Phẩm thứ chín: Khen ngợi tướng của tam-muội
Bấy giờ Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật, bậc được thế gian tôn kính) khen Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) Bất Không Kiến rằng: "Lành thay, lành thay, Bất Không Kiến! Ông thuở trước đã cúng dường vô lượng vô số chư Phật Thế Tôn, ở chỗ chư Phật gieo các thiện căn (gốc rễ điều lành), tu hành đầy đủ các ba-la-mật (các hạnh tu đưa sang bờ giải thoát, như bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), trong mọi pháp việc cần làm đã làm xong, lại luôn vì chúng sinh làm người bạn không đợi mời mà hành đại từ.
Vì các chúng sinh thành tựu chánh tín (lòng tin đúng đắn), ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh mặc áo giáp lớn, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh có tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ) lớn không lay động, không thoái lui, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh có lòng tin không hư hoại, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh phát đại nguyện rộng lớn trang nghiêm, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh có thiện căn không thể nghĩ bàn, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh mặc áo giáp không thể nghĩ bàn, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh vượt khỏi ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc — toàn bộ thế giới luân hồi), ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh chuyên tâm vào nghĩa chân thật, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh thuận theo đại trí, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh ưa thích hành pháp rất sâu, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế.
Vì các chúng sinh coi trọng bố thí, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh coi trọng việc chỉ bày giáo pháp, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì tất cả chúng sinh có thể bỏ thân và của cải trong ngoài, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh thành tựu khối giới (toàn bộ các điều răn giữ gìn thân miệng ý) cao nhất vô thượng, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh tương ứng với nhẫn nhục sâu xa, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh dũng mãnh tinh tấn, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh được thiền định (trạng thái tâm lặng yên chuyên chú) sâu, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì các chúng sinh có trí tuệ sâu dày, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế. Vì muốn dùng của cải và phương tiện khéo léo thu nhận tất cả chúng sinh, ông thỉnh hỏi Thế Tôn nghĩa lớn như thế.
Lại vì các chúng sinh có tâm như kim cương (cứng chắc không gì phá nổi), vì các chúng sinh có tâm như then chặn cửa không lay không chuyển, vì các chúng sinh có tâm như nước trong không bụi nhơ, vì các chúng sinh có tâm như vải ca-da-lân-đề (một loại vải hay lông chim cực kỳ mềm mại), vì các chúng sinh ưa vào nghĩa sâu, vì các chúng sinh tôn trọng chánh pháp, vì các chúng sinh đặt gánh xuống mà vẫn gánh vác được (?), vì các chúng sinh không tiếc thân mạng, vì các chúng sinh không ưa mọi pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt) của thế gian, nên ông thỉnh hỏi Như Lai nghĩa lớn như thế. Bất Không Kiến, ông nay đã có thể vì các vị đại Bồ-tát ma-ha-tát như thế mà thỉnh hỏi Như Lai nghĩa này."
Bấy giờ Thế Tôn lại bảo Bồ-tát ma-ha-tát Bất Không Kiến: "Bất Không Kiến, ông hãy lắng nghe kỹ và khéo suy ngẫm. Ta sẽ vì ông phân biệt giải nói rộng." Khi ấy Bồ-tát ma-ha-tát Bất Không Kiến liền thưa Phật: "Lành thay Thế Tôn, được Ngài thuyết dạy, con xin một lòng lắng nghe nhận lấy."
Phật nói: "Bất Không Kiến, có một tam-muội (trạng thái định tâm sâu, tâm chuyên nhất không tán loạn) của Bồ-tát tên là Niệm tất cả Phật và Bồ-tát, nên gần gũi, tu tập, quán sát, suy ngẫm. Tu tập, quán sát, suy ngẫm tam-muội ấy rồi thì: được tăng trưởng thành tựu hạnh pháp an vui ngay hiện tại; được tăng trưởng thiện căn không tham; được tăng trưởng thiện căn không giận; được tăng trưởng thiện căn không si; được đầy đủ lòng biết hổ thẹn với mình và với người; được thành tựu thần thông; được viên mãn tất cả Phật pháp; được làm thanh tịnh tất cả cõi Phật.
