Kinh Phổ Diệu, phẩm thứ hai mươi: Chư thiên (các vị trời) mừng Phật thành đạo.
Bấy giờ các vua trời và thiên nữ ở Dục hành thiên (các cõi trời thuộc Dục giới, nơi chúng sinh còn ham muốn) thấy Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) ngồi dưới gốc cây. Ngài đã thông suốt thần thông (năng lực siêu phàm có được nhờ tu tập), điều mong nguyện đã trọn đủ. Ngài đã hàng phục ma (Ma vương và quân lính của y, kẻ chuyên phá hoại người tu đạo) là kẻ thù oán, và dựng lên tràng phan lớn (cờ phướn dài, biểu tượng của chiến thắng). Bậc đại nhân không cùng tận làm Đại y vương (vua thầy thuốc, ví Phật chữa bệnh khổ cho chúng sinh), chữa mọi bệnh hoạn. Bậc sư tử không cùng tận (ví Phật oai dũng như sư tử) dù gặp điều đáng sợ cũng không dựng lông tóc. Ngài điều hòa tâm ý, diệt trừ tam cấu (ba thứ nhơ bẩn của tâm: tham, giận, si mê). Ngài thành tựu tam đạt trí (ba trí thông suốt: biết các đời trước, thấy chúng sinh chết đây sinh kia, và biết mình đã dứt sạch phiền não) và vượt qua tứ độc (bốn dòng nước xiết cuốn trôi chúng sinh: ham muốn, chấp vào sự tồn tại, thấy biết sai lầm, và vô minh). Ngài cầm chiếc lọng của một đạo duy nhất để che chở tam giới (ba cõi luân hồi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới). Ngài là phạm chí (người tu hạnh trong sạch) thanh tịnh vì đã bỏ mọi điều ác, là tỳ-kheo (người xuất gia, sống bằng khất thực để tu đạo) vì đã trừ mọi ngu tối.
Thế nào gọi là sa-môn (người xuất gia tu hành, dứt bỏ điều ác)? Đó là người vượt qua sáu nẻo luân hồi, học rộng không giới hạn, gọi là bác văn (nghe nhiều, học rộng). Đức hạnh dẹp tan trần lao (phiền não làm nhơ bẩn và mỏi mệt tâm), thành bậc dũng mãnh vượt sang bờ bên kia (bờ giải thoát). Gọi là "lực" tức là gồm đủ mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có), đầy đủ pháp bảo (kho báu giáo pháp). Họ thấy Như Lai ngồi dưới gốc cây, liền nói kệ (bài tụng bằng thơ) khen rằng:
Nay ngồi dưới cây Phật (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), hàng phục quân thuộc của ma;
khó lay như núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), không sợ hãi, chẳng buông bỏ điều gì.
Từ vô số ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), Ngài bố thí, giữ giới, học trí tuệ;
gom góp tiến tới nghĩa đạo, cũng suốt vô số ức kiếp.
Việc Ngài làm vượt trên cả Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) và Phạm thiên (vua cõi trời Sắc giới); xưa kia Ngài phát tâm cầu Phật đạo.
Vô số kiếp tu nhẫn nhục, chịu đựng được mọi khổ não;
nên thân Ngài sáng màu vàng tía; Ngài tinh tấn suốt vô số kiếp,
vượt qua nạn sinh tử, vì thế hàng phục được ma.
Từ vô số ức kiếp, Ngài tu thiền định, thần thông, trí tuệ;
phụng sự vô số đức Phật, vì thế được mọi loài cúng dường.
Từ vô số ức kiếp, Ngài chí thành, trí tuệ rộng lớn;
che chở ức triệu chúng sinh, vì thế mau thành Phật.
Ngài đã hàng phục thân ma (ma do thân tâm năm uẩn gây ra khổ não), cũng đã lìa tử ma (cái chết, thứ cướp mạng sống và cản đường tu);
trừ bỏ dục trần ma (ma phiền não do ham muốn cảnh vật bên ngoài), nên không còn lo buồn hoạn nạn.
