Phẩm Thị Hiện Mỉm Cười, thứ mười hai
Bấy giờ Thế Tôn (danh hiệu Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) hoan hỷ mỉm cười, vì pháp thường của chư Phật Thế Tôn là như vậy. Ngay khi mỉm cười, từ miệng Thế Tôn phóng ra nhiều thứ ánh sáng: xanh, vàng, đỏ, trắng, sắc vàng ròng và sắc pha-lê. Ánh sáng ấy chiếu xa lên đến cung Phạm thiên (cung điện của các vị trời cõi Phạm thiên, tầng trời cao thuộc cõi sắc), rồi trở xuống, đi vòng bên phải ba lần, rồi nhập vào đỉnh đầu Thế Tôn. Khi ấy tôn giả A-nan (vị thị giả, đệ tử thân cận của Phật) thấy việc ấy, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa lại y phục, gối phải quỳ sát đất, chắp mười ngón tay hướng về Phật Thế Tôn, dùng kệ (thể thơ trong kinh Phật) hỏi rằng:
Thế Tôn tối thắng không phải không có nguyên do, nay hiện mỉm cười tất phải có duyên cớ.
Bậc Điều Ngự (bậc khéo chế ngự, dạy dỗ chúng sinh, một danh hiệu của Phật) của thế gian xin hãy nói ra, vì nhân duyên gì mà lại mỉm cười?
Thân sắc kim cương, thân có trăm phúc, nhờ chứng chân như (bản thể chân thật, như như không đổi của mọi sự vật) mà làm lợi ích được cho chúng sinh,
Là chỗ nương tựa của tất cả thế gian, nay mỉm cười đây có duyên cớ gì?
Thế Tôn là vô thượng, không ai sánh bằng, ở đâu lại có ai vượt hơn được?
Công đức đầy đủ, không chỗ nào chê được, nay mỉm cười đây có duyên cớ gì?
Tất cả thế gian đều quy hướng về Ngài, bậc Điều Ngự Trượng Phu nay xin tuyên nói:
Hôm nay ai được lợi lớn, mà Thế Tôn không có gì lại mỉm cười?
Hôm nay ai sẽ nhận ngôi vị lớn? Hôm nay ai được khối phúc chân thật?
Hôm nay ai làm vua an ổn, mà khiến được Thế Tôn mỉm cười như thế?
Là chỗ nương tựa của tất cả thế gian, bậc Thầy của trời và người nay xin hãy nói.
Nếu được nghe tiếng nói nhiệm mầu của đức Phật, trời người đều vui mừng, các bậc thánh cùng khen ngợi.
Tôn giả A-nan hỏi như vậy xong, Thế Tôn bảo A-nan: "Này A-nan, Ta sẽ nói nghĩa của pháp môn Chánh Niệm Tam-muội (pháp môn: cánh cửa, phương pháp tu; tam-muội: trạng thái tâm định, gom tâm vào một đối tượng không tán loạn)." Khi ấy trong đại chúng có ba vạn người xa lìa bụi nhơ, được pháp nhãn tịnh (con mắt pháp trong sạch: lần đầu thấy rõ chân lý, tức bước vào hàng thánh đầu tiên). Lại có tám vạn ức trăm nghìn na-do-tha (na-do-tha: đơn vị số cực lớn của Ấn Độ xưa) vị thiên tử xa lìa bụi nhơ, được pháp nhãn tịnh. Lại có ba vạn tỳ-kheo (tăng sĩ nam), tỳ-kheo-ni (tăng sĩ nữ) đắc quả A-na-hàm (quả vị thánh thứ ba, không còn trở lại cõi dục để sinh nữa). Lại có ba vạn tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc (cư sĩ nam), ưu-bà-di (cư sĩ nữ) được vô sinh pháp nhẫn (sự thấu hiểu và an trú vững chắc rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt).
