Thiên 15 — Phẩm 11 – Tư duy tam-muội (phần còn lại)

 Phẩm Tư Duy Tam-muội (tam-muội: trạng thái tâm định, gom tâm vào một đối tượng, không tán loạn), phần còn lại

 Bấy giờ, Bồ-tát ma-ha-tát (bậc giác ngộ lớn, người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi loài) Bất Không Kiến lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), Bồ-tát ma-ha-tát phải làm thế nào để tự chứng biết mà lìa bỏ ngã kiến (cái thấy sai lầm cho rằng có một cái "ta" thật, thường còn)?"

 Phật nói: "Này Bất Không Kiến, khi các Bồ-tát ma-ha-tát đã chứng biết thì không còn bám dính vào đâu, nhờ vậy lìa được ngã kiến. Bồ-tát như thế tuy không bám dính vào đâu, nhưng vẫn làm được lợi ích lớn cho tất cả chúng sinh trong thế gian, cả trời lẫn người. Lợi ích thế nào? Đó là thắp ngọn đèn sáng lớn của Pháp (giáo lý Phật dạy), đốt ngọn đuốc lớn của Pháp, thổi tù và lớn của Pháp, đánh trống lớn của Pháp, lắc trống tay lớn của Pháp, cưỡi con thuyền lớn của Pháp, dựng cây cầu lớn của Pháp, để đưa tất cả chúng sinh vượt qua dòng sông thác của bốn dòng nước xiết sinh tử (tứ lưu: bốn dòng cuốn người vào luân hồi là ham muốn, sự tồn tại, tà kiến và vô minh), đặt họ lên bờ bên kia là Niết-bàn vô vi (Niết-bàn: cảnh giới dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử; vô vi: không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt)."

 "Trước hết phải quán xét bản tính của thân này. Kế đến phải quán thân là bất tịnh, hôi hám, dơ bẩn, thối rữa, đầy ung nhọt, mủ máu, phân và nước tiểu tràn trề. Thân này vô thường, không dừng lại được giây lát, sẽ hư nát, khô héo, không thể lâu bền; nó lừa gạt kẻ ngu như lừa trẻ nhỏ, mong manh, không chắc chắn, giống như đám bọt nước, đầy dẫy giòi bọ; gân xương đỡ nhau, mang một khối rỗng không mà đi, chẳng có chỗ dùng thật sự. Dù sống trăm năm, hay trăm nghìn năm, thậm chí tám vạn kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài), dù được giữ gìn, nuôi nấng bằng mọi thứ đồ vui sướng, rốt cuộc cũng phải hư hoại."

 "Thân này suốt đêm dài không lìa phiền não (những tâm tham, giận, si mê làm rối loạn và khổ não), không ra khỏi điên đảo (cái thấy lộn ngược, coi vô thường là thường, khổ là vui, không có ta là có ta, dơ là sạch); luôn bị các loài chim thú dữ ăn nuốt; lại thường cùng đi với địa ngục (cõi chịu cực hình nặng nhất), ngạ quỷ (cõi quỷ đói) và súc sinh (cõi loài vật); qua lại trong sinh tử chịu mọi khổ não; hoặc làm nô lệ chịu đủ việc cực nhọc, luôn bị người khác trói buộc, không được tự do. Sinh vào những nơi như thế, làm sao thấy được khổ, dứt được tập, chứng được diệt, tu được đạo (bốn chân lý: khổ là sự khổ của đời sống; tập là nguyên nhân gây khổ; diệt là sự chấm dứt khổ; đạo là con đường tu để chấm dứt khổ)?"

 "Nay thân ta đây chỉ là rỗng không, chói lòa để lừa kẻ ngu, không có một thứ gì bền chắc. Vì vậy nay ta nên đem tất cả các phần của thân này bố thí cho chúng sinh. Nếu có chúng sinh quý trọng thân mình, ta sẽ vì họ mà bỏ thân mạng. Nếu có chúng sinh cần tinh khí của ta, ta sẽ cho họ tinh khí. Nếu có chúng sinh cần thịt của ta, ta sẽ đem thịt dâng cho họ. Vì sao? Thà ta cho trước để họ được ăn, chứ không để vì ta không cho mà họ phải tự đến ăn. Nay ta bố thí với tâm trong sạch như vậy, nguyện thiện căn (gốc lành: công đức làm điều thiện, như hạt giống sinh ra quả tốt) có được sẽ lập tức diệt trừ gốc rễ của ngã kiến."

