Thiên 6 — Phẩm 6: Không thể nghĩ bàn

 Kinh Thuyết Vô Cấu Xưng – Phẩm thứ sáu: Không Thể Nghĩ Bàn

 Bấy giờ Xá-lợi Tử (Śāriputra, đệ tử của Phật nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) thấy trong căn phòng không có giường ghế, chỗ ngồi, bèn thầm nghĩ: "Các vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) và các vị Đại Thanh văn (những đệ tử lớn của Phật, tu bằng cách nghe lời Phật dạy để tự mình thoát khổ) này sẽ ngồi ở đâu?" Khi ấy Vô Cấu Xưng (tức Duy-ma-cật, vị cư sĩ ở thành Quảng Nghiêm, chủ căn phòng này) biết điều Xá-lợi Tử đang nghĩ, liền nói: "Này Xá-lợi Tử! Ngài đến đây vì Pháp (chân lý, giáo lý Phật dạy) hay vì tìm giường ghế chỗ ngồi?" Xá-lợi Tử đáp: "Tôi đến vì Pháp, không phải vì giường ghế." Vô Cấu Xưng nói: "Này Xá-lợi Tử! Người cầu Pháp đến thân mạng còn không đoái hoài, huống gì giường ghế.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cầu sắc uẩn cho đến thức uẩn (năm uẩn là năm nhóm yếu tố hợp thành con người: sắc là thân xác vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là sự nhận biết hình tướng, hành là các hoạt động của tâm ý, thức là sự phân biệt, nhận biết; "cho đến" nghĩa là gồm đủ cả năm). Người cầu Pháp không cầu nhãn giới cho đến ý thức giới (mười tám giới: sáu giác quan, sáu đối tượng của chúng và sáu thức sinh ra từ đó, kể từ mắt cho đến ý thức). Người cầu Pháp không cầu nhãn xứ cho đến pháp xứ (mười hai xứ: sáu giác quan là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý và sáu đối tượng là hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm và các đối tượng của ý). Người cầu Pháp không cầu Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới (ba cõi của vòng luân hồi: cõi còn ham muốn dục lạc; cõi đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế; cõi không còn thân hình, chỉ còn tâm thức trong thiền định).

