinh một lượt thì như có mười người làm bạn, chẳng còn sợ hãi gì.
Vì sao vậy? Vì kinh này triệu tập các vị thần trong thân (Đạo giáo cho rằng mỗi bộ phận trong người đều có thần cai quản), làm cho thần khí (tinh thần và khí lực) trong lặng, ngay thẳng. Thần khí ngay thẳng thì tà khí bên ngoài không xâm phạm được; các thần tụ lại thì nỗi sợ hãi không với tới được. Nếu thân thể vẹn toàn, thần tụ, khí ngay, lòng trong, thì nhìn suốt được ra ngoài nghìn dặm, mảy may không gì che giấu được.
Điều đáng lo là người ta không biết điều ấy; biết rồi lại không tu; tu rồi lại không tinh chuyên; tinh chuyên rồi lại không bền lâu; nửa đường bỏ dở, tự vứt bỏ công phu trước kia. Như thế không chỉ bị khoa luật (luật lệ, hình phạt của cõi trời đối với người tu) trách phạt, mà còn trôi dạt trong vòng sống chết, chịu quả báo khổ sở không cùng.”
Diệu Điển kính nhận giới luật, thụ kinh, rồi vào núi Cửu Nghi, ở trong hang đá, sống lặng lẽ. Nhiều lần có ma quỷ đến thử thách, nhưng nàng vẫn giữ lòng trong sạch kiên định, không hề lay chuyển. Được hơn mười năm, có một vị thần nhân bảo nàng: “Núi này là nơi vua Thuấn (vị vua thánh thời thượng cổ, tương truyền mất và táng ở Cửu Nghi) cai quản, là chốn đứng đầu coi xét trời đất, là núi chủ của chín châu (tức toàn cõi Trung Hoa xưa). Xưa có bậc đạo cao dựng ba chỗ chòi nghỉ, có thể tránh mưa gió, nương thân, giữ lòng ngay chính; nhưng năm tháng lâu ngày đều đã mục nát. Nay ta làm lại cho ngươi, để ngươi được thỏa tính mà yên nghỉ.”
Lại mười năm nữa, có chân tiên (vị tiên đã đắc đạo chân chính) giáng xuống, trao cho nàng thuốc thiêng, nàng liền bay lên trời giữa ban ngày.
Lúc đầu Diệu Điển ở trên đỉnh núi không có nước, thần nhân hóa ra một chậu đá rộng ba thước, dài bốn thước (thước đời ấy, mỗi thước khoảng ba tấc tây), trong chậu lúc nào cũng tự nhiên có nước, dùng mãi không cạn. Lại có một cái cối sắt lớn, cũng do thần nhân đưa tới, không biết dùng vào việc gì. Nay cả hai vẫn còn trên đàn Thượng Tiên; trên đá còn rõ dấu giày của tiên nhân. Lại có một tấm gương cổ rộng ba thước, một quả chuông hình như vầng trăng khuyết nằm ngửa, đều do thần nhân đưa đến, cùng với những đồ vật Diệu Điển để lại khi lên trời, nay đều ở quán Vô Vi (quán là nơi thờ tự, tu hành của đạo sĩ). (Trích từ sách “Tập tiên lục”)
Thầm mẫu
Anh mẫu họ Thầm, tên chữ là Anh, không rõ người ở đâu. Thời Tây Tấn, bà ở quán Hoàng Đường thuộc quận Đan Dương, âm thầm tu luyện đạo cao nhất. Người thời ấy, từ lúc còn bé đến khi đã già, nhìn thấy bà vẫn dung mạo không đổi, nên mọi người gọi là Anh mẫu (“bà mẹ trẻ mãi”).
Một hôm bà vào chợ đất Ngô, gặp một cậu bé chừng mười bốn, mười lăm tuổi, đến trước lạy bà, nói: “Con đáng làm con của mẹ.” Bà bảo: “Cậu còn nhỏ, từ đâu tới mà nhận ta làm mẹ? Đã không phải con ta thì không hợp với đạo lớn.” Cậu bé bèn bỏ đi.
