Thiên 7 — Phẩm 7: Trụ Huyền Diệu

 Phẩm thứ bảy: Trụ Huyền Diệu (trụ: tầng bậc tu hành của Bồ-tát; con đường Bồ-tát có mười tầng như vậy. Trụ thứ bảy gọi là "Huyền Diệu", nghĩa là sâu xa mầu nhiệm).

 Bồ-tát Kim Cang Tạng nói: Này Phật tử (con Phật: người theo đạo Phật; ở đây là lời gọi các Bồ-tát trong pháp hội)! Bồ-tát đại sĩ (Bồ-tát: người phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài; đại sĩ: bậc tu hành lớn) đã làm trong sạch và tu sửa trọn vẹn đạo địa thứ sáu (đạo địa: tầng bậc trên đường tu, cùng nghĩa với "trụ"), đã đầy đủ và đứng vững ở đó. Khi bước vào địa thứ bảy, thực hành thiện quyền (cách làm khéo léo, linh hoạt, tùy hoàn cảnh để cứu giúp người khác; còn gọi là phương tiện) và trí tuệ, thì có mười việc để tu đạo huyền diệu. Mười việc ấy là gì?

 Đó là: tu hành không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: "không" là thấy mọi vật không có tự tính cố định; "vô tướng" là không bám vào hình tướng; "vô nguyện" là không mong cầu gì), mà điều mình theo là chân đế (chân lý tối thượng); thành tựu sức nhẫn (khả năng chịu đựng và an nhận chân lý), mà vẫn thương xót, từ bi, nghĩ đến chúng sinh. Vâng làm Phật pháp, vui cúng dường Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, tức chân lý như thật), tin chắc không trái. Lòng ôm cửa trí tuệ, luôn thuận theo nghĩa "không", mà vẫn tích lũy công đức, phúc không cùng tận. Hiểu ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc: toàn bộ thế giới chúng sinh còn luân hồi) là hư ảo, mà vẫn ở trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai). Khuyên dạy chúng dân để vĩnh viễn tiêu trừ nhơ nhớp, bản thân thì điềm tĩnh, dập tắt ngọn lửa cháy rực của mọi trần lao (bụi bặm và nhọc nhằn: tức phiền não làm tâm ô nhiễm, mệt mỏi). Muốn tiêu trừ hết tham dục, giận dữ, ngu si của chúng sinh. Biết mọi vật đều như huyễn, như hóa, như mộng, như bóng, như tiếng vang, như ảo ảnh hơi nóng giữa đồng (hình ảnh "ngựa hoang": hơi nóng bốc lên trông như bầy ngựa chạy), như trăng dưới nước, không có hai; vậy mà việc tội và phúc rốt cuộc không bao giờ mất. Nghĩ về cõi nước như hư không, mà vẫn dẫn dắt chúng sinh, trang nghiêm cõi nước. Pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý) thanh tịnh, phá bỏ ý niệm đến và đi (?). Vào được mọi danh hiệu của chư Phật, có đủ sắc thân (thân có hình tướng) với các tướng tốt và vẻ đẹp phụ để tự trang nghiêm. Việc làm không chấp trước, lìa âm thanh, mà tin tiếng của Như Lai vốn lặng lẽ thanh tịnh; hiểu tiếng nói của chúng dân để dẫn dắt làm lợi và trang nghiêm. Trong một lúc thấu suốt cả ba đời, mà vẫn đi vào sự nghiệp của chư Phật Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính).

 Lại có thể vào khắp các thời kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), phân biệt các con số, phân tích chí hướng, tính nết và việc làm của chúng sinh. Đó là mười việc tu đạo đặc biệt; từ đạo địa thứ sáu cho đến mười trụ (?), gọi là Huyền Diệu. Bồ-tát đại sĩ ấy nên siêng học thiện quyền phương tiện và trí độ vô cực (độ vô cực: hạnh tu đưa người sang bờ giải thoát, tức ba-la-mật; trí độ vô cực là ba-la-mật về trí tuệ). Nhờ đó vào được đạo địa thứ bảy, trụ ở địa thứ bảy, khuyên dạy vô số loài chúng sinh, dùng pháp vô hạn của chư Phật để dạy và trừ phiền não cho vô lượng chúng sinh.

