Thiên 5 — Phẩm 5 – Văn-thù-sư-lợi thăm bệnh

 Phẩm thứ năm: Văn Thù Sư Lợi thăm bệnh

 Bấy giờ Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn, ở đây là đức Thích Ca Mâu Ni) bảo Văn Thù Sư Lợi (một vị Bồ-tát lớn, tượng trưng cho trí tuệ): "Ông hãy đến chỗ Duy Ma Cật (một cư sĩ giàu có ở thành Tỳ Da Ly, thật ra là một bậc Bồ-tát, đang giả bệnh để nhân đó giảng đạo) thăm bệnh."

 Văn Thù Sư Lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Bậc thượng nhân (người đức hạnh cao vượt) ấy thật khó đối đáp. Ông thấu suốt sâu xa thực tướng (bản chất chân thật của mọi sự vật, vốn không có tự tính riêng cố định), khéo giảng những điều cốt yếu của pháp (giáo lý của Phật). Tài biện luận của ông trôi chảy không vướng mắc, trí tuệ không gì ngăn ngại. Mọi khuôn phép tu hành của các Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh) ông đều biết cả. Kho tàng bí mật của chư Phật không chỗ nào ông không vào được. Ông hàng phục các ma (những thế lực quấy phá, ngăn trở người tu đạo), tự tại dạo chơi trong thần thông (năng lực siêu phàm do tu tập mà có). Trí tuệ và phương tiện (những cách khéo léo, linh hoạt để dẫn dắt chúng sinh tùy theo căn cơ) của ông đều đã đạt tới chỗ rốt ráo. Tuy vậy, con xin vâng ý chỉ của Phật mà đến thăm bệnh ông."

 Khi ấy, trong đại chúng, các vị Bồ-tát, các đại đệ tử, cùng Thích (Đế Thích, vua cõi trời Đao Lợi), Phạm (Phạm Thiên, vị vua trời ở cõi trời cao hơn), Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương) v.v. đều nghĩ: "Nay hai vị đại sĩ (bậc đại Bồ-tát) là Văn Thù Sư Lợi và Duy Ma Cật cùng đàm luận, ắt sẽ giảng pháp mầu nhiệm." Ngay lúc ấy, tám nghìn Bồ-tát, năm trăm Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy, chỉ nhắm tự giải thoát cho mình), cùng trăm nghìn trời và người đều muốn đi theo.

 Thế là Văn Thù Sư Lợi cùng chúng Bồ-tát, các đại đệ tử và các vị trời, người cung kính vây quanh, đi vào thành lớn Tỳ Da Ly (thành Vaishali, một đô thị lớn ở miền bắc Ấn Độ thời Phật).

 Bấy giờ trưởng giả (người giàu có, có danh vọng trong xã hội) Duy Ma Cật nghĩ thầm: "Nay Văn Thù Sư Lợi cùng đại chúng sắp đến." Ông liền dùng sức thần thông làm cho trong nhà trống trơn, dẹp bỏ hết đồ vật và cả những người hầu, chỉ để lại một chiếc giường, rồi nằm trên đó vì bệnh. Văn Thù Sư Lợi vào nhà, thấy trong phòng trống không, chẳng có gì cả, chỉ một mình ông nằm trên giường. Khi ấy Duy Ma Cật nói: "Lành thay ngài đã đến, Văn Thù Sư Lợi! Ngài đến mà không có tướng đến, thấy mà không có tướng thấy (tướng: hình thái, dấu hiệu bề ngoài của sự vật)."

 Văn Thù Sư Lợi nói: "Đúng thế, thưa cư sĩ (người tu theo Phật tại gia). Nếu đã đến rồi thì không còn đến nữa; nếu đã đi rồi thì không còn đi nữa. Vì sao vậy? Cái đến thì chẳng từ đâu mà đến, cái đi thì chẳng đi tới đâu, cái có thể thấy thì lại không thể thấy. Thôi hãy gác chuyện ấy lại. Thưa cư sĩ, bệnh này có chịu đựng nổi không? Chữa trị có bớt, không đến nỗi nặng thêm chứ? Thế Tôn ân cần gửi lời hỏi thăm vô cùng. Thưa cư sĩ, bệnh này do đâu mà khởi? Phát sinh đã bao lâu? Phải làm sao cho dứt?"

