Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn gom các chuyện lạ, biên soạn đầu đời Tống), quyển tám mươi lăm
Dị nhân (những người kỳ lạ), phần năm
Triệu Tri Vi — Kích Trúc Tử — Trương Tuấn
Đạo nhân ở Kim Châu — Lý sinh — Từ minh phủ
Bà chủ quán ở Hoa Âm — Lý khách — Người bán thuốc ở thành Thục
Lưu xử sĩ — Trương Vũ — Đạo sĩ núi Mao — Khách ở quán trọ — Con trai nhạc công Giáo phường — Tưởng Thuấn Khanh
Triệu Tri Vi
Triệu Tri Vi, đạo sĩ núi Cửu Hoa, là thầy của Hoàng Phủ Chân. Từ nhỏ ông đã có chí "vượt mây" (chí cao xa, muốn thoát khỏi cõi tục), vào núi này dựng lều trước đỉnh Phượng Hoàng, ngày ngày tụng đọc sách Đạo, rèn chí ở nơi vắng lặng, lấy cỏ huệ, cỏ lan làm áo, lấy cây tùng, cây bách làm lương ăn. Họ Triệu như thế mấy chục năm, rồi đạt tới chỗ huyền diệu của Đạo (?). Từ đó những người ưa chuyện lạ phần nhiều theo ông.
Chân đã làm lễ nhận làm đệ tử, chăm chỉ hầu hạ, giữ lòng kính cẩn cũng đã mười lăm năm. Đến năm Tân Mão niên hiệu Hàm Thông (năm 871), vì luyện đan (nấu luyện thuốc tiên) trong núi cần đến thuốc ở vùng đất phía tây, Tri Vi bèn sai Chân lên kinh đô, trọ ở viện Thượng Thanh trong quán Ngọc Chi (quán: đền thờ của Đạo giáo). Hoàng Phủ Mai (người chép chuyện này) lúc ấy ở nhà riêng trong phường Lan Lăng, ngày ngày qua lại với Chân, nhân đó hỏi về việc tu hành của ông Triệu.
Chân nói: "Từ khi thầy tôi đắc đạo, chưa ai thấy ông có vẻ lười nhác. Ông thường nói: 'Phép chia chén nước làm nổi sương mù, phép biến cành tre thành cần để câu cá truy, ta có được từ lâu rồi, chỉ vì xấu hổ nên không làm mà thôi.' Năm ngoái, tháng Trung thu (tháng tám âm lịch), từ mồng một mưa dầm mãi đến tối ngày rằm. Tôi nói với các bạn đồng môn: 'Tiếc thay đêm đẹp mà lại gặp mưa khổ.' Vừa nói xong, ông Triệu bỗng sai đồng tử hầu: 'Hãy sắp sẵn rượu và hoa quả.' Rồi gọi hết các học trò lại mà bảo: 'Có leo lên đỉnh Thiên Trụ ngắm trăng được không?' Các học trò tuy dạ vâng, nhưng bàn thầm với nhau rằng mây dày mưa xối như thế này, nếu đi thật thì thế nào cũng ướt sụp cả góc khăn, trơn gãy cả răng guốc.
Một lát sau, ông Triệu chống gậy bước ra, các học trò theo sát như bóng theo hình. Vừa mở cổng phên gai thì bầu trời rộng đã quang đãng, trăng sáng như ban ngày. Mọi người vịn dây leo, níu bụi tre nhỏ mà lên tới đỉnh núi. Ông Triệu ngồi trên tấm đệm da báo, các học trò ngồi trên cỏ thơm, xếp hàng hầu hai bên. Chốc lát, ông nâng chén rượu, ngâm mấy bài thơ Du tiên của Quách Cảnh Thuần (tức Quách Phác, nhà thơ đời Tấn). Trong các học trò, người thì huýt sáo trong trẻo, người thì hát bộ hư (điệu ca tụng trong nghi lễ Đạo giáo, phỏng theo tiếng tiên đi trên không), người thì gảy đàn, mãi đến khi vầng trăng lạnh khuất sau núi xa mới trở về nhà trong núi. Khi mọi người vừa lên giường nằm thì gió lạnh mưa bay lại y như trước. Bấy giờ ai nấy mới phục cái kỳ lạ của ông."
