Thái Bình Quảng Ký (bộ sách lớn đời Tống, gom chép các truyện kể và truyện lạ từ nhiều sách xưa), quyển 71
Đạo thuật (phép thuật của người tu đạo), phần 1
Triệu Cao, Đổng Trọng Quân, [chỗ trống trong bản gốc, có lẽ là Cát Huyền (?)]
Đậu Đức
Triệu Cao
Tử Anh, vua nước Tần, thường ngủ ở cung Vọng Di. Một đêm ông mộng thấy một người cao mười trượng, tóc xanh biếc (?), đi giày ngọc, ngồi xe đỏ do ngựa đỏ kéo, đến cửa cung nói muốn gặp vua Tần là Anh. Người giữ cửa cho vào. Tử Anh nói chuyện với người ấy. Người ấy bảo Anh: "Ta là sứ giả của trời, từ Sa Khâu đến. Thiên hạ sắp loạn. Sẽ có người muốn giết kẻ tàn bạo, ngày mai người ấy sẽ ra tay."
Tử Anh vốn đã nghi Triệu Cao, nhân đó bắt giam Cao vào ngục Hàm Dương. Ông cho bỏ Cao xuống giếng, bảy ngày Cao vẫn không chết. Lại cho bỏ vào vạc nấu, bảy ngày nước cũng không sôi. Cuối cùng phải chém Cao. Tử Anh hỏi lính coi ngục: "Cao là thần sao?" Lính coi ngục thưa: "Lúc mới giam Cao, thấy trong ngực áo hắn có một viên thuốc xanh to bằng trứng chim sẻ. Khi ấy có phương sĩ (người theo thuật luyện thuốc trường sinh, cầu tiên) nói rằng tổ tiên của Triệu Cao được truyền phép luyện đan (thuốc tiên luyện từ khoáng chất) của Hàn Chung (một phương sĩ thời Tần). Ai được nhận thứ thuốc này thì mùa đông ngồi trên băng, mùa hè nằm trên lò lửa cũng không thấy lạnh, không thấy nóng."
Khi Cao bị giết, Tử Anh vứt xác hắn ra ngã đường chín ngả. Có đến cả nghìn nhà khóc tiễn, ai cũng thấy một con chim sẻ xanh từ trong xác Cao bay ra, bay thẳng vào mây. Sự linh nghiệm của thuốc "cửu chuyển" (thuốc tiên luyện đi luyện lại chín lần, được coi là loại cao nhất) quả thật đúng như vậy. (Trích từ sách Thập Di Ký của Vương Tử Niên)
Đổng Trọng Quân
Vua Hán Vũ Đế rất sủng ái Lý phu nhân. Phu nhân mất, vua muốn được gặp lại, bèn cho gọi Đổng Trọng Quân đến và hỏi: "Trẫm nhớ nàng họ Lý, có thể gặp lại được không?" Trọng Quân thưa: "Có thể nhìn từ xa, nhưng không thể ngồi chung màn chung chiếu." Vua nói: "Được thấy một lần là đủ rồi, hãy đưa nàng đến."
Trọng Quân thưa: "Ở phía bắc sông Hắc có kinh đô của biển Ám, nơi ấy có đá Tiềm Anh. Đá màu xanh, nhẹ như lông chim. Trời rét đậm thì đá ấm, mùa hè nóng gắt thì đá mát. Khắc đá ấy thành tượng người thì thần thái, lời nói không khác gì người thật. Cho tượng đá ấy đi thì phu nhân sẽ đến. Người đá này biết chuyển lời người nói, có tiếng mà không có hơi thở, vì thế mới biết là vật thần kỳ (?)."
Vua hỏi: "Đá ấy có lấy được không?" Trọng Quân thưa: "Xin cho trăm chiếc lâu thuyền (thuyền lớn có lầu trên boong) và một nghìn người khỏe mạnh biết bơi, biết leo cây. Tất cả đều phải được dạy thông thạo đạo thuật, mang theo thuốc bất tử, như thế mới đến được biển Ám." Đi mười năm mới về. Trong số người ra đi năm ấy, có người bay lên mây không trở lại, có người để lại thân xác mà giả chết. Chỉ bốn năm người trở về được.
