Tập án lệ Đại Lục Nhâm của Thiệu Ngạn Hòa (Đại Lục Nhâm: một môn bói toán cổ, dựa vào giờ, ngày, tháng để lập bàn trời, bàn đất, tứ khóa, tam truyền mà đoán việc) – tập Trinh (tập thứ tư, theo thứ tự Nguyên, Hanh, Lợi, Trinh).
Người đi xa và thư từ
158) Tú tài (học trò theo nghiệp thi cử) họ Hoàng xem về người đi xa; người ấy sinh năm Canh Ngọ, ba mươi chín tuổi. Năm Mậu Thân, tháng giêng, ngày Đinh Tỵ, nguyệt tướng Hợi (nguyệt tướng: chi ứng với vị trí mặt trời trong tháng; đặt lên giờ xem để xoay bàn trời), giờ Mùi. (Tý, Sửu là không vong – "tuần không": hai chi không có can phối trong tuần mười ngày đang xét, chủ trống rỗng, khó thành. Thìn, Tỵ là lạc không – chi trên bàn trời rơi lên chỗ không vong của bàn đất, cũng hư rỗng.) Khóa thể: Trùng thẩm (trong tứ khóa có khóa chi dưới khắc chi trên, lấy làm dụng; chủ việc phải xét đi xét lại, kẻ dưới phạm trên), Tòng cách (ba truyền hợp thành kim cục Tỵ – Dậu – Sửu, chủ thay đổi, cải cách).
(Sơ đồ quẻ: vòng ngoài là bàn trời gồm mười hai địa chi xếp hình vuông, mỗi chi đi kèm một thiên tướng – một trong mười hai vị thần tướng; ở giữa là tứ khóa – bốn cặp chi lập từ can, chi ngày, ghi thành ba hàng: thiên tướng, chi trên, chi dưới; bên phải là tam truyền – ba bước diễn biến của sự việc.) Đằng Xà (thần chủ kinh sợ, quái dị, lửa), Quý Nhân (thần cát đứng đầu, chủ người sang giúp đỡ).
Chu Tước (thần chủ văn thư, tin tức, cãi cọ) – Dậu, Tuất, Hợi, Tý – Thiên Hậu (thần chủ phụ nữ, ơn huệ).
Lục Hợp (thần chủ hòa hợp, giao dịch) – Thân … Sửu – Thái Âm (thần chủ việc kín, người nữ). Tứ khóa, hàng thiên tướng: Thái Âm, Chu Tước, Thái Thường (thần chủ ăn uống, áo mũ, tiệc, tang phục), Quý Nhân. Truyền đầu: Tài (hào Thê Tài – chi bị can ngày khắc, chỉ của cải, vợ) – Tân Dậu – Chu Tước.
Câu Trần (thần chủ tranh chấp, trì trệ) – Mùi … Dần – Huyền Vũ (thần chủ trộm cắp, mờ ám). Tứ khóa, hàng chi bên trên: Sửu, Dậu, Mão, Hợi. Truyền giữa: Tử (hào Tử Tôn – chi do can ngày sinh ra, chỉ con cháu) – Sửu (không vong).
Thanh Long (thần cát chủ tiền của, việc vui) – Ngọ, Tỵ, Thìn, Mão – Thái Thường. Tứ khóa, hàng chi bên dưới: Dậu, Tỵ, Hợi, Kỷ (?). Truyền cuối: Huynh (hào Huynh Đệ – chi cùng hành với can ngày, chỉ anh em, kẻ tranh phần) – Đinh Tỵ – Thiên Không (thần chủ hư dối, trống rỗng) (lạc không) (Đinh thần: chi mang can Đinh trong tuần, chủ biến động).
Thiên Không, Bạch Hổ (thần dữ chủ tang thương, bệnh, đường sá).
