Thiên 84 — Quyển 84

 Thái Bình quảng ký, quyển tám mươi bốn

 Dị nhân (những người kỳ lạ, có phép lạ), phần bốn

 Miêu Tấn Khanh — Người điên ở phường Nghĩa Ninh — Trương Nghiễm

 Hề Lạc Sơn — Vương cư sĩ (cư sĩ: người theo đạo Phật tu tại gia, không xuất gia) — Ông già họ Du

 Đạo nhân ở Hành Nhạc — Lý Nghiệp — Thạch Mân

 Người ở ẩn núi Quản Sầm — Tống Sư Nho — Kẻ sĩ điên thời Hội Xương (?)

 Đường Khánh — Lư Quân

 Miêu Tấn Khanh

 Miêu Tấn Khanh lận đận nơi trường thi. Có một năm tưởng đã đỗ, rồi lại trượt. Bấy giờ cảnh xuân ấm áp tươi đẹp, ông cưỡi con lừa què (?) ra khỏi cổng kinh thành, mua chịu một bầu rượu, ngồi xuống bãi cỏ, uống say rồi ngủ thiếp đi.

 Một lúc lâu tỉnh dậy, thấy có một ông già ngồi bên cạnh. Ông bèn chắp tay chào hỏi, rót chỗ rượu còn lại mời ông già uống. Ông già ngại ngùng cảm tạ, nói: "Cậu đang buồn bực chăng? Có muốn biết chuyện về sau không?"

 Tấn Khanh nói: "Tôi đi thi đã lâu, có số đỗ đạt không?" Đáp: "Có việc lớn đấy, cứ hỏi thêm đi." Miêu nói: "Tôi khốn khó nghèo túng, chỉ mong được cai quản một quận, có được không?" Đáp: "Còn cao hơn nữa." Hỏi: "Làm quan Liêm sát (quan đi xem xét, giám sát quan lại các châu quận) chăng?" Đáp: "Còn cao hơn nữa."

 Miêu Tấn Khanh nhân hơi rượu, hỏi dồn: "Làm tể tướng (quan đứng đầu triều đình, giúp vua trị nước) chăng?" Đáp: "Còn cao hơn nữa." Ông Miêu giận, hoàn toàn không tin, bèn buông lời: "Tể tướng mà còn cao hơn nữa, thì là làm thiên tử (vua) chắc?" Ông già nói: "Thiên tử thật thì không được, thiên tử giả thì được."

 Miêu cho là chuyện quái gở hoang đường, chắp tay chào rồi bỏ đi. Về sau quả nhiên ông làm tể tướng. Khi vua Đức Tông băng hà, ông tạm thay vua coi việc nước ba ngày. (Trích từ sách *U nhàn cổ xuý*)

 Người điên ở phường Nghĩa Ninh

 Đầu niên hiệu Nguyên Hòa, ở phường Nghĩa Ninh nơi kinh đô có một người đàn bà điên, người ta quen gọi là Ngũ Nương (cô Năm), thường ngủ dưới chân tường Vĩnh Mục.

 Khi ấy có viên trung sứ (hoạn quan được vua sai đi làm việc) là quan Đại phu họ Như được sai đi Kim Lăng (nay là Nam Kinh). Ở Kim Lăng có một người điên, mọi người gọi là Tín Phu. Hắn lúc hát lúc khóc, thường đoán trúng những việc chưa xảy ra. Giữa mùa nóng nực hắn trùm chăn bông mà chưa từng đổ mồ hôi; giữa trời rét buốt hắn cởi trần mà da không hề nứt nẻ hay co quắp.

 Khi viên trung sứ trở về, Tín Phu bỗng níu ngựa lại nói: "Tôi có đứa em gái là Ngũ Nương ở trong kinh thành, nay có chút thư tín, nhất định ngài chuyển giúp tôi." Viên trung sứ vốn biết hắn là người lạ, vui vẻ nhận lời. Tín Phu bèn móc trong ngực ra một gói vải nhỏ, nhét vào ủng của trung sứ, lại dặn: "Nhắn với Ngũ Nương là không có việc gì đâu, mau về đi."

