Thiên 29 — Quyển 29

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Phẩm Hạnh Nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, phẩm Hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền (Phổ Hiền là vị Bồ-tát tiêu biểu cho hạnh nguyện rộng lớn), quyển thứ hai mươi chín. Phẩm Hạnh nguyện Phổ Hiền: Vào cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn.

 Bấy giờ thái tử Uy Đức Chủ ở trong vườn Hương Nha Vân Phong. Trước toàn thể hội chúng và trước bà Thiện Hiện, thái tử hỏi cô gái rằng: "Hỡi người con gái hiền! Ta cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật). Vì thế ta nguyện đến tận đời vị lai làm theo hạnh Bồ-tát (người tu hành cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh). Ta sẽ gom góp mọi pháp giúp cho việc tu đạo. Ta sẽ tu tập trong sạch mọi ba-la-mật (các hạnh tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác, như bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ). Ta sẽ phụng sự mọi đức Phật trong tương lai, giữ gìn giáo pháp của mọi đức Phật, và làm cho mọi cõi nước của chư Phật được trang nghiêm, trong sạch.

 Ta sẽ nối dõi dòng giống của mọi Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến). Ta thề làm cho mọi chúng sinh được thành thục (căn lành chín muồi, đủ sức giác ngộ). Ta sẽ dứt mọi khổ não của chúng sinh và đặt tất cả vào chốn yên ổn. Ta sẽ làm trong sạch con mắt trí tuệ của mọi chúng sinh. Ta sẽ tu mọi hạnh mầu nhiệm của Bồ-tát, vào được thể tính bình đẳng của Bồ-tát, và an trụ ở mọi địa (các tầng bậc tu chứng) của Bồ-tát. Ta sẽ khiến hàng Nhị thừa (hai hạng người tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình, tức Thanh văn và Duyên giác) cũng được trọn vẹn quả Phật. Ta sẽ làm cho mọi chúng sinh vui mừng.

 Ta muốn làm tròn Đàn ba-la-mật (hạnh bố thí làm đến chỗ rốt ráo) để rốt cùng thành tựu bồ-đề vô thượng (sự giác ngộ cao nhất). Vì thế, của cải bên trong lẫn bên ngoài, cho đến đầu và mắt, ta đều sẽ xả bỏ hết, không chút luyến tiếc. Đến lúc ấy, có thể nàng sẽ gây trở ngại cho ta, khiến việc bố thí của ta không được trọn vẹn. Khi ta đem của cải cho người, lòng nàng tiếc rẻ. Khi ta đem con trai con gái cho người, lòng nàng đau đớn. Khi ta cắt tay chân thân thể cho người, lòng nàng buồn bực. Khi ta bỏ nàng mà xuất gia, lòng nàng ân hận."

 Thái tử hỏi như thế xong, lại vì cô gái mà nói kệ (bài thơ trong kinh Phật) rằng:

 Ta vì thương xót chúng sinh, phát khởi tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ để cứu độ muôn loài) rộng lớn,

 Sẽ trải qua vô lượng ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), gom góp cho đầy đủ trí tuệ giác ngộ.

 Suốt biển đại kiếp không lường không bờ, ta tu các nguyện cho trong sạch, rộng như hư không.

 Vào các địa, dẹp trừ chướng ngại, tu hành đầy đủ, rốt ráo sẽ đạt được địa vị Như Lai.

 Ta thề ở chỗ chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) học đủ mọi ba-la-mật,

 Có đủ phương tiện (cách khéo léo để giáo hóa), tu hành chân chính, thành tựu con đường bồ-đề cao quý nhất.

 Mọi cõi nhơ uế khắp mười phương, ta sẽ làm cho tất cả đều trang nghiêm trong sạch.

 Còn những ai ở trong khổ nạn của các ác thú (các cõi xấu: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), ta sẽ cứu giúp, cho tất cả đều thoát ra.

 Mọi chúng sinh sống trong biển "hữu" (vòng tồn tại sống chết luân hồi), bị phiền não và si mê luôn trói buộc che lấp.

 Ta sẽ diệt trừ hết sạch không còn sót, khiến tất cả đều an trụ trên con đường của Như Lai.

 Ta sẽ cúng dường mọi đức Phật, ta sẽ tu khắp các địa của Bồ-tát,

 Luôn khởi lòng từ bi rộng lớn, ai cần gì đều cho, không tham lam tiếc rẻ.

 Nàng thấy mọi người đến xin, có khi sẽ nảy lòng tiếc của.

 Lòng ta thì luôn vui thích bố thí cho muôn loài, nàng nên theo ta, đừng làm trái.

 Khi ta đem đầu mình cho người, lòng nàng chớ có buồn khổ.

 Nay ta nói trước cho nàng biết, để lòng nàng vững vàng, không hề dao động.

 Dù cắt xẻo tay chân thân thể, cho đến vợ con, lòng ta cũng không tiếc.

 Nàng đối với người đến xin, chớ ghét bỏ; hãy suy nghĩ kỹ để không thối lui.

 Để đáp ứng mong muốn của mọi chúng sinh, mọi thứ bên trong bên ngoài ta đều có thể xả bỏ.

 Nếu nàng thuận theo tâm bồ-đề của ta, ta cũng sẽ chiều theo ý nàng.

 Bấy giờ cô gái Cụ Túc Diễm Cát Tường nghe những lời ấy xong, liền thưa với thái tử Uy Đức Chủ rằng: "Lành thay, bậc trượng phu! Các hạnh Bồ-tát mà chàng hỏi, việc khó làm mà làm được, việc khó nhẫn mà nhẫn được, tất cả những điều như thế, thiếp đều sẽ thuận theo và siêng năng tu tập. Thiếp sẽ gần gũi không rời, như bóng theo hình, để những điều chàng mong ước đều được thành tựu trọn vẹn." Bấy giờ cô gái hướng về thái tử mà nói kệ rằng:

 Dù trong vô lượng vô biên kiếp, lửa của mọi địa ngục thiêu đốt thân thiếp,

 Nếu chàng chịu thương mà nhận thiếp, thiếp cam lòng chia chịu, không từ nan khổ cực.

 Dù trong vô số lần sinh ra, thân thiếp bị nghiền nát như bụi nhỏ,

 Nếu chàng chịu thương mà nhận thiếp, thiếp vững lòng nhẫn chịu, không hề lay động.

 Dù trong vô lượng vô biên kiếp, phải đội trên đầu mọi núi kim cương,

 Nếu chàng chịu thương mà nhận thiếp, thiếp cam lòng chia chịu, không chút mỏi mệt chán nản.

 Chàng trong biển kiếp sống chết, hãy cứ đem thịt thân thiếp mà cho chúng sinh.

 Khi chàng được an trú trong nhà đấng Pháp vương (tức Phật, vua của chánh pháp), mong thiếp cũng được như chàng.

 Chỉ mong thái tử thương xót nhận thiếp, làm chủ của thiếp để cùng nhau tu hành.

 Suốt biển kiếp sinh ra, mỗi khi chàng làm việc bố thí, xin cứ đem thân thiếp cho tất cả.

 Chàng vì thương nhớ chúng sinh mà phát tâm bồ-đề rộng lớn.

 Chàng đã nhận lấy khắp muôn loài, xin cũng đem lòng từ bi mà nhận lấy thiếp.

 Lòng thiếp vốn không cầu giàu sang, cũng không tham thú vui của ngũ dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon, cảm giác êm ái khi đụng chạm).

 Chỉ vì muốn cùng theo một pháp mà tu hành, nên thiếp nguyện lấy chàng làm chủ.

