Thiên 94 — Quyển 94

 Thái Bình Quảng Ký, quyển chín mươi tư

 Các vị sư kỳ lạ, phần tám

 Hòa thượng Hoa Nghiêm; Vị sư thường lui tới nhà Đường Hưu Cảnh; Thiền sư Nghi Quang

 Lãm; Pháp Tướng

 Hòa thượng Hoa Nghiêm

 Hòa thượng Hoa Nghiêm theo học thiền sư Thần Tú, người đời gọi Thần Tú là Bắc Tổ (vị tổ khai mở dòng Thiền phương Bắc). Hòa thượng thường ở chùa Thiên Cung tại Lạc Đô (kinh đô phía đông, tức Lạc Dương), có hơn ba trăm đệ tử. Mỗi ngày cả chùa cùng ăn ở nhà ăn chung. Hòa thượng rất nghiêm, bình bát (bình đựng nước và bát ăn cơm, đồ dùng riêng của mỗi nhà sư) của ai cũng phải mang đủ. Có một đệ tử có tuổi hạ (số năm tu hành tính từ khi thọ giới, đếm theo số mùa an cư mùa hè) cao, việc tu học vượt hẳn bạn đồng lứa, nhưng tính tình khá hẹp hòi, nóng nảy. Lúc ấy ông đang ốm nằm, không cùng mọi người đi dự bữa ăn (?).

 Có một chú sa di (người mới xuất gia, chưa thọ đủ giới) chưa có đủ bình bát, đến chỗ vị sư này cúi lạy, nói: "Con muốn lên nhà ăn mà không có bát, biết làm sao? Xin thầy tạm cho mượn, ngày mai con sẽ tự sắm." Vị sư không cho, nói: "Cái bát này ta đã giữ gìn mấy chục năm, cho ngươi mượn, ta e ngươi làm hỏng mất." Sa di khẩn khoản thưa: "Con lên nhà ăn một lát rồi về ngay, đâu đến nỗi làm hỏng." Năn nỉ đến hai ba lần, vị sư mới cho mượn, dặn: "Ta yêu cái bát như mạng sống, nếu nó có bề gì thì chẳng khác nào ngươi giết ta."

 Sa di nhận bát, nâng niu hết sức, run sợ giữ gìn. Ăn xong sắp về thì vị sư đã giục. Sa di cầm bát bước xuống khỏi nhà ăn, không ngờ một viên gạch vỡ, chú vấp ngã, bát rơi vỡ tan. Một lát sau vị sư lại giục. Sa di sợ hãi, đến chỗ vị sư lạy tạ, nhận lỗi, lạy đến cả trăm nghìn lạy. Vị sư kêu to: "Ngươi giết ta rồi!" Ông giận dữ chửi mắng thậm tệ, vì thế bệnh trở nặng, chỉ một đêm thì chết.

 Sau đó một thời gian, hòa thượng cùng hơn một trăm đệ tử ở chùa Nhạc trên núi Tung Sơn đang giảng kinh Hoa Nghiêm, chú sa di kia cũng có mặt nghe giảng. Bỗng nghe ngoài chùa, trong hang núi có tiếng như mưa gió ào ào. Hòa thượng liền gọi chú sa di ấy đến, bảo đứng sau lưng mình. Chốc lát thấy một con rắn lớn, dài tám chín trượng (mỗi trượng chừng ba mét), mình to bốn năm vòng ôm, tiến thẳng vào chùa, trợn mắt há miệng. Những người xung quanh đều muốn bỏ chạy, hòa thượng răn bảo, không cho ai động đậy. Con rắn từ từ đến giảng đường, bò lên bậc thềm, liếc ngang liếc dọc như đang tìm thứ gì. Hòa thượng dùng tích trượng (cây gậy của nhà sư, đầu có gắn vòng kim loại rung kêu leng keng) chặn lại, nói: "Dừng lại!" Con rắn sắp đến chỗ tòa ngồi thì cúi đầu nhắm mắt.

 Hòa thượng răn dạy nó, lấy tích trượng gõ lên đầu nó mà nói: "Ngươi đã rõ nghiệp (những việc mình đã làm và quả báo kéo theo) của mình rồi, nay nên quay về hướng Tam Bảo (ba ngôi quý của đạo Phật: Phật, giáo pháp của Phật, và tăng đoàn)." Rồi hòa thượng bảo các sư cùng đồng thanh niệm Phật cho nó, và truyền cho nó tam quy (ba điều quy y: nương về Phật, về giáo pháp, về tăng đoàn) cùng ngũ giới (năm giới: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu). Con rắn uốn mình bò ra.