Chân đánh cờ không ai địch nổi, lại nắm được chỗ tinh yếu của thuật hoàng bạch (thuật luyện các thứ khác thành vàng, bạc). Năm Nhâm Thìn, tháng ba mùa xuân, Chân trở về núi Cửu Hoa, về sau không đến Trường An, Lạc Dương nữa. (Trích từ sách "Tam Thủy tiểu độc")
Kích Trúc Tử
Kích Trúc Tử (Ông Gõ Tre) không nói họ tên, cũng chẳng ai biết người ở đâu, tuổi chừng hơn ba mươi. Ông ở trong các quán rượu tại Thành Đô, tay cầm hai đốt tre gõ vào nhau, kêu leng keng vang vọng nghe rất êm tai, lấy đó đệm theo tiếng hát để xin tiền người ta. Lời ca đều hợp với ý Đạo. Được tiền thì phần nhiều đem uống rượu. Không ai biết ông là ai, cứ như thế đã hơn mười năm.
Một hôm, ông tự tìm đến nhà người con họ Hoàng bán thuốc sống ở chợ Đông, thong thả nói: "Tôi biết ngài ham đạo lại trọng nghĩa khí đã lâu rồi. Nay muốn đem lòng thành mà nhờ cậy một việc, có được chăng?" Người họ Hoàng nói: "Ông có việc gì cứ nói." Kích Trúc Tử bảo: "Tôi là kẻ ăn xin, tạm trú dưới gầm cầu đình Thất Lý ngoài cửa Bắc. Nay bệnh nặng lắm, e là không qua khỏi. Nếu sau khi tôi chết, dám mong ngài thương mà đem thiêu xác cho. Nay tôi tự mang theo hai quan tiền để ngài mua củi. Xin cẩn thận đừng để ai chạm vào tim gan tôi — đó là điều tôi nhờ cậy. Âm đức (việc tốt làm thầm, trời đất ghi nhận) ắt sẽ có báo đáp." Rồi ông để tiền lại. Người họ Hoàng không chịu nhận, ông cố để lại rồi đi.
Hôm sau, người họ Hoàng đến dưới cầu, quả thấy Kích Trúc Tử nằm trên đám lau sậy. Thấy họ Hoàng đến, ông vui mừng cảm tạ, chậm rãi nói: "Bệnh tôi không dậy nổi nữa." Lại đưa cho họ Hoàng hai cân vàng và nói: "Điều hôm qua tôi dặn, đừng để người ta chạm vào tim gan tôi, được vậy là may lắm. Xin bảo trọng, tôi từ biệt." Nói xong thì mất. Người họ Hoàng cũng thương xót rơi nước mắt, than thở hồi lâu.
Rồi ông sai người thay áo quần, sắm quan tài khâm liệm, đưa ra ngoài đồng, chất củi than, làm lễ cúng rồi châm lửa đốt. Liền ngửi thấy mùi hương lạ ngào ngạt, chim trong rừng kêu ríu rít. Đến chiều chỉ còn lại quả tim, mãi không cháy thành tro, lại to như cái đấu. Người họ Hoàng vì muốn mau về thành (?), bèn bảo người lấy gậy chọc vào. Bỗng nghe một tiếng nổ lớn như sấm, người và ngựa đều hoảng sợ. Chốc lát có một người cao hơn một thước từ trong khói lửa bước ra, chính là Kích Trúc Tử. Ông tay gõ tre kêu lanh lảnh, bay vút lên cao rồi mất hút. Người họ Hoàng hối lỗi, vái lạy; mọi người đều than là kỳ lạ.
