Thiên 2 — Quyển 2 – Người ác khó điều phục thấy thần thông của Phật

 Kinh Vô Sở Hữu Bồ Tát (kinh về vị Bồ Tát tên Vô Sở Hữu, nghĩa là "Không có gì cả"; Bồ Tát là người tu hành nguyện thành Phật để cứu giúp mọi loài), quyển thứ hai.

 Đời nhà Tùy, Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Xà-na-quật-đa cùng những người khác dịch.

 "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Đức Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính). Lúc ấy con lại thấy đại chúng đang nghe pháp (giáo pháp, lời Phật dạy) kia đem hoa của cõi trời, cõi người và các vật báu rải lên Phật và các Bồ Tát. Nghe pháp xong, họ lại làm hiện ra đủ thứ âm nhạc và y phục nhiều màu để cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính) Thế Tôn, đem các y phục ấy phủ lên Thế Tôn, rồi trở về chỗ ngồi cũ cùng nghe pháp. Bạch Thế Tôn, lúc ấy con lại nghĩ thế này: Ôi, thần thông (năng lực siêu phàm, vượt ngoài sức người thường) của chư Phật thật không gì ngăn ngại! Con suy ngẫm, tin mà đi sâu vào, thuận theo mà làm. Bạch Thế Tôn, con nghe tiếng nói về pháp không ngăn ngại ấy liền bừng tỉnh hiểu ra, bèn nói kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:

 Khi tôi giác ngộ sự tịch tĩnh (vắng lặng, dứt hết mọi xao động phiền muộn), / chỗ không còn chướng ngại,

 liền thoát mọi khổ đau, / mà được niềm vui bất động (không gì lay chuyển được).

 "Bạch Thế Tôn, lúc ấy con lại thấy giữa hư không hiện thân Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật), và nghe nói lời này: 'Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người tu hành), ngươi chớ buông bỏ tâm ý. Ngươi nên tin hơn nữa vào thần thông của chư Phật, siêng năng tìm cầu để tin mà đi vào. Này thiện nam tử, vì suốt đêm dài (ví thời gian rất lâu trôi lăn trong vòng sống chết) ngươi không có trí tuệ, ngu si, luôn bị lừa dối mà chịu khổ não.'

 Bạch Thế Tôn, lúc ấy con nghe lời ấy xong lại sinh sợ hãi, lông trên mình đều dựng đứng, một lòng suy ngẫm, cầu thần thông của Phật. Khi con suy ngẫm, liền thấy trong cõi tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ lớn gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ), tất cả cỏ cây, rừng, hoa quả đều nở rộ, sắc đẹp, hương thơm, tinh sạch, rất đáng yêu thích. Trời, người, A-tu-la (loài thần có sức mạnh lớn, hay ganh đua với chư thiên) cùng các loài khác trong thế gian lấy hoa rải lên Phật, cúng dường xong rồi biến mất không hiện nữa. Lại có các thứ quả thơm sạch không gì sánh.

 Con lại thấy Thế Tôn tay trái cầm bát, lấy các quả ấy đựng đầy trong bát. Lại thấy từ rốn Thế Tôn hiện ra các vị hóa Bồ Tát (Bồ Tát do thần lực của Phật biến hiện ra), lấy quả trong bát rồi đi khắp các thế giới nhiều đến a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không đếm xuể) trong mười phương, trao cho vô lượng (nhiều không đo lường được) chư Phật Thế Tôn; bát của các Thế Tôn ấy đều đầy ắp. Con thấy khi các Phật Thế Tôn ấy ăn, từ rốn lại hiện ra các vị hóa Bồ Tát, thân đều màu vàng, đủ các tướng tốt trang nghiêm. Khi họ từ thân hiện ra rồi, con lại thấy trong các thế giới ấy có các Bồ Tát và các chúng sinh (mọi loài có sự sống) đem những quả ấy dâng hiến cúng dường. Dâng hiến xong, thấy họ ăn; ăn xong ai nấy đều thành hình tướng Như Lai, đến những thế giới khác, nơi không có Phật, ở đó diễn giảng điều cốt yếu của pháp Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ hoàn hảo, đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ), giáo hóa làm chín muồi vô lượng chúng sinh, khiến họ an trụ nơi bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn), siêng tu không gián đoạn trong pháp của chư Phật. Vì đã nói pháp xong, những vị ấy lại biến mất; quả trong bát Như Lai lại đầy như cũ.

 Lại thấy quả ấy từ bát ra, cúng dường tất cả chúng sinh trong thế gian, làm thân họ no đủ tươi nhuận. Họ đều đến chỗ Phật, cúi đầu lễ chân Phật, đi quanh về bên phải ba vòng, chắp tay cung kính rồi lui đứng một bên, nghe Thế Tôn giảng giải về pháp tướng (dáng vẻ, đặc tính của các pháp) "vô sở hữu" (không có gì cả), một lòng lắng nghe tiếp nhận, không còn thấy gì khác, không còn có hiểu biết gì khác. Bạch Thế Tôn, con cũng như thế: lắng nghe, đi vào, thuận theo, làm đúng như lời dạy. Con biết như thế này: thân con với Phật và đại chúng này đều trống rỗng, không có gì để nói. Khi nghĩ như vậy, có một tượng Phật đứng dậy nói với con: 'Này thiện nam tử, đây là thần thông đức lớn của chư Phật.'

 Lúc ấy, những ý tưởng con có được, ý tưởng về "cái tôi" không còn hoạt động; cũng không vui mừng, cũng không nhút nhát yếu đuối. Con chỉ tin mà đi vào thần thông của chư Phật, và suy nghĩ như vầy: Nguyện cho các chúng sinh chưa vào thì được vào, chưa được cứu độ thì được cứu độ. Con phát tâm này: nguyện các chúng sinh đối với thần thông của Phật được tròn đầy không thiếu. Lúc ấy con cũng không có ý tưởng về chúng sinh; nhưng lòng con đối với đại thần thông của Phật thì không gì phá hoại được. Vì muốn làm cho các chúng sinh và đại chúng này được chín muồi, con nói như vầy: 'Ôi, thần thông đức lớn của chư Phật hiếm có như thế, nay con mới được thấy! Nhưng thần thông của Phật cũng không thêm không bớt.'

 Lúc ấy lại thấy giữa hư không có Phật nói như vầy: 'Này thiện nam tử, hãy cầu tin mà đi vào thần thông của chư Phật hơn nữa.' Bạch Thế Tôn, lúc ấy con một lòng tin mà đi vào thần thông của chư Phật. Khi một lòng tưởng nhớ, nhờ sức thần thông của chư Phật, con liền thấy tất cả chúng sinh tức là một chúng sinh, một chúng sinh tức là tất cả chúng sinh; nhưng tất cả ấy con cũng không thấy. Bạch Thế Tôn, lúc ấy con nghĩ thế này: Thần thông của chư Phật không thể nghĩ bàn, như những đại thần thông của Phật mà con đã thấy. Lúc ấy con lại càng cầu thần thông đức lớn của chư Phật, không biết chán đủ. Khi con cầu như thế, lại càng tin sâu vào, càng chuyên tâm tưởng niệm, suy ngẫm, tự thân chạm đến và chứng nghiệm để cho nó thêm rộng lớn.