Thầy Thiệu (tức Thiệu Ngạn Hòa) nói: Quẻ này Hợi làm Quý Nhân gia lên Đinh, là tuyệt thần (chi mà ở đó can ngày Đinh thuộc hỏa rơi vào giai đoạn "Tuyệt", kiệt sức nhất). Hợi lại đến khắc ta, vốn chủ người đi xa sẽ về; nhưng vì việc đang lo liệu chưa xong, thêm trên trạch (chi ngày, tượng cho nhà) có Tài làm văn thư lại cưỡi sát Phá toái (sát chủ hư nát, vỡ vụn), nên giấy tờ thủ tục chưa đủ, còn có ý thay đổi. Hành niên (vị trí năm tuổi chạy theo từng năm, để xét vận hạn) ở Thìn, trên Thìn thấy Thân, mà Hợi thủy lại trường sinh ở Thân, tuyệt thần mang sinh khí, nên trước mắt chưa về, đến tháng ba vào ngày Tý sẽ về.
Hoàng xem cho người bạn sang đất Chiết lo việc; người đi là mệnh Canh Ngọ, Ngọ gia lên Dần, là sinh khí dưới chân người đi, hành tung không định, lại sang phía Đông Bắc lo việc. Hợi là tuyệt thần, lâm lên can ngày mà khắc can ngày, chủ ắt sẽ về. Trên hành niên thấy Thân lại đến sinh, nên chưa về. Lại không hay ở chỗ truyền đầu phát dụng ra từ trên trạch, lại về chi thần của hôm nay, ở phía Đông Bắc làm truyền cuối, thần của nhà trái lại ra ở bên kia, đó là điều chưa về thứ hai. Hợi thủy trên can ngày bị "bệnh" ở Đông Bắc (thủy đến Dần là giai đoạn Bệnh), Tỵ là chỗ tuyệt của thủy, chi ngày đi sang bên kia mà tuyệt, người còn ở bên kia, đó là điều chưa về thứ ba. Sau quả nhiên ngày mồng chín tháng ba, ngày Mậu Tý, người ấy về đến.
Cũng là xem người đi xa, lại có một cách luận ứng kỳ (thời điểm việc ứng nghiệm), là xét tam hợp ở trên và dưới hành niên.
Thầy giải: Hợi làm Quý Nhân, lại làm tuyệt thần, gia lên Mùi tức là gia lên Đinh (can Đinh ký ở cung Mùi), là Hợi tuyệt đến khắc ta. Vốn chủ khắc can ngày thì người đi đến với ta, nhưng việc lo chưa xong là vì: can Đinh là ta, chi Tỵ là phía sau, chi cũng là người kia, nên việc đang lo là việc của người kia. Tỵ lâm vào vị trí Sửu là rơi vào chỗ hãm, chủ việc chưa thành. Thêm trên trạch gia chữ Dậu, cưỡi Chu Tước, là văn thư. Tháng Mạnh (tháng đầu mùa) thì Dậu là Phá toái, nên văn thư không đủ. Dậu bị Mão là âm thần của can ngày xung, nên còn có ý thay đổi. Hành niên ở Thìn, trên Thìn thấy Thân sinh Hợi thủy, tuyệt thần biến thành sinh, hiện vẫn chưa về; mà Thân với Thìn tam hợp (ba chi Thân – Tý – Thìn hợp thành thủy cục), chỉ thiếu chữ Tý, nên định tháng Thìn, ngày Tý sẽ về. Lấy Thân làm thái tuế (chi của năm, năm Mậu Thân), chủ trong năm gặp đủ tam hợp thì ứng nghiệm.