Lấy được đá rồi, vua lập tức sai thợ theo bức tranh vẽ từ trước mà khắc thành hình Lý phu nhân. Chẳng bao lâu tượng xong, đặt trong màn lụa mỏng, trông giống hệt lúc còn sống. Vua rất vui, hỏi Trọng Quân: "Có thể đến gần không?" Trọng Quân thưa: "Ví như nửa đêm chợt nằm mộng, sang ban ngày làm sao gần gũi được nữa? Đá này có độc, chỉ nên nhìn từ xa, không thể đến sát. Xin bệ hạ đừng coi nhẹ thân phận bậc vạn thặng (ông vua có vạn cỗ xe binh, tức thiên tử) mà để yêu tinh này mê hoặc." Vua bèn nghe lời can.
Vua gặp phu nhân xong, Trọng Quân sai người giã tượng đá ra làm chín mảnh. Từ đó vua không còn mộng tưởng nữa, bèn cho xây đài Mộng Linh, theo mùa cúng tế. (Trích từ sách Thập Di Ký của Vương Tử Niên)
(Dòng tiêu đề bị bỏ trống trong bản gốc, có lẽ là tên Cát Huyền (?))
(Cát Huyền (?)) tên tự là Hiếu Tiên, được Tả Nguyên Phóng (tức Tả Từ, đạo sĩ nổi tiếng cuối đời Hán) truyền cho sách tiên "Cửu đan kim dịch" (sách dạy luyện chín loại thuốc tiên và nước vàng), nhưng chưa kịp luyện. Ông thường uống thuốc dưỡng sinh. Về phép thuật thì ông đặc biệt giỏi chữa bệnh. Ma quỷ yêu quái gặp ông đều phải hiện hình, ông hoặc đuổi đi, hoặc giết. Ông có thể nhịn ăn ngũ cốc liền mấy năm mà không đói. Ông có thể chất củi đốt lửa thật to rồi ngồi lên trên, củi cháy hết mà áo mũ không hề cháy. Ông uống một hộc rượu, rồi xuống nằm trong khe suối sâu, đến khi tỉnh rượu mới lên, người không hề ướt. Ông đọc khắp Ngũ Kinh (năm bộ kinh điển của Nho gia), lại thích đàm luận. Có mấy chục thiếu niên hiếu kỳ theo ông học.
Có lần ông đi thuyền, khách thấy trong hộp của ông cất mấy chục lá bùa viết, bèn hỏi: "Bùa này linh nghiệm làm được những gì, cho xem được không?" Ông đáp: "Bùa thì làm được gì đâu?" Rồi lấy một lá ném xuống sông, lá bùa trôi ngược dòng lên. Ông hỏi: "Thế nào?" Khách nói: "Lạ thật!" Ông lại lấy một lá ném xuống sông, lá ấy đứng yên không trôi. Chỉ chốc lát, lá bùa phía dưới trôi lên, lá bùa phía trên trôi xuống, ba lá gặp nhau một chỗ, ông bèn vớt lên.
Bên bờ sông có một cô gái đang giặt áo. Ông bảo các thiếu niên: "Ta làm cho cô gái này chạy để các anh xem, được không?" Khách nói: "Hay lắm." Ông ném một lá bùa xuống nước, cô gái liền hoảng hốt bỏ chạy, chạy mấy dặm vẫn không dừng. Ông nói: "Có thể cho cô ấy dừng rồi." Ông lại ném một lá bùa xuống nước, cô gái lập tức dừng lại rồi quay về. Người ta hỏi cô sợ gì mà chạy, cô đáp: "Chính tôi cũng không biết vì sao."
Có lần ông ghé một nhà, chủ nhà đang ốm, đang cúng một vị thần nhập vào người đồng. Chủ nhà mời ông uống rượu, người đồng nói năng vô lễ. Ông nổi giận quát: "Đồ gian tà sao dám thế!" Rồi sai ngũ bá (lính hầu đi đầu, cầm roi dẹp đường) lôi người đồng ra trói vào cột mà đánh roi. Liền thấy như có ai lôi người đồng ra sân, người đồng ôm cột, cởi áo vứt xuống đất. Chỉ nghe tiếng roi quất, máu chảy đầm đìa. Người đồng mượn lời người xin tha mạng. Ông nói: "Tha tội chết cho ngươi. Ngươi có làm cho chủ nhà khỏi bệnh được không?" Người đồng đáp: "Được." Ông nói: "Cho ngươi hạn ba ngày. Người bệnh không khỏi thì ta sẽ trị ngươi." Bấy giờ người đồng mới được thả.
