Thái Bình quảng ký, quyển 96
Những nhà sư kỳ lạ, phần 10
Đại sư Tăng Già; Nhà sư điên ở chùa Hồi Hướng; Lãn Tàn
Vi Cao; Thích Đạo Khâm; Tân Thất sư
Nhà sư ở Gia Châu; Kim Cương Tiên; Hòa thượng Thi Cưu; Đại sư Tăng Già
Đại sư Tăng Già là người Tây Vực (vùng các nước ở phía tây Trung Hoa, nay thuộc Trung Á), họ ở đời là Hà. Đầu niên hiệu Long Sóc đời Đường (khoảng năm 661), ngài sang du hành đất phương bắc, ghi tên vào sổ tăng của chùa Long Hưng ở Sở Châu. Sau đó ngài đến phường Tín Nghĩa, huyện Lâm Hoài, châu Tứ, xin đất, cắm mốc định dựng già lam (chùa chiền, nơi tăng chúng ở và tu tập). Đào dưới chỗ cắm mốc, ngài được tấm bia ghi chép của chùa Hương Tích xưa cùng một pho tượng vàng, trên tượng có chữ "Phổ Chiếu Vương Phật". Ngài liền dựng chùa ở đó.
Năm Cảnh Long thứ hai đời Đường (năm 708), vua Trung Tông sai sứ đón ngài vào nội đạo tràng (nơi tụng kinh, làm lễ Phật đặt ngay trong hoàng cung), tôn làm quốc sư (danh hiệu vua phong cho nhà sư đức cao, coi như bậc thầy của cả nước). Chẳng bao lâu ngài ra ở chùa Tiến Phúc. Ngài thường ở một mình một phòng. Trên đỉnh đầu ngài có một cái lỗ, lúc nào cũng lấy bông nhét lại. Ban đêm ngài rút bông ra, hương thơm từ lỗ trên đỉnh đầu bay ra, khói thơm đầy phòng, ngào ngạt khác thường. Đến sáng, hương lại bay ngược vào lỗ trên đỉnh đầu, ngài lại lấy bông nhét lại. Ngài thường rửa chân, người ta lấy nước ấy uống thì những bệnh lâu năm khó chữa đều khỏi.
Một hôm, vua Trung Tông ở nội điện nói với ngài: "Vùng kinh đô đã mấy tháng không mưa, mong thầy mở lòng từ bi gỡ nỗi lo gấp rút cho trẫm." Ngài bèn lấy nước trong bình rảy ra, chốc lát mây đen nổi lên ùn ùn, mưa lành đổ xuống như trút. Vua Trung Tông cả mừng, xuống chiếu ban tấm biển tên cho ngôi chùa ngài dựng, lấy tên là chùa Lâm Hoài. Ngài xin lấy chữ "Phổ Chiếu Vương" làm tên, vì muốn theo chữ trên pho tượng vàng. Vua Trung Tông vì chữ "Chiếu" là chữ kiêng húy của Thiên Hậu (tức Võ Tắc Thiên, tên bà là Chiếu; người đời phải kiêng không được dùng), nên đổi thành chùa Phổ Quang Vương, rồi tự tay viết tấm biển ban cho.
Đến ngày mồng hai tháng ba năm Cảnh Long thứ tư (năm 710), ngài ngồi ngay ngắn mà mất tại chùa Tiến Phúc ở Trường An. Vua Trung Tông liền sai dựng tháp ở chùa Tiến Phúc, phủ sơn lên thân ngài để thờ cúng. Chẳng bao lâu, gió lớn bỗng nổi lên, mùi hôi thối bao trùm khắp Trường An. Vua Trung Tông hỏi: "Đây là điềm gì?" Cận thần tâu: "Duyên giáo hóa (mối duyên được định sẵn để dạy dỗ, cứu độ chúng sinh ở một nơi) của đại sư Tăng Già là ở Lâm Hoài, e rằng ngài muốn về chốn ấy nên mới hiện ra điều lạ này." Vua Trung Tông im lặng, trong lòng ưng thuận, mùi hôi lập tức hết, trong khoảnh khắc hương thơm lạ ngào ngạt nồng nàn. Ngay tháng năm năm ấy, người ta đưa ngài về Lâm Hoài, dựng tháp thờ cúng, tức là ngọn tháp ngày nay.