159) Ông Vương, làm tri huyện (quan cai quản một huyện), xem quan huyện mới bao giờ đến. Năm Kỷ Sửu, tháng mười một, ngày Giáp Thân, nguyệt tướng Tý, giờ Thân. (Ngọ, Mùi không vong; Tuất, Hợi lạc không.) Khóa thể: Nguyên thủ (chỉ có một khóa chi trên khắc chi dưới, lấy làm dụng; chủ việc thuận lý), Nhuận hạ (ba truyền hợp thủy cục Thân – Tý – Thìn), Lệ đức (Quý Nhân ngày và đêm cùng đóng ở cung Mão, Dậu, chủ người trên thăng tiến), Bế khẩu (khóa thể chủ ngậm miệng, tin tức bị bế tắc, việc khó nói ra), Mạch việt (một tên khóa thể, chỉ việc vượt qua bất ngờ (?)).
Lục Hợp, Chu Tước.
Câu Trần – Dậu, Tuất, Hợi, Tý – Đằng Xà.
Thanh Long – Thân … Sửu – Quý Nhân. Tứ khóa, hàng thiên tướng: Huyền Vũ, Đằng Xà, Lục Hợp, Bạch Hổ. Truyền đầu: Tài – Nhâm Thìn – Huyền Vũ.
Thiên Không – Mùi … Dần – Thiên Hậu. Tứ khóa, hàng chi bên trên: Thìn, Tý, Tuất, Ngọ. Truyền giữa: Quỷ (hào Quan Quỷ – chi khắc can ngày, ở đây chỉ sự khắc chế, tai họa) – Giáp Thân – Thanh Long.
Bạch Hổ – Ngọ, Tỵ, Thìn, Mão – Thái Âm. Tứ khóa, hàng chi bên dưới: Tý, Thân, Ngọ, Giáp. Truyền cuối: Phụ (hào Phụ Mẫu – chi sinh can ngày, chỉ cha mẹ, bề trên, văn thư) – Mậu Tý – Đằng Xà.
Thái Thường, Huyền Vũ.
Thầy Thiệu nói: Mùa đông xem được khóa Nhuận hạ (thuộc nước), đúng hợp thời. Quan mới nay đã đến Nhuận Châu, gặp nước cạn nên đến chậm thôi. Ba ngày sau được tin, nói đã đến Nhuận Châu, nước cạn không tiến được. Vì phát dụng là Thìn gia lên Tý làm Huyền Vũ, Tý là sông; bên trên bị Thìn thổ (đất) khắc, nên nước cạn. Tháng mười hai quan mới đến nhậm chức, vì ngày Giáp mà Tý gia lên Thân, Tý là nguyệt tướng của tháng mười hai (?), nay ở Thân, nên chủ tháng mười hai.
160) Ông Đái ở phủ Đinh Châu, tên húy là Nghi, xem việc nghe đồn triều đình có văn thư về mình, có thật không. Năm Mậu Tuất, tháng sáu, ngày Ất Hợi, nguyệt tướng Mùi, giờ Tỵ. (Thân, Dậu không vong; Tuất, Hợi lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm, Gián truyền (ba truyền cách nhau một chi), Quả tú (gặp sao Quả tú, chủ lẻ loi), Thiệp tam uyên (gián truyền Thân – Tuất – Tý, tượng lội qua ba vực sâu, chủ việc gian hiểm).
Câu Trần, Lục Hợp.
Thanh Long – Mùi, Thân, Dậu, Tuất – Chu Tước.
Thiên Không – Ngọ … Hợi – Đằng Xà. Tứ khóa, hàng thiên tướng: Huyền Vũ, Thiên Hậu, Câu Trần, Thiên Không. Truyền đầu: Quan (hào Quan Quỷ, ở đây chỉ việc quan, chức vụ) – Thân (không vong) – Câu Trần.
Bạch Hổ – Tỵ … Tý – Quý Nhân. Tứ khóa, hàng chi bên trên: Mão, Sửu, Thân, Ngọ. Truyền giữa: Tài – Giáp Tuất – Chu Tước (lạc không).
Thái Thường – Thìn, Mão, Dần, Sửu – Thiên Hậu. Tứ khóa, hàng chi bên dưới: Sửu, Hợi, Ngọ, Ất. Truyền cuối: Phụ – Bính Tý – Quý Nhân.