 Lúc ấy trong số đệ tử của vị sư đã chết có người đang dự buổi giảng (?). Hòa thượng gọi đến bảo: "Con rắn này là thầy của ngươi. Ông ấy tu hành nhiều năm, lẽ ra đã chứng quả (đạt được quả vị giác ngộ trên đường tu). Chỉ vì lúc sắp chết tiếc một cái bát vỡ, giận chú sa di này, nên hóa thành một con mãng xà. Vừa rồi nó đến đây là muốn giết chú sa di; nếu lại giết người nữa thì sẽ phải đọa vào địa ngục lớn, không bao giờ có ngày ra. Nhờ ta ngăn lại, truyền giới cho nó, nay nó sắp bỏ thân này rồi. Ngươi đi tìm nó xem."

 Người đệ tử vâng lệnh đi ra. Con rắn bò qua chỗ nào thì cây cỏ rạp sang hai bên như một con đường xe đi. Đi được bốn mươi lăm dặm, đến giữa một hang sâu, thấy con rắn đã tự đập đầu vào đá mà chết. Người đệ tử về thưa lại. Hòa thượng nói (?): "Con rắn ấy nay đã đầu thai vào nhà quan lang trung (chức quan ở các bộ trong triều đình) họ Bùi làm con gái, cũng rất thông minh. Đến mười tám tuổi sẽ chết, rồi đầu thai lại làm con trai, sau đó xuất gia tu đạo. Bùi lang trung chính là học trò của ta. Ngươi hãy vào thành thăm hỏi ông ấy giúp ta. Đứa bé gái ấy nay sắp ra đời mà rất khó sinh, ngươi có thể cứu được."

 Bấy giờ Bùi Khoan đang làm lang trung bộ Binh (bộ coi việc quân sự), chính là học trò của hòa thượng. Người đệ tử vâng lệnh vào thành, từ xa đã chỉ được nhà họ Bùi. Gặp lúc Bùi Khoan xin nghỉ ở nhà, ông bèn cho người vào báo: "Hòa thượng Hoa Nghiêm có lời nhắn gửi lang trung." Bùi Khoan ra gặp, nét mặt rất lo âu. Nhà sư hỏi duyên cớ, ông nói: "Vợ tôi sắp sinh đã sáu bảy ngày, đèn nến thức trông suốt, nguy kịch lắm rồi." Nhà sư nói: "Tôi cứu được." Bèn bảo bày giường chiếu sạch sẽ ngoài cửa nhà chính. Nhà sư vào đốt hương, gõ khánh (nhạc cụ trong chùa bằng đá hoặc đồng, gõ lên kêu vang), gọi tên hòa thượng ba lần. Phu nhân liền sinh nở yên ổn, được một bé gái. Về sau quả nhiên cô gái mười tám tuổi thì mất. (Trích từ sách Nguyên Hóa Ký)

 Vị sư thường lui tới nhà Đường Hưu Cảnh

 Thời vua Trung Tông nhà Đường, ông Đường Hưu Cảnh làm tể tướng. Có một vị sư nói gì phần nhiều đều trúng, lại hay làm thuật yểm thắng (dùng bùa chú, phép thuật để trấn áp tà ma, giải trừ tai họa). Hưu Cảnh rất kính trọng ông. Một hôm vị sư đến, nói với Hưu Cảnh: "Tướng quốc (cách gọi tôn tể tướng) sắp gặp họa lớn, chẳng còn xa, chỉ trong vài tháng, nhưng có thể cúng giải trừ đi được." Hưu Cảnh sợ lắm, liền lạy ông. Vị sư nói: "Tôi chẳng có thuật gì khác, chỉ xin dâng một kế, mong ngài nghe theo." Hưu Cảnh nói: "May được thầy chỉ dạy cho."