Về sau vua Trung Tông hỏi sư Vạn Hồi: "Đại sư Tăng Già là người thế nào?" Sư Vạn Hồi đáp: "Ngài là hóa thân (thân do Phật hay Bồ Tát biến hiện ra ở cõi đời để cứu độ chúng sinh) của Bồ Tát Quán Âm (vị Bồ Tát nghe tiếng kêu khổ của chúng sinh mà đến cứu giúp). Như phẩm Phổ Môn trong kinh Pháp Hoa có nói: 'Ai đáng dùng thân tỳ-kheo (nhà sư nam đã thọ đủ giới), tỳ-kheo-ni (nhà sư nữ đã thọ đủ giới)… mà được độ (được cứu ra khỏi khổ, đưa đến giải thoát), thì Bồ Tát liền hiện ra thân ấy mà thuyết pháp (giảng giải giáo lý nhà Phật) cho họ.' Chính là trường hợp này đây." Trước đó, khi đại sư mới đến Trường An, sư Vạn Hồi đến lạy chào rất cung kính. Đại sư vỗ đầu Vạn Hồi mà nói: "Thằng bé này, sao ở lại lâu thế? Đi được rồi đấy." Đến khi đại sư viên tịch (nhà sư qua đời), chưa được mấy tháng thì sư Vạn Hồi cũng mất. Những chuyện đại sư hiện phép giáo hóa trong đời rất nhiều, đều chép đủ trong truyện riêng của ngài; ở đây chỉ tạm ghi lại đầu đuôi mà thôi. (Trích từ truyện riêng và sách Kỷ văn lục)
Nhà sư điên ở chùa Hồi Hướng
Cuối niên hiệu Khai Nguyên, vua Đường (tức Đường Huyền Tông) (?) nằm mộng thấy có người bảo đem năm trăm chiếc khăn tay và năm trăm chiếc cà sa (áo khoác của nhà sư) đến chùa Hồi Hướng bố thí (đem của cải cho đi để làm phúc). Tỉnh dậy, vua hỏi những người hầu cận, ai cũng nói không có chùa ấy. Vua bèn sai chiêu mộ những tăng đồ có đạo hạnh cao, bảo họ đi tìm. Có một nhà sư điên vốn không ở cố định nơi nào, cũng chẳng ai biết từ đâu đến, tự ra ứng mộ nói: "Tôi biết chùa Hồi Hướng ở đâu." Hỏi ông cần những gì (?), ông đáp: "Chỉ cần mang theo những vật ấy và một cân hương quý là đi được." Người ta liền giao cho ông.
Nhà sư đi thẳng vào núi Chung Nam, đi hai ngày đến chỗ cực kỳ sâu hiểm, chẳng thấy gì cả. Bỗng gặp một cái cối đá xay, ông kinh ngạc nói: "Đất này dấu chân người không tới, sao lại có vật này?" Ông bèn đốt hương mang theo lên trên cối, lạy khấn khẩn cầu. Từ trưa đến tối, đã lâu lắm, trong hang núi sương mù nổi lên, gang tấc không nhìn thấy gì. Rồi sương tan dần, giữa lưng vách núi hiện ra cột son, tường trắng, đẹp đẽ lung linh như tranh vẽ. Một lúc sau càng thấy rõ, là một ngôi chùa như ở giữa mây, trên cổng tam quan có tấm biển lớn, nhìn kỹ thì chính là chùa Hồi Hướng. Nhà sư mừng lắm, leo trèo mà tới nơi, lúc ấy trời đã chạng vạng, nghe tiếng chuông, tiếng khánh và tiếng lễ Phật. Người giữ cửa gặng hỏi ông từ đâu đến, rồi dẫn vào gặp một vị sư già.
Vị sư già hỏi: "Hoàng đế nhà Đường vẫn được muôn phúc chứ?" Rồi sai người đi theo ông qua từng phòng phát khăn tay và các thứ. Chỉ còn thừa một phần: có một phòng chỉ có chiếc giường trống, không có người. Ông lại kể rõ với vị sư già. Vị sư già cười, bảo ông ngồi, rồi quay sang người hầu nói: "Sang phòng kia lấy cây xích bát (một loại ống tiêu thổi dọc, dài một thước tám tấc) lại đây." Đó là một cây xích bát bằng ngọc. Vị sư già hỏi: "Ngươi có thấy nhà sư người Hồ (người các dân tộc phương bắc và phương tây) kia không?" Ông đáp: "Có thấy." Vị sư già nói: "Đó là kẻ tạm thay chủ ngươi. Trong nước sắp loạn, người chết vô số, kẻ ấy tên là Ma Diệt Vương (vua hủy diệt). Còn căn phòng trống kia là phòng của chủ ngươi. Chủ ngươi khi ở chùa vì mê thổi xích bát nên bị đày xuống cõi người; đây là cây sáo người ấy vẫn thường thổi. Nay hạn đã mãn, sắp trở về rồi."