 Vào vô số thế giới của chư Phật, trang nghiêm làm sạch vô số cõi Phật. Vào giáo pháp kinh điển nhiều loại, nhiều kho không thể nghĩ bàn. Vào sự nghiệp đạo trí thánh của vô số chư Phật Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính). Đi sâu vào vô lượng kiếp không đếm được. Vào hạnh của vô số chư Phật đời quá khứ, vị lai, hiện tại. Khuyên vô số loài chúng sinh vào lòng tin vững chắc và hạnh đặc biệt. Vào sắc thân của vô số chư Phật hiện ra nhiều hình dạng. Hiểu căn tính (khả năng và bản tính) của vô số chúng sinh. Vào âm thanh lời dạy của vô số chư Phật làm vui lòng tất cả. Vào nhiều loại tâm hành mà vô số chúng sinh suy nghĩ. Vào lâu đài trí tuệ dẫn dắt làm lợi của vô số chư Phật bậc Đại Thánh. Vào cách vô số chư Phật tùy thời giáo hóa làm lợi cho Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu cầu giải thoát cho riêng mình), khiến họ quy hướng và tin vững. Vui với những lời dạy dẫn dắt khéo léo mà vô số chư Phật tuyên nói. Tôn trọng học theo cách khai hóa vô số Duyên giác (người tự quán xét nhân duyên mà giác ngộ, không cần thầy dạy) khiến họ thành tựu. Vào các cửa đạo do trí tuệ sâu xa thiết yếu của vô số chư Phật chí thánh diễn bày. Vào hạnh của vô số chúng Bồ-tát khai sĩ (khai sĩ: tên gọi khác của Bồ-tát, người mở đường cho chúng sinh). Bồ-tát ban bố sự nghiệp Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hành nhằm cứu độ tất cả chúng sinh) không thể đếm của chư Phật và trí tuệ dẫn dắt được truyền bá ra; rồi tự nghĩ: những điều này không thể đếm xuể, đó chính là địa huyền diệu của chư Phật danh hiệu Bình Đẳng Giác (bậc giác ngộ bình đẳng, tức Phật); hạnh ấy đặc biệt, không thể lường được.

 Phải trải qua vô số kiếp, ức trăm nghìn cai (cai: đơn vị số cực lớn), mới tích lũy được Phật pháp như thế. Tự nghĩ: chúng ta lập nên đạo này, không tham của cải sự nghiệp, không tưởng cũng chẳng phải không tưởng (?), đầy đủ các hạnh. Quán xét kỹ như vậy, nương vào trí thần thông, luôn tinh tấn, vào đạo hạnh, khéo léo phương tiện và trí tuệ, khéo trụ trên thánh đạo, việc làm không lay động. Lúc nào cũng an tĩnh, vâng làm lời dạy, chưa từng lơi bỏ, tự tại theo ý muốn. Hạnh như thế là sự nghiệp cao vời. Khi ngồi, khi đứng, khi kinh hành (đi chậm qua lại để tu tập), khi nằm ngủ, khi nói năng, khi im lặng, đều không bị gì che lấp tâm, luôn giữ oai nghi (cử chỉ đúng phép), không quên điều gì, không rời hạnh luôn nhớ đến đạo như vậy.

 Bồ-tát ấy, trong khoảnh khắc khởi ý, trong một niệm tâm, đã gom đủ mười độ vô cực của Bồ-tát (mười ba-la-mật), tích lũy công đức khắp nơi. Vì sao vậy? Bồ-tát đại sĩ tu như thế, mỗi khi phát tâm đều lấy lòng thương vô bờ làm đầu, gom góp Phật pháp, hướng về trí tuệ Như Lai. Đem gốc công đức ấy trao cho chúng sinh, tập theo đạo Phật — đó là thí độ vô cực (ba-la-mật bố thí). Đốt sạch mọi trần lao — đó là giới độ vô cực (ba-la-mật giữ giới). Nếu thương xót chúng sinh bằng trí tuệ vô tận mà biết chúng sinh vốn không — đó là nhẫn độ vô cực (ba-la-mật nhẫn nhục). Nếu siêng làm gốc của mọi đức, luôn nghĩ đến cứu giúp mọi chúng sinh, thực hành phương tiện ấy — đó là tiến độ vô cực (ba-la-mật tinh tấn). Không bỏ đạo, hướng về nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí của Phật) — đó là thiền độ vô cực (ba-la-mật thiền định). Nếu hiểu rõ hạnh vốn thanh tịnh tự nhiên, cửa không sinh, được pháp nhẫn (sự an nhận, thấu suốt chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt) — đó là trí độ vô cực. Nếu có thể dẫn dắt làm lợi bằng vô lượng trí thánh, đem ích lợi cho mười phương — đó là quyền phương tiện độ vô cực (ba-la-mật phương tiện khéo léo). Nếu tu hành trí tuệ mầu nhiệm tột bậc, tuyên dương sự nghiệp đạo — đó là thệ nguyện độ vô cực (ba-la-mật nguyện). Hàng phục mọi ngoại đạo dị học (các học thuyết ngoài Phật giáo), dẹp yên binh chúng của ma (những thế lực phá hoại việc tu hành) — đó là thế lực độ vô cực (ba-la-mật sức mạnh). Xét rõ như thật, vượt qua mọi pháp, phát hạnh từ bi đúng nghĩa — đó là tuệ độ vô cực (ba-la-mật hiểu biết như thật).