 Trung sứ đến dốc Trường Lạc thì Ngũ Nương đã tới, chặn ngựa cười nói: "Anh tôi có gửi thư, xin Đại phu trả lại cho." Trung sứ vội lấy gói đồ đưa cho. Ngũ Nương mở gói ra, trong có ba bộ áo, bèn mặc vào rồi múa, cười lớn mà về, lại đến chân tường cũ, qua một đêm thì chết. Người trong phường góp tiền chôn cất. Qua một năm, có người từ Giang Nam đến, kể rằng Tín Phu chết cùng ngày với Ngũ Nương. (Trích từ sách *Dậu Dương tạp trở*)

 Trương Nghiễm

 Cuối niên hiệu Nguyên Hòa, Trương Nghiễm là phu chạy trạm ở Diêm Thành, mang công văn vào kinh. Đến Tống Châu, gặp một người xin đi cùng. Người ấy hẹn sáng mai tới Trịnh Châu nghỉ (?), bèn bảo Trương: "Anh để tôi chữa cho thì có thể đi nhanh gấp bội, thêm được mấy trăm dặm."

 Rồi người ấy đào hai cái hố nhỏ sâu năm sáu tấc, bảo Trương đứng quay lưng lại, thả gót chân xuống miệng hố, rồi châm kim vào hai bàn chân. Ban đầu Trương không thấy đau. Người ấy lại vuốt mấy lần từ dưới đầu gối xuống ống chân, máu đen chảy đầy hố. Trương thấy rõ chân nhấc lên nhẹ nhàng nhanh nhẹn, mới đến trưa đã tới Biện Châu.

 Người ấy lại muốn tối đến Thiểm Châu nghỉ. Trương từ chối là sức không nổi. Người ấy lại nói: "Anh có thể tạm tháo xương bánh chè ra, cũng không đau đớn gì, sẽ đi được tám trăm dặm." Trương sợ, từ chối. Người ấy cũng không ép, bèn nói: "Tôi có việc phải chiều nay tới Thiểm Châu." Rồi đi, nhanh như bay, chốc lát đã không thấy đâu. (Trích từ sách *Dậu Dương tạp trở*)

 Hề Lạc Sơn

 Dãy quán dài ở cổng Thông Hóa nơi kinh đô phần nhiều là chỗ ở của thợ làm xe. Họ bỏ nhiều tiền thuê người làm bánh xe; càng xe, nan hoa, bầu trục (khối gỗ giữa bánh xe để lắp nan hoa và trục) đều có giá nhất định. Mỗi khi làm xong một mảnh vành bánh xe, đục thông ba lỗ, thì trả một trăm đồng tiền. Dù là người tay khéo sức khỏe, đồ nghề sắc bén, mỗi ngày cũng chỉ làm được một hai mảnh mà thôi.

 Có người tên Hề Lạc Sơn cầm búa đục đến cửa xin làm thuê. Xem cách cầm đo, kẻ mực của anh ta rất tinh. Anh ta thong thả nói với chủ nhà: "Xin ông chia riêng phần gỗ làm vành, tôi sẽ dốc sức làm hết." Chủ nhà lấy làm lạ vì anh ta tham công, cười chỉ vào một gian nhà: "Ở đây có sáu trăm mảnh, mặc anh tùy ý làm."

 Lạc Sơn nói: "Có lẽ tôi phải làm suốt đêm, xin chuẩn bị đèn đuốc." Chủ nhà nghĩ làm suốt đêm thì cùng lắm được gấp đôi ngày thường, chắc chắn không làm được nhiều, nên đáp ứng mọi điều anh ta xin.

 Lạc Sơn bèn đóng cửa, không cho ai vào, tiếng đục đẽo cạch cạch không ngớt. Đến sáng, anh ta báo chủ nhà: "Đã làm xong cả rồi, xin nhận sáu mươi quan tiền (một quan là một xâu nghìn đồng) rồi đi." Chủ nhà cùng hàng xóm vô cùng kinh ngạc, xem những thứ anh ta làm thì tinh xảo, không sai một mảy may. Mọi người đều sửng sốt, bèn trả tiền cho anh ta. Lạc Sơn cảm tạ từ biệt ra đi.

 Chủ nhà lén theo dõi xem anh ta đi đâu. Khi ấy tuyết lớn rơi liền mấy ngày, củi gạo trong kinh thành lên giá vùn vụt. Lạc Sơn đem số tiền kiếm được chia khắp cho những kẻ ăn xin rét mướt, nghèo túng không tự gượng dậy nổi; chốc lát đã hết sạch. Rồi anh ta đi về phía nam ra khỏi kinh thành, không ai còn gặp lại nữa. (Trích từ sách *Tập dị ký*)

 Vương cư sĩ

 Ở phường Thường Lạc có Vương cư sĩ, tuổi đã già mà tóc tai, thần sắc vẫn không suy. Ông thường lần tràng hạt niệm Phật, phát thuốc cho người trong xóm. Gia quyến hơn mười người, sống không giàu không nghèo, vừa phải.