 Bạch Thế Tôn, lúc ấy con thấy trong cõi tam thiên đại thiên thế giới này, các núi Tỳ-phú-la (tên một ngọn núi lớn) ở bốn phương, Phật cùng bốn chúng (bốn hạng đệ tử Phật: tăng, ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ), trời, người, a-tu-la, các thế giới… đều thành biển lớn, trong sạch không vẩn đục, không còn hình tướng nào khác. Bạch Thế Tôn, lúc ấy con lại nghĩ: Ôi, thần thông của chư Phật là như thế! Bạch Thế Tôn, khi con tưởng niệm thần thông của Phật, liền thấy Thế Tôn ngồi trong nước ấy mà nước không dính vào. Con lại thấy có quả am-ma-la (một loại quả ở Ấn Độ) và quả bồ-đề, không sứt mẻ hư hoại, đi quanh Phật ba vòng rồi dừng trước Phật. Phật nói pháp cho chúng, lại nói về các đại thần thông của chư Phật; trong lúc nói pháp, chúng thành hình Bồ Tát, lễ Phật xong liền biến mất. Lại thấy Thế Tôn ở núi Tỳ-phú-la nói pháp cho đại chúng. Nói tóm lại, cho đến hóa thành lửa, lại thành đom đóm, lại thành gió, thành quả tỳ-la lớn (?); rồi thành đất, lớn bằng ngón tay cái. Tất cả thế gian tức là một thế gian, một thế gian tức là tất cả thế gian. Các thế gian ấy lại thành chỗ không có trí, đó chính là thể chân thật. Lúc ấy con đối với thần thông của Phật đã chạm đến và chứng nghiệm như thế; suy ngẫm xong không sinh nghi ngờ, cũng không sợ hãi, tâm lo nghĩ không còn hoạt động.

 Khi ấy có một hình tượng Như Lai đứng trước con, nói với con: 'Này thiện nam tử, ngươi đã thực hành sáu ba-la-mật (sáu pháp tu hoàn hảo, đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ) bao lâu rồi, mà có thể tin đại thần thông này của Phật, rộng suy ngẫm và chứng nghiệm?' Bạch Thế Tôn, lúc ấy con thưa với vị Phật ấy: 'Cái gọi là sáu ba-la-mật là gì?' Vị ấy bảo con: 'Đó là đàn ba-la-mật (bố thí hoàn hảo: đem của cải, sức lực, giáo pháp giúp người), thi ba-la-mật (giữ giới hoàn hảo), sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục hoàn hảo: chịu đựng điều trái ý mà không oán giận), tỳ-lê-da ba-la-mật (tinh tấn hoàn hảo: siêng năng không lười), thiền ba-la-mật (thiền định hoàn hảo: giữ tâm lắng yên chuyên nhất), bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ hoàn hảo). Này thiện nam tử, như thế gọi là sáu ba-la-mật. Thực hành xong sẽ chứng nhập vào đại thần thông của chư Phật. Ngươi đã thành tựu đại thần thông của Phật rồi.'

 Lúc ấy con thưa rằng: 'Vậy chư thiên, loài người, a-tu-la… trong thế gian hãy nghe con nay nói. Hiện nay Thế Tôn làm chứng cho con: con đã được trí không ngăn ngại đối với các pháp. Thế Tôn hiện biết đúng như lời con nay nói: con chưa từng thực hành sáu ba-la-mật mà đã chứng được đại thần thông của Phật. Nay con mới nghe đến sáu ba-la-mật. Thời trước kia con rơi trong tối tăm, không thể biết gì. Nay thấy Thế Tôn, nghe điều Bồ Tát Vô Sở Hữu hỏi và Thế Tôn giải thích; con nghe xong, đối với các pháp không còn tối tăm, trong việc phân biệt các pháp thuộc các ấm tụ (các nhóm yếu tố hợp thành con người: thân xác, cảm thọ, tri giác, ý muốn, nhận thức) đã được không dính mắc.' Rồi con nói kệ rằng:

 Tôi được trí tịch tĩnh, / không còn chỗ dính mắc;

 nay đã thoát mọi khổ, / hiện được niềm vui bất động.

 Trí tịch tĩnh không gì sánh: / trong tịch tĩnh không có gì phải làm cho tịch tĩnh.

 Vậy vì việc gì mà bố thí / suốt bao nhiêu trăm kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) như thế?

 Tôi không làm hạnh bố thí / mà đã chứng sự tịch tĩnh không gì sánh.

 Trong bố thí làm được gì? / Bố thí ấy không phải là tịch tĩnh.

 Trí tịch tĩnh không gì sánh, / tịch tĩnh không có chỗ nào để tịch tĩnh.

 Vì việc gì mà trì giới (giữ gìn giới luật, những điều răn của Phật) / suốt bao nhiêu trăm kiếp như thế?

 Nay tôi không trì giới / mà đã chứng tịch tĩnh không gì sánh.

 Trong tịch tĩnh không có trì giới, / giới cũng không phải là tịch tĩnh.

 Đã biết tịch tĩnh không gì sánh, / cái được tịch tĩnh không có chỗ tịch tĩnh.

 Vì việc gì mà tu nhẫn nhục / suốt bao nhiêu trăm kiếp như thế?

 Nay tôi không tu nhẫn / mà đã chứng tịch tĩnh không gì sánh.

 Trong tịch tĩnh thì nhẫn cái gì? / Nhẫn cũng không phải là tịch tĩnh.

 Đã biết tịch tĩnh không gì sánh, / cái được tịch tĩnh không có chỗ tịch tĩnh.

 Vì sao mà tinh tấn / suốt bao nhiêu trăm kiếp như thế?

 Tôi không thực hành tinh tấn / mà đã chứng tịch tĩnh không gì sánh.

 Trong tịch tĩnh dùng tinh tấn làm gì? / Tịch diệt (vắng lặng, dứt hết mọi khổ đau) thì không có tinh tấn.

 Đã biết tịch tĩnh không gì sánh, / cái được tịch tĩnh không có chỗ tịch tĩnh.

 Vì sao mà tu thiền / suốt bao nhiêu trăm kiếp như thế?

 Nay tôi không tu thiền / mà đã chứng tịch tĩnh không gì sánh.

 Trong ấy dùng thiền làm gì? / Trong tịch tĩnh không có thiền định.