Ngài là Thiên Trung Thiên (Trời giữa các trời, danh hiệu tôn xưng Phật), được chư thiên phụng sự,
được ba cõi kính trọng cúng dường, là ruộng phước (người đáng cúng dường, ai gieo vào sẽ sinh phước) vô lượng.
Mọi tiếng ồn ào đều lặng hết (?); gặp Phật thành Chúng Hựu (danh hiệu Phật: đấng che chở muôn loài).
Không ai có thể nhìn thấu (đỉnh đầu Ngài), cho đến khi Ngài ngồi nơi đạo tràng (chỗ thành đạo).
Tướng sợi lông trắng giữa hai chân mày chiếu sáng vô số ức cõi Phật,
làm mờ cả ánh sáng mặt trời, mặt trăng, khiến mọi người đạt được ánh sáng của đạo.
Ngài đoan chính, thù diệu bậc nhất, dung sắc đứng đầu tất cả;
tướng tốt vẻ đẹp, thương nghĩ chúng sinh, được ba cõi phụng sự.
Mắt Ngài rất trong sạch, thấy vô số chư Phật,
thấy cõi nước, thân chúng sinh và những điều họ ôm ấp trong lòng.
Tâm Ngài rất trong sạch, nghe vô số âm thanh:
lời của chư thiên và nhân dân, tiếng giáo pháp của Phật.
Nay Ngài được tướng lưỡi rộng dài, biết đúng thời, lời nói mềm mỏng.
Hãy nghe chánh pháp này để đến cam lộ (nước ngọt bất tử, ví Niết-bàn) vô vi (không do nhân duyên tạo thành, tức cảnh giới Niết-bàn).
Thấy binh chúng của ma, Ngài vẫn tự vui, lòng không sợ;
lại thấy chư thiên và người đời, Ngài không mừng (?), vững như núi Tu-di.
Nhìn binh chúng của ma, Ngài không động cũng không lay;
dù chúng ôm lòng hãm hại, Ngài dùng sức dũng mãnh hàng phục.
Ngồi yên không dời chuyển, thân không nghiêng động;
không mừng cũng không giận, lúc ấy không gặp điều gì khó khăn.
Chư thiên và người đời liền được lợi ích tốt lành,
bèn được nghe chánh pháp, liền chí thành vâng làm theo.
Thường đứng vững trong công đức, nhận phước đức thù thắng nhất.
Việc làm liền mau thành tựu, bậc anh hùng lặng lẽ giữa loài người.
Bậc tôn quý trong loài người, Đạo sư (bậc thầy dẫn đường), đã thành Chánh giác (giác ngộ chân chính, trọn vẹn).
Ngài làm chấn động ức cai (số lượng cực lớn) cõi nước, hàng phục quân quan của ma.
Tiếng Ngài như tiếng Phạm thiên, cũng như tiếng chim loan hót trong trẻo;
tiếng và hương đều bậc nhất; Cù-đàm (họ của Phật Thích-ca) nói lời này:
"Quả báo của phước là yên vui nhất, trừ bỏ mọi phiền não hoạn nạn.
Điều mong nguyện ắt thành, người ấy có công đức,
mau đạt Phật đạo, liền hàng phục chúng ma,
liền được trở về chốn mát mẻ, lặng lẽ an nhiên mà diệt độ (dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử).
Vậy thì người có phước nào lại tu hành mà sinh chán nản?
Đã nghe pháp cam lộ, ai còn lười mỏi?
Sống giữa rừng rậm, ai còn ý thối lui?
Để làm lợi cho muôn dân, hãy vâng làm hạnh tinh tấn."
Ai theo hạnh Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh), người đời liền quy mạng (nương theo trọn đời);
những việc làm và cúng dường, khiến mỗi vị thành tựu cõi nước của mình,
bằng phẳng như bàn tay, như gương sáng, ai nấy đều ở yên trên đất ấy.
Hoa sen trăm nghìn cánh tự nhiên mọc lên rực rỡ.
Trăm nghìn ức chư thiên đến xem đạo tràng của Phật,
đều do công đức của mình, như biển không thể đo lường.