Hôm sau, vị sư già cho ông ngồi dự bữa trai (bữa cơm chay của nhà chùa). Ăn xong, sư bảo: "Ngươi nên về đi, hãy đem cây xích bát ngọc này trao cho chủ ngươi, khăn tay và cà sa cũng đưa để người ấy tự giữ lấy." Nhà sư điên quỳ lạy rồi trở về. Chú tiểu tiễn ra, mới được mấy bước thì mây mù lại bủa kín bốn phía, đến khi tan đi thì không còn thấy chỗ chùa đâu nữa. Ông bèn mang khăn tay và cây xích bát dâng lên vua. Khi được triệu vào, ông kể lại đầu đuôi. Vua vô cùng cảm động vui mừng, cầm cây xích bát lên thổi, thấy y như cây mình từng dùng thuở trước. Hơn hai mươi năm sau thì xảy ra loạn An Lộc Sơn; nhà sư người Hồ mà nhà sư điên trông thấy chính là An Lộc Sơn. (Trích từ sách Dật sử)
Lãn Tàn
Lãn Tàn là nhà sư làm việc vặt ở chùa Hành Nhạc (chùa trên núi Hành Sơn) vào đầu niên hiệu Thiên Bảo đời Đường. Chúng tăng ăn xong lui ra thì ông nhặt đồ thừa lại mà ăn. Tính ông lười mà lại ăn đồ thừa, nên gọi là Lãn Tàn (nghĩa là "lười, ăn đồ thừa"). Ban ngày ông làm hết mọi việc của cả chùa, ban đêm ngủ dưới chân đàn trâu, chưa từng có vẻ mệt mỏi, như thế đã hai mươi năm.
Lúc ấy Nghiệp hầu Lý Bí (Lý Bí, người được phong tước hầu ở đất Nghiệp) đang đọc sách trong chùa, quan sát việc làm của Lãn Tàn, nói: "Đây không phải người tầm thường." Ông nghe tiếng Lãn Tàn tụng kinh lúc nửa đêm vang khắp núi rừng. Lý công vốn rất am hiểu âm thanh, phân biệt được buồn vui trong tiếng, cho rằng tiếng tụng kinh của Lãn Tàn lúc đầu thê lương rồi sau lại vui vẻ, ắt là người trên trời bị đày xuống, sắp đến lúc ra đi.
Đợi đến nửa đêm, Lý công lén đến bái kiến, đứng trước cánh cửa che bằng chiếc chiếu, xưng tên rồi lạy. Lãn Tàn chửi ầm lên, ngửa mặt lên trời mà nhổ, nói: "Thằng này định hại ta đây." Lý công càng thêm cung kính, chỉ một mực lạy. Lãn Tàn đang bới đống lửa phân trâu lấy khoai môn ra ăn, hồi lâu mới nói: "Ngồi xuống đất đi." Rồi lấy nửa củ khoai đang ăn đưa cho ông. Lý công đưa hai tay đón lấy, ăn hết rồi cảm tạ. Lãn Tàn nói với Lý công: "Cẩn thận chớ nói nhiều, sẽ được làm tể tướng (vị quan đứng đầu triều đình, giúp vua điều hành việc nước) mười năm." Lý công lại lạy rồi lui ra.
Được một tháng, quan thứ sử (quan đứng đầu một châu) sắp tế núi, cho sửa sang đường sá rất cẩn thận. Bỗng nửa đêm gió sấm nổi lên, một ngọn núi sạt lở, con đường bậc đá men theo núi bị một tảng đá lớn chắn ngang. Người ta bèn dùng mười con trâu buộc dây để kéo, lại dùng mấy trăm người hò reo để đẩy, sức đã kiệt mà tảng đá càng thêm vững, lại không có đường nào khác để làm lễ. Lãn Tàn nói: "Không cần sức người, để tôi thử dời nó đi." Mọi người đều cười ồ, cho là kẻ điên. Lãn Tàn nói: "Sao lại chê cười? Cứ thử, được thì thôi." Các sư trong chùa cười mà bằng lòng. Ông bèn giẫm lên tảng đá, đá liền chuyển động, bỗng lăn tròn xuống dưới, tiếng như sấm dậy. Đường núi đã thông, các sư đều xúm quanh lạy ông, cả quận đều gọi ông là bậc chí thánh, quan thứ sử thờ ông như thần.