 Đã biết tịch tĩnh không gì sánh, / cái được tịch tĩnh không có chỗ tịch tĩnh.

 Vì sao mà tu trí tuệ / suốt bao nhiêu trăm kiếp như thế?

 Tôi chưa tu trí tuệ / mà đã biết tịch tĩnh không gì sánh.

 Trong ấy dùng trí làm gì? / Trong tịch tĩnh không có trí tuệ.

 Dùng bố thí, trì giới, nhẫn nhục, / tinh tấn và thiền định làm gì?

 Các độ (các pháp tu đưa sang bờ giác ngộ, tức các ba-la-mật) như trí tuệ…, / cần gì phải thực hành nhiều?

 Vì tôi không có trí, / nên đã biết sự tịch tĩnh không gì sánh.

 Trong ấy trí làm được gì? / Trong tịch tĩnh không dùng đến trí.

 Xin vì tôi giải thích, / trong tất cả các pháp,

 bậc Nhất thiết trí (bậc biết hết mọi sự) tự tại, / đấng tôn quý không điều gì không biết.

 Người ấy hỏi nghĩa này rồi, / đấng Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức Phật) vì người ấy giải thích:

 Đúng như thật, chân như (bản thể chân thật, đúng như vốn có của mọi sự)…, / không tan cũng không hợp,

 không nắm lấy cũng không buông bỏ; / ngươi nay nên biết như vậy.

 Trong đó, đối với mình và người, / sẽ không còn nghi ngờ nữa.

 Biết thần thông của Phật rồi / thì lìa được ý tưởng về "tôi",

 cũng không còn lời nói; / buông bỏ chính thân mình, ấy là bố thí cao nhất.

 Giác ngộ thần thông của Phật rồi / thì mọi tội lỗi đều diệt;

 diệt rồi không còn nóng bức phiền muộn, / nên gọi là người trì giới.

 Nghe thần thông của Phật rồi, / người ấy nói về đại thần thông

 đúng như thật mà không lo nghĩ, / người ấy gọi là người nhẫn nhục.

 Giác ngộ thần thông của Phật rồi, / tâm người ấy không nhút nhát yếu đuối,

 lại càng sinh tinh tấn, / nên gọi là người tinh tấn.

 Giác ngộ thần thông của Phật rồi, / tâm người ấy không tán loạn,

 bỏ hết mọi tướng (hình tướng, dấu hiệu bên ngoài mà tâm bám vào), / nên gọi là người thiền định.

 Giác ngộ thần thông của Phật rồi, / người ấy không dính mắc ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc — toàn bộ thế giới của vòng sống chết),

 vượt qua mọi chướng ngại, / nên gọi là người trí độ (có trí tuệ đưa sang bờ giác ngộ).

 Đây là người thực hành ở khắp mọi chỗ, / bậc làm chủ được các độ;

 giác biết tất cả chư Phật, / ấy gọi là thần thông của Phật.

 Bấy giờ kẻ giết người tâm ác khó chế ngự bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, giáo pháp của từng vị Phật thật khó hiểu thấu; người ít trí lại càng phải suy ngẫm sâu." Rồi nói kệ rằng:

 Nếu có người nghe mà chạm đến chứng nghiệm, / thì giác ngộ thần thông thế nào?

 Người ấy sẽ làm tròn đủ / sáu độ ấy

 và các pháp trợ bồ-đề (các pháp hỗ trợ cho sự giác ngộ). / Thế nào gọi là thần thông của Phật?

 Có thể tướng chân thật gì? / Nó trụ ở hình sắc nào?

 Làm sao mà chứng được?

 Bấy giờ Thế Tôn dùng kệ đáp kẻ giết người tâm ác khó chế ngự rằng:

 Nếu có ai tự mình giác biết / chính mình không có chúng sinh,

 có trí trong tất cả các pháp, / người ấy là thần thông của Phật.

 Chúng sinh có tâm dính mắc, / thì dạy họ vào pháp không (tính trống rỗng, không có thực thể cố định của mọi sự).

 Dạy chúng sinh như thế / sẽ được thần thông của Phật.

 Chúng sinh có tâm dính mắc, / nên một lòng giác ngộ trọn khắp,

 cũng không nên khởi tâm; / đây là thần thông của Phật.

 Tất cả các cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hóa), / liền biết là một cõi Phật,

 cõi này cõi kia không lẫn vào nhau; / đây là thần thông của Phật.

 Biết các pháp không sinh, / mà có thể phát tâm bồ-đề (tâm nguyện cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh);

 các chúng sinh là một sự sinh, / nên gọi là thần thông của Phật.

 Nói nhẫn là thần thông, / mà thể của pháp nhẫn cũng hết;

 vào trong tất cả các pháp / mà cũng không có chỗ trụ.

 Người ấy trụ trong thần thông của Phật, / đối với mọi pháp không nghi;

 không nghi về pháp vô sinh (pháp không sinh không diệt), / nên người ấy được thọ ký (được Phật báo trước sẽ thành Phật).

 Vì làm chín muồi chúng sinh, / sẽ làm thanh tịnh cõi Phật;

 tu hành trải nhiều kiếp, / vì sẽ được trí của Phật.

 Giác biết chư Phật là không, / là cao nhất trong tất cả;

 qua đến bờ bên kia của Phật pháp, / vì làm chín muồi chúng sinh.

 Tiếng nói của Phật và thần thông, / cả lời văn lẫn ý nghĩa đều chứng được;

 trong giáo pháp bí mật, / liền được qua đến bờ bên kia.

 Không bờ, không thể nắm bắt, / cũng không có ai biết trọn khắp;

 thần thông của Phật như thế / không còn có giới hạn.

 Nếu tự mình chứng được điều này, / ấy là bố thí thù thắng (vượt trội),

 bậc nhất trong mọi bố thí, / không còn sinh vào chỗ xấu ác.

 Có thể làm mọi sự bố thí; / khi người ấy thường bố thí,

 không có sự phân biệt hiểu biết, / cũng không có chỗ trụ.

 Giác biết giáo pháp này rồi, / người ấy không vật gì không bỏ được;

 trong mọi đời sinh ra, / vì thế mà bỏ hết tất cả.

 Nếu nghe pháp này rồi / có thể bỏ ý tưởng về "tôi",

 nhận lấy rồi mà không dính mắc, / ấy là bố thí bậc nhất.

 Nghe rồi không còn nóng bức phiền muộn, / thân tâm được tịch tĩnh,

 ấy là giới bậc nhất, / không còn gì hơn được.

 Trong một pháp không, / không có nhẫn, không tranh cãi;

 ấy là nhẫn thù thắng nhất, / trong đó không gì cao hơn.

 Biết các pháp là không rồi, / không có tâm nhút nhát;

 ấy là tinh tấn thù thắng, / trong đó không gì vượt hơn.