 Vị sư hỏi: "Các quận thú (quan đứng đầu một quận) trong thiên hạ chẳng phải do tướng quốc bổ nhiệm sao?" Đáp: "Phải." Vị sư nói: "Tướng quốc nên tìm trong hàng quan nhỏ, chức thấp một người côi cút, nhà nghèo mà có tài cán, cho làm thứ sử (quan đứng đầu một châu) Tào Châu. Người ấy sẽ cảm ơn tướng quốc sâu sắc, có thể sai bảo được. Tìm được rồi xin báo cho tôi." Hưu Cảnh vừa mừng vừa tạ ơn, bèn tìm trong số người thân quen, có một ông họ Trương nhà rất nghèo, đang làm một chức quan nhỏ ở kinh đô. Ngay hôm ấy ông Trương được phong làm tán thiện đại phu (chức quan bên cạnh thái tử, lo việc khuyên răn, dạy bảo), hơn mười ngày sau lại được dùng làm thứ sử Tào Châu.

 Sau đó Hưu Cảnh mời vị sư đến bảo: "Tôi đã theo kế của thầy, tìm được ông họ Trương rồi, vậy thầy có thể chỉ dạy tiếp chăng?" Vị sư nói: "Lúc ông Trương lên đường về quận nhận chức, nên bảo ông ấy tìm cho hai con chó cao vài thước, thật oai phong tinh nhanh." Hưu Cảnh vâng dạ.

 Ông Trương đội ơn cất nhắc đặc biệt của Đường công, nhưng không hiểu ý ông ra sao. Đến lúc sắp lên đường về quận, ông đến từ biệt Hưu Cảnh, rồi tạ ơn rằng: "Tôi tên tuổi mờ nhạt, tài học nông cạn, vậy mà tướng quốc nhấc tôi lên từ chỗ chìm lấp, cho cai quản một quận lớn. Từ chỗ nhà chẳng có lấy một gánh lương, nay được hưởng bổng lộc hai nghìn thạch (mức lương của quan đứng đầu một quận); như con cá trong vũng nước vết bánh xe sắp cạn được thả ra biển Đông, như người từ đáy hang cùng được bước lên tận trời cao. Ơn đức thật là dày. Nhưng ngoài lòng biết ơn, tôi trộm lấy làm lo sợ, vì chưa biết ý tướng quốc thế nào?" Hưu Cảnh nói: "Ta chỉ dùng tài của ông thôi, chẳng có gì khác. Có điều ta thường nghe quận của ông có nhiều chó tốt, mong được hai con thật oai phong khác thường." Ông Trương nói: "Xin kính vâng lời dạy."

 Về đến quận được vài ngày, ông Trương gọi hết các viên lại trong quận đến, bảo rằng: "Ta chịu ơn sâu của thừa tướng Đường công, được vượt bậc cất nhắc mà cai quản quận lớn. Nay Đường công muốn tìm hai con chó tốt, các ngươi có thể kiếm được không?" Có một viên lại bước lên thưa: "Nhà tôi nuôi một con chó, hình dáng khác thường, xin dâng lên." Ông Trương mừng lắm, bảo đem dâng ngay. Chó đến nơi, cao mấy thước, béo khỏe, ngực rộng hơn một thước, oai phong khác thường mà lại rất thuần, dễ bảo. Ông Trương nói: "Tướng quốc cần những hai con, biết làm sao?" Viên lại thưa: "Trong quận chỉ có con này thôi, những con khác đều tầm thường. Nhưng ở làng nọ cách phía nam quận mười dặm, nhà một người dân cũng có một con. Người ấy quý nó lắm, nếu không phải chính quan lớn thân hành đến thì không lấy được." Ông Trương liền sai thắng xe, mang theo nhiều tiền đến thăm, quả nhiên mua được. Hình dạng con chó chẳng khác gì con viên lại đã dâng, mà vẻ oai phong còn hơn.

 Ông Trương rất mừng, liền sai viên lại thân tín mang hai con chó dâng Hưu Cảnh. Hưu Cảnh hết sức vui, lại lấy làm lạ vì hình dáng của chúng, cho là chưa từng thấy bao giờ, bèn mời vị sư đến xem. Vị sư nói: "Hãy nuôi chúng cho tử tế. Người giúp tướng công thoát họa chính là hai con chó này đấy."