Lãn Tàn lặng lẽ nảy ý muốn bỏ đi. Ngoài chùa bỗng có hổ báo kéo thành bầy, ngày nào cũng có người bị giết, bị thương, không cách gì ngăn được. Lãn Tàn nói: "Đưa ta cây roi, ta sẽ đuổi sạch chúng cho các người." Mọi người đều nói: "Tảng đá lớn còn đẩy được, thì hổ báo hẳn dễ trị thôi." Họ đưa cho ông một cây gậy gai, rồi đều rón rén theo sau xem. Ông vừa ra khỏi cổng thì thấy một con hổ ngoạm ông mang đi. Sau khi Lãn Tàn đi rồi, hổ báo cũng biệt tăm. Về sau Lý công quả nhiên làm tể tướng mười năm. (Trích từ sách Cam trạch dao)
Vi Cao
Vi Cao, cố tiết độ sứ (chức quan nắm cả quân sự lẫn hành chính một vùng rộng lớn gồm nhiều châu) Kiếm Nam (vùng đất Thục, nay là Tứ Xuyên), hàm thái úy (một trong ba chức quan cao nhất triều đình), kiêm trung thư lệnh (người đứng đầu sảnh Trung Thư, ngang hàng tể tướng) đời Đường. Khi ông mới sinh được một tháng, nhà ông mời các sư đến dự cỗ chay. Có một nhà sư người Hồ dung mạo rất xấu, không được mời mà tự đến. Gia nhân nhà họ Vi đều giận, trải chiếu cho ông ngồi ngoài sân. Ăn xong, chủ nhà sai vú nuôi bế đứa bé ra, nhờ các sư chúc thọ cho nó. Nhà sư người Hồ bỗng tự bước lên thềm, nói với đứa bé: "Xa nhau lâu rồi, vẫn mạnh khỏe chứ?" Đứa bé như có vẻ vui mừng. Mọi người đều lấy làm lạ.
Cha của Vi Cao nói: "Đứa bé này mới sinh được một tháng, sao thầy lại bảo là xa nhau lâu?" Nhà sư người Hồ đáp: "Việc này thí chủ (người cúng dường nhà chùa; lời nhà sư gọi người thế tục) không biết được đâu." Ông cố gặng hỏi, nhà sư người Hồ nói: "Đứa bé này là kiếp sau của Gia Cát Vũ Hầu (tức Gia Cát Lượng, thừa tướng nước Thục thời Tam Quốc, được phong tước Vũ hương hầu). Vũ Hầu vào cuối đời Đông Hán làm thừa tướng nước Thục, người Thục chịu ơn ông đã lâu. Nay ông giáng sinh xuống đời, sẽ làm chủ soái đất Thục, và hưởng phúc của người Thục. Năm xưa tôi ở Kiếm Môn, chơi thân với người này; nay nghe tin ông giáng sinh vào nhà họ Vi, nên tôi chẳng ngại xa xôi mà đến."
Nhà họ Vi thấy lời ấy lạ, bèn đặt tên chữ cho con là Vũ Hầu. Về sau Vi Cao từ chức Kim Ngô (?) (chức tướng coi quân cấm vệ tuần phòng kinh thành) được cử cai quản quân Kiếm Nam, nhiều lần thăng lên đến thái úy kiêm trung thư lệnh, ở đất Thục mười tám năm, quả đúng như lời nhà sư người Hồ. (Trích từ sách Tuyên thất chí)
Thích Đạo Khâm
Thích Đạo Khâm ở núi Hình (?). Có người hỏi đạo, ông đáp ngay chẳng cần nghĩ ngợi mà câu nào cũng chạm đến chỗ cốt lõi tột cùng của đạo. Lưu Yến (từng làm quan ở Trung Châu nên gọi là Lưu Trung Châu) có lần xin một bài kệ (bài thơ ngắn nói về đạo lý nhà Phật) về tâm. Đạo Khâm bảo ông cầm lư hương mà nghe, rồi nhắc đi nhắc lại: "Mọi điều ác chớ làm, mọi điều lành hãy làm." Lưu Yến nói: "Câu này trẻ con ba thước cũng biết." Đạo Khâm đáp: "Trẻ con ba thước đều biết, nhưng ông già trăm tuổi cũng làm không được." Đến nay người ta vẫn coi đó là lời chí lý nổi tiếng.