Ôi! Phải chăng nếu không chạm vào tim thì ông lại ở cõi người? Chạm vào tim rồi thì mới được lên làm khách cõi trời? Hay là ông muốn tỏ cho họ Hoàng thấy việc mình lột xác thành tiên? Đến đây mới biết Thành Đô là nơi thần tiên tụ hội, những người như Kích Trúc Tử cũng đã nhiều lắm. Nói chung, không thể vì người ta nghèo hèn, đi ăn xin mà xem thường. (Trích từ sách "Dã nhân nhàn thoại")
Trương Tuấn
Khi Hoàng Sào đánh vào kinh đô, vua Hy Tông chạy sang đất Thục, Trương Tuấn còn là thường dân, chưa đỗ đạt gì, lúc ấy ở trang trại Vĩnh Lạc vùng Hà Trung. Trong làng có một đạo nhân, khi mặc áo vải gai, khi khoác áo lông chim, không ai gần gũi được. Một hôm, Trương đang đi trên đường làng, phía sau có tiếng gọi: "Trương Tam Thập Tứ lang (anh thứ ba mươi tư nhà họ Trương, cách gọi theo thứ bậc anh em trong họ)! Trước xa giá nhà vua đang chờ anh đến đánh giặc đấy." Quay lại nhìn thì ra chính là đạo nhân ấy. Tuấn nói: "Tôi chỉ là một kẻ áo vải, lấy đường nào mà đánh được giặc?" Đạo nhân khuyên ông vào đất Thục. Lúc ấy mẹ Tuấn đang bệnh nên chưa đi về nam được. Đạo nhân bèn tặng hai viên đan (thuốc tiên luyện ra) và nói: "Uống thuốc này thì mười năm không đau ốm gì." Tuấn được thuốc đem dâng mẹ, bệnh liền khỏi. Về sau ông lần lượt thăng lên đến chức tể tướng. Đạo nhân thì không thấy xuất hiện nữa. Lời nói "đánh giặc" kia sao mà linh nghiệm thế! (Trích từ sách "Bắc mộng ngôn")
Đạo nhân ở Kim Châu
Sông Kim Thống ở Kim Châu. Năm giặc Hoàng Sào đánh vào kinh đô, có người họ Thôi làm thái thú (quan đứng đầu quận) An Khang. Xa giá nhà vua đã chạy đến vùng núi Mân, núi Nga (thuộc đất Thục), riêng Kim Châu đất hẻo lánh nên dân cư vẫn yên ổn. Bỗng có một đạo nhân đến gặp họ Thôi bàn việc, nói: "Nay Trung Nguyên rối loạn, xe vua phải lưu lạc, tông miếu xã tắc (nhà thờ tổ tiên vua và đàn thờ thần đất, thần lúa — tượng trưng cho quốc gia) suy sụp, thành bãi cỏ rậm. Sứ quân (cách gọi tôn quan đứng đầu một châu, quận) há lại không có lòng diệt giặc sao?" Họ Thôi đáp: "Núi Thái Sơn đã đổ, một cây gỗ chống đỡ được sao?" Khách nói: "Không phải thế. Diệt giặc mà tôi nói không nhất thiết phải dùng gươm giáo xông pha đánh nhau ngoài đồng." Họ Thôi hỏi: "Vậy ông định làm thế nào?" Khách nói: "Trong địa phận của sứ quân có hang Hoàng Sào, sông Kim Thống, ngài có biết không?" Đáp: "Không biết, để tôi hỏi người trong châu." Người trong châu nói: "Có chỗ ấy." Khách nói: "Giặc Sào nhận khí ở đấy mà sinh ra. Xin sứ quân sai dân phu mang sọt, mai cùng đi đào, ắt sẽ tìm được thứ gì."