 Đôi mắt từ bi xanh biếc, dài rộng của chàng nhìn khắp mọi chúng sinh,

 Không khởi tâm nhiễm ô của kẻ phàm phu, ắt sẽ thành quả bồ-đề vắng lặng.

 Thái tử đi qua nơi nào, thần đất cũng làm trồi lên hoa sen báu.

 Ánh sáng và tướng mạo đẹp đẽ trang nghiêm đầy đủ, ắt chàng sẽ làm chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp); xin hãy thương nhận thiếp.

 Trong mộng thiếp từng thấy đạo tràng bồ-đề (nơi Phật thành đạo) Pháp Vân Quang,

 Phật thành Chánh giác (giác ngộ chân chính), phóng ra ánh sáng, vô lượng Bồ-tát cùng vây quanh.

 Mộng thấy đức Như Lai Thắng Nhật Thân ấy như núi vàng tía, ánh sáng chiếu rực.

 Ngài liền đưa tay xoa đỉnh đầu thiếp; tỉnh dậy, thiếp hớn hở vui mừng.

 Trên không trung có vị trời tên Hỷ Quang, đời trước từng cùng thiếp tu hành,

 Cất lời nói mầu nhiệm đến bảo thiếp rằng đức Như Lai ấy nay đã ra đời.

 Bởi xưa kia thiếp từng nghĩ rằng: mong được thấy thân đầy công đức của thái tử,

 Vị trời ấy bảo thiếp rằng: nay nàng nhất định sẽ được thấy.

 Nhờ Phật gia hộ, nay thiếp được thấy chàng, những chí nguyện ngày xưa đều đã tròn đầy.

 Mong cùng chàng đến chỗ Như Lai, đồng lòng cùng học con đường bồ-đề.

 Bấy giờ thái tử vừa nghe danh hiệu đức Như Lai Thắng Nhật Thân, liền mau chóng được tâm trong sạch, tên là "Niềm vui lớn thấy sự sai khác của Phật mà không chướng ngại". Thái tử liền rải năm trăm hoa bằng ngọc ma-ni (ngọc quý) lên người cô gái, đội cho cô mũ búi tóc bằng ngọc ma-ni Cát Tường Tạng, khoác cho cô áo bằng ngọc ma-ni sáng như lửa nhiều màu. Lúc ấy cô gái giữ lòng ngay thẳng, chú tâm đúng đắn, không hề lay động, cũng không lộ vẻ vui mừng, chỉ một lòng chắp tay ngước nhìn thái tử, tâm niệm chân chính luôn hiện rõ, mắt không rời một chút nào. Khi ấy người mẹ là bà Thiện Hiện liền hướng về thái tử mà nói kệ rằng:

 Cô gái này là báu vật hiếm có ở đời, thân được trang nghiêm bằng phúc đức trong sạch và tướng mạo đẹp đẽ.

 Từ đời trước đã thề nguyện phụng thờ chàng, mọi chí nguyện ấy nay đã thành tựu.

 Nàng giữ giới trong sạch vững vàng, không hề sứt mẻ; trí tuệ tròn đầy, chánh niệm không lơi.

 Công đức đầy đủ, tướng mạo tròn sáng, không người phụ nữ nào sánh bằng.

 Cô gái này vốn sinh từ hoa sen, dòng giống trong sạch, không ai chê trách được.

 Mọi lỗi thường thấy ở phụ nữ, nàng đều đã lìa bỏ, xứng đáng theo thái tử cùng tu hành.

 Thân nàng mịn màng như lụa tơ, tay chân mềm mại như bông đâu-la (thứ bông sợi cực mềm mịn).

 Ai được nàng xoa chạm, bệnh tật đều khỏi, thân tâm yên vui, không còn khổ sở.

 Hương thơm tỏa ra từ các lỗ chân lông trên thân nàng ngát hơn mọi thứ ở đời, không gì sánh nổi.

 Ai thoáng ngửi được thì lòng lìa nhiễm ô, giữ giới trong sạch và thân được yên ổn.

 Thân nàng màu vàng ròng trong sạch đẹp đẽ, không vướng bụi nhơ như hoa sen.

 Chúng sinh nào thấy nàng thì lìa tham lam, giận dữ, ai cũng có lòng từ bi, không còn giận dữ hại người.

 Giọng nói của nàng hay đẹp, êm dịu, mọi chúng sinh đều thích nghe.

 Lọt vào tai, thấm vào lòng, làm vui các giác quan; nghiệp ác tiêu trừ, phiền não dứt sạch.

 Lòng nàng trong sạch, không vết nhơ; hiền hòa ngay thẳng, tính tình không thiên lệch.

 Lời nói vừa ý, không trái lẽ, ai nghe cũng vui mừng và tâm được thuần phục.

 Nàng đầy đủ đức biết hổ thẹn, không dối trá, không kiêu căng, không nịnh bợ, có lòng từ bi.

 Vì cầu chánh pháp để cứu độ chúng sinh, nàng cung kính siêng năng gần gũi bạn lành, không biết chán.

 Nàng không say mê sắc đẹp, dòng dõi, cho đến vinh hoa khoái lạc,

 Chỉ với lòng khiêm cung, không chấp "ta", chuyên tâm cầu con đường bồ-đề vô thượng.

 Bấy giờ thái tử Uy Đức Chủ cùng cô gái Cụ Túc Diễm Cát Tường, hai vạn cung nữ và các quyến thuộc, vì muốn gần gũi, cung kính và cúng dường đức Như Lai Thắng Nhật Thân, nên mỗi người ngồi xe báu ra khỏi vườn Hương Nha, đến đạo tràng Pháp Vân Quang Minh. Đến nơi, họ xuống xe, đi bộ đến chỗ Phật. Họ thấy thân tướng Phật đoan nghiêm, vắng lặng, các căn (giác quan) điều hòa như voi chúa; trong ngoài trong sạch, không chút nhơ đục, như ao rồng lớn. Vì được thấy Phật, họ hớn hở vui mừng, sinh lòng tin trong sạch, càng thêm yêu mến. Họ cúi đầu lễ dưới chân Phật và đi vòng quanh Phật vô số vòng. Lúc ấy thái tử và cô gái, mỗi người cầm năm trăm đóa sen tuyệt đẹp làm bằng ngọc ma-ni lớn, rải dâng lên Phật. Nhờ thần lực của Phật, những hoa ấy lơ lửng trên hư không, che phủ khắp toàn thể hội chúng của Như Lai.

 Bấy giờ thái tử lại dựng cho đức Phật ấy năm trăm tinh xá (nhà ở cho người tu hành). Mỗi tinh xá đều làm bằng gỗ thơm, xen kẽ năm trăm viên ngọc ma-ni, và được trang trí khắp nơi bằng đủ loại báu vật. Khi ấy đức Như Lai biết căn lành của thái tử đã chín muồi, liền vì thái tử giảng kinh tu-đa-la (kinh điển) "Phổ Nhãn Đăng Môn". Thái tử nghe kinh xong, chứng được mười cửa biển tam-muội (trạng thái tâm định sâu, chuyên chú một chỗ) đối với các pháp. Đó là:
- cửa tam-muội "Ánh sáng hiện ra từ biển nguyện của mọi Như Lai";
- cửa tam-muội "Kho ánh sáng chiếu khắp ba đời";
- cửa tam-muội "Thấy rõ đạo tràng của mọi đức Phật";
- cửa tam-muội "Ánh sáng chiếu khắp, đi vào cõi của mọi chúng sinh";
- cửa tam-muội "Ngọn đèn ánh sáng gom trí tuệ, chiếu khắp mọi thế gian";
- cửa tam-muội "Ngọn đèn trí tuệ chiếu khắp biển căn tính của mọi chúng sinh";
- cửa tam-muội "Mây ánh sáng trí tuệ cứu giúp mọi chúng sinh";
- cửa tam-muội "Ngọn đèn ánh sáng trí tuệ lớn, điều phục và làm thành thục mọi chúng sinh";
- cửa tam-muội "Nghe và giữ được tiếng chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp) của chư Phật, tất cả đều hiện ra trước mắt";
- cửa tam-muội "Mây biển hạnh nguyện trong sạch trọn vẹn của Phổ Hiền".