Hơn một tháng sau, lại ở chợ Ngô, bà gặp một đứa trẻ ba tuổi đang khóc lóc kêu gào. Vừa thấy Thầm mẫu, đứa bé liền níu vạt áo bà mà nói: “Mẹ con từ đâu đến vậy?” Bà thương xót nhận về nuôi, thương yêu còn hơn con đẻ. Lớn lên, đứa bé thông minh sáng dạ, hiếu thảo kính cẩn khác hẳn người thường. Từ tuổi đội mũ (lễ trưởng thành, khoảng hai mươi tuổi) trở đi, phong thái tinh thần vượt trội; chỗ ở thường có mây khí lạ, ánh sáng phảng phất; lại hay kể chuyện Bồng Lai, Lãng Uyển (những cõi tiên trong truyền thuyết).
Bà lấy làm lạ, bảo: “Ta với con tạm nương nhau ở đây, con lấy gì làm danh hiệu?” Người con đáp: “Xưa các vị thiên chân (các bậc tiên trên trời) đã thề ước, trao cho con linh chương (văn thư thiêng của cõi trời), ban cho danh vị phẩm cấp, định là Hiếu Đạo Minh Vương; nay nên gọi con theo hiệu ấy.”
Rồi người con dạy bà khẩu quyết tu chân (bí quyết tu luyện thành tiên), rằng: “Phải thường ở chỗ cao, nơi đài vắng vẻ, dứt xa những kẻ khác lòng; tu tập nơi gò đồi thanh vắng; ăn uống thuận theo khí dương hòa ấm; lặng lẽ nơi vườn bằng phẳng, soi xét những lỗi lầm trước (?). Theo Vô Anh công tử (tên một vị thần trong thân người theo kinh Hoàng Đình), Hoàng Lão ngọc thư, Đại Động chân kinh, phép Khoát Lạc Thất Nguyên, đạo Thái Thượng ẩn (đều là kinh sách, phép bí truyền của Đạo giáo) thì có thể được yên nghỉ, lấy ráng mây trôi làm màn che, ngoái nhìn đài Văn Xương (?). Ai đắc được đạo này thì chín con phượng cùng hót, sổ trời kinh động cõi hư không (?), vươn mình cầm cờ tiết, vào cõi sáng, bay giữa không trung, ngồi xe rồng, dựng cờ hổ, rong chơi khắp tám phương. Mẹ nên quý giữ.”
Một sớm, Hiếu Đạo Minh Vương lặng lẽ biến mất. Bà âm thầm tu luyện đạo pháp mấy chục năm, không ai hay biết. Về sau Ngô Mãnh và Hứa Tốn (hai đạo sĩ nổi tiếng đời Tấn) từ đất Cao Dương đi về phương nam, đến xin bà truyền cho đạo đã đắc. Bà bèn cùng họ lập lời thề rồi truyền dạy. Từ đó phép Hiếu đạo lưu hành khắp vùng Giang Biểu (miền nam sông Trường Giang).
Những ngày nhàn rỗi, bà thường bảo hai người: “Đời nói xưa kia [Mãnh] là thầy của Tốn, nhưng nay trong sổ phả của Ngọc Hoàng, Mãnh làm Ngự sử, còn Tốn làm Cao Minh đại sứ, đứng đầu cai quản sổ tiên từ ngũ phẩm trở lên. Lại còn cai quản mười hai thần (mười hai khu vực trên vòng trời, gọi theo mười hai địa chi Tý, Sửu, Dần…) phối với phân dã (vùng đất dưới trần ứng với từng khu vực trên trời) của mười hai nước. Tốn lĩnh phân dã Huyền Hiêu, ứng với chi Tý; Mãnh thống lĩnh phân dã Tinh Kỷ, ứng với chi Sửu. Vậy Hứa phải đứng trên Ngô, để theo đúng thứ bậc cao thấp của hàng tiên.”