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cầu sự chấp vào Phật, chấp vào Pháp, chấp vào Tăng (đoàn thể người xuất gia tu hành). Người cầu Pháp không cầu biết khổ, dứt tập, chứng diệt và tu đạo (bốn chân lý mà Phật dạy: khổ là nỗi khổ của kiếp sống; tập là nguyên nhân gây ra khổ; diệt là sự chấm dứt khổ; đạo là con đường tu dẫn đến chấm dứt khổ). Vì sao vậy? Vì Pháp không có hý luận (những lời bàn suông, những sự phân biệt do tâm vọng tưởng bày ra). Nếu nói "ta sẽ biết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo" thì đó chính là hý luận, không gọi là cầu Pháp.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cầu sinh, không cầu diệt. Vì sao vậy? Vì Pháp gọi là tịch tĩnh (vắng lặng, dứt hết phiền não và sinh diệt) và gần với tịch tĩnh. Nếu làm theo sinh diệt thì là cầu sinh diệt, không gọi là cầu Pháp, cũng không phải cầu xa lìa. Người cầu Pháp không cầu tham đắm. Vì sao vậy? Vì Pháp không có tham đắm, lìa mọi tham đắm. Nếu đối với các pháp (mọi sự vật, hiện tượng), cho đến cả Niết-bàn (trạng thái giải thoát hoàn toàn, dứt sạch khổ đau và sinh tử), mà còn chút ít tham đắm, thì đó là cầu tham đắm, không gọi là cầu Pháp.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cầu cảnh giới (những đối tượng mà tâm hướng tới, nương theo). Vì sao vậy? Vì Pháp không phải là cảnh giới. Nếu cứ chạy theo những gì thuộc về mọi cảnh giới thì đó là cầu cảnh giới, không gọi là cầu Pháp. Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cầu nắm giữ hay buông bỏ. Vì sao vậy? Vì Pháp không có nắm giữ, buông bỏ. Nếu nắm giữ hay buông bỏ pháp thì đó là cầu nắm giữ, buông bỏ, không gọi là cầu Pháp. Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cầu thu gom cất giữ. Vì sao vậy? Vì Pháp không có sự thu gom cất giữ. Nếu ưa thu gom cất giữ thì đó là cầu thu gom cất giữ, không gọi là cầu Pháp.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cầu hình tướng của pháp. Vì sao vậy? Vì Pháp gọi là vô tướng (không có hình tướng nào để nắm bắt). Nếu nhận biết theo hình tướng thì đó là cầu hình tướng, không gọi là cầu Pháp. Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cùng pháp dừng trụ. Vì sao vậy? Vì Pháp không có chỗ trụ. Nếu dừng trụ cùng pháp thì đó là cầu chỗ trụ, không gọi là cầu Pháp. Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cầu thấy, nghe, cảm biết và hiểu biết. Vì sao vậy? Vì Pháp không thể thấy, nghe, cảm biết, hiểu biết. Nếu làm theo sự thấy, nghe, cảm biết, hiểu biết thì đó là cầu thấy, nghe, cảm biết, hiểu biết, không gọi là cầu Pháp.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, người cầu Pháp không cầu hữu vi (những gì do nhân duyên tạo tác nên, có sinh có diệt). Vì sao vậy? Vì Pháp gọi là vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt), lìa tính chất hữu vi. Nếu làm theo hữu vi thì đó là cầu hữu vi, không gọi là cầu Pháp. Vì vậy, Xá-lợi Tử, nếu muốn cầu Pháp thì đối với mọi pháp đều không nên cầu gì cả." Khi nói pháp này, năm trăm vị thiên tử (các vị thần ở cõi trời) xa lìa bụi trần, rời bỏ nhơ bẩn, đối với các pháp được pháp nhãn tịnh (con mắt thấy chân lý trong sạch, tức là bước đầu thấy rõ lẽ thật trên đường giải thoát).

 Bấy giờ Vô Cấu Xưng hỏi Diệu Cát Tường (tức Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ): "Ngài từng dạo qua vô lượng vô số trăm nghìn câu-chi (đơn vị số lớn, bằng mười triệu) cõi Phật trong mười phương thế giới; ở cõi Phật nào có tòa sư tử (tòa ngồi cao quý của Phật và Bồ-tát, ví như chỗ ngồi của sư tử, chúa các loài thú) tốt đẹp bậc nhất, đầy đủ công đức lớn?" Diệu Cát Tường đáp: "Từ đây về phương đông, đi qua số cõi Phật nhiều bằng số cát của ba mươi sáu sông Căng-già (tức sông Hằng ở Ấn Độ), có một thế giới Phật tên là Sơn Tràng. Đức Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) ở cõi ấy hiệu là Sơn Đăng Vương, hiện nay đang an ổn ở đó giáo hóa. Thân của đức Phật ấy cao tám mươi bốn ức (ức: một đơn vị số rất lớn) du-thiện-na (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi du-thiện-na dài khoảng mười mấy cây số). Tòa sư tử của Ngài cao sáu mươi tám ức du-thiện-na. Thân các vị Bồ-tát ở đó cao bốn mươi hai ức du-thiện-na, tòa sư tử của họ cao ba mươi bốn ức du-thiện-na. Cư sĩ (người tu Phật tại gia) nên biết, tòa sư tử của đức Như Lai cõi ấy là đẹp đẽ thù thắng nhất, đầy đủ mọi công đức."