Ngài hàng phục thế lực ma, đạt pháp môn cam lộ;
mọi người đều cúi đầu làm lễ, quy mạng Như Lai.
Với bao tấm lòng trong sạch, mỗi vị cầm một chiếc lọng hương.
Đã thấy bậc Sư tử (chỉ Phật), thấy uy thần biến hóa của Phật,
họ liền phát ý Bồ-tát, chỗ an trú không gì lay động được.
Lời Ngài nói có danh tiếng, như biển không thể lường;
Ngài mạnh như núi Tu-di, vua của các núi.
Mọi người chắp mười ngón tay làm lễ, từ hư không vang lên tiếng Phạm (âm thanh trong sạch như của Phạm thiên):
"Bậc Thánh trong loài người cũng như thế, ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của Phật)."
Trăm nghìn cây cối đều cúi mình hướng về đạo tràng.
Ánh sáng Ngài trăm nghìn tia, chấn động ức cõi nước,
diệt sạch các đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), các tai nạn đều lặng yên.
Không ai vượt hơn được (?); người bệnh đều được chữa lành.
Đó là bậc chí chân (chân thật tột bậc) trong loài người, ngồi trên giường sư tử.
Uy thần biến hóa của Phật như lửa của viên ngọc sáng,
tự nhiên tỏa sáng như mặt trời, mặt trăng.
Giữa hai mày phóng ra ánh sáng lớn, lúc ấy bừng sáng,
chiếu khắp ba cõi; không ai thấy được đỉnh đầu của Phật.
Bậc dũng mãnh trong loài người như thế, ngồi trên giường sư tử.
Phép thần túc (thần thông đi lại, biến hóa tự tại) Ngài hiện ra, người đến không ai là không thấy;
họ thản nhiên kính phụng Phật, mặt đất sáu lần chấn động.
Giả sử (quân ma) không bỏ binh khí, thì phương tiện khéo léo của Ngài cũng cảm hóa được nhiều;
nếu chúng không bỏ binh khí, sẽ chuốc lấy mọi độc hại khổ não.
Bậc tôn Sư tử như thế, ngồi trên tòa hiện ra sự cảm ứng.
Bấy giờ chư thiên Tịnh cư thiên (các cõi trời cao trong Sắc giới, nơi ở của bậc thánh không còn trở lại cõi Dục), Phạm thế Ca-di thiên (cõi trời của Phạm thiên thuộc Sắc giới), Thiện Phạm thiên (một cõi trời thuộc Sắc giới), cùng người con của ma vương kính trọng đạo, đến chỗ Phật, cầm lọng báu lớn dâng lên Phật, rồi chắp mười ngón tay nói kệ khen rằng:
Bậc Nhân tôn (bậc nhân từ đáng tôn kính) hiện trước mắt, với sức tinh tấn, thiền định, trí tuệ;
giữa bầy ma, Ngài hiển lộ tài biện luận lớn, bậc Thánh đã hàng phục chúng.
Mọi nghĩa lý đều tốt lành; vô số ức quân ma kéo đến,
Ngài không đứng dậy, thân không động; chúng con cúi đầu lạy Thế Tôn (bậc được cả đời tôn kính) của khắp thế gian.
Quân ma đông như cát sông Hằng, cũng không địch nổi bậc Chí tôn;
không thể lay động Ngài, dù suốt số kiếp nhiều như cát sông Hằng.
Ngài cúng tế bao nghìn ức lần, mọi điều sắp đặt đều vì đạo;
không ai dám hủy báng bậc Năng nhân (bậc có năng lực nhân từ, tức Phật Thích-ca), việc Ngài làm không ai theo kịp.
Ngài từng bố thí vợ con, con trai con gái và tôi tớ,
vườn tược, đất nước, thành ấp, ngôi vua và mọi đồ trang sức,
tay chân và cả đầu, mọi thứ trong thân.
Vì hành đạo, Ngài nhân từ mà không mê lầm;
như lời miệng đã nói, trước sau không hề đổi.