Thế rồi trong núi sâu cách châu mấy trăm dặm, quả có nơi mang tên ấy. Khách bèn cho lần tìm đầu nguồn mà đào, cắt đứt sườn núi, đào đến tận nguồn suối. Trong nguồn suối có một cái hang, trong hang có một người lưng vàng. Khi bị dồn đến nơi, người ấy liền tự lao mình xuống, kêu "u" một tiếng rồi chết. Trong hang lại lấy được một thanh kiếm quý. Khách lại nói: "Tôi đã vì thiên hạ mà phá xong giặc rồi." Họ Thôi bèn sai người đem kiếm và người lưng vàng về phía tây dâng vua. Chưa qua khỏi vùng Kiếm, Lợi (?) thì đã nghe tin giặc Sào bị dẹp yên, xa giá nhà vua trở về kinh. (Trích từ sách "Vương thị kiến văn lục")
Lý sinh
Cuối niên hiệu Trung Hòa (881–885), có Lý sinh học khoa Minh kinh (khoa thi về thuộc và hiểu kinh sách Nho gia) lên Trường An dự thi. Dọc đường gặp một đạo sĩ, cùng đi cùng nghỉ mấy ngày, chuyện trò rất hợp ý nhau. Vào đến cửa ải thì chia tay, nhân đó nói đến thuật hoàng bạch. Đạo sĩ nói: "Việc biến hóa ra vàng bạc chỉ là thuật nông cạn của thần tiên. Nhưng người đời phần nhiều tham lam, muốn dùng nó để thỏa thói xa hoa, nên đạo tiên giữ kín. Đạo cao nhất thì không rườm rà, phương thuốc tiên thì giản dị. Người nay có kẻ coi thuốc ấy là quý hiếm, coi việc ấy là khó khăn, đều sai cả. Tôi xem anh tính tình điềm tĩnh, ít ham muốn, có vẻ dạy được. Nay trao phương thuốc cho anh, chỉ để giúp lúc túng thiếu mà thôi. Nếu anh không ra làm quan thì cũng không đến nỗi thiếu cơm áo. Nếu đã có bổng lộc thì đừng làm nữa; còn làm là tham, đạo tiên không cho phép." Rồi tự tay viết phương thuốc trao cho, rồi từ biệt.
Phương ấy chỉ gồm vài loại thảo dược thông thường. Mỗi khi túng thiếu, Lý theo phương mà làm, chưa lần nào không thành. Về sau đỗ đạt, lần lượt làm quan ở châu, huyện, thỉnh thoảng vẫn làm, nhưng thu được ngày càng ít. Đến khi làm huyện lệnh Nam Xương, làm lại thì không thành chút nào nữa. Cháu gọi bằng chú của ông là Trí Tu đi tu làm sa môn (nhà sư), Lý cho mấy viên thuốc. Sau Trí Tu đi chơi đến Chung Ly, trọ ở nhà một người bán thuốc, luyện được hai mươi lạng bạc để đổi lấy áo. Lúc ấy Lưu Nhân Quỹ làm thứ sử (quan đứng đầu một châu), đang ham thích việc ấy. Trí Tu bị người tố giác, phải bỏ trốn mới thoát. (Trích từ sách "Kê thần lục")
Từ minh phủ
Ông Từ minh phủ (minh phủ: cách gọi tôn quan huyện lệnh) ở Kim Hương là người ở ẩn mà có đạo thuật, không ai lường được. Lưu Sùng Viễn người Hà Nam là em họ của Lưu Sùng, có người em gái đi tu làm ni cô, ở Sở Châu. Từng có một ni cô khác đến ở trọ, bỗng mắc bệnh lao, gầy rộc, sắp chết. Cô em gái kia đến thăm, mọi người đều thấy trong người bệnh có luồng hơi như côn trùng bay ra, chui vào trong áo người chị (tức ni cô họ Lưu) rồi biến mất. Người bệnh chết, người chị cũng phát bệnh. Chẳng bao lâu, cả tu viện của ni cô họ Lưu đều mắc bệnh, ai bệnh là chết.