 Đầy đủ mười độ vô cực như thế, liền có thể làm trọn sự nghiệp bốn ân (ở đây chỉ bốn cách thu phục chúng sinh: bố thí, nói lời yêu thương, làm việc có lợi, cùng làm việc với họ), có đủ pháp ba mươi bảy đạo phẩm (ba mươi bảy pháp tu giúp đạt giác ngộ), đến ba cửa giải thoát, tâm luôn bình đẳng. Trong khoảnh khắc một niệm, dần dần đầy đủ, rồi đầy đủ khắp cả, thành lập như thế.

 Có một vị Bồ-tát tên Giải Thoát Nguyệt, muốn tìm hiểu cho thấu đáo, liền hỏi đại sĩ Kim Cang Tạng: "Hạnh của Bồ-tát, do việc gì mà đầy đủ tất cả ở đạo địa thứ bảy? Muốn đầy đủ đạo Bồ-tát, có phải nhất định phải học tiến lên đến mười trụ không?"

 Đáp: "Này Phật tử, mọi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-tát đều phải đầy đủ mười trụ, nhờ đó mà cứu độ giải thoát, huống gì Bồ-tát ở trụ thứ bảy này. Vì sao vậy? Này Phật tử, Bồ-tát ở địa này hạnh đã đầy đủ, vào được trí thần thông, khắp đủ mọi đạo phẩm, cũng thành tựu mọi điều của mười trụ. Đầy đủ mười trụ, gắng sức giải thoát, là từ một lần phát ý mà đủ bảy trụ này. Vì sao vậy? Đó là, này Phật tử, Bồ-tát ở trụ này đầy đủ các hạnh, đủ trí tuệ và thần thông."

 "Lại nữa, này Phật tử, từ khi mới phát ý: bắt đầu ở trụ thứ nhất là mọi thệ nguyện; dần dần gần gũi, đầy đủ đạo phẩm, tâm tốt đẹp là trụ thứ hai; tiếp đến trụ thứ ba là sự nghiệp rộng lớn thiết yếu; được ánh sáng của pháp, đạo địa thứ tư là việc thuận theo; trụ thứ năm là ánh sáng và hạnh tùy thuận thế tục; vào trụ thứ sáu là pháp sâu mầu; (trụ thứ bảy là) khuyên lập mọi pháp của chư Phật. Vì sao vậy? Nếu Bồ-tát thành tựu bảy trụ, vào trí thần thông, liền ở trụ thứ tám, đầy đủ và thấu suốt địa không còn sự nghiệp tạo tác nhọc công (?)."

 "Ví như, này Phật tử, có hai thế giới: một là nhơ nhớp, hai là trong sạch. Gốc ở dưới thì bằng phẳng, trong sạch như nhau, chỗ vượt qua cũng như nhau (?), nhưng khoảng giữa hai thế giới thì không thể vượt qua; phải dùng đại thần thông, sức lực tột cùng và sức nguyện mới vượt được. Cũng vậy, này Phật tử, Bồ-tát phải dùng hạnh khai sĩ hết sức siêng năng thanh tịnh mới có thể thấu suốt; không thể nhờ lơ là biếng nhác, mà chỉ nhờ thệ nguyện rộng lớn, sức thiện quyền, trí tuệ và thần thông mới đầy đủ khắp được."

 Lại hỏi: "Ở trụ thứ bảy, còn gần gũi ưa thích hạnh trần lao nữa không? Việc của các Bồ-tát nên xét như thế nào?"

 Đáp: "Này Phật tử, từ khi mới phát ý, trụ ở địa Bồ-tát cho đến mười trụ, đều tiêu trừ hết mọi nghiệp trần lao, họa phúc, khuyên giúp cội gốc của đạo; nên quán xét như thế. Ví như, này Phật tử, biết rõ là cùng một đường, nhưng về nghĩa thì chưa vượt qua hẳn, nên gọi là thứ bảy (?)."

 "Ví như, này Phật tử, Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chính pháp) cưỡi voi báu lớn đi khắp bốn thiên hạ (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di theo vũ trụ quan Phật giáo), biết rõ phải trái; dù sống lẫn với những khổ nạn của người nghèo khổ và trần lao, hiểu rõ mọi thứ nhơ nhớp lẫn lộn, mà không bị nhơ nhớp làm ô nhiễm, cũng không phạm lỗi. (Vua ấy) có oai đức của bậc người; nếu bỏ thân người, sinh lên Phạm thiên (cõi trời của Phạm vương, thuộc cõi sắc, đã lìa dục), lên cung Phạm thiên, thấy được nghìn thế giới, ở trên Phạm thiên tỏa sáng rực rỡ, thì không còn vào cõi người nữa."