Lại nữa, sách Tạp truyện của Lương Nguyên Đế chép: Cuối đời Tấn Huệ Đế, ở Lạc Dương có sa môn (người xuất gia tu hành theo đạo Phật) tên Kỳ Vực, là người đã đắc đạo. Người Trường An cùng Kỳ Vực ăn cơm ở chùa Trường An, người vùng Lưu Sa (vùng sa mạc ở phía tây) cùng Kỳ Vực ăn cơm trước tượng người đá; hai nơi cách nhau mấy vạn dặm mà cùng một ngày đều gặp ông. Sa môn Trúc Pháp Hành từng cúi đầu sát đất xin ông dạy một lời. Kỳ Vực lên tòa cao nói: "Giữ miệng, thu nhiếp ý, lòng chớ phạm giới." Trúc Pháp Hành nói: "Người đắc đạo nên dạy điều người ta chưa từng nghe; câu này đến chú sa di (chú tiểu mới xuất gia, chưa thọ đủ giới) tám tuổi cũng đọc được." Kỳ Vực cười nói: "Từ tám tuổi đến trăm tuổi, đọc được mà không làm được. Than ôi! Người ta ai cũng kính người đắc đạo, mà không biết rằng làm được thì tự mình đắc đạo." (Trích từ sách Dậu Dương tạp trở)
Tân Thất sư
Tân Thất sư là người đất Thiểm (Thiểm Châu), họ Tân. Từ khi còn bé đã rất nghiêm trang cẩn trọng, chưa từng đùa nghịch. Cha mẹ lấy làm lạ mà thương yêu. Mười tuổi, cậu thích đạo Phật, ngày nào cũng đọc kinh Phật, tự mình đọc được tiếng Phạn (ngôn ngữ cổ của Ấn Độ, dùng trong kinh Phật) mà không cần thầy dạy. Về sau cha cậu làm quận thủ (quan đứng đầu một quận) quận Thiểm. Trước đó, phía nam quận có bảy lò nung ngói. Khi cha mất, Tân Thất thương xót đến tiều tụy, một hôm phát điên bỏ trốn đi. Người hầu trong nhà lần theo dấu đến phía nam quận, thấy Tân Thất ngồi ngay ngắn trong một lò ngói, thân phát ra ánh sáng lạ, rực rỡ như màu vàng luyện. Người hầu kinh ngạc, đến lò kế bên lại thấy một Tân Thất ở đó; đi qua cả bảy lò, lò nào cũng có một Tân Thất ở trong. Từ đó người ta gọi là Tân Thất sư. (Trích từ sách Tuyên thất chí)
Nhà sư ở Gia Châu
Thiền viện Quảng Phúc ở Lợi Châu do cựu tướng soái Trương Xử Chiêu lập nên, rồi mời trưởng lão Linh Quý trông coi để chúng tăng được yên ổn, đã được mấy năm. Linh Quý thích nung luyện thuốc. Bỗng một hôm ông lấy nước tiểu của các sư, dùng vạc lớn luyện thành chất kết tinh trắng như sương, mùi hôi thối tràn khắp đường sá. Trong nhà tăng có một nhà sư vốn từ Gia Châu đến, có vẻ không bằng lòng, cứ tặc lưỡi chê. Linh Quý biết vậy, bèn nhờ ông đi thu mua gạo ăn cho chúng tăng, mong ông ít ở trong viện.