Họ Lưu vội gửi thư nhờ Sùng Viễn đến cầu xin minh phủ. Ông Từ nói: "Nhà anh có điền trang ở Kim Lăng, hãy đem đến cho ta một tấm lụa Kim Lăng, ta sẽ chữa cho." Làm theo lời, đưa lụa đến xong. Hôm sau, ni cô họ Lưu nằm mơ thấy một đạo sĩ cầm thẻ hốt (tấm thẻ dài cầm tay khi hành lễ) đi đến, lấy thẻ vuốt khắp người mình; trong người có hơi trắng bốc lên như hơi nồi cơm. Tỉnh dậy, thấy người nhẹ nhõm khoan khoái, ăn được, khác hẳn mọi ngày. Ít lâu sau, ông Từ gói tấm lụa gửi đến, dặn: "Đặt tấm lụa dưới chiếu, nằm ngủ lên trên là khỏi." Làm theo lời thì khỏi bệnh. Sau đó mở tấm lụa ra xem, thấy trên đó vẽ một đạo sĩ cầm thẻ hốt, y như người đã thấy trong mơ. (Trích từ sách "Kê thần lục")
Bà chủ quán ở Hoa Âm
Dương Ngạn Bá là người huyện Tân Cám, đất Lư Lăng, đỗ khoa Đồng tử (khoa thi dành cho trẻ em thuộc kinh sách). Năm Tân Dậu niên hiệu Thiên Phục (năm 901), ông đi dự tuyển để được bổ làm quan, đến Hoa Âm thì nghỉ ở quán trọ. Lúc ấy kinh đô nhiều tai họa, trong triều lại không có người thân quen, việc tuyển bổ không thể đúng hạn, nên trong lòng rất lo buồn. Gặp một viên lại (viên chức nhỏ) ở dinh trạm của Dự Chương, cũng họ Dương, là người cùng quê quen biết cũ, cùng trọ ở đó. Người ấy bày cho ông rằng: "Phàm khách đi đường đến đây, chưa ai không cầu khấn thần Kim Thiên (thần núi Hoa Sơn, được phong Kim Thiên vương), ắt được thần báo cho trong giấc mộng. Nếu không mộng thấy gì thì bà chủ quán này cũng biết được việc sắp tới, chỉ cần được bà nói cho một câu cũng đủ rồi."
Ngạn Bá bèn ở lại một ngày, hết lòng làm lễ cúng thần. Đêm ấy rốt cuộc không mộng thấy gì. Sáng ra, bà chủ quán đang bận đón tiễn khách khác, cũng chẳng nói gì. Ngạn Bá càng buồn bực. Sắp lên đường thì lại mất đôi giày đang đi, ông trách mắng đầy tớ ầm ĩ. Khi đã lên đường, bà chủ quán mới đuổi theo gọi: "Cậu trẻ sao mà ồn ào thế?" Ngạn Bá bèn kể đầu đuôi. Bà nói: "Ôi, đó chính là thần báo đấy. Sắp đi mà mất giày, ấy là mọi việc đều không êm thuận (chữ "giày" và chữ "êm thuận" trong tiếng Hán đồng âm). Mà không chỉ có thế đâu: kinh đô sắp có loạn, sẽ không gượng dậy được nữa. Cậu sẽ trải đủ trăm điều gian khổ, nhưng đừng lo. Tước lộc của cậu đều ở vùng Giang Hoài, chức quan sẽ đến Môn hạ thị lang (phó quan đứng đầu Môn hạ tỉnh — cơ quan xét duyệt chiếu lệnh của vua, thuộc hàng tể tướng)." Ngạn Bá nghĩ bụng: Ở Giang Hoài làm sao có chức Môn hạ thị lang được?
Rồi ông đi đến Trường An, đúng lúc xa giá nhà vua chạy về phía tây, ông theo đến vùng Kỳ, Lũng. Giặc Lương vây thành ba năm, Ngạn Bá chịu đủ mọi gian khổ. Khi xa giá ra khỏi thành, Ngạn Bá trốn về quê. Thứ sử Cát Châu là Bành Trân (?) đối đãi ông rất hậu, nhiều lần cho tạm quyền coi các huyện. Khi nước Ngô (sử cũ gọi là "ngụy Ngô", tức nước không chính thống) dẹp yên Giang Tây, ông lại được tuyển dùng, vào triều làm quan, lên đến Hộ bộ thị lang (phó quan bộ Hộ, coi việc hộ tịch, tiền thuế). Gặp lúc vua ngự ra trước điện để làm lễ sắc phong Tề vương, Ngạn Bá được tạm giữ chức Môn hạ thị lang để làm lễ. Nhận mệnh xong, ông nhớ lại lời bà chủ quán, trong lòng rất không vui, mấy tháng sau thì mất. (Trích từ sách "Kê thần lục")
Lý khách
Lý khách không nói tên mình, thường khoác áo tơi, đội nón lá, đeo một cái túi vải, bán thuốc giết chuột trong thành, lấy một con chuột bằng gỗ làm dấu hiệu. Hễ có người mua thuốc, ông liền nói: "Thuốc này không chỉ giết chuột mà còn chữa được nhiều bệnh cho người, chỉ cần trộn vào cơm mà ăn là khỏi." Người ta ghê thứ thuốc chuột ấy nên ít ai dám uống.