Lại có ba vạn chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu sự giác ngộ cao nhất, đúng đắn và trọn vẹn của một vị Phật); những người này đều sẽ thành Đẳng Chánh Giác (giác ngộ đúng đắn, ngang bằng chư Phật, tức thành Phật) trong kiếp Tinh Tú (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài; Tinh Tú là tên kiếp ấy). Đó chính là những người đã phát tâm Bồ-đề kể trên. Lại có chín vạn ức na-do-tha Bồ-tát ma-ha-tát (bậc giác ngộ lớn, người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi loài) an trụ vững nơi Bồ-đề, không còn thoái chuyển (lùi bước, rơi trở lại); những vị này đời sau đều sẽ thành Phật. Các Thế Tôn ấy có bốn loại danh hiệu: hoặc hiệu là Quang Minh, hoặc hiệu là Tỳ-lô-giá-na, hoặc hiệu là Thích-ca Mâu-ni, hoặc tên là Nhật Nguyệt Tuế Tinh; có các danh hiệu như thế, tùy theo cõi nước của mình mà xuất hiện ở đời. Lại có chín mươi hai ức trăm nghìn na-do-tha chúng sinh chỉ phát tâm Thanh văn (hàng đệ tử nghe tiếng Phật dạy mà tu, cầu giải thoát cho riêng mình); những người này đời sau đều chứng quả Thanh văn.
Bấy giờ Thế Tôn biết việc ấy rồi, dùng thiên nhãn (con mắt nhìn thấu mọi nơi xa gần, vượt hẳn mắt người) trong sạch hơn mắt người, quán sát mười phương, thấy chín mươi ức trăm nghìn na-do-tha thế giới của chư Phật. Vì để làm lợi ích lớn như vậy, Ngài lại phát ra âm thanh rất lớn, vi diệu, vang khắp tam thiên đại thiên thế giới này (một hệ vũ trụ gồm một tỷ thế giới nhỏ); mọi người ở đây nghe xong, rồi đến chúng sinh ở các cõi Phật kia cũng đều được nghe. Sau đó, từ tướng bạch hào (sợi lông trắng xoáy giữa hai chân mày, một trong các tướng tốt của Phật) Ngài phóng ánh sáng lớn tên là Vô Biên Uy. Ánh sáng ấy chiếu khắp các cõi Phật mười phương, khiến vô lượng ức trăm nghìn na-do-tha chúng sinh đắc quả Tu-đà-hoàn (quả thánh thứ nhất: bước vào dòng thánh), quả Tư-đà-hàm (quả thánh thứ hai: chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả A-na-hàm, quả A-la-hán (quả thánh cao nhất của hàng Thanh văn: dứt sạch phiền não, không còn tái sinh). Lại có số chúng sinh nhiều hơn số trước phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; đời sau họ đều không thoái chuyển đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, rồi ở các cõi nước mười phương ấy đều thành Phật, hiệu là Nan Phục Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác (Như Lai: bậc từ chân như mà đến; Ứng Cúng: bậc xứng đáng nhận sự cúng dường; Đẳng Chánh Giác: bậc giác ngộ đúng đắn trọn vẹn), xuất hiện ở đời. Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này, dùng kệ mà nói:
Hơn số trăm nghìn, không hề kém bớt; ba loại: ba mươi, lại chín mươi (?).
Tất cả những người như thế đều thấy Bồ-đề; họ vì phát tâm làm lợi ích.
Đủ mười nghìn chúng sinh kia, lại thêm ba vạn người trí được mắt pháp trong sạch;
Nghe rồi suy nghĩ đúng về bậc Đẳng Chánh Giác, thoát khỏi các đường ác, được thân người.
Lại hơn tám ức na-do-tha chư thiên được mắt pháp thánh thiện trong sạch;
Vì được nghe âm thanh vi diệu của Như Lai, dứt hẳn các đường ác không còn sót.
Ba vạn ức na-do-tha người được nhẫn (vô sinh pháp nhẫn), vừa phát tâm liền lìa ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh);
Những người ấy đời sau đều thành Phật, giống như cây cỏ nở rộ giữa mùa xuân.
Lại có ba vạn ức chúng sinh từ chỗ ngồi đứng dậy phát tâm lớn;
Nhờ uy đức ấy sẽ thành Phật, trên mặt đất lớn làm lợi cho thế gian.
Lại có sáu vạn vị thiên tử đều phát tâm Bồ-đề vô thượng;
Họ cũng giống như đức Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca), nhờ tu nhân an vui mà chứng được chốn an vui.
Vì nhân duyên ấy, bậc Thầy của trời người vì việc rộng lớn này mà mỉm cười.
Ta đã tuyên nói ý nghĩa cái mỉm cười; A-nan nên biết duyên cớ của nụ cười này.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video