Nhờ được những cửa tam-muội như thế, thái tử đối với các pháp không có tam-muội sâu xa nào mà không đạt được. Khi ấy cô gái Cụ Túc Diễm Cát Tường nhờ nghe pháp, liền được tam-muội tên là "Kho biển trí tuệ khó bị đánh đổ", và đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề được bất thoái chuyển (không bao giờ thối lui).

 Bấy giờ thái tử, cô gái và các quyến thuộc nghe pháp được lợi ích, cúi đầu lễ dưới chân Phật, đi vòng quanh vô số vòng rồi từ giã trở về cung. Thái tử đến chỗ vua cha, lễ dưới chân vua rồi thưa: "Đại vương nên biết, đức Như Lai Thắng Nhật Thân đã ra đời. Ngài thành Đẳng Chánh Giác (thành Phật, giác ngộ chân chính và trọn vẹn) chưa bao lâu, tại đạo tràng bồ-đề Pháp Vân Quang Minh, bên cạnh vườn Hương Nha Vân Phong trong nước này."

 Khi ấy vua Tài Chủ chợt nghe lời ấy, hỏi thái tử: "Ai đã nói cho con biết việc này? Là trời hay là người?" Thái tử thưa: "Là cô gái Cụ Túc Diễm Cát Tường này nói." Vua nghe xong vui mừng vô cùng, như người nghèo được kho báu lớn chôn dưới đất. Vua nghĩ thế này: "Phật là báu vật vô thượng, khó mà ra đời, khó mà gặp được. Ai được thấy Phật thì ắt dứt được mọi phiền não và nghiệp ác, không rơi vào mọi nẻo hiểm của sống chết. Như Lai ra đời là bậc vua thầy thuốc lớn, chữa được bệnh nặng phiền não của chúng sinh. Như Lai ra đời là ngọn đèn sáng lớn, phá được bóng tối vô minh (sự mê muội gốc rễ, không thấy chân lý) của chúng sinh. Như Lai ra đời là bậc dẫn đường lớn, dẫn được chúng sinh đến chốn an ổn của nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật)."

 Nghĩ như vậy xong, vua đánh trống ban lệnh, truyền cho các tiểu vương, quần thần, quyến thuộc, cùng hàng sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, võ sĩ ở Ấn Độ), các bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế), các trưởng giả (người giàu có, có đức độ), cư sĩ (người tu theo Phật tại gia), và mọi người ở thành ấp, làng xóm đều đến tụ họp. Vua bảo họ: "Các ngươi nên biết, Như Lai ra đời là việc hiếm có, khó gặp. Nay ta muốn đến gần gũi lễ kính." Ngay lúc ấy vua rời ngôi, trao lại cho thái tử. Làm lễ quán đảnh (lễ rưới nước lên đầu để truyền ngôi) xong, vua cùng mười nghìn quyến thuộc đến đạo tràng bồ-đề, tới chỗ Như Lai. Đến nơi, vua cúi đầu lễ Phật, đi vòng quanh trăm nghìn vòng, rồi cùng các quyến thuộc lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ đức Như Lai nhìn khắp hội chúng ở đạo tràng, cùng vua Tài Chủ và quyến thuộc của vua. Từ tướng bạch hào (sợi lông trắng xoắn tròn giữa hai chân mày của Phật), Ngài phóng ra ánh sáng lớn tên là "Ngọn đèn soi hiện tâm của mọi chúng sinh", chiếu khắp vô lượng thế giới ở mười phương. Ánh sáng ấy dừng lại trước mặt mọi bậc chủ của thế gian, bày hiện vô số Phật sự (việc làm giáo hóa của Phật) và thần biến (phép biến hóa thần diệu) rộng lớn không thể nghĩ bàn của Như Lai, khiến những chúng sinh đáng được giáo hóa đều có tâm trong sạch.

 Bấy giờ đức Như Lai dùng thần lực tự tại không thể nghĩ bàn, hiện ra thân cao lớn nhất, vượt hơn mọi thế gian. Với giọng nói tròn đầy, thuận theo khắp biển ngôn ngữ của mọi loài, Ngài vì đại chúng giảng pháp môn đà-la-ni (pháp môn ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn mọi điều đã nghe mà không quên) tên là "Ngọn đèn lìa màn che, đi vào nghĩa lý của mọi pháp". Đi kèm pháp môn ấy là các cửa đà-la-ni nhiều như số bụi cực nhỏ trong một cõi Phật.

 Vua nghe xong, ngay lúc ấy được ánh sáng trí tuệ lớn về mọi pháp. Trong hội chúng có các vị Bồ-tát nhiều như số bụi cực nhỏ của cõi Diêm-phù-đề (châu lục loài người chúng ta ở), cùng lúc chứng được cửa đà-la-ni "Ngọn đèn lìa màn che, đi vào nghĩa lý của mọi pháp". Sáu mươi na-do-tha (đơn vị số cực lớn) chúng sinh dứt sạch hữu lậu (phiền não khiến con người bị rò rỉ, trôi lăn mãi trong sống chết), tâm được giải thoát. Mười nghìn chúng sinh xa lìa bụi nhơ, được pháp nhãn tịnh (con mắt trong sạch thấy rõ chân lý, tức bước đầu chứng quả thánh). Vô lượng chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bấy giờ đức Như Lai lại dùng sức không thể nghĩ bàn, hiện thần biến rộng khắp mọi thế giới ở mười phương, dùng pháp tam thừa (ba cỗ xe giáo pháp: Thanh văn, Duyên giác và Bồ-tát) mà giáo hóa chúng sinh.

 Khi ấy vua Tài Chủ vì được ánh sáng của pháp lớn chiếu vào lòng, liền nghĩ: "Hương vị pháp công đức sâu xa này, nếu ta ở nhà thì không thể chứng được. Nếu Phật cho ta được gần gũi và xuất gia, ta sẽ thành tựu được pháp này." Nghĩ như vậy xong, vua đến trước Phật thưa: "Nay con xin được gần gũi Như Lai, xuất gia tu đạo." Phật bảo: "Đại vương cứ theo ý mình, hãy tự biết lúc thích hợp." Vua Tài Chủ liền cùng mười nghìn quyến thuộc xuất gia học đạo ở chỗ Phật, siêng năng tu tập. Chẳng bao lâu, tất cả đều được cửa đà-la-ni "Ngọn đèn lìa màn che, đi vào nghĩa lý của mọi pháp", cũng được các cửa tam-muội như đã nói ở trên. Họ lại được mười cửa thần thông của Bồ-tát, lại vào được cửa biện tài (tài ăn nói, giảng giải) vô biên của Bồ-tát. Họ lại được thân Bồ-tát trong sạch, không bị ngăn ngại, đi khắp đến chỗ các Như Lai ở mười phương, nghe pháp luân mầu nhiệm do Phật chuyển, đều thọ trì được hết, không quên sót.