Có người dân tên Trương Tán làm nghề bán sách. Cha ông hơn bảy mươi tuổi, mắc bệnh phong (chứng tê liệt, co rút tay chân) đã lâu. Một hôm chuột gặm nát mấy quyển sách, Tán giận lắm, mua thuốc về định cho chuột ăn. Tán chưa ngủ, dưới đèn thấy mấy con chuột lớn chạy ra tranh nhau ăn. Tán bảo: "Thế nào cũng trúng độc." Nhưng thoắt cái đã thấy con nào con nấy mọc cánh, bay vụt ra phía cửa. Tán rất lấy làm lạ, đến kể với Lý khách. Ông khách nói: "Chắc không phải chuột đâu, anh đừng nói càn." Tán xin thêm thuốc, ông nói đã hết rồi, từ đó bỏ đi mất. Cha của Tán lấy phần thuốc chuột ăn còn thừa mà ăn, lập tức thấy tay chân co duỗi được, xuống giường đi lại như ngày trước. (Trích từ sách "Dã nhân nhàn thoại")
Người bán thuốc ở thành Thục
Gia vương nước Tiền Thục trước kia làm thân vương trấn sứ, khi sửa sang dinh sở (?) thì được một tấm gương bằng sắt, mặt dưới có mười hai chữ, không ai đọc được. Vương sai thợ mài chùi, gương sáng soi rõ mọi vật, đem treo trên đài thì trong vòng trăm dặm đều thấy cả. Lại soi thấy trong chợ có một người múa đao thương bán thuốc, bèn gọi đến hỏi. Người ấy nói: "Tôi chỉ bán thuốc, vốn không múa đao thương." Gia vương nói: "Ta có tấm gương sắt soi thấy ngươi." Người bán thuốc bèn không giấu nữa, lại xin xem gương, rồi lấy tay rạch bụng, nhét tấm gương vào trong bụng, chân không chạm đất, từ từ bay lên không mà đi, rốt cuộc không biết là người ở đâu. Mười hai chữ trên gương xin chép ra như sau: … (văn bản bị mất chữ, không đọc được) (?). (Trích từ sách "Vương Khê biên sự")
Lưu xử sĩ
Trương Dịch ở Lạc Dương gặp xử sĩ (người có học mà ở ẩn, không ra làm quan) họ Lưu, rất có phép lạ, Dịch thường cùng ông đi chơi. Lưu từng bán bạc cho một người trong chợ, người ấy còn nợ tiền chưa trả. Lưu cùng Dịch đi đòi, người ở chợ chẳng những không trả tiền mà còn chửi Lưu thậm tệ. Lưu về bảo Dịch: "Hắn là kẻ ngu, không biết lẽ phải, ta sẽ phạt nhẹ hắn một chút; nếu không thì hắn ắt sẽ bị thần thổ địa trừng phạt nặng." Đêm đến, tắt đèn đi ngủ, Lưu đốt than đỏ rực trước giường để nấu thuốc. Dịch ngủ chưa say, trong bóng tối thấy một người đến bên lò thổi lửa; trong ánh lửa nhận ra mặt, chính là người ở chợ ban nãy. Đến sáng thì không thấy nữa. Sau Dịch tìm đến hỏi người ở chợ, người ấy nói: "Một đêm nọ mơ thấy có người gọi đi, bắt thổi lửa đến gần đứt hơi. Tỉnh dậy môi sưng, hơi thở yếu, mười ngày mới khỏi."
