Chuyện động Thân Dương
Ở Lũng Tây (vùng đất phía tây núi Lũng, nay thuộc Cam Túc) có chàng họ Lý tên Đức Phùng, hai mươi lăm tuổi. Chàng giỏi cưỡi ngựa bắn cung, rong ruổi ngựa tên, nổi tiếng gan dạ dũng cảm. Nhưng chàng không chịu làm ăn sinh sống nên bị người trong làng coi khinh, ruồng bỏ. Trong năm Thiên Lịch (niên hiệu của vua Văn Tông nhà Nguyên, khoảng 1328–1330), có người bạn của cha chàng làm giám quận (chức quan giám sát việc cai trị một quận) ở Quế Châu (vùng Quế Lâm, Quảng Tây ngày nay), chàng bèn tìm đến nương nhờ. Đến nơi thì người ấy đã mất, chàng lưu lạc không về được.
Quận ấy có nhiều núi nổi tiếng. Ngày nào chàng cũng lấy việc săn bắn làm vui, ra vào giữa núi non, chưa từng nghỉ ngơi, tự cho thế là được điều mình ưa thích.
Ở đó có một nhà giàu lớn là ông họ Tiền, của cải đứng đầu trong quận. Ông chỉ có một cô con gái mười bảy tuổi, rất mực yêu quý. Cô chưa từng ló mặt ra cửa, đến họ hàng, hàng xóm cũng ít khi thấy mặt. Một đêm mưa gió tối tăm, cô gái bỗng biến mất. Cửa nẻo, then khóa vẫn y nguyên như cũ, không ai biết cô đã đi đâu. Ông trình báo lên quan, cầu khấn thần linh (?), dò hỏi khắp bốn phương mà vẫn bặt không dấu vết. Ông nhớ con da diết, bèn thề rằng: "Ai biết được con gái ta ở đâu, ta xin chia cho nửa gia tài, lại gả con gái cho người ấy." Dù lòng mong tìm rất tha thiết, nhưng thấm thoắt đã gần nửa năm mà vẫn bặt tin.
Một hôm, chàng mang tên cầm cung ra khỏi thành, gặp một con hoẵng, đuổi theo mãi không buông, vượt qua đồi núi, đi sâu vào khe suối, rốt cuộc vẫn không đuổi kịp. Trời đã tối mịt, chàng lại lạc mất đường về, quanh quẩn bên sườn đồi không biết đi đâu. Lát sau khói mây mờ mịt, cọp gầm vượn hú, xa gần đều tối om như đã quá canh một (khoảng từ bảy đến chín giờ tối). Nhìn xa trên đỉnh núi thấy một ngôi miếu cổ, chàng bèn tìm đến nương thân. Đến nơi thì bụi bặm chất đống, tường vách xiêu đổ, dấu chân thú, vết chân chim lẫn lộn bên trong. Chàng dù rất sợ nhưng chẳng biết làm sao, đành nghỉ tạm dưới mái hiên, định chờ trời sáng.
Chưa kịp chợp mắt, chàng chợt nghe tiếng hô dẹp đường từ xa vọng lại. Chàng nghĩ núi sâu đêm vắng, sao lại có tiếng ấy? Ngờ là ma quỷ thần thánh, lại sợ là bọn cướp, chàng bèn trèo lên lan can, khung cửa, nằm nép trên xà nhà để dòm xem chúng làm gì. Chốc lát chúng đến cửa. Có hai cây đèn đỏ đi trước dẫn đường. Kẻ đứng đầu đội mũ tam sơn (mũ có ba chóp nhô cao như ba ngọn núi, kiểu mũ của bậc vương hầu), quấn khăn đỏ trên đầu, khoác áo bào vàng nhạt, thắt đai ngọc, đi thẳng đến ngồi trên án thờ thần. Hơn mười tên tùy tùng, mỗi tên cầm một món binh khí, đứng xếp hàng dưới thềm. Nghi trượng tuy rất nghiêm chỉnh, nhưng hình dạng đều là loài khỉ vượn lớn cả.