Có lần ông đi ngang một ngôi miếu. Thần ở miếu này thường bắt người qua lại, còn cách trăm bước đã phải xuống ngựa, xuống xe. Trong miếu có mấy chục cây to, trên cây có rất nhiều chim, không ai dám đụng đến. Ông ngồi xe đi qua mà không xuống. Chốc lát có trận gió lớn cuộn đuổi theo xe, bụi bay mù trời, người đi theo đều dạt ra né tránh. Ông giận quát: "Đồ tà vặt sao dám thế!" Rồi giơ tay ngăn gió, gió lập tức ngừng. Ông quay lại ném bùa vào miếu, chim trên cây đều rơi xuống đất chết hết. Mấy hôm sau, giữa mùa hè mà cây trong miếu đều khô héo. Ít lâu sau nhà miếu bốc cháy, cháy rụi sạch.
Có lần ông thấy người bán cá ở bờ nước, bảo người ấy: "Tôi muốn nhờ con cá này đi đến chỗ Hà Bá (thần sông), được không?" Người bán cá nói: "Cá chết rồi, còn làm được gì?" Ông nói: "Không sao." Người bán cá bèn đưa cá cho ông. Ông viết một lá thư bằng son nhét vào bụng cá rồi ném cá xuống nước. Chỉ một lát, cá quay về nhảy lên bờ, nhả ra một lá thư viết mực, màu xanh như chiếc lá to, rồi lá thư bay đi.
Ông thường có khách. Khách nào đến sau thì ông ra đón, mà trên chỗ ngồi vẫn còn một ông nữa đang nói chuyện với khách; lúc tiễn khách cũng vậy. Có lần trời lạnh, ông bảo khách: "Nhà nghèo, không đủ lò sưởi cho từng người, xin nhóm lửa để mọi người cùng ấm." Rồi ông há miệng thở ra, lửa bùng lên rực rỡ, chốc lát đầy nhà. Khách ai cũng thấy ấm như ngồi giữa nắng, mà cũng không quá nóng.
Các học trò xin ông làm trò vui. Lúc ấy ông đang khó chịu vì trời nóng (?), đang nằm ngửa, sai người rắc phấn lên mình, chưa kịp buộc áo. Ông đáp: "Nóng quá (?), không dậy làm trò được." Rồi ông cứ từ từ bay lên, lấy bụng cọ vào xà nhà mấy chục lượt, sau đó trở về giường. Lúc hạ xuống, ông nhẹ nhàng như mây khói. Phấn trên bụng dính lên xà nhà, mấy ngày sau vẫn còn.
Có lần ông đang ăn cùng khách. Ăn xong ông súc miệng, cơm trong miệng hóa hết thành mấy trăm con ong lớn, bay vo ve. Hồi lâu ông há miệng, đàn ong lại bay vào trong miệng, ông nhai thì vẫn là cơm. Ông vỗ tay xuống giường, các loài cóc nhái, sâu bọ, chim chóc, én sẻ, cá, ba ba kéo đến. Ông bảo chúng múa, con nào cũng múa đúng nhịp như người; ông bảo dừng thì dừng. Giữa mùa đông, ông bày được (dưa, táo) tươi (?) mời khách; giữa mùa hè, ông đem được băng tuyết tới.
Ông còn lấy mấy chục đồng tiền, sai người ném xuống giếng, rồi cầm cái đồ đựng đứng trên miệng giếng, từ từ gọi tiền lên. Thế là từng đồng một bay từ dưới giếng lên, rơi hết vào đồ đựng. Ông rót rượu mời khách, không ai chuyền chén mà chén tự đến trước mặt từng người; ai uống chưa hết thì chén cũng không đi. Ông vẽ một dòng nước, dòng nước liền chảy ngược hơn mười trượng.