Lưu thường được doãn Hà Nam (quan đứng đầu phủ Hà Nam) là Trương Toàn Nghĩa đối đãi kính trọng. Một lần Toàn Nghĩa cùng Lương Thái Tổ dùng bữa, Thái Tổ thèm món gỏi cá. Toàn Nghĩa nói: "Tôi có người khách làm ra được ngay." Liền gọi Lưu đến. Lưu sai đào một cái hố nhỏ, múc nước đổ đầy, buông câu hồi lâu thì câu được mấy con cá. Lương Thái Tổ giận lắm, nói: "Thật là quân yêu quái dối trá quá mức!" Liền đánh hai mươi gậy vào lưng, đeo gông xiềng giam vào ngục, định hôm sau thì giết. Đêm ấy Lưu trốn mất. Một người bạn của Lưu đang làm huyện lệnh Đăng Phong; ngày hôm ấy Lưu đến huyện, nói với huyện lệnh: "Tôi gặp nạn, từ đây đi luôn đây." Rồi đi, không biết đi đâu. (Trích từ sách "Kê thần lục")
Trương Vũ
Trương Vũ lúc đầu làm phó tướng một trấn trên đường Lư Giang, rất hay cứu giúp khách đi đường. Từng có một ông sư già đi ngang qua chỗ ông, Vũ nói: "Thầy tuổi đã cao, quán phía trước còn xa, tối nay nghỉ lại nhà tôi được chăng?" Sư vui vẻ nhận lời. Viên trấn tướng nghe biết, giận dữ nói: "Nay nam bắc đang đánh nhau, gián điệp nhiều như rừng, biết ông sư này là người thế nào mà dám giữ lại?" Ông sư bèn xin đi. Vũ nói: "Tôi đã giữ thầy lại rồi, đi thì trời càng tối, cứ nghỉ lại, không sao đâu." Trong nhà Vũ chỉ có một chiếc giường, ông nhường cho ông sư, còn mình thì trải chiếu nằm dưới đất; các thứ nước rửa mặt, rửa chân đều tự tay sắp sẵn. Đêm, ông mấy lần dậy xem chừng.
Đến canh năm, ông sư dậy, thở dài, nói với Vũ: "Người trẻ tuổi mà làm được như thế ư! Ta có mười viên thuốc tặng anh, mỗi sáng mồng một Tết nuốt một viên thì sống thêm được mười năm. Hãy khéo giữ gìn lấy mình." Rồi chào từ biệt mà đi, ra khỏi cửa thì bỗng biến mất. Nay Vũ làm Đoàn luyện phó sứ (phó chỉ huy dân binh địa phương) ở Thường Châu. Có người biết ông tính ra tuổi đã một trăm, nhưng ông thường tự nói mới bảy mươi, vẫn nhẹ nhàng khỏe mạnh như xưa. (Trích từ sách "Kê thần lục")
Đạo sĩ núi Mao
Đạo sĩ họ Trần ở núi Mao, năm Nhâm Tý đi chơi đến Hải Lăng, trọ ở quán, đúng lúc mưa tuyết rất dữ. Có một người cùng trọ, mình chỉ mặc một lớp áo vải sắn mỏng. Trần muốn cho người ấy ngủ chung nhưng lại chê dơ, bèn nói: "Tuyết rét thế này, anh qua đêm thế nào được?" Người kia đáp: "Ông cứ ngủ, đừng lo cho tôi." Khi cả hai đã đi nằm, Trần nhìn trộm, thấy người ấy lấy trong ngực áo ra mấy mảnh ngói vỡ hình tam giác, lấy dây xâu lại, hơ trên ngọn đèn. Chốc lát lửa bùng lên, cả gian phòng đều ấm, Trần phải bỏ bớt áo chăn mới ngủ được. Trời chưa sáng người ấy đã đi, rốt cuộc không gặp lại nữa. (Trích từ sách "Kê thần lục")
Khách ở quán trọ