 Vua lại ở chỗ Phật làm bậc đại pháp sư (người giảng dạy giáo pháp), rộng vì chúng sinh mà giảng các pháp. Vua còn dùng thần lực đi khắp các cõi mười phương, tùy theo tâm chúng sinh mà hiện thân. Ở các thế gian, vua làm ngọn đèn sáng lớn: ca ngợi việc chư Phật ra đời, ca ngợi hạnh nguyện chư Phật đã tu từ xưa, ca ngợi công đức chư Phật đã gom góp, ca ngợi nhân duyên bản sinh (những chuyện tu hành trong các đời trước) của chư Phật, ca ngợi thần lực tự tại của chư Phật, và giữ gìn mọi giáo pháp của chư Phật.

 Bấy giờ, vào ngày rằm, thái tử lên chính điện, ngồi trên tòa sư tử, có các cung nữ vây quanh. Bảy báu của chuyển luân vương tự nhiên xuất hiện:
- Một là bánh xe báu, tên là Vô Ngại Hành; nan và vành đầy đủ, trang sức bằng trăm nghìn báu vật mầu nhiệm, ánh sáng vàng Diêm-phù-đàn (thứ vàng ròng quý nhất) chiếu khắp nơi.
- Hai là voi báu, tên là Kim Cương Sơn, uy lực rộng lớn.
- Ba là ngựa báu, tên là Tấn Tật Phong.
- Bốn là ngọc báu, tên là Nhật Quang Tạng Vân.
- Năm là người nữ báu, tên là Cụ Túc Diễm Cát Tường.
- Sáu là vị quan giữ kho báu, tên là Đại Tài.
- Bảy là vị tướng cầm quân báu, tên là Ly Cấu Nhãn.

Bảy báu như thế bỗng nhiên hiện ra, đầy đủ trọn vẹn. Thái tử làm chuyển luân vương, cai quản bốn thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, tức toàn cõi thế giới), có uy đức tự tại, dùng chánh pháp mà giáo hóa, hàng phục được tất cả, ai nấy đều an vui.

 Vua có một nghìn người con trai, đều đẹp đẽ, mạnh mẽ, uy lực hùng dũng, không có kẻ thù. Cõi đất vua giáo hóa rộng lớn, tới tận bờ biển cả. Đất đai mềm mại, không có gai góc; yên ổn, giàu có, vui vẻ, không có tai ương. Khi ấy trong cõi Diêm-phù-đề có tám vạn bốn nghìn kinh đô của các tiểu vương. Mỗi kinh đô đều có năm trăm tăng phường (nơi ở của các vị tăng). Mỗi tăng phường dựng một trăm lầu gác, có hành lang bao quanh bốn phía, cây rừng um tùm. Những nơi an cư (chỗ các vị tăng ở yên một chỗ tu tập trong một mùa) mùa đông, mùa hè và những nơi kinh hành (lối đi lại thong thả để tu tập) đều được trang trí bằng các thứ báu. Mọi vật dụng cần cho đời sống đều đầy đủ. Ở trong các tăng-già-lam (chùa viện) khắp nơi, lại dựng các chi-đề (tháp thờ Phật), tất cả đều cao rộng, trang nghiêm, đẹp đẽ.

 Ở trong các thành ấy, người ta đều thỉnh Như Lai đến, dùng các thứ cúng dường không thể nghĩ bàn như hoa, hương, cờ phướn, lọng che, báu vật quý, lụa màu để cúng dường. Bấy giờ đức Như Lai đều nhận lời thỉnh. Bằng sức tự tại, thân Ngài cùng lúc vào khắp mọi kinh đô. Nhờ vậy, vô lượng chúng sinh gieo các căn lành; vô lượng chúng sinh có tâm trong sạch; vô lượng chúng sinh phát lòng vui mừng; vô lượng chúng sinh càng thêm yêu kính; vô lượng chúng sinh mau chóng phát khởi ý bồ-đề lớn.

 Những chúng sinh ấy đem lòng đại bi rộng lớn làm lợi ích cho muôn loài, siêng tu mọi chánh pháp của chư Phật, tu tập điều gì cũng đều thấu hiểu được. Họ hồi hướng (đem công đức hướng về) con đường nhất thiết trí của chư Phật, thông suốt biển pháp sâu xa của chư Phật. Họ vào khắp trí tuệ không phân biệt ba đời, soi khắp cõi chúng sinh trong ba đời, biết thứ tự nối tiếp nhau của mọi đức Phật ra đời. Họ được Phật chủng trí (trí tuệ biết rõ mọi pháp một cách chi tiết của Phật), khéo dùng phương tiện điều phục mọi chúng sinh. Họ phát khởi hạnh nguyện rộng lớn của Bồ-tát, làm trong sạch mọi con đường Bồ-tát, an trụ nơi trí tính bình đẳng của Bồ-tát, vào cánh cửa lớn của biện tài vô tận của Phật, chuyển pháp luân trong sạch không ngăn ngại của Phật. Họ hiện thân khắp mọi cõi, đứng trước mặt mọi chúng sinh, biết biển tâm đủ loại của chúng sinh, gồm căn tính, ham muốn và hiểu biết của họ, rồi tùy theo đó mà điều phục, khiến tất cả đều thành thục.

 Bấy giờ chuyển luân thánh vương Đại Uy Đức Chủ, cùng người trong các thành của mọi kinh đô ấy, đều thấy đức Như Lai Thắng Nhật Thân bày hiện đủ loại sức đại thần thông không thể nghĩ bàn, làm lợi ích rộng lớn và tự tại như thế.

 "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi người cầu đạo)! Ý ông nghĩ sao? Thái tử Đại Uy Đức Chủ thuở ấy, người được vua cha làm lễ quán đảnh lên ngôi, làm chuyển luân vương và cúng dường Phật, đâu phải ai khác, chính là đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) Tỳ-lô-giá-na Như Lai (đức Phật có ánh sáng chiếu khắp) hiện nay. Vua cha tên Tài Chủ thuở ấy, đâu phải ai khác, chính là đức Bảo Hoa Quang Như Lai hiện nay.

 Đức Phật ấy hiện đang ở phương đông, vượt qua số biển cõi nhiều như số bụi cực nhỏ trong một biển thế giới (một tập hợp vô cùng lớn gồm vô số thế giới). Ở đó có một biển thế giới tên là Phổ Hiện Pháp Giới Hư Không Ảnh Tượng Vân. Trong biển cõi ấy có một thế giới chủng (một chuỗi gồm nhiều thế giới chồng xếp lên nhau) tên là Phổ Hiện Tam Thế Ảnh Tượng Ma-ni Vương. Trong thế giới chủng ấy có một thế giới tên là Phật Viên Mãn Đăng. Trong thế giới ấy có đạo tràng bồ-đề tên là Nhất Thiết Thế Chủ Thân Ảnh Tượng Tràng. Đức Bảo Hoa Quang Như Lai thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề ở đó. Có các chúng Bồ-tát nhiều như số bụi cực nhỏ của bất khả thuyết bất khả thuyết (nhiều đến mức không thể nói hết) cõi Phật vây quanh trước sau. Ngài ở giữa hội chúng chuyển bánh xe chánh pháp, khiến vô lượng chúng sinh đều được thành thục.

 Đức Phật ấy thuở xưa khi còn làm Bồ-tát đã tu tập và trang nghiêm biển thế giới này. Trong biển cõi ấy, các đức Phật quá khứ, vị lai, hiện tại thành Chánh Đẳng Giác và ra đời, đều do Phật Bảo Hoa Quang ấy giáo hóa và cứu độ: từ lúc đầu khiến họ phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, cho đến rốt cùng khiến họ thành thục.