 "Cũng vậy, này Phật tử, từ khi mới phát ý, ở các trụ Bồ-tát, nương vào độ vô cực, đều biết hạnh của mọi chúng sinh, không bị bụi nhơ làm ô nhiễm, lên thờ phụng ở nhà đạo, cũng không phạm lỗi; nên gọi là thứ bảy. Nếu có thể bỏ được mọi hạnh, từ trụ thứ bảy lên đến trụ thứ tám, cũng nương cỗ xe Bồ-tát thanh tịnh, hiểu hết hạnh của mọi chúng sinh, không vướng trần lao, không nhiễm nhơ nhớp, mãi mãi không phạm lỗi, liền vượt qua được, vào pháp huyền diệu."

 "Vì vậy, này Phật tử, Bồ-tát đã đạt trụ thứ bảy này, dù ở trong giống dâm dục, vẫn vượt mọi dục; ở trong dục ấy mà vẫn làm pháp thanh tịnh. Không nên gọi là có trần lao hay không có trần lao. Dù sống trong dục mà không có trần lao; nhưng vì nguyện cầu trí tuệ Như Lai mà điều nguyện chưa đầy đủ, nên không thể gọi là đã lìa trần lao."

 "Trụ ở địa này rồi, chí tính trong sạch, việc làm của thân trong trắng, rốt cùng sạch sẽ tinh khiết; lời nói của miệng, ý nghĩ của tâm, từ đầu đến cuối đều thanh tịnh. Mọi việc tâm nghĩ đến đều là để cứu độ chúng sinh. Những điều Như Lai Chí Chân (bậc đạt chân lý tột cùng, danh hiệu của Phật) khen ngợi hay chê trách, những lời dạy của chư Phật Bình Đẳng Giác, dù có hình hay không hình, đều thuận theo hết, chưa từng làm trái. Không còn ham thích các nghề thủ công và thuật lạ của thế tục. Như Bồ-tát ở trụ thứ năm, không ham thích thế gian, mà làm thầy làm bạn cho khắp mọi người, khiến nhiều người vui lòng (?). Mọi điều ưa thích đều đạt đến mức chưa từng có, vui với pháp chí chân. Trong tam thiên đại thiên thế giới (cõi gồm một tỷ thế giới nhỏ), ngoại trừ Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác và hạnh của Bồ-tát trụ thứ tám, thì không ai sánh bằng (?)."

 "Chí tính và việc làm luôn hiền hòa; ý nương vào thiền định (trạng thái tâm chuyên chú, lặng yên) luôn tiến lên; cùng với thần thông và ba cửa giải thoát, đều tu tập chuyên cần; vâng làm theo cửa đạo mà không mong cầu gì; nhưng vẫn chưa thành tựu đạo địa thứ tám của Bồ-tát. Trụ ở địa này rồi, mọi lần phát ý đều theo quyền biến và trí tuệ, tất cả đều đầy đủ; tiếp tục tu đạo phẩm, nhờ vậy đạt đạo địa trụ thứ bảy, nơi sự nghiệp Bồ-tát đầy đủ khắp."

 "Bậc khai sĩ đạt được tam-muội chánh thọ (tam-muội: trạng thái tâm định tĩnh sâu; chánh thọ: nhập vào định một cách chân chính) tên là Thiện Trạch (khéo lựa chọn); kế đến là định Thiện Niệm Nghĩa (khéo nhớ nghĩa), định Ý Thắng (ý thù thắng), định Phân Biệt Nghĩa, định Thẩm Tuyên Pháp (xét kỹ mà tuyên pháp), định Thiện Trụ Bản (khéo trụ nơi gốc), định Tuệ Thông Môn (cửa trí thông suốt), định Tu Pháp Giới (tu theo giới luật của pháp), định Nhược Can Nghĩa Tạng (kho nhiều nghĩa), định môn Sinh Tử Vô Vi (cửa định thấy sinh tử và cái không tạo tác). Bồ-tát đạt các tam-muội chánh thọ ấy, đầy đủ trăm vạn định như thế, đạo địa thanh tịnh. Nhờ chánh thọ ấy, dùng các định ấy mà đạt quyền biến và trí tuệ trong sạch, lại vào sức đại bi không cùng, vượt địa Thanh văn, vượt địa Duyên giác, đến gần cửa trí tuệ. Trụ ở định này, giữ và thuận theo vô lượng nghiệp của thân, tiến tới lời nói tốt lành (?); lời miệng nói, điều tâm nghĩ cũng không thể hạn lượng; thấy chân lý thanh tịnh, ánh sáng cao vời, (gần đến) vô sở tùng sinh pháp nhẫn (sự an nhận chân lý rằng các pháp vốn không từ đâu sinh ra)."

 Lại hỏi: "Khi mới phát ý, được trụ thứ nhất, thì thân, miệng, ý chưa vượt khắp hàng Thanh văn, Duyên giác sao?"