 Một hôm ông đi chơi đài Linh Ứng trên núi Chung Nam. Trên đài có nền điện Quán Âm. Ông hỏi nhà sư ở đó, sư đáp: "Rường cột, đấu củng (các khối gỗ đỡ mái) đều đã có đủ cả. Chỉ vì đường núi hiểm trở, khiêng vác lên xuống là việc lớn, không có ba trăm quan tiền thì không thuê đủ thợ làm xong được." Cư sĩ nhận lời, hẹn mười ngày sẽ mang tiền đến.

 Vào kinh, ông nhờ người loan tin: "Nhà giàu nào có người bệnh nguy, thuốc thang không cứu được, tôi có thể chữa sống. Được ba trăm quan thì làm xong điện Phật ở núi Nam rồi."

 Quả nhiên có một nhà buôn vàng bạc châu ngọc ở phường Diên Thọ, con gái mười lăm tuổi mắc bệnh rất nguy, các thầy thuốc đều bó tay không làm gì được, bằng lòng trả đúng số tiền ấy để chữa. Cư sĩ viết lời thề lên giấy, hẹn chắc chắn có hiệu nghiệm, lại nói: "Thợ thuyền đã đình trệ lâu rồi. Nay tôi để lại thần đan (thuốc tiên luyện thành), không cần lo nghĩ nhiều. Tôi xin mang số tiền này đi giao trước cho nhà sư trông coi việc làm điện, mong được vẹn cả đôi đường." Người buôn vàng cũng theo đạo Phật nên bằng lòng. Cư sĩ để thuốc trong một cái bình nhỏ, rồi mang tiền đi.

 Qua mười ngày không có tin tức gì, cô gái chết, nhà ấy bắt đầu sắm đồ tang. Cư sĩ chống gậy tới (?), nhà ấy bèn chửi mắng, bắt giải lên huyện. Ông nói: "Nếu tôi lừa dối lớn, sao còn dám quay lại? Xin cho vào nhà xem."

 Vào xem thì cô gái đã cứng đờ, tắt thở lâu rồi. Ông bèn sai bịt kín một gian phòng, đốt cành hòe cành liễu còn tươi cho khói bốc nghi ngút, người không thể lại gần. Giữa phòng kê một cái giường, đặt xác lên trên. Ông lấy mấy viên thuốc đặt lẫn vào đỉnh đầu và mũi, lại đổ nước ấm vào bình đồng đặt lên ngực, rồi trát kín cửa, cho mọi người lui ra mà chờ.

 Đến sáng, khói đã hết, hun đen cả gian phòng. Cư sĩ chấm ngón tay vào nước, nói: "Còn cứu được." Vội sai lấy sữa, nghiền mấy viên thuốc nhỏ vào môi. Chốc lát thuốc chảy vào miệng. Ông mừng nói: "Không lo nữa rồi." Bèn đặt sợi bông mịn trước mũi, lại đặt nước ấm lên ngực.

 Đến đêm, ông lại cầm đuốc chờ. Đồng hồ nước nhỏ giọt qua mấy khắc (một khắc khoảng mười lăm phút), sợi bông trước mũi khẽ lay. Lại mấy khắc nữa, nước trên ngực khẽ gợn. Ông lại nhỏ thuốc cũ vào mũi. Chốc lát trời rạng sáng, hơi thở nhè nhẹ đã nối lại.

 Cả nhà kinh ngạc, xấu hổ tạ lỗi với Vương cư sĩ. Ông lại để thuốc rồi đi, có hứa sẽ trở lại nhưng rốt cuộc không quay lại nữa. Về sau ông dời nhà đi nơi khác, không biết đi đâu. Cô gái lấy chồng, sinh mấy người con rồi mới mất. (Trích từ sách *Khuyết sử*)

 Ông già họ Du

 Vương Tiềm làm Doãn (quan đứng đầu phủ) Giang Lăng, có tài làm quan, đến đâu cũng cai trị tốt, nhưng bạc bẽo về tình nghĩa. Khi ông ở Giang Lăng, có cậu con nhà họ Lã ở Kinh Triệu (vùng kinh đô Trường An), vì đói rét mà từ xa đến yết kiến. Tiềm không tiếp đãi tử tế. Cậu ở nhà trọ hơn một tháng, chưa về được.

 Có ông già họ Du làm người giữ cổng chợ, thấy Lã sinh ra vào với vẻ thiếu thốn, gọi lại hỏi. Lã nói: "Tôi ở phía bắc sông Vị, nghèo khổ, chưa đỗ đạt, không có gì phụng dưỡng cha mẹ. Quan Vương ở phủ này là bác họ bên ngoại của tôi. Tôi vì tình bà con mà từ xa đến, tuy đã vào yết kiến nhưng ông chưa từng hỏi han một lời. Ấy cũng là do số mệnh."