 Này thiện nam tử! Đệ nhất phu nhân (hoàng hậu) của vua Tài Chủ thuở ấy, mẹ của thái tử Đại Uy Đức Chủ, tên là Liên Hoa Cát Tường Tạng, đâu phải ai khác, chính là phu nhân Ma-da, mẹ của Phật hiện nay. Bà đã được môn giải thoát "Ánh sáng trí như huyễn không ngăn ngại". Trong thân bà chứa đựng và sinh ra mọi đức Phật quá khứ và vị lai. Nay ở cõi này bà sinh ra đức Phật Thế Tôn, chính là Tỳ-lô-giá-na Như Lai. Bà Thiện Hiện, mẹ của cô gái Cụ Túc Diễm Cát Tường thuở ấy, đâu phải ai khác, chính là mẹ của tôi hiện nay, phu nhân Thiện Mục thuộc nhà Chấp Trượng dòng họ Thích.

 Này thiện nam tử! Mọi quyến thuộc của chuyển luân thánh vương Đại Uy Đức Chủ thuở ấy, đâu phải ai khác, chính là tất cả các Bồ-tát trong hội chúng của đức Phật Thế Tôn hiện nay. Các vị Bồ-tát ấy đều đã tu tập đầy đủ những hạnh của Phổ Hiền, thành tựu trọn vẹn các đại nguyện của Phổ Hiền. Tuy thường ở trong đạo tràng hội Phật này, họ vẫn hiện thân khắp mọi thế giới. Họ an trụ nơi tam-muội bình đẳng của các Bồ-tát, thường được thấy mọi đức Phật, đều nghe và giữ được pháp luân do biển âm thanh mầu nhiệm, rộng bằng cõi hư không, của mọi Như Lai chuyển. Họ an trụ nơi sức trí tự tại đối với mọi pháp, danh tiếng vang khắp cõi nước chư Phật. Họ gần gũi được khắp các hội chúng ở đạo tràng của mọi Như Lai, tùy theo chúng sinh đáng được giáo hóa mà giảng chánh pháp, khiến tất cả đều thành thục. Suốt mọi biển kiếp đến tận đời vị lai, họ tu hạnh Bồ-tát không hề gián đoạn, làm tròn các thệ nguyện rộng lớn của Phổ Hiền.

 Này thiện nam tử! Cô gái Cụ Túc Diễm Cát Tường thuở ấy, người cùng chuyển luân thánh vương Uy Đức Chủ suốt cả đời dùng bốn thứ (áo mặc, đồ ăn, chỗ nằm, thuốc men) cúng dường đức Như Lai Thắng Nhật Thân, đâu phải ai khác, chính là thân tôi đây.

 Này thiện nam tử! Sau khi đức Phật ấy nhập diệt, ở thế giới này lại có Phật ra đời tên là Thanh Tịnh Thân. Tôi gần gũi cúng dường đức Phật ấy, nghe pháp và thọ trì, cũng vì chúng sinh mà làm theo đạo Bồ-tát. Kế đó có Phật ra đời tên là Nhất Thiết Trí Ảnh Tượng Nguyệt Thân; lúc ấy tôi cũng gần gũi cúng dường. Kế đó có Phật ra đời tên là Diêm-phù-đàn Kim Quang Minh Vương. Kế đó có Phật ra đời tên là Đại Phạm Âm Tướng Trang Nghiêm Thân. Kế đó có Phật ra đời tên là Chủng Chủng Diễm Diệu Nguyệt Quang. Kế đó có Phật ra đời tên là Diệu Cao Trí Quán Sát Tràng. Kế đó có Phật ra đời tên là Quảng Đại Trí Quang Minh Vương. Kế đó có Phật ra đời tên là Na-la-diên Kim Cương Tinh Tấn Lực. Kế đó có Phật ra đời tên là Trí Thế Lực Vô Năng Thắng. Kế đó có Phật ra đời tên là Phổ Quán Sát Trí. Kế đó có Phật ra đời tên là Quảng Đại Trí Cát Tường Vân. Kế đó có Phật ra đời tên là Vô Úy Trí Quang Minh Thân. Kế đó có Phật ra đời tên là Tịnh Trí Diễm Quang Vân. Kế đó có Phật ra đời tên là Công Đức Tràng. Kế đó có Phật ra đời tên là Trí Nhật Tràng. Kế đó có Phật ra đời tên là Liên Hoa Khai Phu Thân. Kế đó có Phật ra đời tên là Phúc Đức Nghiêm Tịnh Quang. Kế đó có Phật ra đời tên là Trí Diễm Vân. Kế đó có Phật ra đời tên là Tỳ-lô-giá-na Nguyệt. Kế đó có Phật ra đời tên là Trang Nghiêm Cái Đại Thanh Vương. Kế đó có Phật ra đời tên là Đại Dũng Mãnh Phổ Trí Quang Minh. Kế đó có Phật ra đời tên là Pháp Giới Cảnh Giới Trí Nguyệt Vương. Kế đó có Phật ra đời tên là Phổ Hiện Ảnh Tượng Khai Ngộ Chúng Sinh Như Hư Không Tâm. Kế đó có Phật ra đời tên là Ngữ Ngôn Tướng Tịch Diệt Hương. Kế đó có Phật ra đời tên là Phổ Chấn Tùy Thuận Tịch Tĩnh Thanh. Kế đó có Phật ra đời tên là Kiên Cố Trí Vô Chướng Ngại Quang Võng.

 Kế đó có Phật ra đời tên là Cam Lộ Sơn Uy Đức Vương. Kế đó có Phật ra đời tên là Pháp Hải Lôi Âm. Kế đó có Phật ra đời tên là Phật Hư Không Quang Chiếu Kế. Kế đó có Phật ra đời tên là Nguyệt Quang Hào Tướng Vân. Kế đó có Phật ra đời tên là Nguyệt Diện Diệu Viên Mãn. Kế đó có Phật ra đời tên là Diệu Giác Trí Câu-tô-ma Hoa Quang. Kế đó có Phật ra đời tên là Bảo Diễm Sơn Cát Tường Uy Đức. Kế đó có Phật ra đời tên là Quảng Đại Công Đức Tinh Tú Quang. Kế đó có Phật ra đời tên là Cụ Nhất Thiết Trí Tam Muội Thân. Kế đó có Phật ra đời tên là Diễm Viên Mãn Thân. Kế đó có Phật ra đời tên là Tối Thắng Uy Đức Bảo Quang Minh. Kế đó có Phật ra đời tên là Phổ Trí Tốc Tật Hạnh. Kế đó có Phật ra đời tên là Quang Diễm Hải Môn Đăng. Kế đó có Phật ra đời tên là Đại Pháp Cung Điện Diệu Thanh Vương. Kế đó có Phật ra đời tên là Vô Tỷ Công Đức Danh Xưng Tràng. Kế đó có Phật ra đời tên là Tu Tý. Kế đó có Phật ra đời tên là Thanh Tịnh Bản Nguyện Thần Biến Hóa Nguyệt. Kế đó có Phật ra đời tên là Hư Không Trí Thực Nghĩa Đăng. Kế đó có Phật ra đời tên là Pháp Thượng Hư Không Tự Tại Vương. Kế đó có Phật ra đời tên là Tỳ-lô-giá-na Đức Tạng Vương. Kế đó có Phật ra đời tên là Na-la-diên Pháp Tụ. Kế đó có Phật ra đời tên là Chư Thừa Trí Tích Tràng. Kế đó có Phật ra đời tên là Pháp Hải Diệu Liên Hoa.