Lại vài năm sau, có xe mây rồng cùng nghìn cỗ xe, vạn người cưỡi ngựa đến đón, Thầm mẫu bay lên trời giữa ban ngày. Nay cách huyện Cao An, châu Hồng bốn mươi dặm về phía đông có tĩnh đàn (đàn tế, nơi tĩnh tu) Hoàng Đường, chính là nơi Hứa quân lập đền để chầu lạy Thánh mẫu. Còn dấu tích lên trời thì ở trong quận Đan Dương. Về sau, vì kiêng miếu húy (tên thật của vua đã mất, không được gọi thẳng) của vua Đường Tuyên Tông, đền ở Chung Lăng gọi bà là Thầm mẫu. Phép Hiếu đạo của bà hơi khác với phái Linh Bảo (một phái lớn của Đạo giáo); người Dự Chương đời đời theo phép ấy. (Trích từ sách “Dung Thành tập tiên lục”)
Hu mẫu
Hu mẫu là người Dự Chương, bên ngoài sống lẫn với đời thường, mà bên trong tu luyện những điều cốt yếu của chân đạo. Bà thường nói: “Nghìn năm trước ta từng ở Tây Sơn; khi những ràng buộc ở đời hơi dứt, ta sẽ trở về chân (về cõi tiên) ở đó.” Con bà tên là Liệt, tự là Đạo Phòng (?), mồ côi cha từ nhỏ, nổi tiếng hiếu thảo với mẹ. Nhà nghèo mà vẫn lo phụng dưỡng mẹ đồ ngon ngọt, chưa từng để thiếu; làng xóm đều khen ngợi.
Đời vua Tấn Vũ Đế (thời Tây Tấn), cùng quận có Ngô Mãnh và Hứa Tốn tu luyện tinh chuyên, cảm thông được với thần linh, đạo pháp giáo hóa lan rộng. Họ ở núi Hồng Nhai, đắp đàn, dựng tĩnh thất (nhà tu luyện yên tĩnh). Sau khi Mãnh qua đời, Tốn dùng bảo phù chân lục (bùa thiêng và sổ phép bí truyền của Đạo giáo) cứu giúp dân chúng, người xa gần đều tôn theo. Tốn làm ký thất (chức quan lo việc giấy tờ, văn thư) ở châu… (chỗ này mất chữ), sau đó mỗi ngày mồng một và ngày rằm lại về nhà chầu lạy; có người thấy ông cưỡi rồng đi về, nhanh như chỉ cách gang tấc.
Hu quân thuần hậu, chân thật, trung thành, được Tốn tin dùng. Anh bèn cùng mẹ dựng lều cỏ cách nhà Tốn hơn tám mươi bước về phía đông bắc, sớm tối hầu hạ, cẩn thận cung kính, chưa từng biếng nhác. Bà mẹ thường hái hoa quả dưới núi đem dâng Hứa quân; Hứa quân quý lòng thành của bà, thường muốn cứu độ cho.
Ngày rằm tháng tám năm Nhâm Tý, niên hiệu Nguyên Khánh (?) thứ hai, Thái Thượng (Thái Thượng Lão Quân, vị thần tối cao của Đạo giáo) sai Ngọc Chân thượng công Thôi Văn Tử và Thái Chân khanh Hà Khâu Trọng mang sách mệnh (chiếu phong chức của cõi trời) đến vời Hứa quân, phong làm Cửu châu đô tiên đại sứ, Cao Minh chủ giả, cho bay lên trời giữa ban ngày.