Được đầy đủ việc từ cõi trời giáng xuống sinh ra; được đầy đủ việc nhập thai; được đầy đủ sự thanh tịnh khi ở trong thai; được đầy đủ người mẹ sinh ra vi diệu thanh tịnh; được đầy đủ gia đình sinh ra thanh tịnh; được đầy đủ các căn (các giác quan) vi diệu thanh tịnh; được đầy đủ các tướng đại nhân (các dấu hiệu đặc biệt trên thân bậc vĩ nhân, tức ba mươi hai tướng tốt của Phật) thanh tịnh; được đầy đủ các vẻ đẹp phụ (tám mươi vẻ đẹp kèm theo) thanh tịnh; được đầy đủ việc xuất gia; được đầy đủ sự tịch tĩnh cao nhất; được đầy đủ sự đại tịch tĩnh; được đầy đủ các thần thông; được đầy đủ việc làm nơi nương tựa cho tất cả chúng sinh; được đầy đủ sự nghe nhiều; được đầy đủ pháp thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian); được đầy đủ chỗ trụ của mọi pháp; được đầy đủ phương tiện khéo léo để biết pháp xuất thế; được đầy đủ sự khéo thông đạt mọi pháp; được đầy đủ sự khéo biết tướng pháp ở quá khứ và vị lai; được đầy đủ sự khéo trang nghiêm văn tự, câu chữ, nghĩa lý; được đầy đủ trí tuệ; được đầy đủ thần thông vi diệu; được đầy đủ sự khéo chuyển đổi tâm; được đầy đủ sự khéo dạy bảo người khác.
Được đầy đủ sức biết rõ, đối với chúng sinh khác và các phú-già-la (con người, từng cá thể), về hơn kém, trắng đen (thiện ác), trên dưới, đủ thiếu, tăng giảm; được đầy đủ trí biết điều hợp lẽ và không hợp lẽ (biết việc gì có thể xảy ra, việc gì không thể); được đầy đủ sự hướng về khi chưa thành a-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ vô thượng, chân chính, trọn vẹn của Phật); được đầy đủ chánh hạnh; được đầy đủ ý; được đầy đủ tự tại; được đầy đủ thần thông; được đầy đủ nhà lớn tôn quý; được đầy đủ dòng họ lớn; được đầy đủ sự đoan chính; được đầy đủ uy lực lớn; được đầy đủ ánh sáng lớn; được đầy đủ việc làm các công đức; được đầy đủ công đức lớn; được đầy đủ phong thái bậc đại nhân như trâu chúa.
Được đầy đủ tiếng nói khiến người vui mừng; được đầy đủ tiếng nói khiến người vui mừng sâu xa; được đầy đủ tiếng vi diệu; được đầy đủ Phạm âm (giọng trong sạch, vang xa, êm dịu như tiếng Phạm thiên); được đầy đủ biện tài (tài nói năng biện luận) tương ứng; được đầy đủ biện tài không tranh cãi; được đầy đủ biện tài không chấp dính; được đầy đủ biện tài đúng với sự thật; được đầy đủ biện tài nhiều cách; được đầy đủ biện tài về mọi lời lẽ âm thanh.
Được đầy đủ việc sinh ra không lìa chư Phật Thế Tôn mà luôn cung kính cúng dường; được đầy đủ việc không sinh ở vùng biên địa (nơi xa xôi không có Phật pháp); được đầy đủ việc luôn sinh ở trung quốc (vùng trung tâm có Phật pháp); được đầy đủ việc dạo khắp các thế giới lễ bái phụng sự chư Phật Thế Tôn, thưa hỏi bàn luận nghĩa lý; được đầy đủ việc thành tựu vô lượng vô biên công đức; được đầy đủ sự trang nghiêm bằng tất cả công đức của Bồ-tát; cho đến được đầy đủ sự trang nghiêm đạo tràng dưới cây Bồ-đề (nơi Phật thành đạo)."
Bấy giờ Thế Tôn để nói lại ý ấy, bèn dùng kệ (thể thơ trong kinh Phật) tụng rằng:
Bất Không Kiến, tam-muội thù thắng này, như Ta nay đang trụ trong trí và đức.
Bồ-tát nào có thể tu hành, người ấy thấy tất cả Phật mười phương.
Sẽ liền mau được các thần thông, nhân đó lại thấy cõi thanh tịnh.
Rồi được việc giáng sinh đầy đủ nhiệm mầu, việc nhập thai đầy đủ cũng như vậy.
Khi ở trong thai không gì sánh, mẹ thanh tịnh nhất, sinh vào nhà thù thắng.
Tất cả tướng tốt đều đầy đủ, cũng sẽ tu các hạnh pháp ấy.
Bỏ nhà xuất gia, lìa các dục, vứt bỏ dục lạc của người và của trời.
Người ấy vì thế gian mà cầu Bồ-đề, nơi sinh ra luôn có cam lồ (nước ngọt bất tử, ví cho Phật pháp).