 Ông già nói: "Tôi cũng là kẻ khốn khó, không giúp được cậu lúc cấp bách. Tối nay có thể nghỉ dưới mái nhà tôi, để tôi tỏ chút lòng thành về chỗ ngủ và bữa ăn." Lã nhận lời. Mời vào rồi, thấy mái nhà sụt, cửa sổ rách, chiếu trải dưới đất. Ngồi chuyện trò khá lâu, đồ ăn chỉ có bát sành với gạo lứt mà thôi.

 Ông già nói: "Tôi từng học đạo ở núi Tứ Minh, tình cờ ẩn mình ở đây. Vừa nghe quan Vương quên bà con cũ, tôi rất lấy làm lạ." Rồi úp một cái vò xuống đất. Chốc lát nhấc lên xem, thấy có một người mặc áo tía cao chừng năm tấc. Ông già chỉ vào bảo Lã: "Đây là quan Vương." Lã nhìn kỹ, giống hệt.

 Ông già bèn răn: "Lã sinh là cháu họ bên ngoại của ngươi, vì không có miếng ngon sớm tối phụng dưỡng cha mẹ mà từ kinh đô nghìn dặm đến đây. Ngươi phải cho ăn ở tử tế, nên tặng vàng lụa, sao lại cậy sang mà quên người cũ như thế?" Người áo tía cúi mình vái chào như dáng nhận lời dạy, rồi không thấy nữa.

 Đến sáng, ông già giục Lã về nhà trọ. Tiềm cho gọi Lã đến, cho ở trong quán khách, mở tiệc chuyện trò mấy ngày liền. Khi lên đường, giúp cho đầy tớ, ngựa, hành lý và tiền của rất hậu. (Trích từ sách *Bổ lục ký truyện*)

 Đạo nhân ở Hành Nhạc

 Vùng Tây Nguyên của núi Hành Nhạc (tức núi Hành Sơn) gần động Chu Lăng. Núi ở đó hiểm trở cùng cực, nhiều cây to, thú dữ; người đến đó phần nhiều lạc đường, có khi gặp rắn lớn không đi tiếp được.

 Trong niên hiệu Trường Khánh, có vị sư đầu đà (nhà sư tu hạnh khổ, sống thiếu thốn, đi khắp nơi) là Ngộ Không, thường gói lương, cầm tích trượng (gậy có vòng khua của nhà sư), ban đêm vào rừng núi, vượt qua xác chết, xông vào chỗ hổ ở, chưa từng biết sợ. Đến vùng Chu Lăng, ông dạo xem mấy ngày, níu dây leo, thả chân xuống vực, không chỗ sâu kín nào không đặt chân tới. Vì thế chân chai nứt, ông nghỉ dưới mỏm đá, thở dài: "Đói khát thế này mà không gặp được chủ nhà nào."

 Bỗng thấy ở mỏm đá phía trước có một đạo sĩ ngồi trên ghế dây. Sư đến gần, đạo sĩ không nhúc nhích. Sư trách ông không có lễ chủ khách, lại kể mình đói khổ. Đạo sĩ bỗng đứng dậy, chỉ xuống nền đá nói: "Chỗ này có gạo." Rồi lấy cuốc bổ vào đá sâu mấy tấc, bảo sư thò tay vào, được hơn một đấu gạo cũ.

 Đạo sĩ bèn bỏ vào nồi, hứng nước thác, đánh lửa nấu cơm. Đạo sĩ xem sư ăn, sư ăn chưa hết một miếng đã từ chối là cơm chưa chín. Đạo sĩ cười nói: "Ông ăn chỉ thế thôi, có thể gọi là ăn ít. Để tôi ăn hết cho." Rồi ăn chỗ cơm cứng.

 Lại nói: "Tôi làm trò vui cho khách xem." Bèn lấy cành cây mềm, ném lên chóp mỏm đá cheo leo (?), rồi treo mình như vượn, kiễng chân như chim, rướn người, mắt chớp loáng (?). Một lúc sau lại xoay quanh ghế dây, xoay rất nhanh, chỉ thấy màu áo thành một vòng tròn, rồi thoắt cái biến mất. Sư tìm đường về chùa, mấy tháng liền không biết đói khát. (Trích từ sách *Dậu Dương tạp trở*)

 Lý Nghiệp

 Lý Nghiệp thi tiến sĩ, vì thi trượt nên đi qua đường núi vùng Thiểm, Quắc, gặp mưa giông sấm sét, vào nhà một người trong thôn để tránh. Hàng xóm ở rất xa, nhà ấy chỉ có một đứa trẻ trông nhà. Nghiệp dắt lừa buộc dưới mái hiên. Có Lý sinh bên Tả quân (một đạo cấm quân bảo vệ kinh thành) cùng viên hành quan (chức nhỏ trong phủ quân, chuyên chạy việc sai phái) là Dương Trấn cũng vào nhà tránh mưa. Lý có một con ngựa, cùng nhau vào nghỉ trong nhà.