 Đối với không, thường không tán loạn, / mọi tâm đều được thức tỉnh;

 đây là thiền định an vui, / chỉ hiện ra trong âm thanh (?).

 Nếu đối với không mà không sợ, / trí biết hết mọi sự mà không có tưởng,

 lìa ngủ mê và không biết, / trí ấy là cao nhất.

 Những hạnh độ ấy / đều vào trong giáo pháp này.

 Nếu biết không có lời nói, / người ấy liền vượt qua các độ.

 Không phá hoại các pháp, / cũng không có sự bức bách khổ não;

 người ấy liền biết chánh pháp (giáo pháp chân chính), / và định (sự lắng yên của tâm) của trí không cần dụng công.

 Không phá hoại các pháp, / cũng không có sự bức ép;

 vì không biết mà tịch tĩnh, / nên qua đến bờ bên kia của bố thí.

 Nếu không phá hoại các pháp, / cũng không bức ép các pháp,

 đây là giới thù thắng nhất, / cao nhất trong mọi giới.

 Nếu không phá hoại vật gì, / đối với điều trái pháp cũng thế;

 không nghi như vậy rồi, / không còn rơi vào đường ác.

 Nếu vì nhẫn không cùng tận, / giác biết mọi pháp hữu vi (các sự vật do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt),

 đây là nhẫn thù thắng nhất, / dứt mọi tranh đấu.

 Thường tập luyện, gần gũi nhẫn này, / ngày đêm không nghỉ;

 tự thân chạm đến chứng nghiệm như thế, / sẽ được dung mạo đáng ưa.

 Nếu khi tu tập pháp không, / không sinh ý mệt mỏi chán nản,

 ấy tức là tinh tấn bậc thượng, / bỏ hết mọi lười biếng.

 Tinh tấn như thế ấy, / nếu có thể tự thân chạm đến,

 liền gọi là tinh tấn bậc thượng, / không gì vượt hơn.

 Không dính mắc pháp không / và sự tịch diệt của thiền;

 đây là không thù thắng nhất, / xa lìa các giác quán (sự tìm xét thô và dò xét tinh tế của tâm).

 Trong đó người vui với thiền / thì bỏ được các phiền não (những trạng thái làm tâm rối khổ như tham lam, giận dữ, mê muội).

 Tự thân chạm đến như thế rồi / liền không còn nông nổi bồng bột.

 Nếu đối với pháp bên trong và bên ngoài / không có chỗ nương tựa dính mắc,

 đây là trí thù thắng nhất, / không có trí nào làm tan được.

 Nên quán (xem xét kỹ bằng tâm) tất cả các pháp, / như chỗ không có trí;

 chạm đến và biết như thế rồi, / không nhiễm dính các cõi đời.

 Biết đúng như thật như thế, / thường có thể bố thí tất cả,

 mà cũng không có bố thí tất cả; / người ấy không có gì để nhận lấy.

 Các pháp không có gì cả, / ấy chính là thể của các pháp.

 Người ấy không có gì chạm đến, / gọi là người giàu có của cải.

 Nếu suy nghĩ được mát mẻ (dứt nóng bức phiền não), / khéo tu sự bình đẳng,

 không có các sự nhút nhát, / dứt nghi ngờ, soi chiếu khắp nơi,

 trụ thanh tịnh trong giới, / người ấy không có nóng bức phiền muộn.

 Nếu không có gì để chứng, / giới ấy không có gì lay chuyển.

 Giải thoát như hư không, / không còn có gì để thấy;

 như hư không trong sạch, / nên người ấy không làm điều ác.

 Không thấy các pháp / mà cầu đạo cao nhất;

 vì các chúng sinh, / nơi phiền não khởi lên,

 không thấy thân này thân kia; / khi không thấy thân ấy,

 phiền não không có chỗ trói buộc, / giải thoát đều như mộng.

 Không còn gì để thấy nữa, / người ấy không có cũng không thấy;

 vì vậy gọi là như mộng. / Những lời nói như thế,

 những sai khác như có và không, / âm thanh, tìm xét, phân biệt,

 như hư không, không thể nắm bắt. / Trì giới và phạm giới,

 cõi lành và cõi ác, / là sự phân biệt hư dối của si mê;

 chỗ ấy không có thật, / giống như bóng trong gương.

 Vì phân biệt nên thấy nó, / mà nơi nó không có gì cả.

 Thể của sắc (hình chất vật lý) thật là như thế; / như thế, bên trong mà cho là có "tôi",

 thì con người ấy không thể tìm được. / Bên trong đã không có gì,

 bên ngoài cũng không thể tìm được. / Đây là giáo pháp như như (đúng như thực tướng vốn có).

 Vì vậy nói là không. / Nếu ai biết được không,

 người ấy sẽ chứng tịch diệt. / Sắc từ nhân duyên (nguyên nhân chính và các điều kiện phụ) mà sinh,

 sắc ấy không có thực thể. / Nếu duyên ấy không có,

 thì nó không có, không có nhân; / vì không có nhân nên không sinh.

 Bản tính vốn không, tịch tĩnh, / không nhận cũng không bỏ,

 không vứt cũng không giống (?). / Nếu chứng được chỗ không hai này,

 thì mọi căn (giác quan và năng lực của tâm) đều nhẫn được; / nếu được nhẫn như thế,

 người ấy sẽ mau thành Phật. / Ta biết như thế rồi,

 được gặp Phật Nhiên Đăng (vị Phật thời xa xưa đã báo trước Đức Phật Thích-ca sẽ thành Phật), / sau đó Ngài thọ ký cho ta:

 "Ngươi về sau sẽ thành Phật." / Nếu có thiện nam

 và thiện nữ / giác ngộ những điều như thế,

 thì cũng sẽ không khó. / Nếu có người thiện nữ

 muốn chuyển thân nữ, / nên biết thân như thế,

 liền được đầy đủ nguyện, / sắc đẹp rất đoan chính,

 ai thấy cũng sinh vui mừng. / Bậc trượng phu phú-già-la (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là con người, cá nhân)

 giác biết giáo pháp này, / thực hành đúng, tâm niệm đúng,

 nghe, giữ rồi lại có thể suy ngẫm, / gọi là bậc trượng phu có trí tuệ,

 vì đại chúng mà dứt lưới nghi. / Nếu có nhiều chúng sinh

 nghi ngờ, tâm không quyết định, / muốn cầu trí tuệ,

 người ấy có thể vì họ dứt nghi. / Nếu ai đứng ở đường không chính,

 khiến họ trụ ở đường chính. / Các chúng sinh ở chốn tối tăm,

 có thể vì họ soi sáng. / Ở bất cứ nơi nào thọ sinh,

 khắp mọi nơi đều được sáng, / được chúng sinh yêu mến.