 Duy Ma Cật nói: "Từ si (mê muội, không thấy rõ sự thật) mà có ái (lòng tham luyến bám víu), thì bệnh của tôi sinh ra. Vì hết thảy chúng sinh bệnh nên tôi bệnh. Nếu bệnh của hết thảy chúng sinh dứt thì bệnh của tôi cũng dứt. Vì sao vậy? Bồ-tát vì chúng sinh mà đi vào sinh tử (vòng sinh ra rồi chết, chết rồi lại sinh, trôi lăn không dứt); đã có sinh tử thì có bệnh. Nếu chúng sinh thoát được bệnh thì Bồ-tát không còn bệnh nữa. Ví như một vị trưởng giả chỉ có một đứa con, đứa con mắc bệnh thì cha mẹ cũng bệnh theo; con khỏi bệnh thì cha mẹ cũng khỏi. Bồ-tát cũng thế, thương chúng sinh như con; chúng sinh bệnh thì Bồ-tát bệnh, chúng sinh khỏi bệnh thì Bồ-tát cũng khỏi. Ngài lại hỏi bệnh này do đâu mà khởi: bệnh của Bồ-tát là do đại bi (lòng thương xót lớn lao, muốn cứu hết thảy chúng sinh khỏi khổ) mà khởi."

 Văn Thù Sư Lợi nói: "Thưa cư sĩ, căn phòng này vì sao trống không, chẳng có người hầu?" Duy Ma Cật nói: "Cõi nước của chư Phật cũng đều là không." Lại hỏi: "Lấy gì mà gọi là không?" Đáp: "Vì không nên không (không: trống rỗng, không có tự tính thật và cố định)." Lại hỏi: "Đã không rồi thì cần gì phải 'không' nữa?" Đáp: "Vì cái không thì không có phân biệt, nên là không." Lại hỏi: "Cái không có thể phân biệt được chăng?" Đáp: "Sự phân biệt cũng là không." Lại hỏi: "Cái không phải tìm ở đâu?" Đáp: "Phải tìm trong sáu mươi hai kiến (sáu mươi hai loại quan điểm sai lầm của các học thuyết thời bấy giờ)." Lại hỏi: "Sáu mươi hai kiến phải tìm ở đâu?" Đáp: "Phải tìm trong giải thoát (sự thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và sinh tử) của chư Phật." Lại hỏi: "Giải thoát của chư Phật phải tìm ở đâu?" Đáp: "Phải tìm trong những vận động của tâm hết thảy chúng sinh."

 "Lại như ngài hỏi vì sao không có người hầu: hết thảy các ma và các ngoại đạo (các giáo phái ngoài đạo Phật) đều là người hầu của tôi. Vì sao vậy? Các ma ưa thích sinh tử, mà Bồ-tát ở trong sinh tử vẫn không bỏ chúng sinh; ngoại đạo ưa thích các kiến chấp (những quan điểm bám chặt), mà Bồ-tát ở giữa các kiến chấp vẫn không lay động."

 Văn Thù Sư Lợi nói: "Bệnh của cư sĩ có hình trạng như thế nào?" Duy Ma Cật nói: "Bệnh của tôi không có hình, không thể thấy." Lại hỏi: "Bệnh này gắn với thân hay gắn với tâm?" Đáp: "Không gắn với thân, vì tướng của thân vốn lìa tan; cũng không gắn với tâm, vì tâm như huyễn (như trò ảo thuật, có vẻ có mà không thật)." Lại hỏi: "Địa đại (yếu tố đất), thủy đại (yếu tố nước), hỏa đại (yếu tố lửa), phong đại (yếu tố gió) — trong tứ đại này (bốn yếu tố mà theo quan niệm xưa cấu tạo nên thân thể và mọi vật chất), bệnh thuộc về đại nào?" Đáp: "Bệnh này không phải địa đại, nhưng cũng không lìa địa đại; thủy đại, hỏa đại, phong đại cũng như vậy. Nhưng bệnh của chúng sinh là từ tứ đại mà khởi; vì họ có bệnh nên tôi bệnh."

 Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi hỏi Duy Ma Cật: "Bồ-tát nên an ủi, khuyên giải một Bồ-tát có bệnh như thế nào?" Duy Ma Cật nói: "Nói thân là vô thường (không bền vững, luôn biến đổi rồi tan hoại), nhưng không nói phải chán ghét mà lìa bỏ thân. Nói thân là khổ, nhưng không nói nên ưa thích Niết-bàn (trạng thái dứt sạch phiền não, thoát hẳn sinh tử). Nói thân là vô ngã (không có một cái 'tôi' làm chủ, thường còn), nhưng vẫn nói việc dạy dỗ dẫn dắt chúng sinh. Nói thân là không tịch (trống rỗng, vắng lặng), nhưng không nói đến sự tịch diệt rốt ráo (diệt hẳn, vào Niết-bàn mà bỏ chúng sinh). Khuyên sám hối tội lỗi đã gây trước kia, nhưng không nói rằng tội ấy đã đi vào quá khứ (?) (tức không coi tội là vật thật còn lưu lại). Lấy bệnh của mình mà thương xót bệnh của người. Nên nhớ đến nỗi khổ trong vô số kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) ở các đời trước. Nên nghĩ đến việc làm lợi ích cho hết thảy chúng sinh, nhớ đến phúc đức mình đã tu, nghĩ đến tịnh mạng (lối sống trong sạch, mưu sinh chân chính). Đừng sinh lo buồn phiền não, phải thường khởi tinh tấn (siêng năng nỗ lực tu tập). Nên làm bậc y vương (vua thầy thuốc) chữa trị mọi thứ bệnh. Bồ-tát nên an ủi khuyên giải Bồ-tát có bệnh như thế, khiến người ấy vui mừng."

 Văn Thù Sư Lợi nói: "Thưa cư sĩ, Bồ-tát có bệnh điều phục (chế ngự, rèn cho thuần thục) tâm mình như thế nào?" Duy Ma Cật nói: "Bồ-tát có bệnh nên nghĩ thế này: 'Nay bệnh này của ta đều do vọng tưởng điên đảo (những ý nghĩ hư dối, thấy lộn ngược với sự thật) và các phiền não (những trạng thái tâm gây rối loạn, khổ sở như tham, giận, si mê) từ các đời trước mà sinh ra. Không có một pháp (sự vật, hiện tượng) nào là thật, thì ai là kẻ chịu bệnh?' Vì sao vậy? Vì tứ đại hợp lại nên tạm đặt tên là thân; tứ đại không có chủ, nên thân cũng không có ngã (cái 'tôi'). Lại nữa, bệnh này khởi lên đều do chấp ngã (bám chặt vào cái 'tôi'); vì thế đối với ngã không nên sinh lòng bám chấp. Đã biết gốc bệnh rồi thì trừ bỏ ý tưởng về ngã và ý tưởng về chúng sinh, mà nên khởi lên pháp tưởng (cái nhìn rằng thân chỉ là sự kết hợp của các pháp, các yếu tố). Nên nghĩ thế này: 'Chỉ do các pháp hợp lại mà thành thân này; khởi lên chỉ là pháp khởi, diệt đi chỉ là pháp diệt. Lại nữa, các pháp ấy không hề biết đến nhau: khi khởi không nói "ta khởi", khi diệt không nói "ta diệt".'

 "Bồ-tát có bệnh ấy, muốn diệt pháp tưởng, nên nghĩ thế này: 'Pháp tưởng này cũng là điên đảo; điên đảo tức là mối họa lớn, ta phải lìa bỏ nó.' Thế nào là lìa? Lìa ngã và ngã sở (cái 'tôi' và cái 'của tôi'). Thế nào là lìa ngã và ngã sở? Tức là lìa hai pháp (hai thái cực đối lập). Thế nào là lìa hai pháp? Tức là không nghĩ đến các pháp bên trong và bên ngoài, mà thực hành bình đẳng. Thế nào là bình đẳng? Ngã bình đẳng, Niết-bàn cũng bình đẳng. Vì sao vậy? Ngã và Niết-bàn, cả hai đều là không. Lấy gì mà nói là không? Chỉ vì là tên gọi nên là không. Hai pháp như thế không có tính chất cố định. Đạt được sự bình đẳng ấy thì không còn bệnh nào khác, chỉ còn bệnh 'không' (bệnh bám vào cái không); mà bệnh không ấy cũng là không.