 Đáp: "Vì siêng tu tâm rộng lớn, đi đến trụ thứ bảy mới đạt được hạnh tự tại của chính mình, không ai sánh bằng. Ví như có người sinh trong nhà vua, là vương tử, có đức khác thường, được quần thần kính trọng; nhưng đó không phải nhờ sức của chính mình mà được tự do hành động. Đến khi lớn lên, nhờ sức của bản thân, mới vượt hẳn các bề tôi trong việc bàn chuyện nước. Bồ-tát cũng vậy: ngay khi mới phát ý đã vượt địa Thanh văn, Duyên giác (nhờ tâm nguyện), tâm tính hiền hòa, rộng lớn vô cùng; còn ở địa trụ thứ bảy thì trí tuệ của chính mình được tự tại. Bồ-tát vào trụ thứ bảy thật là sâu xa, cũng lặng yên, đến chỗ không tạo tác; thân, miệng, tâm đều đạt được sự nghiệp đạo, không phải lại tiến thêm để cầu nghĩa nữa (?). Mong gì, bỏ gì? Không mong cũng không bỏ, mới là đạo lớn."

 Lại hỏi: "Này Phật tử, Bồ-tát trụ ở đạo địa nào mà có thể thành tựu hạnh tịch diệt (lặng tắt mọi phiền não, tức nhập Niết-bàn) chân chính?"

 Đáp: "Từ khi đạt trụ thứ sáu, đã có thể làm được pháp này. Đến đạo địa trụ thứ bảy của Bồ-tát, mỗi lần phát tâm, mỗi niệm tâm, đều có thể đạt tịch diệt, thành tựu chánh hạnh; nhưng không nên gọi là đã chứng diệt tận (tức đã vào hẳn Niết-bàn). Vì thế mà hạnh của thân, miệng, tâm không thể nghĩ bàn, tùy theo việc làm; ý nghĩa là như vậy. Bồ-tát dạo chơi nơi bản tế (thực tại tận cùng, chỗ tịch diệt) mà không chứng nhập."

 "Ví như, này Phật tử, có người cưỡi thuyền lớn vào biển cả; người lái thuyền giỏi, có phương cách, biết thế nước, nên đi trên biển lớn mà không gặp nạn. Cũng vậy, này Phật tử, Bồ-tát lập hạnh, đạt trụ thứ bảy, cưỡi thuyền đạo pháp độ vô cực, dạo đi nơi bản tế mà không chứng nhập."

 "Nhờ đạt sức mạnh trí thánh như thế, nương sức tam-muội, thành tựu các hạnh, hiểu rõ ý đạo, dùng sức đại thiện quyền và trí tuệ, hiện ra ở cửa sinh tử mà đi đâu vẫn ở nơi diệt độ, tâm tính tự nhiên. Hiện thân cùng quyến thuộc qua lại vây quanh; ở giữa chốn ồn ào mà vẫn luôn chuyên tinh, đạt định lặng yên. Vì bản nguyện (lời nguyện gốc từ trước) mà sinh trong ba cõi, nhưng không bị thế tục làm ô nhiễm; ra vào tiến lui đều lặng lẽ điềm đạm. Ánh sáng thiện quyền không đâu không chiếu, mà không thiêu đốt gì."

 "Đạt trí tuệ Phật, lui bỏ địa Thanh văn, Duyên giác, được cõi kho tàng của Phật. Hiện ra trong cõi ma, đã vượt bốn ma (bốn thứ phá hoại người tu: phiền não, thân năm uẩn, cái chết, và thiên ma), dạo trong bè lũ ấy mà vượt qua việc ma. Hiện ra trong ngoại đạo, mọi tà thuyết, chín mươi sáu phái, sáu mươi hai kiến chấp sai lầm, khai hóa những người ngoài đạo, khiến họ bỏ học thuyết tà, không trái đạo Phật. Hiện ra trong mọi việc đời của thế gian, mà dùng pháp vượt khỏi thế gian để bình đẳng dẫn dắt làm lợi. Hiện ra giữa mọi loài trời, rồng, quỷ thần, Kiền-đạp-hòa (thần âm nhạc cõi trời), A-tu-luân (loài thần hiếu chiến hay đánh nhau với chư thiên), Ca-lưu-la (chim thần cánh vàng), Chân-đà-la (thần ca múa), Ma-hầu-lặc (thần mãng xà lớn), người và phi nhân (loài không phải người), Đế Thích (vua trời Đao-lợi), Phạm vương (vua cõi Phạm thiên), Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương); theo phong tục của họ mà trang điểm nơi ở và áo mặc, thanh tịnh đẹp đẽ, mà tâm không bỏ niềm vui của pháp."

 "Trí tuệ như thế đầy đủ và thấu suốt đạo địa Bồ-tát, trụ nơi sâu xa, (đạt) pháp cao vời, huyền diệu khó đạt. Như vậy cúng dường vô lượng, không đếm được trăm nghìn ức cai chư Phật Đại Thánh, dâng y phục, đồ ăn, giường nằm, thuốc men chữa bệnh và những thứ làm cho an ổn; quy mệnh cúi đầu trước các Như Lai ấy, vâng nhận sự giáo hóa của chư Phật, vượt pháp của các Thanh văn, Duyên giác, một mình bước đi không ai sánh, hỏi han đúng lúc (?)."