Chưa đầy một tuần trăng, nhà sư ấy đem hết sổ sách, tiền của đến phương trượng (phòng ở của vị sư trụ trì) nộp lại, nói rằng có chút việc phải tạm đi nơi gần, rồi xin từ biệt. Đêm ấy, ông ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt chéo lên hai đùi, tư thế ngồi thiền) ở chỗ của mình trong nhà tăng mà lặng lẽ qua đời. Các sư đều lấy làm lạ vì ông không bệnh tật gì, bèn báo làm nghi lễ như thường lệ. Trong nhà tăng có sư viên tịch thì theo lệ chẻ năm mươi bó củi, mời hết chúng tăng, mỗi người cầm một thanh, đưa ra ngoài đồng, chất thành giàn, đốt xong thì về viện họp mọi người, đem hết áo bát (áo cà sa và bát ăn, tức đồ dùng của nhà sư) của người mất chia cho mọi người dùng; đó là lệ thường, gọi là "sư ngồi mà mất".
Trên giàn củi, vị duy na (chức sư lo điều hành công việc và xướng lễ trong chùa) niệm mười lần danh hiệu Phật xong, sắp châm lửa, thì nhà sư ấy bỗng giật mình ngồi dậy, nói với duy na: "Có hai quan tiền mua gạo để chỗ người hành giả (người tu hành làm việc vặt trong chùa, chưa cạo tóc) coi việc." Rồi chắp tay nói với chúng tăng: "Đến đi là lẽ thường, cảm tạ các vị từ xa đến tiễn." Ông nhắm mắt, thu tay, ngồi ngay ngắn bất động; lửa bén từ sườn bên phải, liền hóa thành tro. Mọi người đều kinh hãi. Do đó mới biết chân tính tròn sáng (bản tính chân thật, trọn vẹn sáng suốt vốn có của con người theo nhà Phật) dù chết cũng không mất; người được tự tại với lửa (?), muốn đến thì đến, muốn đi thì đi, quả thật là có. (Trích từ sách Dã nhân nhàn thoại)
Kim Cương Tiên
Trong niên hiệu Khai Thành đời Đường, có nhà sư tên Kim Cương Tiên, người Tây Vực, ở chùa Hiệp Sơn tại Thanh Viễn. Ông đọc được tiếng Phạn, uốn lưỡi lắc tích trượng (cây gậy của nhà sư, đầu có vòng kim loại kêu leng keng) mà đọc chú vào vật gì thì vật ấy đều ứng nghiệm. Ông giỏi bắt giữ ma quỷ, trói buộc giao long (loài rồng sống dưới nước), lắc tích trượng một tiếng thì gọi sấm đến ngay.
Bấy giờ ở chùa Hiệp Sơn có người tên Lý Phác cầm rìu đốn cây lớn, khoét làm thuyền. Bỗng ông lên núi, thấy trên một tảng đá lớn có cái hang, trông thấy một con nhện lớn, chân dài hơn một thước. Có bốn con rắn ngậm cỏ lấp kín hang rồi bỏ đi. Chốc lát nghe trong rừng có tiếng động, gầm rống dữ dội ào tới. Người thợ sợ, trèo lên cây rình xem, quả thấy một con rắn độc chín đầu, dài chừng mấy chục trượng, uốn khúc giận dữ, quấn quanh hang nhện, các đầu chĩa về hai phía đông tây. Bỗng những cái đầu phía tây vọt lên, hút cỏ ở cửa hang, vo tròn rồi bay đi, sạch trơn không còn chút nào. Sau đó những cái đầu phía đông quay lại, trợn to mắt, há rộng miệng, hút con nhện. Con nhện lao ra, dùng chân bám chặt miệng hang, cong người phun nọc độc đỏ rực như lửa, trúng (?) cổ họng con rắn, làm hỏng mắt nó. Con rắn choáng váng rồi tỉnh lại, ngóc đầu lên hút nữa; con nhện lại (?) phun độc vào rắn, con rắn bèn ngã xuống tảng đá mà chết. Con nhện nhảy ra, bò theo bụng rắn, cắn đứt hai cái đầu (?), rồi nhả tơ bọc lại, nhảy vào hang mất.
Lý Phác lấy làm lạ, trở về chùa Hiệp Sơn kể với Kim Cương Tiên. Kim Cương Tiên nhờ Lý Phác dẫn đi xem hang, rồi lắc tích trượng đọc chú. Con nhện liền ra trước mặt nhà sư, nghiêm trang như đang lắng nghe. Đến khi ông đưa tích trượng chạm vào, con nhện chết ngay bên hang. Đêm đến, Kim Cương Tiên nằm mộng thấy một ông già bưng tấm lụa đến trước mặt, nói: "Tôi chính là con nhện, lại biết dệt." Ông già lạy Kim Cương Tiên mà nói: "Xin dùng làm áo phúc điền (áo cà sa; gọi thế vì cúng dường nhà sư như gieo hạt vào ruộng phúc)." Nói xong thì biến mất. Nhà sư tỉnh dậy, thấy tấm vải đã ở bên cạnh, tinh xảo kỳ lạ, không phải thứ tơ tằm trên đời làm ra được. Nhà sư bèn may thành áo, bụi bẩn không bám vào được.