 Đến khi trời hơi tạnh thì đã tối. Đứa trẻ nói: "Ông cháu sắp về, ông không thích thấy khách đâu, các ông nên đi đi." Nghiệp bảo: "Từ đây đến nhà người khác rất xa, trời đã muộn, quả thật không thể đi tiếp được."

 Chốc lát ông già về, thấy khách thì vui vẻ, tiếp đón với lễ khác thường, giữ lại ngủ. Sáng ra lại ân cần giữ lại, muốn bày cơm rượu. Nghiệp ngại ngùng cảm tạ mãi, nhân nói: "Cháu ông bảo ông không ưa khách, chúng tôi lại sợ đêm không đi tiếp được, rất lo lắng băn khoăn. Không ngờ ông tiếp đãi quá lễ, chúng tôi sao dám nhận."

 Ông già nói: "Tôi nhà nghèo, không có gì đãi khách, thẹn vì không tiếp khách được, chứ không phải không thích khách. Huống chi ba vị đều là tiết độ sứ (quan nắm cả quân và chính một vùng rộng gồm nhiều châu), tôi đâu dám không kính cẩn phụng sự?"

 Nghiệp nói: "Trong ba người, một người chỉ là hành quan thôi, ông nói quá rồi." Ông già nói: "Vị hành quan sẽ nắm cờ tiết, búa việt (hai vật vua ban làm biểu tượng quyền của tiết độ sứ) trước vị binh mã sứ (viên tướng chỉ huy quân lính trong phủ, chỉ Lý sinh); còn tú tài (người học trò đi thi, chỉ Lý Nghiệp) nắm quyền tiết độ sau vị binh mã sứ. Nhưng tú tài sẽ năm lần làm tiết độ sứ, hãy gắng giữ mình."

 Sau đó mấy năm không đỗ, Nghiệp vào làm việc trong mạc phủ (phủ quan của tướng soái). Năm sau, Dương Trấn được Cừu Sĩ Lương (hoạn quan nắm quyền lớn đời Đường) mở phủ cất nhắc, thăng dần đến chức quân sứ, rồi được bổ làm tiết độ sứ Kinh Châu. Lý sinh cùng lúc với Trấn làm quân sứ, rồi nắm chức tiết độ Bân Châu. Nghiệp nhờ công đánh Đảng Hạng (một tộc người ở miền tây bắc) mà được bổ làm tiết độ các trấn Chấn Vũ, Bân, Kinh…, tất cả năm lần nắm cờ mao, búa việt, đúng hệt lời ông già. (Trích từ sách *Lục dị ký*)

 Thạch Mân

 Trong niên hiệu Hội Xương (?), có người tên Thạch Mân mang thuật pháp cao siêu. Ông từng đi chơi Uyển Lăng, nghỉ ở đình vườn nhà họ Lôi. Khi ấy đầy tớ nhà họ Lôi kéo lưới được một con cá lớn. Vì họ Lôi đãi khách say nằm ngủ nên chưa kịp mổ, gặp lúc trời đang oi bức, đến hôm sau cá đã ươn, đem vứt đi.

 Mân nói: "Tôi có thuốc làm cá sống lại được, việc gì phải vứt?" Họ Lôi bèn xin. Mân bỏ một viên thuốc vào miệng cá, chốc lát vảy đuôi đều cử động, tươi mởn như cũ. Họ Lôi vô cùng kinh ngạc, bèn vái lạy xin thuốc kéo dài tuổi thọ.

 Mân nói: "Thuốc của tôi cực trong cực sạch. Các người ham muốn không chừng mực, trong lục phủ ngũ tạng đủ thứ dồn chứa. Nếu vội uống vào thì như nước với lửa đánh nhau, sao giữ toàn được thân người? Thần tiên vốn có thể học được, nhưng con người tự mình vướng víu nhiều, như chim trong lồng, vượn trong cũi, chỉ có chí bay vút nhảy cao, làm sao đạt được?" (Trích từ sách *Bổ lục ký truyện*)

 Người ở ẩn núi Quản Sầm

 Lý Đức Dụ từng nói: "Ba lần tôi gặp người lạ, không phải hạng thầy bói, thầy cúng, mà đều là người lánh đời."