 "Bồ-tát ấy khi quán như vậy thì không bám vào ngã kiến; diệt ngã kiến rồi mới xả thân, để chúng sinh dùng: ai tiếc mạng sống thì vì họ mà bỏ mạng mình; ai cần tinh khí thì trao tinh khí; ai cần ăn thịt thì đem thịt cho. Nếu có chúng sinh cần sức lực, thì lập tức làm nô bộc cho họ sai khiến. Này Bất Không Kiến, vì nhân duyên ấy, Bồ-tát ma-ha-tát đó trừ bỏ ngã kiến, không trụ vào ngã kiến, chứng biết rõ ngã kiến, và có thể từ cái thân không bền chắc này mà cầu được thân bền chắc."

 "Này Bất Không Kiến, ví như trong kinh thành, ấp, xóm làng, có nhiều bé trai hay bé gái, ra khỏi nhà đi đến bờ sông, thấy đám bọt nước, liền lấy bọt nước ấy đùa giỡn với nhau: làm vỡ bọt, cắt thành từng mảng, chà cho tan, khiến nó tiêu tan không còn sót lại gì. Thế mà đám bọt ấy không hề nghĩ: 'Hôm nay ai làm tan ta đây?' Bọt tuy bị phá vỡ mà không có lòng oán giận. Này Bất Không Kiến, Bồ-tát ma-ha-tát cũng vậy, tự quán thân mình vô thường, sẽ hư hoại, như đám bọt kia, không thể lâu bền. Nên biết người ấy đạt được tam-muội này, mau chóng thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, đúng đắn và trọn vẹn của một vị Phật)."

 Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này cho rõ, liền dùng kệ (thể thơ trong kinh Phật) mà nói:

 Nếu ai lìa xa được ngã kiến, thì đối với tất cả không còn chỗ bám dính.

 Vì làm lợi cho trời người trong thế gian, sẽ chứng được Bồ-đề lớn (sự giác ngộ lớn) khó thấy.

 Người ấy chán ghét thân với mọi thứ dơ nhớp, là nơi ở của ung nhọt, mủ máu chảy tràn;

 Thân này biến đổi, hư hoại, không bền chắc, vô thường, yếu ớt, là thứ phải tan rã.

 Tạm có như trò ảo thuật, không có thực thể, giống như đám bọt kia, rỗng không chẳng thật.

 Suốt đêm dài nuôi nấng, rốt cuộc chẳng được gì; chim chó ăn nó, thật đáng ghê tởm.

 Dù đem đủ mọi thứ cung phụng nó, thân này rốt cuộc cũng về chỗ tan nát.

 Đã không thể có được thứ bền chắc, trải qua vô lượng kiếp chỉ toàn là khổ:

 Khổ địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ, đói khát cùng mọi phiền não luôn bừng cháy.

 Thế gian thúc bách, vượt hơn trăm thứ lưới (?), mà từ trước chưa từng biết được sự thật ấy.

 Thân ta hôm nay vốn tự rỗng không, là thể không thường còn, chốc lát đã đổi thay.

 Với các chúng sinh cần ăn thịt, cần tinh khí, cần người hầu, ta đều cam lòng.

 Lúc ấy ta suy nghĩ và thường nói ra: "Ai cần ăn thịt cùng tinh huyết,

 Ta vì họ nay xả bỏ thân này, mặc tình ăn nuốt thân ta đây."

 Hãy khiến tất cả những ai quý trọng thân mình đều được thấy ta bỏ mạng sống này.

 Nay ta chẳng dám tiếc thân mạng, nguyện mau thành tựu tam-ma-đề (tức tam-muội, trạng thái định tâm) ấy.

 Như đám bọt kia luôn bị phá vỡ mà chưa từng khởi một niệm giận hờn,

 Nay thân ta như cục bọt nước, lẽ nào lại sinh chuyện oán ghét?

 Nếu ai quán được thân như bọt nước, người ấy nhất định cầu được Bồ-đề.

 Chẳng những được phụng sự các bậc Tôn quý khắp mười phương, người ấy còn mau đạt được tam-muội thù thắng.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video