 "Bồ-tát có bệnh ấy, bằng chỗ không thọ nhận gì mà vẫn nhận lấy các thọ (thọ: cảm giác vui, khổ, hay không vui không khổ). Khi chưa đầy đủ Phật pháp thì cũng không diệt thọ mà chứng quả (tức không vội vào Niết-bàn riêng cho mình). Giả sử thân có khổ, thì nghĩ đến chúng sinh ở các ác thú (các cõi xấu khổ như địa ngục, quỷ đói, súc sinh) mà khởi tâm đại bi: 'Ta đã điều phục được mình thì cũng nên điều phục hết thảy chúng sinh.' Chỉ trừ bệnh của họ, chứ không trừ pháp; vì muốn cắt đứt gốc bệnh mà dạy dỗ dẫn dắt họ. Thế nào là gốc bệnh? Tức là có phan duyên (tâm bám víu, níu lấy đối tượng). Từ chỗ có phan duyên mà thành gốc bệnh. Phan duyên vào đâu? Đó là ba cõi (tam giới: cõi Dục — chúng sinh còn ham muốn; cõi Sắc — còn thân hình vi tế; cõi Vô sắc — chỉ còn tâm thức, không còn thân hình). Làm sao cắt đứt phan duyên? Bằng vô sở đắc (không thấy có gì để nắm lấy). Nếu vô sở đắc thì không có phan duyên. Thế nào là vô sở đắc? Tức là lìa hai kiến. Thế nào là hai kiến? Tức là cái thấy bên trong và cái thấy bên ngoài; lìa được chúng, ấy là vô sở đắc.

 "Văn Thù Sư Lợi! Như thế là Bồ-tát có bệnh điều phục tâm mình. Dứt cái khổ già, bệnh, chết, đó là bồ-đề (giác ngộ) của Bồ-tát. Nếu không như vậy thì những gì mình tu sửa đều không có lợi ích của trí tuệ. Ví như thắng được kẻ oán thù mới đáng gọi là dũng; cũng thế, người trừ được già, bệnh, chết cho cả mình lẫn người, ấy mới gọi là Bồ-tát.

 "Bồ-tát có bệnh ấy lại nên nghĩ thế này: 'Như bệnh của ta không thật, không có; bệnh của chúng sinh cũng không thật, không có.' Khi quán (quan sát, chiêm nghiệm bằng trí tuệ) như thế, nếu đối với chúng sinh mà khởi lòng đại bi theo ái kiến (lòng thương xen lẫn luyến ái và chấp rằng có chúng sinh thật), thì phải xả bỏ ngay. Vì sao vậy? Bồ-tát dứt trừ khách trần phiền não (phiền não ví như bụi từ ngoài bám vào, không phải bản tính của tâm) mà khởi đại bi. Lòng bi theo ái kiến thì sẽ sinh tâm mỏi mệt chán nản đối với sinh tử; nếu lìa được nó thì không còn mỏi mệt chán nản, sinh ra ở bất cứ nơi đâu cũng không bị ái kiến che lấp. Chỗ sinh ra không bị trói buộc thì có thể vì chúng sinh nói pháp, cởi trói cho họ. Như Phật đã dạy: 'Nếu tự mình đang bị trói mà cởi được trói cho người, thì không có lẽ ấy; nếu tự mình không bị trói mà cởi được trói cho người, thì có lẽ ấy.' Vì thế Bồ-tát không nên tự trói buộc mình.

 "Thế nào là trói, thế nào là cởi? Tham đắm thiền vị (cái vui thích trong thiền định) là sự trói buộc của Bồ-tát; dùng phương tiện mà sinh vào đời (để cứu độ) là sự cởi mở của Bồ-tát. Lại nữa, tuệ không có phương tiện là trói, tuệ có phương tiện là cởi; phương tiện không có tuệ là trói, phương tiện có tuệ là cởi.