Mấy năm sau, nhà sư đến Phiên Ngung để đi thuyền về Thiên Trúc (tên gọi xưa của Ấn Độ). Ông đến bên đầm Kim Tỏa ở Hiệp Sơn, lắc tích trượng, hô lớn mà đọc chú vào nước; chốc lát nước rẽ ra, thấy tận đáy. Ông giương chiếc bình đựng nước rửa ra hứng, có một con cá chạch dài chừng ba tấc nhảy vào bình. Ông nói với chúng tăng: "Đây là rồng đấy. Ta sẽ mang đến cửa biển, dùng thuốc nấu thành cao, bôi vào chân thì đi qua biển như đi trên đường bằng."
Đêm ấy có một ông già áo trắng xách chiếc bình rượu có then xoay (loại bình chia hai ngăn, xoay then thì rót ra rượu ngăn này hay ngăn kia) đến tìm người làm của chùa tên Phó Kinh, nói: "Ta biết Kim Cương Tiên thích rượu. Bình này một bên là rượu ngon, một bên là rượu độc; đây chính là chiếc bình vua nhà Tấn từng dùng để đầu độc tướng quân Ngưu. Nay ta có một trăm lạng vàng biếu ông, nhờ ông mang rượu này đầu độc nhà sư kia. Nhà sư ấy vô cớ bắt con ta định nấu làm cao, ta hận hắn sâu lắm, đau thấu xương tủy, nhưng không có cách gì làm sao được." Phó Kinh ham vàng và rượu, học được cách xoay then, rồi đến chỗ Kim Cương Tiên.
Kim Cương Tiên vừa cầm chén đưa lên miệng thì bỗng có một đứa bé áo xanh nhảy ra, hất đổ chén trong tay ông mà nói: "Rượu này là do con rồng mang đến để đầu độc thầy đấy." Nhà sư rất kinh hãi, gặng hỏi Phó Kinh, Phó Kinh không dám giấu. Nhà sư bèn hỏi đứa bé: "Ngươi là ai mà cứu ta?" Đứa bé đáp: "Tôi là con nhện ngày trước. Nay tôi đã thoát khỏi nghiệp ác (quả báo do những việc ác đã làm trong kiếp trước gây ra) mà đầu thai làm người được bảy năm rồi. Hồn tôi linh thiêng hơn người thường một chút, biết thầy gặp nạn nên bay hồn đến cứu." Nói xong thì biến mất. Chúng tăng thương con rồng, cùng nhau lạy Kim Cương Tiên xin tha cho con rồng con. Nhà sư bất đắc dĩ thả nó ra. Về sau Kim Cương Tiên quả nhiên đi thuyền về Thiên Trúc. (Trích từ sách Truyền kỳ)
Hòa thượng Thi Cưu (hòa thượng ăn chim cưu)
Ở Đặng Châu có một vị sư già ngày nào cũng ăn chim cưu (một loài chim cu); cả nhà sư lẫn người thường đều chê trách, nhưng ông rốt cuộc vẫn không kiêng. Một lần đang ăn, có một người học trò nghèo xin ăn, ông chia cho hai cái chân chim, người ấy ăn. Ăn xong, nhà sư rửa tay súc miệng, có hai con chim cưu từ miệng ông bay ra: một con đi được, một con bò lết trên đất. Người học trò nghèo kinh ngạc, cũng nôn phần cơm đã ăn ra, thì hai cái chân của con chim kia cũng mọc lại. Từ đó nhà sư không ăn món ấy nữa. Mọi người tận mắt thấy sự ứng nghiệm thì càng kính trọng ông, gọi là Hòa thượng Thi Cưu ở Nam Dương. (Trích từ sách Vân khê hữu nghị)
Thái Bình quảng ký, quyển 96
(Bộ Tử, loại Tiểu thuyết gia, nhóm ghi chép chuyện lạ, sách Thái Bình quảng ký)
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách tổng tập bốn kho do vua nhà Thanh sai biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video