Chàng biết đó là yêu quái, bèn rút tên bên hông, giương căng cung bắn một phát, trúng ngay cánh tay kẻ ngồi trên. Nó kêu thất thanh bỏ chạy, cả bọn lập tức tan tác, không biết đi đâu. Hồi lâu, mọi bề im ắng, chàng bèn chợp mắt chờ sáng. Sáng ra thấy bên chỗ ngồi của thần có máu tươi nhỏ giọt, theo cửa lớn đi ra, dọc đường không dứt. Chàng lần theo vết máu men núi đi về phía nam, gần năm dặm thì gặp một cái hang lớn, vết máu từ đó đi vào. Chàng đi đi lại lại ở miệng hang, đang ngó nghiêng thì rễ cỏ trơn mềm, bất giác trượt chân rơi xuống.
Đó là một hố sâu muôn trượng, ngước lên không thấy trời, chàng tự nghĩ chắc phải chết. Bên cạnh hình như có lối đi, chàng lần theo mà đi, rẽ vào chỗ tối tăm, gần trong gang tấc cũng không nhìn rõ. Đi thêm trăm bước thì bỗng sáng sủa rộng rãi, thấy một gian nhà đá, trên biển đề: "Động Thân Dương". Có mấy kẻ giữ cửa, ăn mặc giống hệt bọn đã thấy trong miếu đêm qua. Thấy chàng, chúng kinh ngạc hỏi: "Ngươi là ai mà bỗng dưng đến đây?"
Chàng cúi gập người thi lễ đáp: "Tôi là dân thường dưới cõi trần, lâu nay ở trong thành, làm nghề thầy thuốc. Vì thiếu thuốc nên vào núi hái lượm, ham nhiều mong được, cứ đi mãi không biết dừng, bất giác trượt chân rơi lầm xuống đây. Đã mạo phạm đến bậc tôn quý, xin rộng lòng tha thứ (?)." Kẻ giữ cửa nghe vậy có vẻ mừng, hỏi: "Ngươi đã làm nghề thuốc thì có chữa bệnh cho người được không?" Chàng đáp: "Đó là việc bổn phận của tôi." Kẻ giữ cửa mừng lắm, đưa tay lên trán nói: "Trời giúp đây!" Chàng hỏi duyên cớ. Nó đáp: "Chủ ta là Thân Dương hầu, hôm qua đi chơi bị tên lạc bắn trúng, đang nằm bệnh trên giường. Nay ngươi lại có lòng tốt đến đây, ấy là trời ban cho thầy thuốc thần vậy."
Rồi nó mời chàng ngồi ở cổng, còn mình lật đật chạy vào báo bên trong. Một lát sau nó ra truyền lệnh của chủ rằng: "Ta không khéo giữ gìn thân thể, tự chuốc lấy tai vạ, họa đến tận tay chân, chất độc thấm vào xương tủy. Vận rủi khó tránh, phần đời còn lại chỉ chờ hết mà thôi. Nay may gặp thầy thuốc thần, được ban cho phương thuốc hay, thì người mắc bệnh có niềm vui sống lại, còn người chữa bệnh có ơn cứu trọn mạng sống. Dám đâu chẳng gắng gượng chờ đợi!"
Chàng bèn sửa áo bước vào, qua mấy lớp cửa, đến gian phòng sâu kín bên trong, màn trướng chăn nệm cực kỳ lộng lẫy. Chàng thấy một con khỉ già nằm ngửa trên giường đá, rên rỉ không ngớt. Bên cạnh có ba người đẹp hầu hạ, đều là nhan sắc tuyệt trần. Chàng xem mạch, xoa vết thương, rồi nói dối: "Không sao đâu. Tôi có thuốc tiên, không chỉ chữa được bệnh mà còn giúp thoát khỏi cõi đời thành tiên; uống vào thì sống lâu hơn cả trời đất mà không già, đến khi mặt trời, mặt trăng và các vì sao tàn lụi vẫn còn. Nay gặp nhau đây cũng là có duyên vậy." Rồi chàng dốc túi lấy thuốc cho nó uống.
Lũ yêu nghe nói được thành tiên, mừng sẽ được sống lâu, đều xúm lại lạy trước mặt chàng mà nói: "Ngài quả thật là thần nhân, nay may được gặp! Chủ chúng tôi đã được thuốc tiên sống mãi, lẽ nào chúng tôi lại không được ban cho chút thuốc nào sao?" Chàng bèn dốc hết số thuốc mang theo, chia khắp cho chúng. Chúng nhảy nhót tranh giành, chỉ sợ mình không được phần. Thứ thuốc ấy vốn là loại cực độc, chàng dùng để tẩm đầu mũi tên bắn thú dữ, con nào trúng tên cũng ngã gục ngay. Một lát sau, lũ yêu cùng lúc ngã lăn ra đất, choáng váng mê man không còn biết gì.