Phật không chấp trước, là bậc cứu độ lớn, sẽ độ vô số chúng sinh.
Ức năm vượt qua dòng sinh tử trôi nổi, nhờ sức thiền định và thần túc;
Ngài hàng phục (ma), giữ chánh pháp trong sạch, nguyện trọn vẹn cứu độ chúng sinh.
Ngài ban mắt sáng cho người đời mù tối, khiến tất cả đều hòa thuận.
Một lòng nguyện cầu trí tuệ biết khắp, mọi người cùng quy về bậc Đạo sư tôn quý.
Chí nguyện Ngài không hạn lượng, không ai là không khen ngợi.
Như thế Ngài hàng phục quân quan của ma, giác ngộ thành nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả).
Người con của ma khen ngợi Phật như vậy xong, lui đứng một bên.
Bấy giờ chư thiên Hóa tự tại thiên (cõi trời Tha hóa tự tại, tầng cao nhất của Dục giới), Vô kiêu lạc thiên (cõi trời Hóa lạc), Đâu-thuật thiên (cõi trời Đâu-suất), Diễm-ma thiên (cõi trời Dạ-ma), Đao-lợi thiên (cõi trời Ba mươi ba, do Đế Thích làm vua), Tứ thiên vương (bốn vua trời giữ bốn phương), Hư không thiên (các vị trời ở giữa hư không), Địa thần thiên (các vị thần đất), cùng cúng dường Thế Tôn, trang hoàng khắp nơi. Khắp trời đất rải hoa, đốt hương, dựng các phướn lọng, quy mạng bậc Chí tôn, rồi nói kệ khen rằng:
Chư thiên Hóa tự tại, Vô kiêu lạc, Đâu-thuật,
Diễm-ma, Đao-lợi, Tứ thiên vương, đều đến cúng dường Phật.
Ngài vững chắc như kim cương, ở trong ba nghìn cõi nước;
chí mạnh không thể phá, ngồi ngay ngắn nơi đạo tràng của Phật.
"Dù da thịt tiêu mòn, xương tủy cạn sạch,
nếu chưa thành Phật đạo, quyết không đứng dậy khỏi chỗ ngồi."
Bậc Nhân sư tử lời nói ngay thẳng; (ma) trong cả ba nghìn cõi nước
thề dốc hết uy thần, cỏ cây đều biến thành binh lính.
(Chúng con) dấy lòng xót thương lớn vô cùng, đến chỗ Bồ-tát:
"Con cai quản ức cõi đất, bằng phẳng không tai nạn;
chúng con, các thần đất còn lại, đều đến được lợi ích tốt lành,
và được bậc Tôn quý nhất cất chân bước lên trên con."
Bậc dũng mãnh ở đời, không nơi nào không chiếu sáng;
Ngài che chở ba nghìn cõi, huống chi chỉ một thân.
Phương dưới có ức trăm nghìn (thần), đều cùng một loại;
Ngài độ khắp chúng sinh, đó là nền tảng cho việc làm của chúng con.
Chúng con gìn giữ đất này, khắp ba nghìn cõi nước,
khiến mọi người đều được nguyện cao, tùy ý có thức ăn đồ mặc.
Nếu có ai vượt qua biên giới, ở đâu cũng khiến được yên ổn.
Các người con của Phật, các vị Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu chứng) của Cù-đàm,
khi tuyên giảng đạo pháp, nếu lại có người lắng nghe,
thì mọi gốc công đức đều xin khuyến trợ Phật đạo.
Chư thiên Phạm thiên, Hóa tự tại thiên, Vô kiêu lạc thiên, Đâu-thuật thiên, Diễm-ma thiên, Đao-lợi thiên, Tứ thiên vương, Hư không thiên, Địa thần thiên, cúng dường và khen ngợi Phật xong, lui đứng một bên.
Kinh Phổ Diệu, hết quyển thứ sáu.
Kinh Phổ Diệu, quyển thứ bảy.
Ngài Tam tạng (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Trúc Pháp Hộ, người nước Nguyệt Chi, dịch vào đời Tây Tấn.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video