 "Lại nữa, Bồ-tát ấy dùng (bốn ân) để thu phục chúng sinh, pháp nhẫn thanh tịnh càng thêm sáng rỡ; gốc thiện đức trải vô số ức trăm nghìn cai kiếp càng thêm tươi tốt, trong sạch rực rỡ. Ví như, này Phật tử, có viên ngọc quý lạ, giữa các thứ báu, ánh sáng riêng nó chiếu rạng, cao vời không gì sánh. Cũng vậy, này Phật tử, Bồ-tát trụ ở sự nghiệp đạo khai sĩ, pháp mầu khó đạt này, nhờ gốc đức ấy mà thành tựu thiện quyền trí độ vô cực, rồi danh tiếng càng sáng, thành đạo vô thượng, hàng Thanh văn, Duyên giác không thể theo kịp."

 "Ví như, này Phật tử, ánh sáng rộng lớn của mặt trời và cung điện mặt trăng, ánh sáng chiếu khắp thiên hạ, khiến mọi thứ được tươi tốt chín đầy, lại có thể làm khô đất bùn lầy; ánh sáng mặt trời, mặt trăng không bị che chắn, không đâu không thông suốt. Cũng vậy, này Phật tử, Bồ-tát trụ ở sự nghiệp đạo khai sĩ huyền diệu khó đạt này, gốc công đức không ai theo kịp, đức càng cao vời, giáo hóa mọi Thanh văn, Duyên giác khiến họ tự thấy hổ thẹn, trừ các trần lao, làm cho tính được trong sạch. Đó là, này Phật tử, trụ đạo thứ bảy huyền diệu khó đạt của Bồ-tát đại sĩ."

 "Bồ-tát đại sĩ nếu thành tựu trụ thứ bảy thì càng được tự tại; nếu làm vua trời (?), thì dùng trí tuệ tùy thời mà dựng lập mọi việc, làm sự nghiệp tinh tấn: hoặc làm việc bố thí, (nói lời) yêu thương kính trọng, nhân từ, khuyên làm điều lợi, cùng làm việc lợi ích như nhau; tâm luôn nhớ Phật, chưa từng quên bỏ, cho đến (nhớ) trí tuệ khắp cả, nhất thiết trí, trí nhạy bén; tâm luôn nghĩ: bao giờ mới thành Phật Tối Chánh Giác (?), để ở giữa chúng sinh làm bậc thánh tôn quý nhất, dẫn dắt làm lợi chúng sinh, chỉ bày nhất thiết trí."

 "Trong khoảnh khắc phát tâm, như thế ấy, tinh tấn vượt bậc, chỉ trong chốc lát đạt được trăm nghìn ức triệu cai tam-muội chánh thọ, thấy các Bồ-tát có ức trăm nghìn cai quyến thuộc vây quanh. Nhờ sức thệ nguyện ấy, nương theo (sức) Bồ-tát, những điều đặc biệt được hiển hiện, nhân đó hiện thần biến không thể kể xiết; công đức và ý nghĩa tu trong nhiều ức trăm nghìn cai kiếp không thể hạn lượng." Khi ấy Bồ-tát Kim Cang Tạng nói pháp ấy xong, muốn trình bày lại ý nghĩa, liền nói bài kệ (bài thơ trong kinh) rằng:

 Trí thánh huyền diệu ấy / thuận theo nghĩa của lời tối thượng.

 Tâm thông suốt trụ thứ sáu, / cẩn thận thuận theo hạnh của mình.

 Siêng tu theo lời dạy của đạo, / hợp với thiện quyền và trí tuệ.

 Liền khéo léo bước vào / đạo địa thứ bảy tôn quý.

 Theo không, vô tướng, vô nguyện, / mà chí hạnh vẫn từ bi thương xót.

 Vâng làm và cúng dường / đạo pháp của chư Phật.

 Hiểu biết trí tuệ của các bậc thánh, / đối với đức và sức không biết chán.

 Do làm như thế, / nên vào đạo địa thứ bảy.

 Ở trong ba cõi / giữa đại loạn mà vẫn lặng yên.

 Dập tắt cho mọi chúng dân, / làm lặng ngọn lửa trần lao.

 (Thấy mọi vật) như bóng, như huyễn hóa, / như trong mộng, mà vẫn theo đó hành pháp.

 Nhờ vào trụ thứ bảy, / hiển bày sự nghiệp thương xót.

 Trang nghiêm cõi Phật mà biết là không, / tính của đời không có tưởng.

 Đầy đủ tướng của bậc Tối Thắng (Phật), / bỏ những pháp lay động.

 Nhờ đó được âm thanh mầu nhiệm, / trừ nhơ nhớp của chúng sinh.

 Suy nghĩ trí tuệ vốn là không, / như Đấng Tối Thắng mà bình đẳng dẫn dắt.