 Hơn mười ngày sau, vị sư lại đến, nói với Hưu Cảnh: "Việc sẽ xảy ra đêm nay, mong tướng công đề phòng thật nghiêm." Hưu Cảnh liền giữ vị sư ở lại ngủ. Đêm ấy Hưu Cảnh ngồi ở hiên trước của nhà chính, sai hơn mười người hầu cầm cung tên đứng ở góc giường. Vị sư ngồi cùng giường với Hưu Cảnh. Đến nửa đêm, vị sư cười nói: "Tướng công đã thoát họa rồi, có thể đi ngủ được." Hưu Cảnh rất mừng, tạ ơn ông, rồi cho người hầu lui, cùng vị sư đi ngủ.

 Đến sáng, vị sư gọi Hưu Cảnh: "Dậy được rồi." Hưu Cảnh dậy ngay, nói với vị sư: "Tai họa quả đã qua, nhưng hai con chó thì dùng vào việc gì?" Vị sư nói: "Ta cùng đi xem." Rồi cùng Hưu Cảnh lần theo dấu vết đến vườn sau, thấy một người ngã sấp dưới đất, đã chết. Nhìn cổ người ấy có máu, có lẽ bị con vật gì cắn. Lại thấy hai con chó đứng dưới một cây lớn, ngửa đầu nhìn lên; trông lên thì thấy một người cởi trần đang nấp trên cây.

 Hưu Cảnh kinh hãi, gặng hỏi: "Ngươi là ai?" Người ấy khóc, chỉ vào người chết mà nói: "Tôi và hắn đều là thích khách. Đêm qua cùng đến đây, định hại tướng quốc. Không ngờ gặp hai con chó này vây quanh mà sủa, hắn bị cắn chết. Tôi sợ quá nên nấp ở đây, đợi chúng đi chỗ khác thì trốn. Nhưng đến sáng chúng vẫn không chịu đi. Nay tôi đành cam chịu chết ở đây thôi." Hưu Cảnh liền gọi người hầu đến trói hắn lại. Vị sư nói (?): "Tội này vốn đáng chết, nhưng không phải tự lòng hắn muốn, chẳng qua bị kẻ khác sai khiến thôi. Mong ngài tha cho." Hưu Cảnh sai cởi trói, tên thích khách lạy khóc rồi đi.

 Hưu Cảnh tạ ơn vị sư: "Nhờ có thầy, không thì tôi đã chết trong tay hai người ấy rồi." Vị sư nói: "Đó là phúc của tướng quốc, tôi nào làm được gì."

 Hưu Cảnh có người em họ bên ngoại tên là Lư Chẩn ở Kinh Môn. Có thầy thuật số bảo Chẩn: "Ông sắp gặp tai ương, nên tìm một người giỏi cúng giải trừ họa thì may ra mới qua được." Chẩn vốn biết vị sư kia, bèn gửi thư cho Hưu Cảnh nhờ cầu xin. Vị sư liền đưa một phong thư cho Hưu Cảnh, nói: "Mọi việc đều ở trong này." Đến khi thư tới Kinh Châu thì Chẩn đã chết. Người nhà mở thư ra xem, chỉ thấy một tờ giấy trắng, chẳng có chữ nào. Hưu Cảnh càng lấy làm lạ. Mấy năm sau, vị sư bỏ đi ẩn, rốt cuộc không ai biết ông đi đâu. (Trích từ sách Tuyên Thất Ký)

 Thiền sư Nghi Quang

 Thiền sư Nghi Quang ở chùa Thanh Long tại Trường An vốn là người trong hoàng tộc nhà Đường. Cha ông là Lang Gia vương, cùng Việt vương dấy binh đánh Thiên Hậu (tức Võ Tắc Thiên, hoàng hậu nắm quyền rồi tự xưng hoàng đế), không thành mà chết. Thiên Hậu giết sạch cả dòng họ, chỉ có thiền sư khi ấy còn đang ẵm ngửa, được vú nuôi bế chạy trốn. Mấy năm sau, Thiên Hậu nghe nói Lang Gia vương còn một đứa con sống sót trong dân gian, treo thưởng truy lùng càng gắt.