 Sáu mươi trăm nghìn ức na-do-tha Như Lai như thế, trong kiếp ấy, nối tiếp nhau theo thứ tự ra đời. Tôi đều gần gũi, phụng sự và cúng dường. Đức Phật cuối cùng tên là Quảng Đại Hoan Hỷ Xuất Hiện Uy Đức, ra đời sau cùng ở đây. Bấy giờ đức Phật ấy vào kinh thành. Lúc ấy tôi là chánh phi (vợ chính) của vua, cùng đại vương đem các đồ cúng dường dâng lên đức Phật ấy. Ở chỗ đức Phật ấy, tôi được nghe giảng pháp môn tên là "Ngọn đèn hiện ra sự thọ sinh của mọi Như Lai". Ngay lúc ấy tôi được con mắt trí tuệ phân biệt, tên là cửa giải thoát "Quán sát cảnh giới vi tế của biển tam-muội của mọi Bồ-tát".

 Này thiện nam tử! Từ khi tôi được môn giải thoát này ở chỗ đức Phật ấy, trải qua số kiếp nhiều như số bụi cực nhỏ trong một cõi Phật, tôi thường cùng các Bồ-tát siêng năng tu tập. Trong các kiếp ấy có vô lượng vô biên đức Phật; tôi đều lần lượt gần gũi cúng dường từng vị, thọ nhận và làm theo pháp của các Ngài. Có kiếp tôi phụng sự một đức Phật, có kiếp phụng sự hai đức Phật, có kiếp phụng sự ba đức Phật, hoặc trăm, hoặc nghìn, cho đến có khi trong một kiếp tôi gần gũi phụng sự bất khả thuyết bất khả thuyết đức Phật. Có kiếp tôi gặp số Phật nhiều như số bụi cực nhỏ trong một cõi Phật. Chư Phật như thế tôi đều gần gũi, phụng sự, cúng dường. Thế mà tôi vẫn chưa thể biết được thân của Bồ-tát: hình dáng, độ lớn, màu sắc, dung mạo; thân, lời nói, ý nghĩ; việc làm và quả báo; tam-muội và giải thoát; cùng mọi cảnh giới của Bồ-tát.

 Này thiện nam tử! Nếu có chúng sinh thấy Bồ-tát khi Bồ-tát vì nhất thiết trí mà tu các hạnh, dù họ chống đối hay thuận theo, dù nghi ngờ hay tin tưởng, Bồ-tát đều dùng đủ loại phương tiện thế gian và xuất thế gian (thuộc đời thường và vượt ra ngoài đời thường) mà nhận lấy họ, coi họ là quyến thuộc, khiến họ được bất thoái chuyển đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Này thiện nam tử! Từ khi tôi được môn giải thoát "Quán sát cảnh giới vi tế của biển tam-muội của mọi Bồ-tát" ở chỗ đức Như Lai Quảng Đại Hoan Hỷ Xuất Hiện Uy Đức, trải qua số kiếp nhiều như số bụi cực nhỏ của một trăm cõi Phật, tôi thường cùng các Bồ-tát tu tập. Trong ngần ấy kiếp, mọi đức Phật ra đời, tôi đều gần gũi, phụng sự, cúng dường. Các đức Như Lai ấy, mỗi vị dùng một cửa khác nhau mà giảng kinh. Tôi đều thuận theo mà tu hành, ghi nhớ không quên, khiến môn giải thoát này ngày càng thêm rộng lớn. Nhờ vậy tôi biết được đủ loại kinh, được đủ loại thân công đức, được đủ loại cửa giải thoát, thấy đủ loại biển ba đời, đến đủ loại biển cõi Phật, thấy đủ loại cảnh thành Chánh giác, vào đủ loại hội chúng của Phật, phát đủ loại nguyện Bồ-tát, làm đủ loại hạnh Bồ-tát, làm tròn đủ loại giải thoát của Bồ-tát. Thế mà tôi vẫn chưa biết được môn giải thoát Phổ Hiền mà Bồ-tát đã thành tựu.

 Vì sao vậy? Vì cảnh giới thần thông của môn giải thoát Phổ Hiền mà Bồ-tát đạt được cũng như hư không lớn, như tên gọi của chúng sinh, như biển ba đời, như các cõi mười phương, như biển pháp giới (toàn thể mọi hiện tượng trong vũ trụ), không lường, không bờ, không có giới hạn. Này thiện nam tử! Nên biết rằng pháp môn giải thoát Phổ Hiền mà Bồ-tát đạt được ngang bằng với cảnh giới của chư Như Lai.

 Này thiện nam tử! Suốt ngần ấy kiếp nhiều như số bụi cực nhỏ của cõi Phật, tôi quán sát mọi cảnh giới nơi thân Bồ-tát mà không hề thấy đủ. Như người nhiều ham muốn, khi nam nữ tụ họp thì đắm say yêu nhau, trong từng ý nghĩ khởi lên vô số suy nghĩ hão huyền, chạy theo cảnh ấy không bao giờ dứt. Tôi cũng như vậy: suốt ngần ấy kiếp, tôi quán sát từng lỗ chân lông trên thân Bồ-tát. Trong từng ý nghĩ, tôi đều thấy vô lượng vô biên thế giới rộng lớn với đủ loại cách hình thành, đủ loại cách thiết lập, đủ loại trang nghiêm, đủ loại hình dạng, đủ loại chỗ nương tựa, đủ loại kích thước, đủ loại thời kiếp, đủ loại giới hạn, đủ loại núi biển, đủ loại đất đai, đủ loại mây che, đủ loại tên gọi, đủ loại Phật ra đời, đủ loại đạo tràng bồ-đề. Tôi thấy chư Phật hiện đủ loại đại thần thông; ở đủ loại hội chúng lớn mà giảng đủ loại kinh; lập đủ loại giáo pháp của các thừa (các cỗ xe giáo pháp); mở đủ loại cửa phương tiện; phóng đủ loại vầng ánh sáng; trang nghiêm đủ loại thế giới của Phật; và đặt ra đủ loại pháp quán đảnh (lễ rưới nước lên đầu, ở đây là lễ trao địa vị cho Bồ-tát sắp thành Phật).

 Ở từng lỗ chân lông của Bồ-tát, trong từng ý nghĩ, tôi lại thường thấy vô biên biển Phật ở mười phương ngồi ở đủ loại đạo tràng, hiện đủ loại thần biến, chuyển đủ loại pháp luân, giảng đủ loại kinh, nối tiếp nhau theo thứ tự, không bao giờ dứt. Ở từng lỗ chân lông của Bồ-tát, trong từng ý nghĩ, tôi lại thường thấy mọi biển chúng sinh ở mười phương, với đủ loại chỗ ở, đủ loại hình dạng, đủ loại dáng vẻ cử chỉ, đủ loại việc làm, đủ loại căn cơ, đủ loại tầm lòng.

 Ở từng lỗ chân lông của Bồ-tát, tôi lại thấy hết biển Bồ-tát trong ba đời: vô lượng vô biên cửa tu hạnh, vô lượng vô biên biển đại nguyện, vô lượng vô biên địa của Bồ-tát, vô lượng vô biên ba-la-mật, vô lượng vô biên chuyện các đời trước, vô lượng vô biên hạnh trang nghiêm cõi nước, vô lượng vô biên cửa đại từ (lòng thương lớn, muốn đem vui cho chúng sinh), vô lượng vô biên mây đại bi (lòng xót thương lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh), vô lượng vô biên biển tinh tấn (siêng năng), vô lượng vô biên tâm đại hỷ (lòng vui mừng lớn trước điều tốt của người khác). Trong từng ý nghĩ, các Bồ-tát ấy nhận lấy vô biên chúng sinh, dùng phương tiện điều phục, khiến tất cả đều thành thục.