Hứa quân bảo Đạo Phòng và bà mẹ: “Ta vâng mệnh Thái Đế, không được ở lâu; các ngươi hãy theo xe tiên sau, hẹn vào ngày khác.” Mẹ con buồn khôn xiết, lạy hai lạy, xin được theo hầu xe mây. Hứa quân bằng lòng, liền ban thuốc thiêng cho uống, đích thân truyền chân quyết (bí quyết tu chân). Thế là đến giờ Ngọ (khoảng từ 11 giờ trưa đến 1 giờ chiều), hai mẹ con theo Hứa quân lên trời. Nay đàn và giếng vẫn còn; người làng không dám sửa sang cho lộng lẫy, vì mẹ con Hu quân vốn sống giản dị tiết kiệm. Đời gọi đó là giếng Hu mẫu. (Trích từ sách “Tập tiên lục”)
Đỗ Lan Hương
Về Đỗ Lan Hương: có một ông chài ở bên bờ (?) hồ Động Đình trên sông Tương, nghe tiếng trẻ khóc, nhìn quanh không thấy ai, chỉ có một bé gái ba tuổi ở bên bờ (?). Ông chài thương xót, đem về nuôi. Đến mười mấy tuổi, cô bé dáng vẻ trời ban lạ lùng, linh tú, dung nhan xinh đẹp, trong sáng, gần như người nhà trời.
Bỗng có tiên đồng áo xanh từ trên không trung bay xuống, đến nhà ông, dắt (?) cô gái đi. Lúc sắp lên trời, cô nói với cha nuôi: “Con là tiên nữ Đỗ Lan Hương, vì có lỗi mà bị đày xuống trần gian, hạn đày có kỳ, nay đã mãn, con đi đây.” Từ đó về sau, thỉnh thoảng cô cũng về thăm nhà.
Về sau, cô giáng xuống nhà Trương Thạc ở núi Bao, vùng Động Đình; Thạc vốn là người tu đạo. Lan Hương giáng xuống ba năm, truyền cho Thạc phép cả thân thể bay lên và biến hóa, Thạc cũng thành tiên. Khi mới giáng xuống, cô để lại thẻ ngọc, ống nhổ bằng ngọc, và tấm vải hỏa hoán màu đỏ (loại vải bẩn thì đem đốt bằng lửa cho sạch, không bị cháy) làm tín vật cho việc lên cõi tiên. Lại một đêm, cô sai thị nữ mang đến áo khoác bằng lông lân vàng, giày đỏ, mũ, áo choàng lông hạc, ngọc bội màu đỏ, và kiếm, trao cho Thạc, nói: “Đây là y phục của bậc thượng tiên, không phải thứ có ở động thiên (cõi tiên ẩn trong núi).” Không rõ Trương Thạc được định làm tiên quan bậc nào.
Ông chài cũng đã già, nhân đó lại càng trẻ ra, thường không ăn uống, cũng đi học đạo khắp sông hồ, không ai biết ông đi đâu. (Trích từ sách “Tập tiên lục”)
Bạch Thủy Tố Nữ
Tạ Đoan là người huyện Hầu Quan, quận Tấn An, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, không có họ hàng, được hàng xóm nuôi nấng. Đến năm mười bảy, mười tám tuổi, anh cung kính, cẩn thận giữ mình, không làm điều trái phép. Mới ra ở riêng, chưa có vợ, người làng cùng thương xót, tính cưới vợ cho mà chưa được. Đoan ngủ muộn dậy sớm, tự mình cày cấy, ra sức làm lụng không kể ngày đêm.
Sau đó, ở ngoài ấp anh nhặt được một con ốc lớn bằng cái hồ đựng được ba thăng, cho là vật lạ, đem về bỏ vào vò nuôi hơn mười ngày. Từ đó, mỗi sáng Đoan ra đồng, khi về đều thấy trong nhà có sẵn cơm nước, canh nóng, bếp lửa, như có người làm sẵn. Đoan tưởng hàng xóm làm giúp. Mấy ngày đều như thế, Đoan bèn sang cảm ơn hàng xóm. Hàng xóm đều nói: “Chúng tôi vốn không làm việc ấy, sao lại cảm ơn?” Đoan lại cho rằng hàng xóm không hiểu ý mình. Nhưng chuyện cứ lặp lại mãi không thôi, sau anh hỏi thẳng cho ra lẽ. Hàng xóm cười nói: “Anh tự lấy vợ, giấu trong nhà để thổi nấu, lại bảo là chúng tôi nấu cơm cho anh à?” Đoan lặng thinh, trong lòng ngờ vực, không biết vì sao.