 "Thế nào là tuệ không có phương tiện là trói? Tức là Bồ-tát dùng tâm ái kiến mà trang nghiêm Phật độ (làm cho cõi nước của Phật đẹp đẽ, thanh tịnh), thành tựu chúng sinh (giáo hóa cho chúng sinh tu đạt đạo quả), và ở trong các pháp không, vô tướng, vô tác (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp trống rỗng; không chấp hình tướng; không còn mong cầu tạo tác) mà tự điều phục mình; ấy gọi là tuệ không có phương tiện là trói. Thế nào là tuệ có phương tiện là cởi? Tức là không dùng tâm ái kiến mà trang nghiêm Phật độ, thành tựu chúng sinh; ở trong các pháp không, vô tướng, vô tác mà tự điều phục mình và không mỏi mệt chán nản; ấy gọi là tuệ có phương tiện là cởi. Thế nào là phương tiện không có tuệ là trói? Tức là Bồ-tát còn ở trong các phiền não như tham dục, sân khuể (giận dữ), tà kiến (thấy biết sai lệch) mà gieo trồng các gốc công đức; ấy gọi là phương tiện không có tuệ là trói. Thế nào là phương tiện có tuệ là cởi? Tức là lìa các phiền não như tham dục, sân khuể, tà kiến mà gieo trồng các gốc công đức, rồi hồi hướng (đem công đức ấy hướng về một mục đích) đến A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật); ấy gọi là phương tiện có tuệ là cởi.

 "Văn Thù Sư Lợi! Bồ-tát có bệnh ấy nên quán các pháp như thế. Lại quán thân là vô thường, khổ, không, vô ngã; ấy gọi là tuệ. Tuy thân có bệnh mà vẫn thường ở trong sinh tử, làm lợi ích cho hết thảy mà không chán mỏi; ấy gọi là phương tiện. Lại quán thân: thân không lìa bệnh, bệnh không lìa thân; bệnh này, thân này chẳng phải mới cũng chẳng phải cũ; ấy gọi là tuệ. Dù thân có bệnh mà không diệt hẳn (vào Niết-bàn); ấy gọi là phương tiện.

 "Văn Thù Sư Lợi! Bồ-tát có bệnh nên điều phục tâm mình như thế mà không trụ (dừng lại, bám vào) trong đó, cũng không trụ nơi tâm chưa điều phục. Vì sao vậy? Nếu trụ nơi tâm không điều phục, đó là cách của kẻ ngu; nếu trụ nơi tâm điều phục, đó là cách của hàng Thanh văn. Vì thế Bồ-tát không nên trụ nơi tâm điều phục hay tâm không điều phục; lìa cả hai điều ấy, đó là hạnh Bồ-tát.

 "Ở trong sinh tử mà không làm điều ô nhiễm, trụ nơi Niết-bàn mà không diệt độ hẳn (diệt độ: vào Niết-bàn, chấm dứt hẳn sự có mặt ở đời) — đó là hạnh Bồ-tát. Không phải hạnh của phàm phu (người thường chưa giác ngộ), cũng không phải hạnh của hiền thánh (các bậc đã chứng đạo quả theo lối tự giải thoát) — đó là hạnh Bồ-tát. Không phải hạnh nhơ, cũng không phải hạnh sạch — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy đã vượt qua những việc của ma mà vẫn thị hiện (hiện ra cho người thấy) hàng phục các ma — đó là hạnh Bồ-tát. Cầu nhất thiết trí (trí tuệ biết hết thảy của Phật) mà không cầu sai thời — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy quán các pháp không sinh mà không vào chính vị (địa vị chứng quả Niết-bàn riêng của hàng Thanh văn, từ đó không còn quay lại cứu đời) — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy quán mười hai duyên khởi (mười hai khâu nhân duyên nối tiếp nhau tạo thành vòng sinh tử, khởi đầu từ vô minh) mà vẫn đi vào giữa các tà kiến (để cứu người) — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thu nhận dìu dắt hết thảy chúng sinh mà không luyến ái bám víu — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy ưa sống xa lìa chốn ồn náo mà không nương vào chỗ thân tâm diệt tận — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy đi trong ba cõi mà không phá hoại pháp tính (bản tính chân thật của các pháp) — đó là hạnh Bồ-tát.