 Khi ấy Vô Cấu Xưng thu nhiếp tâm ý, nhập định (đưa tâm vào trạng thái thiền định yên lặng, tập trung), phát khởi thần thông (năng lực siêu phàm) tự tại như thế. Ngay lúc đó, đức Phật Sơn Đăng Vương ở thế giới Sơn Tràng phương đông liền gửi đến ba mươi hai ức tòa sư tử lớn, cao rộng, trang nghiêm, sạch đẹp, rất đáng yêu thích, bay qua không trung vào trong phòng của Vô Cấu Xưng. Các vị Bồ-tát, các vị Đại Thanh văn, Đế Thích (vua trời ở cõi trời Ba Mươi Ba), Phạm vương (vua trời cõi Phạm thiên), các vị Hộ thế (bốn vị vua trời giữ gìn thế gian) cùng các thiên tử, xưa nay chưa từng thấy, trước đây cũng chưa từng nghe. Căn phòng ấy bỗng chốc trở nên rộng lớn, trang nghiêm, sạch đẹp, chứa trọn được ba mươi hai ức tòa sư tử mà không hề chật chội, ngăn ngại nhau. Thành lớn Quảng Nghiêm (thành Tỳ-da-ly ở Ấn Độ xưa, nơi Vô Cấu Xưng ở), châu Thiệm-bộ (vùng đất loài người chúng ta ở, nằm phía nam núi Tu-di) cùng bốn châu lớn (bốn lục địa lớn quanh núi Tu-di theo quan niệm vũ trụ của đạo Phật), và các thành ấp, làng xóm, nước, kinh đô trong các thế giới, cùng cung điện nơi ở của trời, rồng, dược-xoa (một loài quỷ thần có sức mạnh, còn gọi là dạ-xoa), a-tố-lạc (loài thần hay đánh nhau với chư thiên, còn gọi là a-tu-la) cũng không hề bị chèn ép chật hẹp, tất cả vẫn thấy như cũ, trước sau không khác.

 Bấy giờ Vô Cấu Xưng nói với Diệu Cát Tường: "Xin mời ngồi lên tòa sư tử. Ngài cùng các Bồ-tát và các Đại Thanh văn, cứ theo chỗ đã bày sẵn mà ngồi. Mỗi vị hãy tự biến thân cho vừa với tòa sư tử." Các vị đại Bồ-tát đã được thần thông, mỗi vị tự biến thân cao bốn mươi hai ức du-thiện-na, bước lên tòa sư tử ngồi ngay ngắn trang nghiêm. Còn các vị Bồ-tát mới học đều không thể lên được tòa sư tử. Khi ấy Vô Cấu Xưng nói pháp cốt yếu cho họ, khiến tất cả đều được năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa không ngăn ngại, nghe xa không ngăn ngại, biết tâm người khác, biết các đời trước, biến hóa và đi lại tự do). Họ liền dùng sức thần thông tự biến thân cao bốn mươi hai ức du-thiện-na, bước lên tòa sư tử ngồi ngay ngắn trang nghiêm. Trong đó lại có các vị Đại Thanh văn đều không lên được tòa sư tử.

 Khi ấy Vô Cấu Xưng hỏi Xá-lợi Tử: "Sao ngài không lên tòa này?" Xá-lợi Tử đáp: "Tòa này cao rộng quá, tôi không lên được." Vô Cấu Xưng nói: "Này Xá-lợi Tử! Ngài nên lễ kính đức Phật Sơn Đăng Vương, xin Ngài gia thêm sức thần, thì mới ngồi được." Các vị Đại Thanh văn liền cùng lễ kính đức Phật Sơn Đăng Vương, xin gia thêm sức thần, thì liền lên được tòa sư tử, ngồi ngay ngắn trang nghiêm. Xá-lợi Tử nói: "Thật kỳ lạ, thưa cư sĩ! Căn phòng nhỏ thế này mà chứa được bao nhiêu trăm nghìn tòa sư tử cao rộng, trang nghiêm, sạch đẹp như vậy, không ngăn ngại nhau; thành lớn Quảng Nghiêm, châu Thiệm-bộ cùng bốn châu lớn, các thành ấp, làng xóm, nước, kinh đô trong các thế giới, cùng cung điện của trời, rồng, dược-xoa, a-tố-lạc cũng không bị chèn ép chật hẹp, tất cả vẫn thấy như cũ, trước sau không khác."