 Lần đầu, khi ông làm chưởng thư ký (viên giữ việc văn thư) ở Bắc Môn, có người ở ẩn núi Quản Sầm nói với ông: "Sang năm ông sẽ ở bên cạnh vua, giữ chức về văn chương giấy tờ, nhưng phải gặp vị vua trẻ." Đức Dụ nghe vậy trố mắt kinh ngạc, biến sắc. Người ở ẩn dường như hối vì lỡ lời, rời chỗ ngồi xin đi. Đức Dụ hỏi: "Vì sao lại thờ vua trẻ?" Đáp: "Ông với vua trẻ đã có nhân duyên nhiều đời, vì thế mới nói vậy." Mùa thu năm ấy Đức Dụ vào triều, đến tháng Giêng năm sau, Mục Tông nối ngôi, triệu ông vào cung cấm.

 Đến khi ông làm Trung thừa (Ngự sử trung thừa, quan đứng đầu thực tế của Ngự sử đài, cơ quan can gián và hặc tội quan lại), có một người ở ẩn đất Mân (vùng Phúc Kiến) gõ cửa xin gặp. Đức Dụ xuống giường tiếp chuyện. Người ấy nói: "Thời thế chẳng còn lâu. Ông không sớm rời đi thì mùa đông người ta ắt làm tể tướng, tai họa sẽ đến với ông. Nếu ông mau xin ra làm quan ở ngoài, thì kẻ thay ông sẽ chịu họa. Mười năm sau ông rốt cuộc sẽ làm tể tướng, từ phía tây vào triều."

 Mùa thu ấy ông ra trấn giữ Ngô Môn, qua một năm về chầu, rồi lại cầm búa việt đi trấn Nam Yên. Cuối thu, có người cùng quê là Vu sinh dẫn một đạo sĩ ở quận Nghiệp đến. Vừa bước lên thềm dành cho khách, chưa kịp mời ngồi, đạo sĩ đã nói với Đức Dụ: "Ông sẽ nhận chức tiết độ miền tây nam. Trước ngày rằm tháng Mười đầu đông, cờ tiết (vật vua ban làm tin khi giao chức) sẽ tới."

 Ba người đều nói đúng, không sai năm tháng. Từ Ngự sử đài, đúng mười năm thì ông làm tể tướng, từ Tây Thục vào triều; còn kẻ thay ông giữ Ngự sử đài chẳng bao lâu cũng bị đày đi. Chỉ có lần lại bị điều xuống miền nam thì chưa từng có người biết trước nào báo cho ông. Phải chăng tai họa không thể báo trước, là điều thần linh giữ kín, không ai được biết trước? (Trích từ sách *Cùng sầu chí*)

 Tống Sư Nho

 Tống Sư Nho nhiều lần làm chức nhỏ trong ty Diêm thiết (cơ quan nhà nước chuyên quản việc muối và sắt), biết trước những chuyện lành dữ. Quan Thái úy (một trong những chức cao nhất triều đình) họ Vương tên Phan ở Hoài Nam rất trọng ông.

 Khi ấy ở Hoài Nam có nhà sư tên Thường Giám nói việc cũng có khi trúng. Thường Giám đang ở viện của các viên tòng sự (quan giúp việc trong phủ) bàn chuyện đạo, Sư Nho vào sau. Thường Giám rất coi khinh, chẳng hề chào hỏi (?). Sư Nho không vui, nói: "Hòa thượng có hạn nặng, hạn vào cuối năm."

 Thường Giám trợn mắt nói: "Có việc gì mà dọa nhau? Tôi tự biết đông tây." Sư Nho nói: "Hạn của hòa thượng sắp tới. Chỉ nhớ mấy ngày cuối năm đừng ra khỏi thành, đừng cưỡi ngựa hay." Thường Giám giận dữ bỏ đi.

 Mấy tháng sau, viên Thị ngự (chức quan ngự sử) họ Trịnh mới mua một con ngựa hay rất hăng, cho đón Thường Giám. Thường Giám nói: "Đây chẳng phải lời Tống Sư Nho sao? Ngựa hay ta cứ phải cưỡi." Đi chưa được mấy dặm, xuống cầu, gặp người vác bó tre lớn ném xuống đất, đúng ngay trước mặt ngựa. Ngựa hoảng chạy vào ngõ hẹp. Thường Giám bị kéo lê dưới đất, chân mắc trong bàn đạp, đi mấy dặm người ta mới cứu được, vỡ đầu, máu chảy khắp người, một lúc lâu bất tỉnh, phải khiêng giường đưa về chùa.