 Này thiện nam tử! Suốt ngần ấy kiếp nhiều như số bụi cực nhỏ của cõi Phật, trong từng ý nghĩ, tôi quán sát mọi cảnh giới trong từng lỗ chân lông của Bồ-tát như thế. Nơi nào đã trải qua thì không trải qua lại, nơi nào đã thấy thì không thấy lại, nơi nào đã nghe thì không nghe lại, nơi nào đã đạt được thì không đạt lại. Cho đến khi tôi gặp thái tử Tất-đạt (tức thái tử Tất-đạt-đa, đức Phật Thích-ca khi chưa xuất gia) ở trong nội cung có các cung nữ vây quanh, tôi dùng sức giải thoát quán sát từng lỗ chân lông của Bồ-tát, đều thấy cảnh giới vô biên của mọi pháp giới trong ba đời, đi sâu vào không có bờ bến.

 Này thiện nam tử! Tôi chỉ được cửa giải thoát "Quán sát cảnh giới vi tế của biển đại tam-muội của Bồ-tát" này mà thôi. Còn như các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn) thì thành tựu được tất cả các biển phương tiện. Các ngài hiện thân theo từng loài, bình đẳng với mọi chúng sinh, đứng khắp trước mặt mọi chúng sinh, tùy theo đủ loại căn tính của chúng sinh mà giảng đủ loại giáo pháp của các thừa. Từ mọi lỗ chân lông, các ngài đều sinh ra vô lượng biển mây biến hóa đủ hình tướng màu sắc. Các ngài biết mọi pháp xưa nay vốn trong sạch, lấy "không có tự tính" làm tính. Các ngài biết các chúng sinh cũng như hư không, lấy "không có hình tướng" làm tướng. Các ngài an trụ nơi giải thoát rốt ráo không phân biệt, hiện ra cảnh giới rộng lớn không có giữa, không có bờ. Các ngài biết thần lực của Phật rốt ráo là như như (đúng như thật, không đổi khác). Các ngài có thể theo đại nguyện mà hiện thần biến khắp nơi, trong một ý nghĩ vào được pháp giới rộng lớn, khiến mọi pháp đều tự tại, tùy theo đó mà xoay chuyển. Các ngài được cửa trí tuệ thấu khắp mọi pháp, dạo chơi thong dong khắp các địa của Bồ-tát, xa lìa mọi kết sử (những phiền não trói buộc và sai khiến con người), được trí tuệ và thần thông trong sạch tròn đầy.

 Các ngài biết các chúng sinh rốt ráo vốn vắng lặng, nhưng vẫn tùy khắp nơi mà hiện thân, khiến tất cả đều vui mừng. Các ngài cùng các Bồ-tát bình đẳng chung một duyên, thường cùng tụ họp, không rời bỏ nhau. Các ngài được đại thần thông, rốt ráo không thối lui, tự tại dạo đi khắp mọi thế giới, tùy theo các chúng sinh mà hiện ra việc thành Chánh giác, ngồi khắp mọi hội chúng ở đạo tràng. Các ngài tùy khắp các thú (các cõi mà chúng sinh tái sinh vào) mà hiện ra việc thọ sinh, cưỡi bánh xe không thối lui mà làm hạnh Bồ-tát; ai thấy, ai nghe đều được lợi ích. Các ngài như cây thuốc chúa, như viên ngọc như ý (ngọc báu đáp ứng mọi ước muốn), làm thỏa lòng chúng sinh. Chỉ một giọng nói mà giảng khắp, khiến tất cả đều vui mừng. Ở trên nền đất trí tuệ lớn, các ngài thiết lập các pháp; thần thông của trí tuệ như huyễn trùm khắp pháp giới. Công đức về hạnh và trí của các vị Bồ-tát như thế, tôi làm sao biết được, nói được?"

 Bấy giờ người nữ dòng Thích là Cù-ba (vợ của thái tử Tất-đạt-đa) bảo Thiện Tài (đồng tử đi khắp nơi cầu đạo trong kinh Hoa Nghiêm) rằng: "Này thiện nam tử! Trong thế giới này có tòa sư tử Đại Ma-ni Tỳ-lô-giá-na Bảo Liên Hoa Tạng, mẹ của Phật là phu nhân Ma-da đang ngồi trên đó. Ông hãy đến đó mà hỏi:
- Bồ-tát làm sao tu hạnh Bồ-tát mà không vướng nhiễm vào các thế gian?
- Bồ-tát làm sao được sức tự tại, ở giữa các pháp mà xa lìa bụi nhơ?
- Bồ-tát làm sao được sức tin ưa, phụng sự chư Phật mãi không lười nghỉ?
- Bồ-tát làm sao được sức dũng mãnh tiến tới, thành tựu mọi sự nghiệp của Bồ-tát?
- Bồ-tát làm sao được sức trí tuệ trong sạch, xa lìa mọi chướng ngại của phiền não?
- Bồ-tát làm sao được sức hiểu sâu, nghe pháp nào cũng tự nhiên tỏ ngộ?
- Bồ-tát làm sao được sức hiện tiền (luôn hiện rõ trước mắt), thành tựu trí tuệ quán sát của Bồ-tát?
- Bồ-tát làm sao được sức đi khắp, đến được chỗ của mọi Như Lai?
- Bồ-tát làm sao được sức của thệ nguyện lớn, nhận lấy khắp mọi cõi chúng sinh?
- Bồ-tát làm sao được sức không thối lui, tu hạnh Bồ-tát đến tận các kiếp vị lai?
- Bồ-tát làm sao được sức quán sát, thấy hết các pháp mà không vướng mắc ngăn ngại?
- Bồ-tát làm sao vào được trí duyên khởi (trí thấy rằng mọi sự đều do nhân duyên hợp lại mà sinh), thấy mọi pháp đều không có cái "ta"?
- Bồ-tát làm sao được trí tùy thuận, hiểu rõ mọi pháp thế gian và xuất thế gian?
- Bồ-tát làm sao được trí vi tế, khéo quán sát được thể tính của các pháp?
- Bồ-tát làm sao được trí thần thông, có thể vì chúng sinh nói các điều bí mật?
- Bồ-tát làm sao phát khởi đại nguyện, làm tăng trưởng căn lành của mọi chúng sinh, mãi không ngừng nghỉ?
- Bồ-tát làm sao gần gũi phụng sự chư Phật, Bồ-tát, cùng mọi bậc Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu chứng) và Độc giác (người tự mình giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không cần thầy), mãi không gián đoạn?"

 Bấy giờ người nữ dòng Thích là Cù-ba muốn nói lại ý nghĩa của cửa giải thoát này, nên nương uy lực của Phật, hướng về đồng tử Thiện Tài mà nói kệ rằng:

 Nếu có chúng sinh thấy Bồ-tát tu tập đủ loại hạnh bồ-đề,

 Dù họ khởi tâm bất thiện hay tâm thiện, Bồ-tát đều nhận lấy hết và làm lợi ích cho họ.

 Thuở xưa, cách đây số kiếp nhiều như số bụi cực nhỏ của trăm cõi Phật, lại gấp bội số bụi ấy, có một kiếp

 Tên là Bình Đẳng Tịnh Trang Nghiêm, cõi tên là Tối Thắng Tu-di Quang.