 Vô Cấu Xưng nói: "Này Xá-lợi Tử! Chư Phật Như Lai, bậc Ứng Chính Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: "Ứng" là bậc đáng được cúng dường; "Chính Đẳng Giác" là bậc giác ngộ chân chính và trọn vẹn), và các vị Bồ-tát bất thoái (Bồ-tát không còn thoái lui trên con đường thành Phật) có một pháp giải thoát tên là Không Thể Nghĩ Bàn. Vị Bồ-tát an trụ trong sự giải thoát không thể nghĩ bàn như thế, có thể dùng sức thần thông đem núi chúa Diệu Cao (tức núi Tu-di, ngọn núi ở trung tâm thế giới theo quan niệm của đạo Phật) cao rộng như thế nhét vào trong một hạt cải, mà hạt cải không lớn thêm, núi Diệu Cao cũng không nhỏ đi. Tuy hiện ra tác dụng thần thông như thế, nhưng không để cho Tứ Đại Thiên Vương (bốn vị vua trời ở lưng chừng núi Tu-di) và chư thiên cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời trên đỉnh núi Tu-di, do Đế Thích làm chủ) hay biết mình đã đi đâu, vào đâu; chỉ những người khác — những người đáng được điều phục (giáo hóa cho thuần phục) nhờ thấy sức thần thông — mới thấy biết núi Diệu Cao vào trong hạt cải. Đó là cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn, nơi mà phương tiện thiện xảo (cách khéo léo, thích hợp để giáo hóa) và sức trí tuệ của vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn đi vào, không phải hàng Thanh văn, Độc giác (người tự tu, tự giác ngộ không nhờ thầy dạy, thường sống một mình) có thể đo lường được.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, vị Bồ-tát an trụ trong sự giải thoát không thể nghĩ bàn như thế, có thể dùng sức thần thông đem nước bốn biển lớn sâu rộng như thế nhét vào một lỗ chân lông, mà lỗ chân lông không lớn thêm, nước bốn biển cũng không ít đi. Tuy hiện tác dụng thần thông như thế, nhưng không để cho các loài rồng, dược-xoa, a-tố-lạc hay biết mình đã đi đâu, vào đâu; cũng không làm cho cá, ba ba, giải (loài rùa lớn), cá sấu và đủ loài thủy tộc khác, các thần rồng, cùng tất cả hữu tình (chúng sinh, các loài có tình cảm, ý thức) phải lo sợ, khổ não hay bị tổn hại; chỉ những người khác, đáng được điều phục nhờ thấy sức thần thông, mới thấy biết nước bốn biển lớn vào trong lỗ chân lông. Đó là cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn, nơi phương tiện thiện xảo và sức trí tuệ của vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn đi vào, không phải hàng Thanh văn, Độc giác đo lường được.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, vị Bồ-tát an trụ trong sự giải thoát không thể nghĩ bàn như thế, đối với tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ, mỗi thế giới nhỏ có mặt trời, mặt trăng, núi Tu-di và bốn châu; đây là phạm vi giáo hóa của một vị Phật) rộng lớn như thế, có thể dùng sức thần thông và phương tiện cắt lấy đặt trên bàn tay phải, như bàn xoay của thợ gốm quay thật nhanh, ném ra ngoài số thế giới nhiều như cát sông Căng-già ở phương khác, rồi lại đem về đặt chỗ cũ, mà thế giới không thêm không bớt. Tuy hiện tác dụng thần thông như thế, nhưng không để chúng sinh sống