Thiên 24 — Phẩm 24: Câu-lân và các vị (năm tỳ-kheo đầu tiên)

 Phẩm thứ hai mươi bốn: Câu-lân và các vị.

 Phật bảo các tỳ-kheo (người xuất gia, sống bằng khất thực để tu đạo): Bấy giờ Như Lai (danh hiệu của Phật) vì muốn tuyên bày các pháp, nói về chỗ khởi gốc của mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối tiếp nhau làm thành vòng luân hồi): Từ vô minh (sự không hiểu biết chân lý) có hành (những hoạt động tạo nghiệp); từ hành có thức (ý thức đầu thai); từ thức có danh sắc (tinh thần và thể xác mới hình thành); từ danh sắc có lục nhập (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); từ lục nhập có cánh (sự tiếp xúc giữa giác quan và cảnh vật); từ cánh có thống (cảm giác khổ, vui); từ thống có ái (lòng ham muốn); từ ái có thọ (sự chấp giữ, bám lấy); từ thọ có hữu (sự tồn tại, nghiệp dẫn tới đời sau); từ hữu có sinh; từ sinh dẫn đến già, bệnh, chết, mọi khổ hoạn lớn hợp lại. Vô minh đã hết thì hành liền hết; hành đã hết thì thức liền hết; thức đã hết thì danh sắc liền hết; danh sắc đã hết thì lục nhập liền hết; lục nhập đã hết thì cánh liền hết; cánh đã hết thì thống liền hết; thống đã hết thì ái liền hết; ái đã hết thì thọ liền hết; thọ đã hết thì hữu liền hết; hữu đã hết thì sinh liền hết; sinh đã hết thì già, bệnh, chết đều hết, không còn khổ hoạn lớn của năm ấm (năm yếu tố hợp thành thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức). Theo duyên thì có, không duyên thì không.

 Như Lai hiểu rõ gốc của mười hai nhân duyên nơi sáu tình (sáu giác quan), vì thế tự tại, thông đạt rằng tất cả đều tự nhiên, không có gốc rễ. Những người học theo ngoại đạo không biết được pháp không, tự nhiên này. Pháp như thế, chư Phật quá khứ đã hiểu thấu, và vì chúng sinh mà phân biệt giảng nói. Hiểu rõ pháp này mới được lặng yên. Vì thế Ngài bày giảng mười hai duyên khởi mà chuyển pháp luân (bắt đầu giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi). Câu-lân (Kiều-trần-như, người đứng đầu năm vị tỳ-kheo đầu tiên) hiểu được. Gọi là Câu-lân, nghĩa là người biết được gốc ban đầu. Vì dứt hết (phiền não) nên thành Tam bảo; Phật, Pháp, Thánh chúng là tên của Tam bảo (ba ngôi báu). Tiếng loan truyền khắp thiên hạ, vang thấu đến cõi Phạm thiên: "Như Lai hôm nay chuyển pháp luân trong sạch; bậc Hộ thế (đấng che chở thế gian), Chí chân (chân thật tột bậc) làm hưng khởi Tam bảo, đời khó gặp được." Năm vị tỳ-kheo như Câu-lân và sáu mươi ức chư thiên được pháp nhãn tịnh (con mắt trong sạch thấy được chân lý); lại tám mươi ức người cõi trời Sắc giới (các cõi trời nơi chúng sinh đã lìa ham muốn nhưng còn thân hình) được pháp nhãn tịnh vô thượng chánh chân; tám vạn người đời đến hội xem cũng được pháp nhãn tịnh, đều vượt qua mọi khổ.

 Bấy giờ tiếng Phật vang khắp mười phương. Thần trời trong hư không nghe tiếng hòa nhã: "Đây là Thế Tôn Thích-ca Văn, bậc Mười lực (có mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có), ở trong vườn Lộc uyển nơi tiên nhân ở, bày giảng pháp luân, nói về mười hai nhân duyên", khiến tất cả đều biết. Chư Phật mười phương nghe tiếng ấy đều im lặng. Chư thiên, rồng, thần, A-tu-luân (loài thần nóng giận, thường giao chiến với chư thiên) và các thị giả của chư Phật đều bạch với đức Phật của mình: "Ngài ấy phân biệt các pháp, khắp nơi nghe tiếng. Lành thay Thế Tôn! Xin mau nói rõ ý ấy, vì sao lại im lặng?" (Chư Phật đáp:) "Đời trước, vị ấy lặng lẽ tinh tấn, dùng sức đạo mà tu tập đạo pháp, vượt qua vô số kiếp. Trăm nghìn Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) tự mình đạt đến thành Phật; nay bậc Mười lực này siêng tu mà thành Phật, chuyển pháp luân tam hợp thập nhị (pháp luân ba lần chuyển, mười hai hành tướng: mỗi chân lý trong Tứ đế đều được chỉ rõ, khuyên tu và chứng nghiệm)." Pháp luân tam hợp thập nhị ấy là tâm không có quá khứ, vị lai, hiện tại của ba đời.

 Vì thế, tất cả những ai nghe tiếng ấy, ức trăm nghìn người đều dấy lên sức trí tuệ, dựng lập đạo lớn, ai nấy tự nghĩ: "Chúng ta nên học theo sức tinh tấn, uy thần của đức Phật ấy, để mau đạt được quả vị bậc tôn quý của ba đời, ban con mắt đạo cho đời, khiến tất cả đều đạt đạo vô thượng chánh chân (đạo giác ngộ cao nhất, chân chính tuyệt đối)." Bấy giờ các thiên tử đều đến họp: vị thứ nhất tên Thần Diệu, thứ hai tên Thiên Diệu, thứ ba tên Hoan Dự, thứ tư tên Gia Hoan, thứ năm tên Chiên Đàn, thứ sáu tên Đại Duyệt, thứ bảy tên Tịch Nhiên, thứ tám tên Tịch Luật. Tám vị trời Tịnh cư thiên (các cõi trời cao trong Sắc giới, nơi ở của bậc thánh không còn trở lại cõi Dục) như thế, cùng nghìn thiên tử theo hầu, đều đến họp, nghe nhận pháp luân Thế Tôn chuyển. Bấy giờ bậc Đại thánh bảo thiên tử Đại Thần Diệu: "Nay kinh này tên là Phổ Diệu Đại Phương Đẳng Pháp (pháp Đại thừa rộng lớn, bình đẳng), là nơi các Bồ-tát vui thích, là cảnh giới của chư Phật, ai đi vào thì thân được chiếu sáng khắp, tinh tấn tự mình đạt đến thành Phật. Đây là điều Như Lai nói, vì thế hãy thọ trì (nhận lãnh và gìn giữ), đọc tụng, vâng làm, và giảng nói cho mọi người."

 Kinh Phổ Diệu, hết quyển thứ bảy.

 Kinh Phổ Diệu, quyển thứ tám.

 Ngài Tam tạng (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Trúc Pháp Hộ, người nước Nguyệt Chi, dịch vào đời Tây Tấn.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video