 Vì giác biết giáo pháp này, / tuổi thọ được lâu dài,

 các căn đều đầy đủ, / thường sinh vào dòng họ cao quý,

 người thân đều thuận theo. / Dù sinh ở bất cứ nơi nào,

 vì lợi ích cho tất cả / cùng các chúng sinh khác,

 đều khiến họ trụ nơi bồ-đề. / Nếu nghe những pháp này,

 có thể mau tự chứng thấy, / thì các chúng sinh nên

 thường cung kính phụng sự; / người ấy đáng làm ruộng phước (người đáng được cúng dường để người khác gieo phước, như ruộng để gieo hạt),

 đáng nhận mọi sự bố thí, / thường là bậc trượng phu hiền thiện,

 làm chi-đề (tháp thờ, nơi đáng tôn kính) cho thế gian, / trụ trước chư Phật.

 Trong mọi sự bố thí thù thắng, / bên đấng Thế Tôn cao nhất,

 những người ấy đáng làm thí chủ, / hàng phục các thế gian,

 sẽ làm ruộng phước. / Nếu nghe pháp như thế

 có thể siêng tu mau chứng / tất cả giáo pháp của chư Phật.

 Tu-đa-la (kinh điển) này nói / giác ngộ bồ-đề như thế:

 như như, không phân biệt. / Vì giáo pháp lợi ích này,

 nên thực hành hạnh bồ-đề / trải qua số kiếp a-tăng-kỳ.

 Vì nghe giáo pháp này, / nếu ở trong cõi người cõi trời

 muốn nhận các quả báo, / mà có thể nghe pháp này,

 thì nên siêng tu mau chứng; / người ấy không ai hàng phục được,

 điều phục được các chúng sinh, / có thể đối với các chúng khác,

 người ấy luôn có uy đức; / trí người ấy khéo được lợi,

 khéo được tuổi thọ, / được gặp Phật ra đời,

 vì có thể nghe giáo pháp này. / Tất cả pháp của chư Phật,

 người ấy biết là không thể nghĩ bàn; / người ấy làm Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu),

 lại được công đức của Tăng (đoàn thể người xuất gia tu hành), / bỏ hết mọi pháp,

 lại bỏ chính thân mình bên trong. / Nên nghe kinh,

 nghe rồi nên giác biết: / pháp này không gì không nói,

 mà chỗ ấy không có gì để nói. / Những pháp như thế,

 trong đây nói như thế: / không nhận cũng không bỏ,

 cũng không có được mất, / không có chỗ nào để mang đến;

 pháp này không có chỗ trụ. / Tất cả chư Phật quá khứ

 đã nói pháp như thế; / nếu có Phật vị lai,

 các vị ấy sẽ nói như thế; / trong thế giới mười phương,

 các đấng Lưỡng Túc Tôn hiện tại, / giáo pháp các Ngài nói

 cũng như thế, không hai. / Nếu có chúng sinh muốn

 có thể nói pháp này, / thì nên như ta đã nói,

 như thế mà giác biết. / Nếu không giác ngộ pháp này

 mà muốn được niết-bàn (sự dứt tắt hết khổ đau, giải thoát hoàn toàn), / thì rốt cuộc không thể chạm đến chứng nghiệm,

 và trụ nơi bồ-đề. / Cái này cái kia đều đầy đủ,

 đây là cái thấy của chư Phật. / Những pháp như thế

 và chỗ thấy như thế, / khi tìm trong cõi chúng sinh,

 khó mà xuất hiện. / Nếu giác ngộ các pháp này,

 thể chân thật vốn không, tịch tĩnh; / các pháp không có thật,

 các pháp cũng không có. / Nếu không có ý tưởng về pháp,

 mọi cái có đều tịch tĩnh; / cái này cái kia biết đúng như thật,

 các pháp không có chỗ được. / Điều Vô Sở Hữu hỏi,

 không có gì để nói. / Lúc ấy vị Ma-ha-tát (bậc vĩ đại, chỉ vị Bồ Tát lớn) kia

 tên là Vô Sở Hữu, / vì tưởng niệm Như Lai,

 lại hỏi bậc cao nhất trong loài người: / pháp như thế được nói ra,

 không thể thấy mà nói, / ai có thể giác ngộ như thế,

 điều không thể giác biết? / Bao nhiêu ức (trăm triệu) chư thiên ấy

 và bốn bộ chúng, / chắp mười ngón tay,

 lắng ý mà nghe; / họ nghe xong vui mừng,

 mà không có gì đạt được, / không có trí và chỗ được.

 Nhiều người trụ ở ý này. / Nếu có ai chưa biết,

 họ khởi lòng mong muốn, / phát ý siêng năng tinh tấn,

 sẽ được nghe rồi biết. / Nghe nghĩa chân thật như thế,

 trí chân thật không phân biệt, / như mình, không gì không như;

 chân lý lại nói như thế. / Nghe pháp vi diệu của chư Phật,

 thấy đại thần thông, / đều phát ý vui mừng,

 sẽ được bồ-đề cao nhất. / Có nhiều câu-trí (mười triệu) chư thiên

 và trăm na-do-tha (con số cực lớn, khoảng hàng trăm tỷ) / đã giác ngộ, tự chứng biết,

 như điều ta đã nói. / Nay chúng sinh của ta đây,

 những người nghe pháp, / gấp bội đến trăm nghìn số,

 đã chạm chứng pháp chân thật, / đều đã hòa hợp cùng nhau.

 Xưa ở chỗ chư Phật nhiều như cát sông Hằng / đã nghe và giác ngộ pháp này;

 họ đã nghe, nay chạm chứng, / người này người kia sẽ làm Phật,

 như chỗ ta nay đang ở, / sẽ nói pháp như thế,

 không thêm không bớt. / Kẻ giết người này

 ở những đời sinh xưa / đã từng nghe pháp như thế;

 điều xưa chưa từng có, / nay người ấy được nghe,

 lời giải thích về "không có gì cả", / đã vào thần thông của Phật.

 Nay biết nghĩa đã nghe, / thấy đại chúng ấy,

 liền chán chính thân mình, / tự thấy mình là hạng thấp nhất.

 Vì biết thần thông của Phật, / lại càng tin sâu mà đi vào

 những điều không thể nghĩ bàn; / người ấy vào rồi liền được

 chẳng phải pháp, chẳng phải phi pháp; / đây là thần thông của Phật.

 Bậc cao nhất của các thế gian, / giác ngộ không phân biệt rồi,

 không có gì mà không được (?). / Kẻ hại người này căn tính lanh lợi,

 nghe đúng như điều đã nghe, / với căn tính lanh lợi nói với ta

 thể pháp của chư Phật. / Tâm chúng sinh ngu muội chậm lụt,

 bị lưới si mê che phủ, / dù nghe trong thời gian dài,

 vẫn không biết thần thông của Phật. / Ta xưa từng gặp Phật,

 chứng làm bậc cao nhất trong loài người, / giác ngộ đại thần thông này,

 sau đó được thọ ký. / Trải qua tám mươi bốn

 a-tăng-kỳ kiếp trong quá khứ, / ta gặp Phật Nhiên Đăng.