 Vú nuôi đưa thiền sư đến vùng Kỳ Châu, làm nghề kim chỉ để tự nuôi thân. Bấy giờ thiền sư đã tám tuổi, thông minh hơn người, dung mạo khác thường. Vú nuôi sợ vì dung mạo mà bị người ta nhận ra rồi hỏng việc, lo lắm. Bà bèn kiếm tiền may quần áo cho cậu, lại buộc hai trăm đồng tiền ở thắt lưng cậu, rồi dẫn ra giữa ruộng dâu, kể hết đầu đuôi cho cậu biết, vừa khóc vừa nói: "Ta nuôi con đã tám năm, trốn tránh khắp nơi, chẳng nơi nào không đến. Nay con đã lớn, lệnh truy tìm của Thiên Hậu vẫn chưa thôi. Ta sợ việc bại lộ thì con và ta đều chết cả. Nay con thông minh hơn người, có thể tự lập được rồi, ta cũng từ đây đi đây." Vú nuôi khóc lóc từ biệt, thiền sư cũng gào khóc thảm thiết không dằn được, lúc ấy mới biết gốc gác của mình.

 Vú nuôi đi rồi, cậu không biết đi đâu, bèn đến một quán trọ, chơi đùa với bọn trẻ. Có bà vợ của một vị quận thú đang đi đến nơi chồng nhậm chức (?), đang nghỉ ở quán trọ, thấy cậu chơi với bọn trẻ mà dung mạo khác hẳn người thường, nên thương, gọi đến hỏi: "Nhà cậu ở đâu mà đi một mình ở đây?" Cậu nói dối: "Trang trại nhà con ở gần đây, thỉnh thoảng con ra chơi." Bà cho cậu ăn, lại cho năm trăm đồng tiền. Cậu tuy nhỏ mà hiểu biết, sợ người ta lấy mất tiền, bèn cởi áo ra buộc hết tiền vào thắt lưng.

 Bấy giờ trời đã tối, cậu tìm theo đường nhỏ định về một xóm quê. Gặp một vị sư già đi một mình, gọi cậu: "Này cậu bé, nay con chỉ còn một thân, nhà cửa đã tan nát, định đi đâu?" Cậu kinh ngạc đứng lặng. Vị sư già lại nói: "Xuất gia thì thong thả rộng rãi, lại chẳng phải lo sợ gì. Cậu bé, con có muốn không?" Cậu đáp: "Đó chính là điều con mong."

 Vị sư già bèn nắm tay cậu dẫn đến dưới bóng cây dâu, bảo lạy chư Phật mười phương (các vị Phật ở khắp mọi phương hướng). Lạy xong, ông cạo tóc cho cậu, lại mở hành lý lấy ra một chiếc cà sa (áo của nhà sư) bảo cậu mặc vào, to nhỏ vừa khít người, rồi dạy cậu cách khoác mặc. Cậu khoác pháp phục (y phục nhà sư) vào, cầm nắm, thu gọn vạt áo y như một nhà sư lâu năm. Vị sư già mừng nói: "Đó là tập tính (thói quen đã thành nếp từ những kiếp trước) khiến được như vậy." Lúc sắp đi, vị sư chỉ về hướng đông bắc mà nói: "Cách đây mấy dặm có một ngôi chùa. Con đến đó, ra mắt vị trụ trì, nói rằng ta sai con đến làm đệ tử của ông ấy." Nói xong, vị sư già đã biến mất, cậu mới biết đó là bậc thánh hiện hình.

 Cậu làm theo lời, đến chùa. Vị trụ trì kinh ngạc về chuyện ấy, bèn giữ cậu ở lại. Gần mười năm, thiền sư đã thông suốt kinh luật (kinh điển và giới luật nhà Phật), định tâm trong thiền tịch (trạng thái thiền định lặng yên). Gặp lúc nhà Đường trung hưng (khôi phục lại cơ nghiệp), tìm con cháu Lang Gia vương, thiền sư mới kể với các sư trong chùa, các sư hết sức kinh ngạc.

 Thiền sư bèn ra đi, đến gặp Lý sứ quân (cách gọi tôn quan thứ sử) ở Kỳ Châu, vốn là chú ruột của ông. Lý sứ quân gặp cháu, vừa thương vừa mừng, giữ ông ở lại nhà, định dâng sớ tâu lên, thiền sư cố xin đừng. Sứ quân có cô con gái bằng tuổi thiền sư, thấy thiền sư thì đem lòng yêu, muốn bày tỏ tình ý, thiền sư không chịu.