ở đó hay biết mình đã đi đâu, về đâu, hoàn toàn không làm họ có ý nghĩ rằng mình bị đưa đi đưa về, cũng không gây khổ não tổn hại; chỉ những người khác, đáng được điều phục nhờ thấy sức thần thông, mới thấy biết thế giới có đi có về. Đó là cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn, nơi phương tiện thiện xảo và sức trí tuệ của vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn đi vào, không phải hàng Thanh văn, Độc giác đo lường được.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, vị Bồ-tát an trụ trong sự giải thoát không thể nghĩ bàn như thế, khi có những chúng sinh cần thấy sinh tử (vòng sống chết luân hồi) nối tiếp lâu dài mới điều phục được, hoặc có những chúng sinh cần thấy sinh tử nối tiếp trong thời gian ngắn mới điều phục được, thì có thể dùng sức thần thông tùy theo chỗ thích hợp với họ: hoặc kéo dài bảy ngày thành một kiếp (một khoảng thời gian cực kỳ dài), khiến chúng sinh ấy cho là đã trải qua một kiếp; hoặc rút ngắn một kiếp thành bảy ngày, khiến chúng sinh ấy cho là đã trải qua bảy ngày, tùy theo chỗ thấy của mỗi người mà điều phục họ. Tuy hiện tác dụng thần thông như thế, nhưng không để những chúng sinh được giáo hóa ấy hay biết thời gian đã bị kéo dài hay rút ngắn; chỉ những người khác, đáng được điều phục nhờ thấy sức thần thông, mới hay biết sự kéo dài, rút ngắn ấy. Đó là cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn, nơi phương tiện thiện xảo và sức trí tuệ của vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn đi vào, không phải hàng Thanh văn, Độc giác đo lường được.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, vị Bồ-tát an trụ trong sự giải thoát không thể nghĩ bàn như thế, có thể dùng sức thần thông gom tất cả công đức trang nghiêm của các cõi Phật thanh tịnh lại, đặt vào một cõi Phật để chỉ cho chúng sinh thấy. Lại dùng sức thần thông nâng tất cả chúng sinh của một cõi Phật đặt trên bàn tay phải, dùng thần thông theo sức ý (nghĩ đến đâu tới ngay đó) đi khắp mười phương, chỉ cho họ thấy khắp tất cả các cõi Phật; tuy đến khắp tất cả cõi Phật trong mười phương mà vẫn ở yên một cõi Phật, không hề dời đổi. Lại dùng sức thần thông, từ một lỗ chân lông hiện ra tất cả đồ cúng dường tốt đẹp nhất, đi khắp mọi thế giới trong mười phương, cúng dường chư Phật, Bồ-tát và Thanh văn. Lại dùng sức thần thông, trong một lỗ chân lông hiện ra khắp hình bóng của mặt trời, mặt trăng, các vì sao trong mọi thế giới mười phương. Lại dùng sức thần thông hút cả những tầng gió lớn (theo quan niệm vũ trụ của đạo Phật, là các tầng gió nâng đỡ thế giới) của mọi thế giới mười phương vào trong miệng mà thân không bị tổn hại; cây cỏ rừng rậm của mọi thế giới, tuy gặp gió ấy mà rốt cuộc không hề lay động. Lại dùng sức thần thông, vào lúc lửa thiêu cuối kiếp (khi một đại kiếp chấm dứt, lửa lớn bùng lên thiêu rụi thế giới) đốt cháy các cõi Phật trong mười phương thế giới, gom hết tất cả lửa ấy vào trong bụng; tuy thế lửa ấy cháy rực không dứt, mà thân không hề bị tổn hại.