Bấy giờ có một đạo sĩ khá giỏi chữa bệnh, từ Trung Nguyên đến, nói dối với mọi người là mình đã mấy trăm tuổi. Ông biết là nói dối. Về sau, nhân lúc đông người ngồi họp, ông bảo người thân: "Có muốn biết tuổi ông này không?" Người thân nói: "Muốn lắm." Bỗng có một người từ trên trời xuống, cả chỗ ngồi đều chăm chú nhìn. Hồi lâu người ấy đáp xuống đất, mặc áo đỏ, đội mũ tiến hiền (loại mũ của quan văn và nhà nho), bước vào đến trước mặt đạo sĩ nói: "Thiên Đế (vua trời) sai ta hỏi ông thật ra bao nhiêu tuổi mà dám lừa dối dân chúng?" Đạo sĩ sợ hãi, bước xuống giường quỳ thẳng người thưa: "Tôi có tội. Tuổi thật là bảy mươi ba." Ông nhân đó vỗ tay cười lớn, bỗng không thấy người áo đỏ đâu nữa. Đạo sĩ rất xấu hổ, rồi bỏ đi, không ai biết đi đâu.
Ngô Đại Đế (tức Tôn Quyền, vua nước Ngô thời Tam Quốc) mời ông đến gặp, muốn ban cho chức vị vinh hiển, nhưng ông không nhận. Ông xin đi mà không được phép, nên vua đối đãi với ông như khách. Ông thường cùng vua dạo chơi, dự tiệc. Có lần đang ngồi, thấy dân chúng ngoài đường đang cầu mưa. Vua nói: "Dân cầu mưa, làm sao mà có được?" Ông nói: "Dễ thôi." Rồi lập tức viết bùa đặt ở đàn xã (đàn thờ thần đất của làng). Chỉ trong khoảnh khắc, trời đất tối sầm, mưa lớn như trút, giữa sân chỗ đất bằng nước sâu hơn một thước.
Vua hỏi: "Có làm cho nước này có cá được không?" Ông đáp: "Được." Ông lại viết bùa thả xuống nước. Chốc lát có chừng trăm con cá lớn, con nào cũng dài một hai thước, bơi lội trong nước. Vua hỏi: "Ăn được không?" Ông đáp: "Được." Vua bèn sai bắt đem làm thức ăn, quả là cá thật.
Có lần ông theo vua đi thuyền, gặp gió lớn. Thuyền của các quan, lớn hay nhỏ, phần nhiều bị chìm; thuyền của ông cũng chìm, không biết trôi đâu mất. Vua than: "Ông có đạo pháp mà cũng không tránh được tai nạn này sao?" Rồi vua lên núi Tứ Vọng, sai người dùng thuyền và móc đi tìm. Thuyền chìm đã qua một đêm, bỗng thấy ông từ trên mặt nước đi tới, đến nơi mặt vẫn còn hơi rượu. Ông tạ tội với vua: "Hôm qua tôi đang hầu theo bệ hạ thì Ngũ Tử Tư (trung thần nước Ngô thời Xuân Thu, sau khi chết được thờ làm thần sông nước) trông thấy, cố kéo tôi đến chỗ ông ấy, rốt cuộc không sao bỏ về được, làm phiền bệ hạ phải dầm sương gió bên bờ nước."
Mỗi khi đi đường gặp người quen, ông mời họ dừng chân dưới gốc cây bên đường, bẻ cọng cỏ đâm vào thân cây rồi lấy chén hứng. Nhựa chảy ra như suối, chén đầy thì ngừng, uống vào đều như rượu ngon. Ông lại lấy đất đá, cỏ cây làm đồ nhắm, cho vào miệng đều là thịt nai khô. Cây ông đã đâm, lấy chén hứng thì chén vừa đưa tới là nhựa chảy ra, chén đầy thì ngừng; người khác hứng thì không bao giờ chảy.
Có người mời ông mà ông không muốn đi. Chủ nhà cố nài, ông bất đắc dĩ phải theo. Đi được vài trăm bước, ông kêu đau bụng, dừng lại nằm xuống đất, chốc lát thì chết. Nhấc đầu lên thì đầu đứt lìa, nhấc tay chân lên thì tay chân đứt lìa, rồi xác thối rữa, sinh giòi, không ai đến gần được. Người mời vội chạy đến nhà ông báo tin, lại thấy ông vẫn đang ngồi trong nhà. Người ấy cũng không dám nói gì, chạy trở lại chỗ ông chết thì xác đã biến mất.