 Trong kiếp ấy có ba mươi sáu ức na-do-tha đức Phật ra đời.

 Vị Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người, một danh hiệu của Phật) xuất hiện sau cùng hiệu là Chánh Pháp Tràng, làm ngọn đèn cho thế gian.

 Sau khi đức Phật ấy nhập Niết-bàn (mất đi, vào cõi vắng lặng hoàn toàn), có vị vua tên là Trí Uy Đức Sơn,

 Tự tại thống lĩnh cõi Diêm-phù-đề, sức mạnh dẹp tan mọi kẻ thù.

 Bấy giờ vua có năm trăm người con trai, đẹp đẽ, mạnh mẽ, không ai thắng nổi,

 Tài trí khéo léo đều hơn người, chúng sinh ngước nhìn mãi không chán.

 Nhà vua và các con lòng trong sạch, tin sâu vào Phật pháp,

 Thọ trì, giữ gìn và tu hành, dũng mãnh tinh tấn, mãi không thối lui.

 Khi ấy có thái tử tên là Diễm Quang, thân trang nghiêm đủ ba mươi hai tướng tốt (ba mươi hai đặc điểm thân thể của bậc vĩ nhân),

 Lìa nhơ nhớp, công đức đều tròn đầy, khéo làm lợi ích cho muôn loài.

 Thái tử dẫn năm trăm ức quyến thuộc, nghe pháp rồi xuất gia học đạo,

 Tất cả cùng tu phạm hạnh (hạnh trong sạch, giữ giới, dứt dâm dục), cùng siêng năng, dũng mãnh giữ gìn Phật pháp.

 Khi ấy có kinh đô tên là Trí Thụ, có nghìn ức thành vây quanh.

 Có khu rừng tên là Tịch Tĩnh Đại Cát Tường, cây báu trang nghiêm, thảy đều tuyệt đẹp.

 Vị Phật tử (con Phật, người theo đạo Phật) Diễm Quang ở trong rừng ấy, vì mọi người rộng giảng chánh pháp của Phật.

 Biện tài và trí tuệ không cùng tận, khiến người nghe đều dứt trừ phiền não.

 Có lần Bồ-tát vì đi khất thực (đi xin ăn theo phép người tu), mang y bát (áo và bình bát đựng thức ăn) vào thành vua.

 Dáng vẻ cử chỉ vắng lặng, bước đi thong thả, nhìn kỹ, quán chân chính, tâm không tán loạn.

 Khi ấy trong thành có một vị trưởng giả tên là Thiện Xưng Hoan Hỷ Tràng.

 Tôi là con gái ở trong nhà ông, tên là Tịnh Nhật Quang, tướng mạo đoan trang.

 Lúc ấy tôi từ xa trông thấy vị Phật tử này, chánh niệm và trí tuệ trong sạch luôn hiện rõ,

 Các căn điều phục, tướng mạo đoan nghiêm, mọi dáng vẻ cử chỉ đều vắng lặng.

 Ngài lần lượt khất thực đến cửa nhà tôi; tôi vừa thấy liền sinh lòng yêu đắm.

 Tôi cởi chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trên người) và đồ trang sức trên người, vui mừng cùng ngọc châu bỏ vào bát.

 Lúc ấy tuy tôi đem lòng yêu đắm mà cúng dường vị Phật tử chân chính Diễm Quang,

 Nhưng nhờ vậy mà không phải trải qua ba ác thú, thường sinh lên cõi trời và cõi người.

 Trong hai trăm năm mươi đại kiếp, những lần sinh ra làm người nữ đều cao quý hơn người,

 Thường thấy nơi Diễm Quang tu học, thân trang nghiêm đủ tướng tốt, lìa mọi nhơ nhớp.

 Qua hai trăm năm mươi kiếp ấy, tôi sinh vào nhà người mẹ Thiện Hiện,

 Thân là cô gái, tướng mạo đoan trang, tên là Diệu Cát Tường Cụ Túc Diễm.

 Tôi thấy thái tử Uy Đức Chủ ấy thì sinh lòng tôn trọng, yêu kính,

 Nguyện được phụng sự và cùng tu hành; may nhờ nhân duyên đời trước mà được chàng nhận lấy.

 Lúc ấy tôi theo thái tử cùng đến chỗ đức Như Lai Thắng Nhật Thân,

 Liền phát tâm bồ-đề rộng lớn, cúng dường, nghe pháp mà sinh lòng vui mừng.

 Trong kiếp ấy có sáu mươi nghìn ức na-do-tha đức Phật ra đời.

 Đức Phật sau cùng hiệu là Giải Thoát Quang; tôi lần lượt đều cúng dường tất cả.

 Ở chỗ đức Như Lai sau cùng ấy, tôi được tâm trong sạch của pháp giác ngộ,

 Thấy tính của các pháp vốn không sinh, thành tựu trí túc mạng (trí biết các đời trước của mình và người), dứt trừ phiền não.

 Tôi liền được biển tam-muội của Bồ-tát, tức cửa giải thoát quán sát cảnh giới vi tế.

 Trong một ý nghĩ, tôi vào được các biển cõi không thể nghĩ bàn ở mười phương.

 Tôi thấy khắp mọi thế giới, có cõi xen lẫn nhơ uế, có cõi trong sạch.

 Với cõi xen lẫn nhơ uế, tôi không ghét bỏ; với cõi trong sạch, tôi không tham đắm.

 Tôi thấy hết các biển cõi ở mười phương và đạo tràng bồ-đề trong mọi thế giới,

 Như Lai ngồi khắp nơi phóng ra ánh sáng; trong một ý nghĩ, tôi đều thấu rõ cả.

 Biển đại chúng của mọi đức Phật ấy, trong một ý nghĩ tôi đều vào được.

 Tôi cũng biết những gì đại chúng ấy tu hành, cùng tam-muội, giải thoát và sức thần thông của họ.

 Những hạnh rộng lớn của đại chúng ấy, các địa, các độ (tức các ba-la-mật), các phương tiện,

 Cùng biển thệ nguyện không bờ bến, trong từng ý nghĩ tôi đều đi sâu vào.

 Tôi quán sát thân tướng tốt đẹp của Bồ-tát và những việc thần thông trong từng lỗ chân lông,

 Trải qua nhiều kiếp cùng tu các hạnh mầu nhiệm, tìm mãi mà không thể thấy được giới hạn.

 Các cõi trong mỗi lỗ chân lông nhiều không thể nói hết, không đếm xuể.

 Trong đó các tầng đất, nước, lửa, gió (các tầng nâng đỡ thế giới) đều được chứa giữ một cách tinh tế mà không lẫn lộn nhau.

 Các thế giới ấy được thiết lập với hình dạng, kích thước, tên gọi, thể chất đều khác nhau.

 Trong các cõi có đủ loại thân chúng sinh, màu sắc, tướng mạo và vẻ trang nghiêm cũng nhiều không kể xiết.

 Tôi lại dùng sức giải thoát này thấy hết các biển cõi ở mười phương,

 Chư Phật hiện thân giáo hóa đầy khắp trong đó, điều phục mọi cõi chúng sinh.

 Tuy tu hành trong vô lượng kiếp, thấy sức thần thông của chư Phật ấy,

 Tôi vẫn chưa thể biết được thân, tâm, trí tuệ và con đường thực hành của vị Bồ-tát này.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài nghe pháp ấy xong, cúi đầu lễ Cù-ba, đi vòng quanh bà trăm nghìn vòng, ân cần ngước nhìn, một lòng quyến luyến, rồi từ giã ra đi.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video