 Lại dùng sức thần thông, đi qua vô lượng câu-chi thế giới chư Phật nhiều như cát sông Căng-già ở phương dưới, nhấc một cõi Phật lên, ném đặt vào một cõi Phật ở phương trên cách xa số thế giới chư Phật nhiều như câu-chi lần cát sông Căng-già, như dùng mũi kim nhấc một chiếc lá táo nhỏ ném sang chỗ khác, mà không hề gây tổn hại gì. Tuy hiện tác dụng thần thông như thế, nhưng người không có duyên thì không thấy không biết, đối với các chúng sinh rốt cuộc không gây khổ não tổn hại; chỉ những ai đáng được điều phục nhờ thấy sức thần thông mới thấy việc ấy. Đó là cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn, nơi phương tiện thiện xảo và sức trí tuệ của vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn đi vào, không phải hàng Thanh văn, Độc giác đo lường được.

 Lại nữa, Xá-lợi Tử, vị Bồ-tát an trụ trong sự giải thoát không thể nghĩ bàn như thế, có thể dùng sức thần thông hiện làm thân Phật với đủ loại hình tướng; hoặc hiện các hình tướng của Độc giác và Thanh văn; hoặc hiện các hình tướng của Bồ-tát, đầy đủ các tướng tốt và vẻ đẹp (ba mươi hai tướng tốt chính và tám mươi vẻ đẹp phụ trên thân Phật, Bồ-tát) trang nghiêm; hoặc lại hiện làm hình tướng của mọi loài chúng sinh như Phạm vương, Đế Thích, Tứ Đại Thiên Vương, Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp) v.v. Hoặc dùng sức thần thông biến các chúng sinh thành thân Phật và đủ loại hình tướng của Bồ-tát, Thanh văn, Độc giác, Đế Thích, Phạm vương, Hộ thế, Chuyển luân vương v.v. Hoặc dùng sức thần thông chuyển đổi các thứ âm thanh bậc cao, bậc vừa, bậc thấp khác nhau của mọi chúng sinh trong mười phương, đều thành tiếng Phật nhiệm mầu bậc nhất. Từ tiếng Phật ấy diễn ra đủ mọi lời lẽ về những nghĩa như vô thường (không có gì bền lâu), khổ, không (mọi thứ không có thực thể cố định), vô ngã (không có cái tôi thường hằng làm chủ), Niết-bàn tịch tĩnh rốt ráo; cho đến tiếng thuyết pháp của tất cả chư Phật, Bồ-tát, Thanh văn, Độc giác đều phát ra từ trong đó; cho đến hết thảy các từ ngữ, câu, chữ (các đơn vị của ngôn ngữ) và âm thanh khác nhau khi chư Phật mười phương thuyết pháp đều từ tiếng Phật ấy phát ra, khiến khắp mọi chúng sinh đều được nghe, tùy theo các thừa (cỗ xe, tức các con đường tu: Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát) khác nhau mà đều được điều phục. Hoặc dùng sức thần thông, khắp mười phương, tùy theo tiếng nói khác nhau của các chúng sinh, đúng như chỗ thích hợp mà phát ra đủ thứ tiếng diễn nói Pháp nhiệm mầu, khiến các chúng sinh ai nấy đều được lợi ích.

 Này Xá-lợi Tử! Tôi nay chỉ nói sơ lược về cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn, nơi phương tiện thiện xảo và sức trí tuệ của vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn như thế đi vào. Nếu tôi nói rộng ra, thì hoặc trải qua một kiếp, hoặc hơn một kiếp, hoặc còn lâu hơn nữa, trí tuệ và tài biện thuyết cũng không bao giờ cạn. Như trí tuệ và tài biện thuyết của tôi là vô tận, thì cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn, nơi phương tiện thiện xảo và sức trí tuệ của vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn đi vào, cũng không thể nói hết, vì nó vô lượng."

 Lúc ấy tôn giả Đại Ca-diếp-ba (Mahākāśyapa, vị đệ tử lớn của Phật nổi tiếng tu hạnh khổ hạnh bậc nhất) nghe nói về sức thần thông giải thoát không thể nghĩ bàn của vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn, khen là chưa từng có, liền nói với tôn giả Xá-lợi Tử: "Ví như có người, trước mặt kẻ mù bẩm sinh, dù bày ra đủ mọi hình sắc khác nhau, kẻ mù ấy cũng hoàn toàn không thấy được. Cũng vậy, tất cả hàng Thanh văn, Độc giác đều giống như người mù bẩm sinh, không có con mắt thù thắng; nghe nói về sức thần thông giải thoát khó nghĩ bàn do vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn hiện ra, đến một việc cũng không hiểu nổi. Có người nam người nữ có trí nào nghe nói về sức thần thông giải thoát không thể nghĩ bàn như thế mà không phát tâm cầu Vô thượng Chính đẳng giác (sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn, tức là quả Phật)? Chúng ta ngày nay đối với Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh để thành Phật) như hạt giống đã cháy hư, rễ đã dứt hẳn, còn làm được gì nữa! Tất cả chúng ta là hàng Thanh văn, Độc giác, nghe nói về sức thần thông giải thoát không thể nghĩ bàn như thế, đều nên khóc gào, tiếng vang dội cả tam thiên đại thiên thế giới. Còn tất cả Bồ-tát nghe nói về sức thần thông giải thoát không thể nghĩ bàn như thế, đều nên vui mừng, đội lên đầu mà lãnh nhận giữ gìn, như thái tử của vua được làm lễ quán đỉnh (lễ rưới nước lên đầu để nối ngôi vua theo phong tục Ấn Độ xưa), làm lớn lên sức mạnh của lòng tin hiểu vững chắc. Nếu có vị Bồ-tát nào nghe nói về sức thần thông giải thoát không thể nghĩ bàn như thế mà tin hiểu vững chắc, thì tất cả ma vương (chúa các loài ma chuyên phá hoại người tu) và các đám ma đối với vị Bồ-tát ấy đều không làm gì được." Khi tôn giả Đại Ca-diếp-ba nói lời ấy, trong hội chúng có ba vạn hai nghìn vị thiên tử đều phát tâm cầu Vô thượng Chính đẳng giác.