Cũng được các thần thông và thần túc (khả năng đi lại, biến hóa tự tại), chuyển trí tròn đầy cho thế gian kia.
Bậc đại đức nghe nhiều, có tổng trì (khả năng ghi nhớ giữ gìn mọi điều không quên), tu mọi hạnh đều nhờ biển nghe nhiều.
Thống lĩnh đại chúng, nghĩa lý sáng tỏ, khéo biết phương tiện để chúng sinh học hỏi.
Chỗ hành của các pháp đều biết rõ, cả pháp thế gian và xuất thế gian.
Điều bậc trí biết thì trí đều đầy đủ, xa lìa các nghiệp và sự si mê phiền não.
Pháp hữu vi đều bỏ hết, mà luôn gần gũi pháp vô vi (cái không do tạo tác, không sinh không diệt).
Luôn dùng thiên nhãn (mắt thần thấy xa, thấy khắp) nhìn chúng sinh, lại dùng thiên nhĩ (tai thần nghe khắp) nghe pháp.
Túc mạng (khả năng biết các đời trước) sáng tỏ biết việc đã qua, tha tâm (khả năng biết tâm người khác) khéo hiểu ý người.
Thần thông biến hóa dạo chơi tự tại, tâm khéo chuyển đổi tùy theo nhân duyên.
Được danh tiếng lớn, đi khắp cõi Phật, có thể làm lợi ích rộng cho thế gian.
Thông suốt điều hợp lẽ và không hợp lẽ, tất cả các pháp không gì không biết.
Soi sâu pháp trong sạch và nhơ nhiễm, vì luôn tu tập tam-muội thù thắng.
Người được chánh hạnh đầy đủ, trí tuệ thật không ai sánh.
Đủ chánh tư duy và uy đức lớn, cũng được an trụ trong sự tu hành chân chính.
Lại sinh vào nhà lớn, dòng họ tôn quý, mọi việc đoan nghiêm, ai thấy cũng mừng.
Người ấy tuy ở trong cõi hữu vi, công đức làm ra không gì phá hoại được.
Sinh ra luôn hưởng công đức lớn, qua lại nhiều lần làm vua trong loài người.
Hoặc làm Đế Thích, bậc tôn ở cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai của cõi Dục, trên đỉnh núi Tu-di), có khi làm trời Quang (cõi trời ánh sáng thuộc cõi Sắc) và làm chủ cõi Phạm thiên.
Phàm tiếng nói ra đều không gì sánh: tiếng hay của Phạm thiên, tiếng sư tử.
Tiếng đẹp của loài rồng vang khắp, tiếng công đức lớn như trâu chúa rống.
Đủ tiếng đàn dây và tiếng ca, tiếng chim ca-lăng-tần-già (loài chim trong kinh Phật, tiếng hót hay nhất) tinh diệu.
Có thể hợp nghĩa lý khiến mọi người vui mừng, vì được tam-muội nên mới được như thế.
Khéo phát ra tiếng thanh nhã và êm hay, thường dùng lời thương yêu làm vui lòng tất cả.
Tiếng mầu sâu xa uyển chuyển và lời hay, tiếng ấy luôn có, chưa từng dứt.
Đi đứng cử động như long vương, phóng ánh chớp chiếu khắp tất cả.
Mưa xuống tràn trề khắp mặt đất, đó gọi là đức của rồng khó cân lường.
Nơi bậc rồng trong loài người như thế dạo đến, trụ trong định mầu này được thần thông thù thắng.
Vô lượng vô số hóa thân, đến trước khắp chư Phật cúng dường như nhau.
Kệ tụng, ví dụ, làm đủ các cách, lời lẽ nhã chính, ý lý yên ổn.
Người ấy luôn đem niềm vui của pháp cho chúng sinh, vì được định thù thắng này nên không ngăn ngại.
Sinh ra không lìa chư Phật, cũng thấy Bồ-tát và chư Thánh tăng.
Luôn ở nơi có lợi ích, không gặp tai nạn, thành tựu tam-muội chiếu khắp mười phương.
Muốn đến khắp chư Phật để thưa hỏi bàn luận, hoặc sinh vào vô lượng cõi khó nghĩ bàn.
Ngay trước mặt cúng dường tất cả Phật, vì thành tựu tam-muội nên được như thế.
Công đức như vậy không thể nói hết, vượt ngoài mọi con số, dứt mọi sự đo lường.
Cây đạo và quả giác ngộ luôn cùng sinh (?), chư Phật ngợi khen chỉ riêng định này.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video