 Vì biết pháp hữu vi, / vì có chỗ được,

 bị cái được che phủ, / mà dính vào ý tưởng về "tôi",

 bị các phiền não mê hoặc, / nên không giác ngộ thần thông của Phật.

 Vì có sự chấp chặt, / trôi lăn trong vòng sinh tử,

 số lần không có bờ bến. / Những người khác nếu không giác ngộ

 thần thông của Phật như thế, / thì các Bồ Tát Ma-ha-tát

 cũng dính mắc lâu dài. / Các Bồ Tát ấy

 muốn mau chứng bồ-đề / và thần thông tịch tĩnh của Phật,

 thì nên mau nguyện giác ngộ mà đi vào. / Kẻ khó chế ngự như thế,

 gọi là kẻ hại người, / mà còn được căn trí lanh lợi,

 nên đối với người ấy chẳng khó.

 Bấy giờ trong đại chúng có vị thiên tử (vị trời) tên Vô Phiền, liền lấy hoa mạn-đà-la (một loài hoa cõi trời, đẹp và thơm, ai thấy cũng vui lòng) của chư thiên rải lên Phật, chắp tay cung kính bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, do nhân duyên gì mà kẻ giết người tâm ác khó chế ngự này lại có căn tính lanh lợi, trí tuệ vi diệu như thế, có thể quyết hiểu nhanh chóng như vậy?" Nói lời ấy xong, Phật bảo thiên tử Vô Phiền rằng: "Này thiên tử, hãy lắng nghe kỹ. Kẻ giết người tâm ác khó chế ngự này, ở đời quá khứ đã từng trải năm trăm đời mang thân rắn kiến độc (loài rắn độc chỉ cần nhìn thấy là làm chết vật khác), thấy là hại vật. Mang thân ấy, trong ngày đêm có rất nhiều chúng sinh bị nó giết hại; vì đói khổ, nó ăn hết mà vẫn không thấy đủ; ăn xong, những thứ ấy tiêu hủy đều thành tro bụi. Vì tìm ăn mà nó không ngủ được, thân không yên ổn, tâm ác càng tăng; hoặc trải qua ngày đêm, nửa tháng, một tháng, hoặc trải năm tháng, vì tâm ác mà chết đi, liền rơi vào địa ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, nơi chịu khổ không lúc nào gián đoạn). Sinh ra ở đó rồi chịu khổ não lớn suốt trăm nghìn câu-trí na-do-tha năm. Nếu bỏ thân ấy thì lại sinh vào loài rắn kiến độc. Cứ lần lượt như thế trải năm trăm đời, thường phải mang thân rắn kiến độc; nếu bỏ thân ấy lại sinh vào địa ngục A-tỳ, vì những điều ác tích tụ khởi lên như vậy.

 Đến đời cuối cùng, con rắn độc mẹ vì bị lòng thương con trói buộc, giết bao nhiêu sâu bọ đem cho nó ăn. Ăn xong no đủ, thân được an vui, nó liền ngủ được, ngày đêm không tỉnh. Trong lúc nó ngủ, mẹ nó giết thêm nhiều sâu bọ, có khi đến cả nghìn con, giết xong đặt vây quanh khắp hai bên nó, lại đặt bên miệng, đều thành đống lớn. Nó ngủ dậy ăn những sâu bọ ấy, thân no đủ tươi nhuận, lại được yên ổn, rồi ngủ tiếp suốt bảy ngày đêm. Trong bảy ngày đêm ấy, mẹ nó lại giết trăm nghìn sâu bọ, đặt bên miệng nó thành đống lớn. Nó ngủ dậy ăn đống sâu bọ ấy mà vẫn chưa hết, liền thấy mẹ lại giết thêm sâu bọ, mang đến chất thành một đống nữa. Nó bèn nghĩ: 'Lạ thay, mẹ ta làm được việc khó! Vì thương ta mà tìm ngần ấy sâu bọ cho ta ăn. Thế mà đến nay ta vẫn không biết chán đủ, nếu chưa ăn hết thì không biết đâu là giới hạn. Nay ta không nên tìm ăn như thế, khiến mẹ vì thương ta mà phải tìm thức ăn cho ta. Nay ta có thể lấy gì báo đáp mẹ?' Nó đối với mẹ khởi lòng thương yêu, biết có điều lợi ích, biết có ơn nghĩa, liền sinh lòng thương, sinh lòng muốn làm lợi ích. Nó nuôi dưỡng thân mình, lại vì đối với mẹ sinh ý niệm thương mến nên tâm hơi được mềm dịu, liền ngủ, thân tâm an vui. Lúc ấy gặp những người kiếm củi cỏ cùng trông thấy, họ liền dùng búa sắc chặt đứt mạng nó.

 Nó chết rồi, có một người chiên-đà-la (giai cấp thấp nhất ở Ấn Độ xưa, chuyên làm nghề giết mổ, hành hình) tên là Khí Hư, nó sinh vào nhà con trai ông ấy, vẫn còn tâm ác. Lúc ấy, sau khi ông nội Khí Hư chết, con của Khí Hư lại làm nghề hành hình. Về sau con của Khí Hư cũng chết. Chết rồi thì nghề này đứt đoạn, có người đáng tội chết mà không ai hành hình. Bấy giờ đại thần tâu vua: 'Đại vương nên biết, người chủ việc hành hình tên là Khí Hư đã chết; con ông ấy cũng đã chết. Đại vương nên biết, nay không có ai giết những người đáng tội chết.'

 Bấy giờ nhà vua bảo đại thần: 'Nhà Khí Hư ấy có còn ai trong dòng họ nối nghề đời truyền để sinh sống không?' Đại thần tâu: 'Nhà Khí Hư hiện có một đứa trẻ mồ côi nối nghề đời truyền.' Vua sai đại thần: 'Các ngươi hãy đi đưa đứa trẻ mồ côi ấy đến gặp ta.' Đại thần vâng lệnh đưa đến gặp vua. Vua bảo: 'Này cậu bé, nay ngươi đã nhận nghề đời truyền của Khí Hư để sinh sống, sao không tập hành hình những kẻ đáng tội chết?' Cậu đáp: 'Xin kính vâng lời vua dạy. Con có người thân không cho con giết. Nay nếu vua sai con theo mệnh lệnh, con xin tạm về nhà, chốc lát sẽ trở lại.' Vua nói: 'Này cậu bé, ngươi hãy biết thời cơ, nên mau trở lại.' Cậu về đến nhà, giết hết vợ con và mọi người thân, rồi trở lại chỗ vua, tâu: 'Đại vương nên biết, người thân của con đã bị giết hết, không còn ai ngăn con giết nữa. Xin đại vương sai bảo việc con phải làm.' Vua liền trao dao gậy và đồ hành hình, cậu vẫn không nhận. Vua lại hỏi: 'Nay vì sao ngươi không nhận dao gậy?' Cậu đáp: 'Đại vương, nay con đã được gọi là người làm nghề hành hình giết hại, tự có răng, không cần nhờ đến dao gậy. Đại vương nên biết, nếu răng không có sức thì mới cần dao gậy. Con có răng, có kẻ đáng tội chết thì con dùng răng cắn đứt mạng họ, uống máu họ để nuôi thân, thêm sức lực.' Rồi cậu liền bắt người đáng tội chết, dùng răng cắn cổ cho đứt mạng, rồi uống máu. Uống máu xong sức lực tăng gấp bội, uy thế hừng hực, càng thêm hung ác gấp bội.