Về sau, anh ra đi lúc gà gáy đầu, rồi lúc trời vừa sáng thì lén quay về, nấp ngoài rào nhìn trộm vào nhà, thấy một thiếu nữ từ trong vò bước ra, đến dưới bếp nhóm lửa. Đoan liền vào cửa, đi thẳng đến chỗ cái vò xem con ốc, chỉ thấy cái vỏ (?); bèn đến bếp hỏi cô gái: “Cô nương từ đâu tới mà nấu cơm cho tôi?” Cô gái hoảng hốt, muốn trở vào vò mà không được, đáp: “Thiếp là Bạch Thủy Tố Nữ ở trong Thiên Hà (dải Ngân Hà trên trời). Thiên Đế thương anh mồ côi từ nhỏ, cung kính cẩn thận giữ mình, nên sai thiếp tạm giữ nhà, nấu nướng cho anh. Trong mười năm, đợi anh giàu có, lấy được vợ, thiếp sẽ tự trở về. Thế mà anh vô cớ rình trộm, bắt gặp thiếp; hình dạng thiếp đã lộ, không nên ở lại nữa, phải bỏ anh mà đi. Tuy vậy, về sau anh cũng sẽ khá hơn đôi chút; cứ chăm chỉ làm ruộng, đánh cá, hái lượm để lo sinh sống. Thiếp để lại cái vỏ này, anh dùng để đựng gạo thóc thì sẽ thường không thiếu.”
Đoan xin nàng ở lại, nàng nhất định không chịu. Lúc ấy trời bỗng nổi gió mưa, nàng vụt bay đi mất. Đoan lập bàn thờ nàng, theo mùa tế lễ. Từ đó anh sống thường đầy đủ, chỉ không đến mức giàu to mà thôi. Rồi người làng gả con gái cho Đoan. Về sau Đoan làm quan đến chức lệnh trưởng (quan đứng đầu một huyện). Người ta nói Tố Nữ được thờ trong đền bên đường ngày nay chính là nàng. (Trích từ sách “Sưu thần ký”)
Nữ tiên họ Thái
Nữ tiên họ Thái là người Tương Dương, từ nhỏ đã khéo tay sáng dạ, thêu thùa giỏi, hàng xóm đều khen. Bỗng có một ông già đến nhà, nhờ thêu chim phượng, dặn rằng mắt phượng thì đến ngày xong việc ông sẽ tự chỉ chỗ điểm (?). Thêu xong, năm màu (?) rực rỡ sáng chói. Ông già xem rồi chỉ chỗ đặt mắt; giây lát công việc xong xuôi, đôi phượng liền nhảy vọt lên bay múa. Ông già và nàng tiên mỗi người cưỡi một con phượng bay lên trời.
Thỉnh thoảng họ giáng xuống trên cây rừng ở núi Nam, đất Tương Dương; người thời ấy gọi núi đó là núi Phượng Lâm (rừng phượng). Về sau, ở chỗ ấy đặt cửa ải Phượng Lâm; bên sườn núi phía nam cửa ải có đài Phượng. Nhà cũ của nàng được lập thành quán Tĩnh Trinh, trong có tượng nữ tiên. Người ta nói nàng là người đời Tấn. (Trích từ sách “Tiên truyện thập di”)
Bồng Cầu
Phía tây đất Bối Khâu có núi Ngọc Nữ. Tương truyền, khoảng niên hiệu Thái Thủy đời Tấn, Bồng Cầu, tự Bá Kiên, người Bắc Hải, vào núi đốn củi. Bỗng ngửi thấy mùi hương lạ, anh bèn ngược gió lần tìm đến núi phía bắc, thì trước mắt mở ra cung điện quanh co trùng điệp, lầu đài rộng rãi. Cầu vào cửa nhìn trộm, thấy năm cây ngọc; đi thêm một chút, thấy bốn người phụ nữ đoan trang, xinh đẹp tuyệt trần đang cùng chơi cờ đạn (một trò chơi búng quân cờ) trên nhà. Thấy Cầu, họ đều giật mình đứng dậy, hỏi: “Bồng quân, sao lại đến được đây?” Cầu đáp: “Tôi lần theo mùi hương mà đến.” Họ lại quay về chơi tiếp.