Đi cùng ai, ông có thể làm cho người ấy cách mặt đất ba bốn thước mà vẫn sóng bước bên nhau. Có lần ông đi chơi Cối Kê. Có một người lái buôn từ Trung Nguyên đi qua một ngôi miếu thần. Thần miếu sai viên chủ bạ (viên quan giữ sổ sách, giấy tờ) bảo người lái buôn: "Ta muốn gửi một phong thư cho ông ấy, nhờ anh mang giúp." Viên chủ bạ ném hộp thư lên mũi thuyền người lái buôn, hộp thư dính chặt như đóng đinh, không gỡ ra được. Đến Cối Kê, người lái buôn báo cho ông, ông tự đến lấy thì lấy ra được ngay.
Ông nói với học trò là Trương Đại Ngôn (?): "Ta bị thiên tử ép ở lại, không rảnh luyện đại dược (thuốc tiên bậc cao). Nay ta sẽ thi giải (để lại xác như người chết mà thật ra đã thành tiên ra đi). Giờ ngọ ngày mười ba tháng tám ta sẽ đi." Đến hẹn, ông mặc áo đội mũ vào phòng nằm rồi tắt thở, sắc mặt không đổi. Học trò đốt hương canh giữ. Đến nửa đêm ngày thứ ba, bỗng nổi gió lớn, tốc mái nhà, gãy cây, tiếng như sấm, đuốc tắt hết. Hồi lâu gió ngừng thì không thấy ông đâu nữa, chỉ còn bộ áo bỏ lại trên giường, dây lưng vẫn chưa cởi. Sáng ra hỏi hàng xóm, hàng xóm nói hoàn toàn không có gió lớn. Gió chỉ thổi ở mỗi một nhà ấy, hàng rào, cây cối đều đổ gãy. (Trích từ sách Thần Tiên Truyện)
Đậu Đức
Đậu Đức là người Hà Nam. Trong niên hiệu Trinh Quán (627–649, đời Đường Thái Tông), ông làm Đô thủy sứ giả (chức quan trông coi sông ngòi, đường thủy, thủy lợi). Năm năm mươi bảy tuổi, ông phụng mệnh đi Giang Tây. Khi lên đường xuống thuyền, có một người xin đi nhờ. Mỗi bữa ăn, phần còn thừa ông Đậu thường cho người đi nhờ ăn. Như thế được mấy ngày. Sắp đến Dương Châu, người đi nhờ xin từ biệt. Ông hỏi: "Sao đi vội thế?"
Người ấy đáp: "Tôi là sứ giả của Tư Mệnh (vị thần giữ sổ sống chết của con người). Vì Đậu Đô thủy đi Dương Châu, nên Tư Mệnh sai tôi đi bắt ông ấy." Ông nói: "Đô thủy chính là tôi đây, sao không nói sớm?" Người ấy đáp: "Tôi tuy đi bắt ông, nhưng số ông phải hết ở đất này. Chuyến đi chưa đến nơi thì không được tiết lộ, cho nên tôi theo ông đến đây. Dọc đường được ăn cơm thừa của ông, trong lòng tôi luôn áy náy, mong giúp ông thoát nạn này để báo đáp ơn sâu của bậc trưởng giả."
Ông hỏi: "Có cách nào cúng giải hạn được không?" Người ấy đáp: "Ông có nghe nói đến đạo sĩ Vương Viễn Hòa không?" Ông nói: "Có nghe." Sứ giả nói: "Nay ông ấy đang ở phủ Dương Châu. Việc cõi âm rất cơ mật, xin ông đừng tiết lộ. Chỉ vì lúc trên thuyền tôi luôn được ông cho ăn, lòng áy náy rất sâu, nay không cứu ông thì thành kẻ phụ ơn. Đức hạnh và việc tu hành của Vương tôn sư (vị thầy đáng kính), cả cõi âm lẫn cõi dương đều kính trọng; việc ông ấy làm, người và trời đều kính phục. Ông ấy làm lễ chương tiếu (lễ dâng tờ sớ lên trời để cầu xin, giải hạn) cho người gặp tai ách thì thiên tào (các quan nhà trời) đều tha. Ông nên hạ mình đến xin, sẽ qua được nạn này. Tối mai tôi sẽ đến báo tin." Nói xong liền biến mất.