 Này thiện nam tử, kẻ giết người khó chế ngự ấy, trong thời gian đó giết nhiều chúng sinh, đều uống máu họ, tâm ác hừng hực, tâm trí mạnh mẽ sắc bén. Với trí sắc bén như vậy, người ấy được nghe vị Bồ Tát tên Vô Sở Hữu thưa hỏi Thế Tôn về nghĩa không, dứt lậu (những ô nhiễm rỉ chảy khiến tâm mãi trôi lăn trong sống chết), không khởi phiền não và sự phân biệt điên đảo (sai lầm, ngược với sự thật), dứt ý giận dữ, keo kiệt, tham lam, ganh ghét; những chỗ vô ơn bạc nghĩa đều phá trừ được, đạt đến chỗ không lời nói. Khi nghe Phật giảng giải, nghe xong lại càng tăng thêm trí sắc bén, lại vào được việc đại thần thông của chư Phật, nên được công đức lợi ích thù thắng như thế."

 Bấy giờ lại có vị Bồ Tát Ma-ha-tát tên Giáo Thị, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật muốn thưa hỏi. Khi ông chắp tay, nhờ thần lực của Phật, những hoa đẹp đủ loại mọc dưới nước và trên đất đang nở, sắc hương vi diệu, đầy cả trong tay ông. Ông liền sinh vui mừng hớn hở vô cùng, với lòng vui mừng đem các hoa ấy rải lên Phật; rải hai ba lần xong, bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, kẻ giết người khó chế ngự này đã từng phát tâm bồ-đề chưa?" Phật bảo: "Này thiện nam tử, ngươi nên hỏi lại chính kẻ giết người khó chế ngự này; thiện nam tử ấy sẽ nói cho ngươi."

 Bấy giờ Bồ Tát Giáo Thị lại chắp tay hỏi: "Này thiện nam tử, ông đã từng phát tâm bồ-đề chưa?" Người ấy liền đáp: "Này thiện nam tử, nên biết tôi nay chính là đã phát tâm bồ-đề thanh tịnh không vẩn đục. Khi tôi nghe đại thần thông của Phật liền dứt các điều ác, lại được nghe điều Bồ Tát Vô Sở Hữu hỏi và Thế Tôn giải thích; nghe xong tin nhận, ghi nhớ giữ gìn, quán sát, không còn lưới nghi. Thế Tôn nói tất cả các pháp đều không, không có ngã (cái tôi thật có), không sinh không diệt, không có cảnh giới (đối tượng, phạm vi để tâm bám vào); chỗ không có cảnh giới thì không có chỗ hư không. Này thiện nam tử, ở chỗ như thế, ông muốn khởi tâm gì mà có điều để nghe?" Bồ Tát Giáo Thị lại hỏi: "Này thiện nam tử, ông đã làm cho bao nhiêu chúng sinh chín muồi nơi bồ-đề?" Người ấy đáp: "Này thiện nam tử, tôi đối với vô lượng, không thể nghĩ bàn chúng sinh không thể giận ghét (?), đã làm cho chín muồi và gieo đặt hạt giống bồ-đề; trong vô biên kiếp sẽ còn làm chín muồi tất cả chúng sinh. Này thiện nam tử, ví như hư không dung chứa rất nhiều, Phật pháp cũng vậy, dung chứa vô lượng. Nếu có ai tin nhận thì có thể làm chín muồi, cũng có thể làm chín muồi tất cả chúng sinh, khiến họ không theo đường tà mà gây nghiệp ác.

 Này thiện nam tử, tôi đã vì lợi ích an vui của tất cả chúng sinh mà làm chỗ cho họ nương bám (?). Nay tôi nói với ông không hề hư dối, Phật tự chứng biết. Nếu Phật Thế Tôn không thọ ký cho tôi thì đối với bồ-đề tôi tự thọ ký. Vì sao vậy? Tôi đã tin vào hạt giống Bồ Tát, đã trụ nơi tín nhẫn (lòng tin vững chắc, an nhận chân lý không lay chuyển), không nghi không ngờ. Trong đại thần thông này của chư Phật, đây là chỗ tất cả các Bồ Tát không có dính mắc, lấy việc phát tâm bồ-đề làm gốc rễ. Nếu đã tăng trưởng thì lần lượt có thể chứng quả bồ-đề, và trí biết hết mọi sự cùng tất cả Phật pháp sẽ giác ngộ, sẽ biết; lần lượt làm chín muồi vô lượng chúng sinh, đối với đạo bồ-đề cũng sẽ thành tựu, trụ trong pháp bất động của Bồ Tát. Này thiện nam tử, đúng như thế, đúng như thế, không khác không riêng. Ai làm được như thế thì nguyện sinh ra các tướng; nhưng các chúng sinh có ý tưởng chán lìa thì được không nghi ngờ. Nguyện vào chỗ đại thần thông của Phật, tự thấy được một phần nhỏ của mình (?). Vì sao vậy? Vì thần thông của Phật là vô lượng. Này thiện nam tử, chư Phật Thế Tôn đối với đại thần thông có thể thấy thấu suốt. Các Bồ Tát nếu chưa được nhẫn (sự chứng nhận vững chắc chân lý các pháp không sinh không diệt) thì chỉ dùng niềm tin mà thực hành; còn các Bồ Tát đã được nhẫn thì đã vào được một phần nhỏ thần thông của Phật."