Một người ít tuổi nhất liền lên lầu gảy đàn; những người ở lại chơi gọi với: “Nguyên Huy, sao một mình lên lầu vậy?” Cầu đứng dưới gốc cây, thấy hơi đói, bèn lấy lưỡi liếm (?) những giọt sương đọng trên lá. Chợt có một cô gái cưỡi hạc bay đến, giận dữ (?) nói: “Ngọc Hoa, sao các ngươi lại để kẻ phàm tục này ở đây? Vương Mẫu (Tây Vương Mẫu, nữ thần đứng đầu các tiên nữ) sắp sai Vương Phương Bình (một vị tiên) đi tuần các phòng tiên rồi đấy!”
Cầu sợ hãi chạy ra cửa, ngoảnh lại thì mọi thứ bỗng biến mất. Về đến nhà thì đã là khoảng niên hiệu Kiến Bình, nhà cửa, xóm làng cũ đều đã thành gò hoang. (Trích từ sách “Dậu Dương tạp trở”)
Nữ đạo sĩ quán Tử Vân
Mùa xuân tháng hai năm Khai Nguyên thứ hai mươi bốn đời Đường, xa giá nhà vua đang ở Đông Kinh (tức Lạc Dương), Lý Thích Chi làm Hà Nam doãn (quan đứng đầu phủ Hà Nam). Hôm ấy gió to, có một nữ quan cưỡi gió bay đến quán Ngọc Trinh, đậu trên lầu chuông; người kéo đến xem đông nghịt như bức tường. Việc được báo lên quan doãn. Quan doãn là người thô lỗ, giận vì bà ta làm tụ tập đông người, sai lột áo ra đánh roi, đến mười roi. Thế mà người cưỡi gió chẳng kêu van, cũng không hề bị thương, sắc mặt không đổi. Lúc ấy Thích Chi mới hết sức kinh hãi, bèn lấy lễ mời, rồi tâu lên vua. Vua cho vời vào nội điện hỏi duyên cớ, thì ra là nữ đạo sĩ quán Tử Vân ở châu Bồ. Bà tịch cốc (nhịn ăn ngũ cốc để tu luyện) đã lâu, thân thể nhẹ bỗng, nhân có gió mà bay đến đây. Vua [Huyền] Tông hết sức kính sợ, ban vàng lụa, cho đưa về châu Bồ. Mấy năm sau, bà lại nhân một trận gió lớn mà bay đi, không trở về nữa. (Trích từ sách “Kỷ văn”)
Người đàn bà thời Tần
Khoảng niên hiệu Khai Nguyên đời Đường, quan đô đốc châu Đại thấy núi Ngũ Đài có nhiều khách tăng (nhà sư vãng lai, không thuộc hẳn chùa nào), sợ sinh chuyện yêu tà, gian dối, nên ai không có chùa để trụ trì đều bị đuổi hết. Các khách tăng sợ bị đuổi, phần nhiều tạm trốn vào hang núi.
Có nhà sư tên Pháp Lãng vào sâu trong khe núi tối tăm ở núi Nhạn Môn, thấy một hang đá vừa đủ người ra vào. Lãng mang theo nhiều lương khô, muốn ở lại núi này, bèn lần vào hang. Đi được mấy trăm bước, hang rộng dần, đến một vùng đất bằng; lội qua dòng nước chảy, sang tới một bờ khác, mặt trời mặt trăng rất sáng. Đi thêm hai dặm, đến một căn nhà cỏ, trong có mấy người đàn bà đều mặc lá cỏ, dung mạo đoan trang xinh đẹp.