 Nhờ tu hành pháp này / mà đạt được sự sáng tỏ ấy.

 Thông suốt ở địa thù thắng, / được chúng sinh yêu mến.

 Đã trụ ở địa này, / (thấy) hạnh của chúng sinh vô lượng.

 Chọn lựa quán xét pháp an trụ, / xét nhiều lần không thể hạn lượng.

 Vô số cõi nước khác nhau, / ý nghĩ của mọi người mỗi khác.

 Chí tính, lòng tin vững (?), / tâm hành đủ các loại.

 Tuyên bày giáo pháp ba thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát), / dẫn dắt làm lợi bình đẳng vô lượng.

 Chúng ta đều nên tiến lên, / tụng đọc và giáo hóa những người ấy.

 Với tâm trí tuệ như thế, / đạt được đạo thù diệu.

 Oai nghi có bốn việc (đi, đứng, ngồi, nằm), / đều theo thiện quyền và trí tuệ.

 Trong mỗi khoảnh khắc tâm niệm, / đạt và giữ công đức của đạo.

 Thì có thể đầy đủ / sự nghiệp mười độ vô cực.

 Mỗi khi phát ý niệm, / đem cho và khuyên chúng sinh — ấy là bố thí.

 Diệt các trần lao là giữ giới; / không có ý nghĩ gì (để giận) là nhẫn.

 Siêng năng theo đó tu tập, / càng lên càng thêm hạnh nghiệp là tinh tấn.

 Đạo không thể lay động là thiền; / trí tuệ với công đức mà lập ý.

 Nhẫn không từ đâu sinh (là trí), / trí lìa cấu bẩn là bậc thánh tôn.

 Nguyện khuyên giúp bằng thiện quyền, / mãi không còn ngờ vực.

 Xoay chuyển có sức mạnh, / dùng sáng suốt thánh thiện cứu giúp khắp nơi.

 Công đức của đạo như thế, / tùy thời mà trao cho tất cả.

 Trước đã thực hành như vậy, / danh tiếng sáng tỏ, đầy đủ.

 Nhổ bỏ cấu bẩn của tâm, / cắt đứt nguồn tranh cãi kiện tụng.

 Bình đẳng tu bốn tâm rộng lớn (?), vâng theo đạo, / dựng lập sự nghiệp thứ năm.

 Không khởi, không phân biệt, / mới lớn lên thành (trụ) thứ sáu.

 Đó là đạt trụ thứ bảy, / khi ấy thành tựu công đức.

 Có thể theo nhiều hạnh, / thệ nguyện không thể đếm.

 Vì lẽ gì / mà nhận sự nghiệp trí thánh này?

 Vì sẽ đạt trụ thứ tám, / mọi thứ đều thanh tịnh.

 Hạnh huyền vi khó đạt, / trí tuệ vô số không cùng.

 Như vào nước thứ hai, / vượt qua khoảng giữa.

 Tu hành pháp trụ thứ bảy, / không vướng mắc như ngọn đèn sáng.

 Nếu trụ trong nghĩa của đạo, / dũng mãnh vượt qua tất cả.

 Được vào trụ thứ tám, / phía trước là địa trí thánh.

 Vì vượt khỏi cảnh tâm niệm, / trụ ở sự nghiệp trí tuệ.

 Như ở Phạm thiên thường quán xét, / không nương vào chốn dân gian.

 Hạnh bậc hiền thánh như thế, / không vướng như hoa sen.

 Trụ ở đủ các loại (cảnh), / vượt qua mọi trần lao.

 Hạnh không trần lao này / cũng không phải đã diệt tận.

 Trụ nơi đạo tột cùng như thế, / hạnh không nhơ nhớp trần lao.

 Bậc Tối Thắng biết huyễn không có gốc, / dùng trí tuệ tiêu diệt cấu bẩn.

 Ở đời có nhiều loại / nghề thủ công người ta tu học.

 Thông suốt tất cả những thứ ấy, / mà giáo hóa và trụ theo lời dạy của Thế Tôn.

 Một lòng làm thần thông, / hỏi nhận và có sức vâng làm.

 Theo và điều khiển nhiều loại, / tăng tiến ba loại định (?).

 Vượt qua các Thanh văn, / Duyên giác, hạnh là như thế.

 Người trụ ở sự nghiệp thứ bảy, / tu hạnh của Bồ-tát.

 Trụ nơi hạnh của bản tâm, / đạt ánh sáng trí tuệ chân thật này.

 Thành tựu như các vương tử thánh, / như được nuôi lớn sức đạo.

 Rồi càng tăng hạnh siêng năng, / được vào nơi sâu xa vi diệu.

 Tâm hướng về diệt tận, / mà không chứng nhập.

 Như vào biển cả, / mà đứng ở đầu thuyền.

 Thấy hết mọi dòng nước / không tăng cũng không giảm.