 Bấy giờ Vô Cấu Xưng liền nói với tôn giả Ca-diếp-ba: "Những kẻ làm ma vương ở vô lượng vô số thế giới mười phương, phần nhiều là các vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn, dùng phương tiện thiện xảo hiện làm ma vương, vì muốn làm cho các chúng sinh được thành thục (căn lành chín muồi, đủ sức giác ngộ). Thưa Đại Ca-diếp-ba, đối với tất cả Bồ-tát trong vô lượng vô số thế giới mười phương, những kẻ đến xin tay, chân, tai, mũi, đầu, mắt, tủy, não, máu, thịt, gân, xương và mọi phần thân thể; xin vợ, thiếp, con trai, con gái, tôi tớ, thân thuộc; xin làng xóm, thành ấp, nước, kinh đô, bốn châu lớn; xin đủ loại ngôi vua, tiền của, thóc lúa, châu báu; xin vàng, bạc, ngọc trai, san hô, xà cừ, ngọc phệ-lưu-ly (ngọc lưu ly, một loại ngọc quý màu xanh) cùng các đồ trang sức; xin nhà cửa, giường ghế, quần áo, đồ ăn uống, thuốc thang, của cải, voi ngựa, xe kiệu, thuyền lớn thuyền nhỏ, khí giới, quân lính — tất cả những kẻ ép buộc Bồ-tát mà đòi xin như thế, phần nhiều là các vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn, dùng phương tiện khéo léo hiện ra làm việc ấy để thử thách Bồ-tát, khiến vị ấy biết rõ chí nguyện của mình có vững chắc hay không. Vì sao vậy? Vì các vị đại Bồ-tát dũng mãnh vượt bậc, vì muốn làm lợi ích cho các chúng sinh, mới thị hiện những việc lớn khó làm như thế. Kẻ phàm phu thấp kém thì không có sức như vậy, không thể ép buộc Bồ-tát mà đòi xin như thế được.

 Thưa Đại Ca-diếp-ba, ví như ánh đom đóm rốt cuộc không có sức che lấp được mặt trời; cũng vậy, kẻ phàm phu và người ở địa vị thấp kém không có sức ép buộc Bồ-tát mà đòi xin như thế. Thưa Đại Ca-diếp-ba, ví như voi chúa ra oai chiến đấu, loài lừa không thể kham nổi; chỉ có voi chúa mới đánh nhau được với voi chúa. Cũng vậy, kẻ phàm phu và người ở địa vị thấp kém không có sức ép buộc Bồ-tát; chỉ có Bồ-tát mới ép buộc được Bồ-tát. Đó gọi là cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn, nơi phương tiện thiện xảo và sức trí tuệ của vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn đi vào." Khi nói pháp này, tám nghìn vị Bồ-tát được vào cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn, nơi phương tiện thiện xảo và sức trí tuệ của Bồ-tát đi vào.

 Kinh Thuyết Vô Cấu Xưng, quyển thứ ba.

 Kinh Thuyết Vô Cấu Xưng, quyển thứ tư.

 Pháp sư Tam Tạng (danh hiệu dành cho vị tăng thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang đời Đại Đường dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video