 Quan Thái úy và các viên tòng sự gọi ông Tống đến hỏi: "Lần này có thoát được không?" Đáp: "Trong rừng tre ở viện ấy có vật chưa đi, phải cẩn thận ở những chỗ trống trải vắng vẻ."

 Thường Giám uống rượu thuốc, dùng địa hoàng (một vị thuốc bắc bằng rễ cây) quá nhiều, bị đau bụng, đêm dậy đi nhà xí, đệ tử không biết. Ông bị một vật đen đẩy ngã xuống hố xí (?), kêu la hồi lâu đệ tử mới đến, từ cổ trở xuống đều bị dính bẩn. Lúc ấy đang lạnh, tắm rửa xong rét run, lại một lúc sau bất tỉnh.

 Vương Thái úy cùng các viên tòng sự vội gọi ông Tống: "Thật là chuyện lạ lùng, lần này có thoát được không?" Đáp: "Phải có một nhà sư ở gần đó chết bất ngờ mới được." Vương công sai người chuyên dò xét. Một nhà sư già ở dãy nhà phía tây bệnh nặng mà chết. Vương công nói: "Thế là thoát rồi." Đáp: "Phải là người khỏe mạnh không bệnh, người này thì không thoát được."

 Mấy ngày sau, có một nhà sư trẻ cạo đầu bị dao làm đứt, trúng gió, mắc một trận bệnh mà chết. Ông Tống nói: "Thế thì không sao nữa." Vương công càng đãi ông lễ hậu, Thường Giám cũng nhân đó thân thiết với ông Tống. (Trích từ sách *Dật sử*)

 Kẻ sĩ điên thời Hội Xương (?)

 Trong khoảng niên hiệu Hội Xương (?), Khai Thành, điện Hàm Nguyên cần thay một cây cột. Vua ra lệnh cho Hữu quân (một đạo cấm quân) đi khai thác gỗ, chọn cây đúng kích thước. Quân ty xuống vùng rừng núi Chu Chất, suốt năm không tìm được, bèn treo thưởng lớn.

 Có người thợ ham thưởng, lần vào tận nơi sâu kín, leo chỗ hiểm, nơi dấu chân người không tới, thú dữ từng đàn, gặp một cây lớn đường kính một trượng, dài hơn trăm thước, đúng như yêu cầu. Chặt cây đổ xuống, chờ đến tiết tam phục (ba tuần nóng nhất mùa hè, lúc mưa lũ), nước lũ chảy theo khe mới đưa được tới cửa hang. Nghìn trăm người khiêng kéo mới tới được chỗ đất bằng. Hai quân mừng nhau, tâu lên vua, làm sạch gỗ chờ quan có trách nhiệm chọn ngày.

 Đúng lúc ấy, bỗng có một kẻ sĩ điên, dáng như người làm phép thuật, đi vòng quanh cây gỗ thở dài, than tiếc rền rĩ, tiếng rất gay gắt. Lính canh quát mắng, định trói lại, người ấy không chút sợ hãi. Chốc lát viên chủ quản bắt lại, tâu lên vua. Trong ngoài đều lấy làm lạ, nghe theo lời hắn nói: phải cưa xẻ ở chính giữa, đến hai thước thì sẽ thấy rõ.

 Xẻ được một thước tám tấc, chỉ thấy lạ vì mạt cưa có màu đỏ thẫm; đến hai tấc thì máu chảy ra. Vội sai nghìn trăm người đẩy kéo xuống sông Vị, mặc cho trôi đi.

 Người ấy nói: "Núi sâu đầm lớn thật sinh ra rồng rắn. Trong cây gỗ này là một con trăn lớn, mười năm nữa sẽ chui ra ngọn cây mà đi. Trong thời gian chưa đi, nó nuôi lớn ở bên trong. Nếu dùng làm cột điện, mười năm sau ắt sẽ chở cả tòa điện này sang nước khác. Ôi, đáng sợ thay!" Nói xong không thấy người ấy đâu nữa. (Trích từ sách *Chi điền lục*)

 Đường Khánh

 Trung thừa Đường Khánh người Thọ Châu khi trọ ở kinh đô, tình cờ thuê được một người làm thuê theo tháng, rất mực chuyên cần cẩn thận, chẳng bao giờ đòi tiền công. Đầu mùa đông, người ấy nằm phơi mình giữa tuyết. Người nhà từ ngoài về, thấy nằm trong tuyết, gọi dậy, tuyết dày mấy tấc mà không hề có vẻ lạnh. Kể lại với ông Đường, ông rất lấy làm lạ.