Thấy nhà sư, họ sợ hãi kinh ngạc, hỏi: “Ngươi là ai?” Sư đáp: “Tôi là người.” Những người đàn bà cười nói: “Lẽ nào người lại có hình hài như thế này?” Sư đáp: “Tôi thờ Phật, Phật dạy phải gạt bỏ việc chăm chuốt hình hài (nên cạo đầu, mặc áo thô), vì vậy mới thế.” Họ bèn hỏi Phật là ai, sư kể lại đầy đủ. Họ nhìn nhau cười, nói: “Lời ấy rất có lý.” Lại hỏi tông chỉ (?) (ý chính của đạo Phật) thế nào. Sư giảng cho họ kinh Kim Cương (một bộ kinh Phật nổi tiếng), họ khen hay mấy lần.
Sư nhân đó hỏi nơi này là thế giới nào. Người đàn bà nói: “Chúng tôi vốn là người nước Tần, theo Mông Điềm (tướng nhà Tần, người coi việc xây Trường Thành) đi xây Trường Thành. Điềm bắt đàn bà làm lụng nhiều quá, chúng tôi không chịu nổi khổ sở, trốn đến đây. Lúc đầu ăn rễ cỏ mà sống sót được. Từ khi đến đây cũng chẳng biết đã bao nhiêu năm, không trở lại cõi người nữa.” Rồi họ giữ sư ở lại, lấy rễ cỏ cho ăn, nhưng rễ cỏ chát quá, không ăn được. Sư ở đó hơn bốn mươi ngày, tạm từ biệt ra cõi người kiếm thức ăn. Đến châu Đại chuẩn bị lương thực xong, quay lại thì lạc đường, không biết chỗ ấy ở đâu nữa. (Trích từ sách “Quảng dị ký”)
Hà Nhị Nương
Ở Quảng Châu có Hà Nhị Nương, làm nghề dệt giày, năm hai mươi tuổi sống cùng mẹ, xưa nay không tu phép tiên. Bỗng một hôm cô nói với mẹ: “Ở đây buồn bực quá, con muốn đi chơi xa.” Một ngày sau, cô bay đi, lên chùa trên núi La Phù. Nhà sư trên núi hỏi cô từ đâu đến, cô đáp: “Xin được hầu hạ hòa thượng.” Từ đó cô ở luôn lại chùa. Cô vốn không ăn uống, thường hái quả núi cho tăng chúng làm bữa trai (bữa ăn chay của nhà chùa), cũng không ai biết cô hái ở đâu.
Phía bắc núi La Phù là châu Tuần, cách Nam Hải bốn trăm dặm. Chùa trên núi ở châu Tuần có cây dương mai to đến mấy chục vòng tay ôm. Cô Hà thường đến hái quả, rồi về kịp bữa trai. Về sau, có nhà sư ở chùa núi châu Tuần đến núi La Phù kể rằng: “Ngày ấy tháng ấy có tiên nữ đến hái dương mai.” Đối chiếu lại, quả đúng là những ngày cô Hà đi hái. Từ đó người xa gần đều biết cô đã thành tiên. Sau cô không ở chùa nữa, có khi mười ngày hay một tháng mới đến một lần.
Khoảng niên hiệu Khai Nguyên đời Đường, vua sai sứ hoạn quan (quan là người bị thiến, hầu trong cung) đến Quảng Châu tìm cô Hà. Tìm được rồi, cô cùng sứ giả vào kinh. Giữa đường, viên sứ hoạn quan say mê nhan sắc cô, muốn trêu ghẹo nhưng chưa nói ra. Bỗng cô nói: “Quan sứ có lòng như thế, ta không thể ở lại được.” Nói xong, cô vọt mình bay đi, không biết đi đâu. Từ đó về sau, cô bặt tăm, không đến cõi người nữa. (Trích từ sách “Quảng dị ký”)
Thái Bình quảng ký, quyển 62
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh vâng lệnh vua biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video