Chàng ngó thấy một thanh kiếm quý treo trên vách đá, bèn lấy xuống chém hết, giết cả thảy ba mươi sáu con khỉ lớn nhỏ. Chàng ngờ ba cô gái cũng là yêu, định giết luôn. Cả ba khóc nói: "Chúng thiếp đều là người, không phải yêu quái. Chẳng may bị con khỉ yêu bắt về, sa vào hang hố này, muốn chết cũng không được. Nay chàng trừ hại cho chúng thiếp, tức là người cho chúng thiếp sống lại, dám đâu chẳng vâng theo mọi lời chàng!" Chàng hỏi tên họ, chỗ ở, thì một người chính là con gái ông họ Tiền, hai người kia cũng đều là con nhà lương thiện ở các huyện gần đó.
Chàng tuy trừ được lũ yêu nhưng không có cách nào ra ngoài. Đang lúc bực bội buồn rầu, chợt có mấy ông già, không biết từ đâu tới, ai nấy mình mặc áo lông thô, râu dài, mõm đen, đẩy một người mặc áo trắng đứng lên trước, cùng xếp hàng lạy chàng mà nói: "Chúng tôi là tinh của sao Hư (một trong hai mươi tám chòm sao, ứng với loài chuột), ở đất này đã lâu. Gần đây bị lũ khỉ yêu chiếm mất, sức không địch nổi, phải lánh sang nơi khác, chờ dịp mà tính kế. Không ngờ ngài lại quét sạch kẻ thù cho chúng tôi, dẹp hết lũ hung ác tà quái, dám đâu chẳng tạ ơn!" Rồi mỗi người lấy trong tay áo ra vàng ngọc, châu báu, đặt trước mặt chàng.
Chàng hỏi: "Các ông đã có phép thần thông, sao lại để chúng ức hiếp, tự chịu mình hèn yếu như thế?" Người áo trắng đáp: "Tôi chỉ thọ năm trăm tuổi, nó đã tám trăm tuổi, vì thế địch không nổi. Nhưng chúng tôi ở đây không hại gì đến người; đến khi công đức đầy đủ, sẽ được bay lượn khắp các tầng trời, ra vào tự do. Không như nó tham dâm tàn bạo, hại người hại vật. Nay nó gây ác chồng chất không thôi, cả bọn bị diệt sạch, ấy cũng là bị trời trừng phạt, mượn tay ngài mà thôi. Nếu không thì sự hung ác của nó, đâu phải ngài chế ngự nổi?"
Chàng hỏi: "Động tên là Thân Dương, nghĩa ấy là thế nào?" Đáp: "Khỉ thuộc về chi Thân (trong mười hai con giáp, chi Thân ứng với con khỉ), nên nó mượn chữ ấy đặt tên cho đẹp, chứ không phải tên cũ của đất chúng tôi." Chàng nói: "Đất này đã là chỗ ở cũ của các ông, còn tôi là người trần, lỡ sa xuống đây, chỉ mong được chỉ đường về, đồ tạ ơn thì không cần." Đáp: "Nếu quả như vậy thì có khó gì! Chỉ xin ngài nhắm mắt một lúc là được toại nguyện."
Chàng làm theo lời, bên tai chỉ nghe tiếng gió dữ mưa to. Tiếng ngừng, mở mắt ra, chàng thấy một con chuột trắng lớn ở trước mặt, mấy con chuột to như lợn theo sau, đã khoét một cái hang thông ra tận miệng đường. Chàng dắt ba cô gái ra ngoài, đến thẳng gõ cửa nhà ông họ Tiền đưa cô về. Ông vừa kinh ngạc vừa mừng rỡ, liền nhận chàng làm rể. Gia đình hai cô gái kia cũng xin gả con theo. Chàng một lần cưới ba vợ, giàu sang rực rỡ. Về sau chàng trở lại chốn cũ tìm miệng đường, thì chỉ thấy cỏ rậm cây cao, xa gần đâu đâu cũng như nhau, không còn dấu vết gì nữa.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video