 Hơn một tháng sau, gặp lúc phu nhân của sứ quân đi vắng, cô gái mặc áo đẹp, dẫn nhiều người hầu đến ép thiền sư. Thiền sư một mực cự tuyệt đủ cách, nhất quyết không chịu. Thiền sư bèn nói dối: "Thân tôi không sạch, để tôi tắm gội rồi xin vâng lệnh." Cô gái nhận lời, mới sai đem nước tắm đến. Thiền sư đợi cô gái ra ngoài liền cài chặt cửa. Cô gái quay lại đẩy cửa, không vào được, nhìn qua cửa sổ thì thấy thiền sư đang cầm con dao cạo tóc, ngoảnh lại nói: "Vì có cái gốc này nên mới bị dục vọng bức bách. Nay cắt bỏ đi rồi, còn bức bách gì nữa?" Cô gái sợ, can ngăn mà không được. Thiền sư bèn cắt đứt dương vật vứt xuống đất, rồi cũng ngất lịm. Cửa đã cài, không mở được, cô gái hoảng hốt không biết làm sao.

 Chốc lát phu nhân của quan về đến, cô gái kể lại sự tình. Sứ quân sai phá cửa, thiền sư đã tỉnh lại. Ông cho mời thầy thuốc giỏi đến, đốt lửa cho nền đất nóng đỏ, rồi tưới giấm lên, đặt thiền sư ngồi trên nền đất nóng, đắp thuốc cao cho. Mấy tháng sau vết thương lành.

 Sứ quân tâu lên rằng thiền sư là con của Lang Gia vương. Có chiếu chỉ sai dùng xe trạm đưa về kinh, vua cho vào gặp, an ủi thăm hỏi, ban thưởng hậu hĩnh, lại muốn phong làm vương. Thiền sư nói: "Cha mẹ tôi chết oan, thân hèn này lại đã tàn tật, nay hoàn tục làm vương, tôi không muốn." Vua Trung Tông xuống chiếu cho thiền sư được rộng nhận đồ chúng, tùy ý tìm núi dựng lan nhã (am chùa nhỏ ở nơi vắng vẻ để tu hành). Thiền sư vốn thích núi Chung Nam, bèn ở chùa Hưng Pháp, lại dựng mấy am thiền, lan nhã ở các cửa hang, có nơi vào sâu trong núi mấy chục dặm. Người theo ông, cả tăng lẫn tục, thường đến mấy nghìn, đón rước hầu hạ còn hơn đối với các bậc công khanh, tể tướng.

 Thiền sư đã đạt đạo quả (kết quả tu hành, tức sự chứng ngộ), thường nói trước những việc sẽ xảy ra, vì vậy người ta càng theo về đông. Ngày hai mươi ba tháng sáu năm Khai Nguyên thứ hai mươi ba, ông không bệnh mà mất. Trước đó ông dặn dò đệ tử về việc tu thân giữ giới (?), lời lẽ rất tha thiết. Rồi ông nằm xuống, đầu quay về hướng bắc, chân quay về hướng nam, tay đỡ đầu, nằm nghiêng sườn phải, rồi mất. Ông để lại lời dặn chôn ở mặt nam đồi Thiếu Lăng, đục vào sườn đồi làm huyệt rồi lấp kín. Khi quan tài sắp đưa đi, có mùi hương lạ thơm ngát, dung mạo ông vẫn y như lúc sống. Xe tang ra khỏi cổng thành, bỗng có mấy trăm con [hạc] trắng (?) kêu múa trên không, mây năm sắc lượn quanh che trên xe suốt mấy chục dặm. Ở nơi chôn cất, người ta dựng chùa Thiên Bảo, các đệ tử ở lại trông giữ. (Trích từ sách Kỷ Văn)

 Lãm

 Cuối niên hiệu Đại Lịch đời Đường, thiền sư Lãm ở chùa Trắc Khởi tại Kinh Châu, đạo hạnh cao, phong thái thanh tao, người ta khó mà gần gũi được. Trương Tảo từng vẽ cây thông cổ trên vách phòng, Phù Tái viết bài tán (bài văn ngắn ca ngợi), Vệ (?) làm thơ đề vào, người đương thời gọi là "ba cái tuyệt", vậy mà ông cho quét vôi trắng phủ hết. Người ta hỏi vì sao, ông nói: "Đừng vô cớ làm ghẻ lở bức vách của ta." Nhà sư tên Na là cháu gọi ông bằng cậu, là mối hại của cả chùa: dỡ ngói bắt chim non, phá tường hun chuột (?), vậy mà Lãm chưa từng trách. Có đệ tử Nghĩa Thuyên mặc áo vải thô, ngày ăn một bữa, Lãm cũng chẳng khen. Có người lấy làm lạ, ông bèn đề thơ lên cây trúc rằng: "Muốn biết đạo ta rộng, chẳng trái với lòng vật; biển lớn mặc cá nhảy, trời cao để chim bay."