 Bấy giờ, nhờ sức thần thông của Phật, cõi đất lớn này chấn động sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, là điềm lành khi Phật hiển lộ thần lực), an vui tươi nhuận, không một chúng sinh nào sợ hãi. Mọi thứ nhạc khí không ai đánh mà tự vang. Trên hư không mưa xuống hoa ưu-bát-la (hoa sen xanh), hoa bát-đầu-ma (hoa sen hồng), hoa câu-vật-đầu (hoa súng), hoa phân-đà-lợi (hoa sen trắng), tự nhiên có trong hư không. Đủ loại áo trời rủ xuống hiện ra; mọi thứ hương của trời và người được đốt lên. Tất cả đại chúng ấy trong khắp tam thiên đại thiên thế giới, các Bồ Tát ấy nhiều không biết bờ mé, đều vốc lấy hoa này rải lên Phật, như vậy hai ba lần, và rải lên đại chúng này. Lúc ấy lại có mười sáu câu-trí trăm nghìn na-do-tha hoa sen, to như bánh xe, từ đất vọt lên; trong đài hoa có Bồ Tát ngồi, đều đầy đủ ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân của bậc vĩ nhân như Phật). Các Bồ Tát ấy mỗi vị từ hoa bước xuống, lại lấy hoa này rải lên Phật; cúng dường hoa xong, chắp tay lễ kính, đứng hướng về Phật.

 Bấy giờ Bồ Tát Giáo Thị nương uy thần của Phật hỏi các Bồ Tát ấy: "Các thiện nam tử từ đâu đến?" Các Bồ Tát đáp: "Chúng tôi từ các thế giới nhiều đến a-tăng-kỳ ở mười phương, hầu hạ lễ kính a-tăng-kỳ vị Phật, nghe pháp xong mà đến đây." Bồ Tát Giáo Thị lại hỏi: "Các thiện nam tử đã nghe pháp gì?" Họ đáp: "Chúng tôi cũng nghe có vị Bồ Tát tên Vô Sở Hữu hỏi Phật và Phật giải thích, cũng giống như pháp mà Như Lai Thích-ca (Đức Phật Thích-ca Mâu-ni, vị Phật của cõi này) ở đây giảng nói, cũng như thế, không thêm không bớt. Vị Bồ Tát ấy cũng tên là Vô Sở Hữu, hỏi vị Phật ấy, và vị Phật Thế Tôn ấy cũng nói như thế: không khởi phiền não, khiến dứt nghi ngờ, khiến tạo ánh sáng, khiến gần gũi chư Phật, và đạt đến pháp trí biết hết mọi sự không gì sánh bằng."

 Bấy giờ đại chúng sinh lòng cho là hiếm có, đều nghĩ thế này: "Những người ấy khéo được thân người, khéo được tuổi thọ, gặp Phật ra đời, thuận theo chư Phật, nghe điều Bồ Tát Vô Sở Hữu hỏi, tin vào và vâng làm những pháp như thế: không tướng, không chỗ được, không khởi phiền não." (Họ thưa:) "Bạch Thế Tôn, nay chúng con khéo được lợi lớn, khéo được thân người, khéo được tuổi thọ. Nay khi nghe điều Bồ Tát Vô Sở Hữu hỏi và Phật giải thích, chúng con nghe vào tai mà như nghe đã tin hiểu, không có nghi ngờ, có chỗ chạm chứng. Nay chúng con đã biết được trí biết hết mọi sự rồi, cũng sẽ như thế vì các chúng sinh mà làm lợi ích, che chở khắp nơi một cách tốt đẹp. Chúng con nay, giả sử có thể đem tất cả châu báu chứa đầy tam thiên đại thiên thế giới này dùng để bố thí, như thế vẫn không thể báo đáp ân đức của Bồ Tát Vô Sở Hữu này — vị không hiện thân mà có thể hỏi Như Lai pháp tịch tĩnh, có thể dứt nghi ngờ và ý điên đảo của vô lượng chúng sinh. Chúng con nay phải lấy việc gì để cúng dường vị không hiện thân này?"

 Bấy giờ Bồ Tát Vô Sở Hữu nói như vầy: "Các thiện nam tử, nếu các ông nghe những pháp như thế mà tin hiểu được, tức là đã làm sự cúng dường cao quý vi diệu nhất đến tất cả chư Phật và các Bồ Tát. Điều tôi nay hỏi và Phật giải thích là để các ông được chỗ không nghi ngờ, chỗ không nóng bức phiền muộn; khi thành bồ-đề thì để làm lợi ích cho các chúng sinh, để khiến chúng sinh đang chấp chặt được giải thoát, cũng để giáo hóa kẻ giết người tâm ác oán thù kia. Chỉ vì bấy nhiêu việc mà tôi hỏi và thỉnh cầu Như Lai. Nay tôi đã làm hiển bày giáo pháp của chư Phật, đã soi sáng tất cả bóng tối vô minh (sự không hiểu biết chân lý, gốc rễ của khổ đau)."

 Bấy giờ kẻ giết người tâm ác oán thù khó chế ngự, thấy đại thần thông như thế rồi, đúng như điều mình biết, không chấp lấy trên dưới, tâm được điều hòa thuận thảo, không vui không giận. Khi nói lời này, kẻ oán thù khó chế ngự ấy liền tại chỗ vọt mình lên hư không mà nói: "Các thiện nam tử, tất cả các pháp như huyễn hóa (như trò ảo thuật), không có thật, đều do phân biệt tạo ra. Thể chân thật của các pháp là như như bất động, không có điên đảo. Vì vậy, mọi ý tưởng các ông giữ gìn dựng lập, những ý tưởng như thế không phải ý tưởng chân thật; đó là ý tưởng điên đảo, chẳng phải ý tưởng chân thật. Vì vậy các ông nay đã đến được chỗ không nghi ngờ, cũng sẽ được biện tài vô ngại (tài ăn nói, giảng giải trôi chảy không bế tắc). Vì các ông đã thoát các nghi ngờ, khi cầu bồ-đề không phải nhờ người khác, mà thường sẽ tự mình khai ngộ tất cả." Lúc ấy Thế Tôn nói: "Này thiện nam tử, lành thay, lành thay! Đúng như ngươi nói."

 Bấy giờ kẻ oán thù tâm ác khó chế ngự bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, nay con được Thế Tôn khen 'lành thay', tức là đã được thọ ký. Tuy vậy, xin Thế Tôn hãy thọ ký cho con, để đại chúng này được hớn hở, tâm ý vui mừng, càng phát tâm thù thắng, không nhút nhát yếu đuối. Bạch Thế Tôn, nay con không thấy có pháp ấy để vui mừng hớn hở. Bạch Thế Tôn, tất cả các pháp không có suy niệm, không có chân thật, đều do phân biệt mà khởi; vì phân biệt nên có sự tô điểm, như huyễn hóa, như điều thấy trong mộng, như vòng lửa xoay (cầm que lửa quay tròn thì thấy như một vòng lửa, thật ra không có vòng nào). Con đối với những điều ấy biết đúng như thật, như Phật Thế Tôn đã giải thích cho Bồ Tát Vô Sở Hữu. Con cũng thuận theo, vì không có gì để thuận theo."

 Kinh Vô Sở Hữu Bồ Tát, quyển thứ hai.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video