 Sau ông Đường làm Diêm sứ (quan coi việc muối) (?), đi qua Hà Trung, người ấy bèn xin từ biệt về. Ông Đường nói: "Ngươi rất chăm chỉ vất vả, ta vừa xin được bổng lộc hậu, có thể đền đáp ngươi." Người ấy lại khẩn khoản xin, ông Đường cố giữ lại, không cho đi.

 Đến bến Bồ Tân, người ấy say rượu đánh nhau với người ta. Quan tiết soái (quan tiết độ sứ trấn ở đó) ra lệnh nghiêm, đánh hai mươi trượng vào lưng. Ông Đường xin tha không được, buồn bã không biết làm sao, bèn gửi nhiều đồ thăm hỏi, rượu thịt.

 Vừa ra khỏi thành thì người ấy đã tới. Ông Đường nói: "Sao ngươi lại tới được đây?" Đáp: "Tới từ biệt Trung thừa." Ông Đường bảo cởi áo cho xem lưng, chẳng hề có vết thương nào. Ông rất kinh ngạc, nhân nhắc đến chuyện nằm trong tuyết.

 Người ấy bèn xuống ngựa nói chuyện: "Sở dĩ tôi không muốn đi qua Hà Trung là vì có món nợ báo ứng này. Nay đã trả xong, xin từ biệt Trung thừa." Đưa tiền lụa đều không nhận, đặt xuống đất, vái hai lạy rồi đi mất. (Trích từ sách *Dật sử*)

 Lư Quân

 Tướng quốc (tể tướng) Lư Quân khi mới thi đỗ, rất túng thiếu về các khoản chi phí. Bỗng có một người đầy tớ xin làm thuê theo tháng, áo quần sạch sẽ tươm tất, cẩn thận giỏi giang, không như người thường. Thấy Quân thiếu thốn, anh ta thường đem tiền giúp.

 Khi gần đến kỳ mở tiệc (tiệc mừng các tân khoa), Quân chưa lo được phần tiền góp, vẻ bối rối lộ ra mặt. Người đầy tớ bèn xin lỗi hỏi han, Quân kể thật hết. Anh ta đáp: "Việc rất nhỏ thôi. Cậu có thể sai bảo, trước hết cần lo việc gì?"

 Ban đầu Quân ngờ anh ta nói bừa, rồi muốn thử, bèn giả vờ sai: "Ngươi nếu có tài, ta sẽ đứng ra làm chủ tiệc. Việc thứ nhất cần một tòa nhà lớn làm chỗ bày tiệc, rồi mới dần lo đến các thứ khác." Người đầy tớ dạ rồi đi. Chốc lát về báo Quân: "Đã thuê được nhà rồi, xin cậu đi xem."

 Hôm sau Quân gượng đi xem, thì là tòa nhà lớn cổng son bậc nhất, sánh với cung cấm. Quân bất giác mừng rỡ, lại nói: "Chỗ tiệc ở Khúc Giang (?) thì phải thật đúng phép, việc bày biện ấy càng không dễ." Đáp: "Xin cứ chọn ngày tâu với quan Thị lang (quan chủ khảo), việc bày biện tôi xin chuyên lo."

 Quân lúc đầu lo anh ta làm điều sai trái, hỏi đi hỏi lại, anh ta chỉ mỉm cười không đáp. Có lúc ông nghĩ anh ta không phải người thường, nên cũng không cố ngờ vực nữa.

 Đến ngày mở tiệc, Quân đến nơi (?), thấy màn trướng, nệm thảm lộng lẫy không gì sánh bằng; ngoài ra tùng trúc hoa cỏ cũng đều tương xứng. Tiền góp của Quân cũng đủ cả. Từ đó các bậc công khanh không ai là không khen ngợi trầm trồ.

 Sáng hôm sau, người đầy tớ xin nghỉ để đem trả các thứ đồ đạc mượn, rồi nhân đó đi mất không trở về. Mới mười ngày sau khi anh ta đi, Quân thấy chuyện lạ, phi ngựa đến chỗ cũ tìm, thì hoa trúc trước kia không còn gì, chỉ còn tường đổ cột gãy mà thôi.

 Người bàn luận cho rằng lòng nhân của Quân cảm thông đến thần linh, nên thần linh đã khéo giúp cho ông một mùa xuân rực rỡ, để làm nên cái đẹp trọn đời. (Trích từ sách *Chích ngôn*)

 Thái Bình quảng ký, quyển tám mươi bốn

 (Bộ Tử, loại Tiểu thuyết gia, nhóm Dị văn — ghi chép chuyện lạ; sách *Thái Bình quảng ký*)

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn và duyệt định)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video