 Bỗng một đêm, có một vị sư người Ấn Độ đẩy cửa bước vào, nói: "Hòa thượng mau lập đạo tràng (buổi lễ, nơi tụ họp để làm lễ và tu tập của nhà Phật) đi." Lãm nói: "Việc hữu vi (việc có tạo tác, có hình thức, còn dính mắc vào sự vật) thì ta chưa từng làm." Vị sư nhìn kỹ ông rồi đi ra, đưa tay ra sau khép cửa lại, then cửa vẫn cài như cũ. Lãm cười nói với người xung quanh: "Ta sắp về rồi." Bèn vội tắm gội, xong thì tựa ghế mà viên tịch (nhà sư qua đời). (Trích từ sách Dậu Dương Tạp Trở)

 Pháp Tướng

 Ở Trường An có một nhà sư giảng kinh Niết Bàn (bộ kinh nói về Niết bàn, cảnh giới giải thoát hoàn toàn khỏi vòng sinh tử), tên là Pháp Tướng, thông minh, hiểu biết rộng, tiếng tăm rất lớn. Đến đâu ông cũng giảng hằng ngày, tăng chúng kéo đến đông như họp chợ.

 Pháp Tướng đến Tương Dương. Ở Tương Dương có một nhà sư nơi khác đến, không giữ phép tắc nhà sư, uống rượu ăn thịt, thân hình béo núc, giao du chẳng chọn người, tăng chúng đều khinh. Thấy Pháp Tướng đến, các sư đón tiếp trọng hậu, sắp chỗ ở sạch đẹp, hết lòng tiếp đãi. Nhà sư khách kia bỗng mang một đấu rượu và một con heo hấp (?) đến thăm Pháp Tướng. Pháp Tướng đang cùng tăng tục giảng giải nghĩa lý, mọi người đều chăm chú lắng nghe. Nhà sư khách cứ thế mang rượu thịt đến, nói với Pháp Tướng: "Giảng nói vất vả, hãy thôi giảng kinh đi, cùng tôi chung chỗ rượu thịt này." Pháp Tướng kinh sợ, chỉ một mực từ chối. Nhà sư khách bèn ngồi ở dưới cửa, lấy tay xé thịt cuốn lại mà ăn, rót rượu đầy chén mà uống, chốc lát rượu thịt đều hết sạch, rồi leo lên giường của Pháp Tướng nằm ngủ.

 Đến tối, vị sư giảng kinh đang tụng kinh Niết Bàn, nhà sư say thức dậy nói: "Hay thay, tụng thật tuyệt! Nhưng tôi cũng từng tụng kinh này." Bèn lấy ít cỏ trải dưới chân tường phía tây, ngồi giữa trời trên đám cỏ, rồi giảng kinh Niết Bàn, lời lẽ rõ ràng, khoáng đạt, nghe rất lọt tai. Vị sư giảng kinh bèn thôi tụng mà lắng nghe. Mỗi khi đến chỗ nghĩa lý sâu kín mà mình thường không hiểu, nghe nhà sư say tụng qua thì lòng tự nhiên sáng tỏ. Đến khi trời vừa rạng sáng thì giảng xong cả bốn mươi quyển kinh Niết Bàn. Những chỗ ngờ vực cả đời của Pháp Tướng, trong một sớm tan biến hết.

 Pháp Tướng đang mừng vì gặp được điều hiếm có, trải tọa cụ ra lạy, đến lúc ngẩng đầu lên thì nhà sư say đã biến mất. Tìm khắp nơi cũng không biết ông đi đâu. (Trích từ sách Kỷ Văn)

 Thái Bình Quảng Ký, quyển chín mươi tư

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn, gom đủ bốn loại sách: kinh, sử, tử, tập)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video