Trong một quán trọ ở Đại Lương có người khách không rõ từ đâu đến, thường đem trăm quả bồ kết ra chợ bán. Quả bồ kết của ông to mập, khác hẳn thường. Mỗi ngày được trăm đồng tiền là đi uống rượu rồi về. Có người tò mò biết ông không phải người thường, bèn đến trọ cùng quán. Đêm đến, khoét vách nhìn trộm, thấy ông đang xới một khoảnh đất mấy thước trước giường cho thật tơi, rồi lấy mấy hạt bồ kết ra gieo. Chỉ một lát hạt đã nảy mầm; lúc lúc nhìn vào thì thấy cây càng lớn dần, gần sáng thì đã trĩu quả. Ông liền tự hái lấy, chặt cây đi, chặt vụn ra đốt. Đến sáng thì mang quả đi. Từ đó ông đi luôn, không ai biết đi đâu. (Trích từ sách "Kê thần lục")
Con trai nhạc công Giáo phường
Một nhạc công ở Giáo phường (cơ quan trông coi ca múa nhạc trong cung) có đứa con trai hơn mười tuổi, thường đau ốm, da vàng, gầy gò lắm. Một hôm đứa bé gặp một đạo sĩ ngoài đường, đạo sĩ bảo: "Con mắc chứng thực chứng (bệnh do ăn uống không tiêu, tích lại thành khối trong bụng) đấy thôi, ta chữa được." Rồi lấy trong tay áo ra mấy viên thuốc bảo nuốt. Xong lại nhìn vào tay áo, nói: "Ôi, nhầm rồi! Đây là thuốc tích cốc (thuốc giúp người tu tiên nhịn ăn ngũ cốc mà không đói). Từ nay con sẽ không ăn nữa, nhưng bệnh thì cũng khỏi. Nếu con nhất định muốn ăn thì lấy một ít mộc nhĩ mà ăn. Hôm khác ta sẽ lại đem thuốc chữa thực chứng cho con." Rồi đi mất.
Đứa bé về nhà được một hai ngày thì khỏi bệnh. Nhưng cha mẹ thấy con không ăn thì cứ lo, cuối cùng ép cho ăn mộc nhĩ, thế là lại ăn cơm như cũ. Sau đó cậu tự hối rằng: "Ta được uống thuốc tiên mà không biết. Đạo sĩ hẹn sẽ lại đem thuốc đến, không biết có còn gặp lại được không?" Rồi thưa với cha mẹ, xin đi khắp các núi nổi tiếng tìm đạo sĩ. Mẹ không cho, nhưng cha thì cho, nói: "Giả như hồi trước không khỏi bệnh thì nay cũng đã chết rồi. Nó đã quyết chí như thế, có lẽ là có duyên phận." Bèn cho đi. Nay không biết ở đâu. (Trích từ sách "Kê thần lục")
Tưởng Thuấn Khanh
Tưởng Thuấn Khanh, quan kiểm điền (viên chức đi xem xét ruộng đất để định thuế) ở Quang Châu, đi trong núi gặp một người đang hái quả lâm cầm (một loại táo dại nhỏ), người ấy cho ông một hai quả ăn, từ đó ông không thấy đói nữa. Người nhà cho là ông mắc chứng bỏ ăn, không chữa thì sẽ thành bệnh (?), ra sức tìm thầy thuốc mà không chữa khỏi. Sau nghe ở Thọ Xuân có một ông già giỏi nghề thuốc, bèn đi tìm. Mới đi được một ngày, ông nghỉ ở một quán trọ, có ông lão hỏi ông mắc bệnh gì, ông kể hết đầu đuôi. Ông lão nói: "Tôi chữa được, không cần phải đi xa." Rồi lấy ra một thìa thuốc bột (lượng đầy một cái thìa vuông mỗi cạnh một tấc, cách đo liều thuốc thời xưa) cho uống, Thuấn Khanh liền nôn ra hai quả lâm cầm còn tươi như mới hái (?). Ông lão đi rồi, Thuấn Khanh lại ăn uống như thường. Về nhà rồi, hôm khác ông trở lại tìm, thì cả quán trọ lẫn ông lão đều không thấy đâu nữa. (Trích từ sách "Kê thần lục")
Thái Bình quảng ký, quyển tám mươi lăm
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video