 "Tuy thực hành không mà vẫn gieo trồng các gốc công đức — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành vô tướng mà vẫn cứu độ chúng sinh — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành vô tác mà vẫn thị hiện thọ thân (mang thân sinh ra ở đời) — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành vô khởi (không khởi tác điều gì) mà vẫn khởi mọi hạnh lành — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành lục ba-la-mật (sáu pháp tu đưa sang bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) mà biết khắp tâm và tâm số pháp (các trạng thái tâm lý đi kèm tâm) của chúng sinh — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành lục thông (sáu loại thần thông: đi lại biến hóa tự tại, thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, dứt sạch phiền não) mà không dứt hết lậu (phiền não rỉ chảy, gốc rễ của sinh tử; ý nói không vội vào Niết-bàn) — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành tứ vô lượng tâm (bốn tâm rộng lớn vô hạn: từ — ban vui, bi — cứu khổ, hỷ — vui theo, xả — buông bỏ) mà không tham đắm được sinh lên cõi Phạm thiên (cõi trời ở cõi Sắc, quả báo của người tu bốn tâm này) — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành thiền định, giải thoát, tam muội (trạng thái tâm định tĩnh chuyên nhất) mà không theo sức thiền để sinh lên các cõi trời thiền — đó là hạnh Bồ-tát.

 "Tuy thực hành tứ niệm xứ (bốn phép quán niệm: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) mà không lìa hẳn thân, thọ, tâm, pháp — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành tứ chính cần (bốn sự siêng năng chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều lành chưa sinh, tăng điều lành đã sinh) mà không bỏ sự tinh tấn của thân tâm — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành tứ như ý túc (bốn nền tảng của thần thông: ý muốn, tinh tấn, tâm, tư duy) mà đạt thần thông tự tại — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành ngũ căn (năm gốc lành: tin, tinh tấn, nhớ nghĩ chân chính, định, tuệ) mà phân biệt được căn cơ lanh lợi hay chậm lụt của chúng sinh — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành ngũ lực (năm sức mạnh do năm căn phát triển mà thành) mà ưa cầu thập lực của Phật (mười trí lực đặc biệt chỉ Phật mới có) — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành thất giác phần (bảy yếu tố giác ngộ: chọn lựa pháp, tinh tấn, hoan hỷ, nhẹ nhàng an ổn, nhớ nghĩ chân chính, định, buông xả) mà phân biệt trí tuệ của Phật — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành bát thánh đạo (tám con đường chân chính: thấy biết, suy nghĩ, lời nói, việc làm, nghề sống, tinh tấn, nhớ nghĩ, định — đều chân chính) mà ưa thực hành vô lượng Phật đạo — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thực hành các pháp trợ đạo (pháp hỗ trợ cho sự tu đạo) là chỉ (dừng lắng tâm) và quán (quan sát bằng trí tuệ) mà rốt cuộc không rơi vào tịch diệt — đó là hạnh Bồ-tát.

 "Tuy thực hành các pháp không sinh không diệt mà dùng tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ của thân Phật) trang nghiêm thân mình — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy hiện oai nghi (dáng vẻ, cách đi đứng cư xử) của Thanh văn, Bích-chi Phật (người tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không có thầy chỉ dạy, chỉ lo tự độ) mà không bỏ Phật pháp — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy thuận theo tướng thanh tịnh rốt ráo của các pháp mà vẫn tùy chỗ thích hợp hiện thân — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy quán các cõi Phật vắng lặng mãi mãi như hư không mà vẫn hiện ra đủ loại cõi Phật thanh tịnh — đó là hạnh Bồ-tát. Tuy đắc Phật đạo, chuyển pháp luân (giảng pháp, ví như bánh xe pháp lăn đi nghiền nát mê lầm), nhập Niết-bàn mà không bỏ con đường của Bồ-tát — đó là hạnh Bồ-tát."

 Khi nói lời này, trong đại chúng do Văn Thù Sư Lợi dẫn đến, có tám nghìn thiên tử (các vị trời) đều phát tâm cầu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video