 Nếu siêng nhận lãnh và thực hành / quyền biến và trí tuệ thù thắng,

 Thì mọi loài chúng sinh / không thể hạn lượng kho đức ấy.

 Cúng dường ức triệu Phật, / càng làm sạch sự nghiệp đạo.

 Như các chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức) / với vô số châu báu.

 Bậc hiền minh trụ ở hạnh này, / ánh sáng trí tuệ thù thắng.

 Làm cạn nguồn ái dục, / cũng như trăng sáng rực.

 Đã vào trụ ở địa này, / tự tại làm thánh vương.

 Tạo dựng và tu nghĩa đạo tột bậc, / tuyên bày quả thực của trí tuệ.

 Trong khoảnh khắc phát ý, / mạnh mẽ rèn sức tinh tấn.

 Thấy Phật, thấy chư Phật / số nghìn ức trăm cai.

 Khéo tu, thuận theo thân mình, / thấy khắp mười phương.

 Thêm tăng nơi nguyện tột bậc, / công đức tôn quý vô hạn.

 Khắp đời khó mà hiểu được / nhân duyên tự do hành đạo.

 Đó là trụ thứ bảy, / trang nghiêm làm sạch thiện quyền và trí tuệ.

 Chúng Bồ-tát địa vị tôn quý, thần diệu cao vời; vô lượng trời, rồng, vô số người nghe lời ngài nói, không ai không vui mừng. Họ cúng dường bậc an trụ (?) hoa, hương, cờ, phướn, hương bột trộn, châu báu, y phục, dựng vô số lọng không thể kể, mưa xuống các chuỗi ngọc. Chư thiên ở trên cao cất lên tiếng mầu nhiệm êm dịu, tự nhiên vang lên âm thanh hay đẹp hòa nhã, để dâng lên Chúng Hựu (đấng che chở mọi loài, tức Phật) và các Phật tử, ca ngợi Năng Nhân (tên dịch nghĩa của Phật Thích-ca Mâu-ni) Thế Tôn vô lượng:

 "Mọi người đều thấy bậc chí thánh, cao nhất trong loài người; thấy cảnh giới của Phật, thương xót chúng sinh. Tiếng ngài như mưa, vang như sấm lớn; nhạc khí, sáo tiêu cất lên nhiều âm thanh. Chư Phật vô hạn ức trăm nghìn cai, cõi nước của các đấng đế vương ấy nhiều như cát sông Hằng. Cúng dường chư Phật, cõi nước không gì sánh, giàu có bậc nhất; sức oai thần có thể giáo hóa, đưa (cả cõi) vào một lỗ chân lông. Chư Phật ban bố pháp lìa cấu bẩn không cùng, như diễn nói trong một sợi lông, có gì là khó? Cõi nước, nơi chốn và bốn phương, đủ các loại, suối nguồn, biển lớn, ức triệu núi Thiết Vi (dãy núi sắt bao quanh thế giới) và núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm thế giới), đều tự nhiên hiện ra, không hề chật hẹp, đều vào trong lỗ chân lông, ở trong đó tự do thoải mái. Địa ngục, ngạ quỷ (quỷ đói), súc sinh, chư thiên, loài người, quỷ thần, các loài yêu quái, A-tu-luân (loài thần hiếu chiến), tội phúc mỗi khác, đều cùng đến hội trong cảnh giới chư Phật."

 "(Chư Phật) đi khắp mọi cõi nước, ở các quận huyện, tự nhiên hiện ra pháp luân (bánh xe pháp: ví lời Phật dạy lăn đi khắp nơi phá tan mê lầm) tôn quý mầu nhiệm, giảng nói êm dịu, âm thanh an trụ. Tâm niệm của chúng sinh tùy theo điều họ tu hành; chúng dân nhiều loại, thân hình mỗi khác. Trong cõi nước của Chúng Hựu, chúng dân có thân, ở đâu thành hình ở đó, sinh ở cõi trời, cõi người, mỗi mỗi khác nhau. Tất cả như giáo pháp Phật tuyên nói, tiêu trừ những ý tưởng nhỏ nhặt và mọi nhơ bẩn, khởi lòng nghĩ đến đạo, cõi Phật rộng lớn. Thần túc (thần thông biến hóa, đi lại tự tại) của chư Phật biến hóa như thế, mọi người đời không thể nói cho hết. Chư Phật có trí đạo không cùng như thế, vang ra âm thanh hòa nhã vi diệu."

 Khi ấy đại chúng đang hội họp lặng yên vui mừng, cùng nhau chiêm ngưỡng kính trọng bậc thánh đặc biệt nhất. Đại chúng có trí tuệ ấy lặng lẽ suy nghĩ, như trăng bị che rồi ánh sáng lại hiện ra (?), chỉ muốn được nghe tiếp về trụ thứ tám: "Mong ngài nói ngay về chỗ người tu hành sẽ bước vào."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video