Ông đã phụng chiếu của vua, khi mới đến Dương Châu, các quan từ trưởng sử (quan phụ tá đứng đầu dưới quan châu) trở xuống đều ra đón. Ông chưa bàn việc gì, chỉ hỏi các quan: "Có gặp Vương tôn sư không?" Lúc ấy các quan không đoán được ý ông, vội sai người đi đón. Chốc lát Vương tôn sư đến. Ông cho người hầu lui ra, kể rõ mọi chuyện.
Thầy nói: "Gần đây tôi chỉ chuyên tu chính pháp trong lòng, còn những việc cúng tế, dâng sớ thì đều không làm. Nhưng ông mang trọng mệnh của vua, tôi xin gắng làm cho; còn phép có hiệu nghiệm hay không thì chưa dám biết trước." Rồi thầy sai đồng tử viết chương (tờ sớ dâng lên trời), lên đàn lạy dâng.
Tối hôm sau sứ giả đến báo với ông: "Không thoát được." Ông lại khẩn cầu rất thiết tha. Sứ giả nói: "Việc đã như vậy, hãy nhờ thầy dâng sớ lần nữa, tối mai tôi sẽ báo. Lại mua giấy trắng tốt làm tiền, đến chỗ sạch sẽ khấn trình với các quan lại của thiên tào rồi đốt ngay. Nếu không đốt thì tiền ấy không dùng được; không làm vậy thì các quan nhà trời sẽ trì hoãn, tôi đi lại càng mắc tội." Ông nghe theo, lại thưa với thầy. Thầy rất không vui. Ông nói: "Tôi chỉ biết vâng theo lời thầy, xin thầy rủ lòng cứu giúp." Thầy thương tình, lại dâng sớ.
Tối hôm sau sứ giả lại đến báo: "Không thoát được." Ông gặng hỏi lý do. Lúc đầu sứ giả không chịu nói, sau cúi đầu đáp: "Việc dâng chương tấu của đạo gia cũng như việc dâng biểu ở trần gian thôi. Tờ chương dâng lần trước có chữ viết sai thể, tờ chương dâng lần sau lại viết chữ thảo, còn sót mất hai chữ (?). Dâng biểu lên vua ở trần gian còn phải nghiêm chỉnh, huống chi dâng lên Thiên Tôn Đại Đạo (bậc tôn thần tối cao của đạo giáo), há có thể coi thường? Những tờ chương đã dâng đều bị vứt bỏ, đã không thấu đến trên thì có ích gì?"
Ông lại tha thiết nhờ sứ giả xin giúp, đồng thời đem chuyện ấy thưa đủ với thầy. Thầy nghe rất mừng, nói: "Thật vậy sao? Gần đây tôi trộm ngờ rằng chương, biểu, bùa, tấu chỉ là chuyện sai lầm hão huyền mà thôi. Như lời ông nói thì linh nghiệm đến thế sao?" Rồi thầy lấy tờ chương đã dâng trên đàn ra xem, thấy chữ viết sai, viết thảo, đúng hệt như lời ông nói. Thầy nói: "Tờ chương dâng lần này bần đạo (cách đạo sĩ khiêm tốn tự xưng) sẽ tự tay viết, kiểm lại nhiều lần cho đúng phép, rồi theo đúng nghi thức mà dâng lên."
Sáng hôm sau sứ giả đến báo với ông: "Việc đã xong rồi." Thầy nói: "Như thế là ông được kéo dài thêm mười hai năm." Ông bảo họ hàng: "Trước đây thấy phép của đạo gia, tôi chưa từng tin. Nay được cứu giúp, linh nghiệm như vậy. Từ nay về sau, xin suốt đời thờ đạo." Ông liền đến quán Thanh Đô xin Doãn tôn sư truyền pháp lục (sổ ghi danh hiệu thần tướng và phép tắc, trao cho người chính thức nhập đạo), cả nhà đều theo đạo. Ông thọ sáu mươi chín tuổi thì mất. (Trích từ sách Huyền Môn Linh Diệu Ký (?))
Thái Bình Quảng Ký, quyển 71
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách khổng lồ do vua Càn Long nhà Thanh sai biên soạn, gom các sách thuộc bốn loại kinh, sử, tử, tập)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video