Huyền Vũ, Thái Âm.
Thầy Thiệu nói: Trong tháng bảy ắt có văn thư của triều đình đến, bị quấy rầy mà bất ngờ phải dời đi. Quả nhiên ngày Quý Tỵ tháng bảy văn thư đến, điều ông sang thay chức ở Hà Châu. Vì trong truyền thấy Câu Trần cưỡi tuế mã (dịch mã tính theo năm, năm Tuất thì mã ở Thân) làm quỷ, lại có Chu Tước cưỡi thái tuế (chi của năm, ở đây là Tuất), truyền cuối thấy Quý Nhân, lại lấy chi đứng trước nguyệt kiến (chi của tháng, tháng sáu là Mùi) một bậc làm dụng, nên ứng vào tháng bảy. Thân là tuế mã, mang quỷ khắc can ngày; Thân là Truyền Tống (tên gọi của Thân khi ở bàn trời), lại là đường sá; quỷ hại nên đến nhanh.
161) Một tú tài xem việc đi thi tỉnh (kỳ thi ở kinh đô do Thượng thư tỉnh tổ chức thời Tống), mong tin đỗ hay trượt. Ngày Giáp Tuất, nguyệt tướng Dậu, giờ Mão. (Thân, Dậu không vong; Dần, Mão lạc không.) Khóa thể: Phản ngâm (bàn trời đối xung hoàn toàn với bàn đất, chủ việc lật ngược, đến đi nhanh chóng), Trảm quan (Thìn hoặc Tuất gia lên can, chi ngày, tượng chém cửa ải, chủ vượt qua trở ngại), Nguyên thai (ba truyền đều là chi Mạnh Dần, Thân, Tỵ, Hợi, chủ việc mới bắt đầu).
Đằng Xà, Quý Nhân.
Chu Tước – Hợi, Tý, Sửu, Dần – Thiên Hậu.
Lục Hợp – Tuất … Mão – Thái Âm. Tứ khóa, hàng thiên tướng: Lục Hợp, Huyền Vũ, Thiên Hậu, Thanh Long. Truyền đầu: Huynh – Mậu Dần – Thiên Hậu (lạc không).
Câu Trần – Dậu … Thìn – Huyền Vũ. Tứ khóa, hàng chi bên trên: Tuất, Thìn, Dần, Thân. Truyền giữa: Quan – Thân (không vong) – Thanh Long.
Thanh Long – Thân, Mùi, Ngọ, Tỵ – Thái Thường. Tứ khóa, hàng chi bên dưới: Thìn, Tuất, Thân, Giáp. Truyền cuối: Huynh – Mậu Dần – Thiên Hậu (lạc không).
Thiên Không, Bạch Hổ.
Thầy Thiệu nói: Xem việc cầu quan, mong văn thư, thì bảng (danh sách người đỗ) sắp đến rồi, e là đỗ hạng bốn mươi chín. Quả nhiên ngay hôm ấy bảng đến, đỗ thứ bốn mươi chín.
Thầy giải: Vì khóa và truyền đều là dịch mã (sao chủ di chuyển, tin đến nhanh), lại cưỡi Thanh Long, làm quan tinh (sao chủ chức tước); lộc (Dần là lộc của Giáp – chỗ can ngày được hưởng phúc) lại được Thiên Hậu, nên chủ được làm quan. Thiên Cương (tên gọi của Thìn ở bàn trời) gia lên chi ngày, việc mong chờ lập tức đến; dụng sự nghiêm gấp, nên đến nhanh.
162) Một nhà sư trong chùa xem việc được tiến cử mời làm trưởng lão (vị sư đứng đầu, trụ trì chùa), mong văn thư của châu có đến không. Ngày Tân Hợi, nguyệt tướng Thân, giờ Tỵ. (Dần, Mão không vong; Tỵ, Ngọ lạc không.) Khóa thể: Hao thỉ (tứ khóa không có khắc trên dưới, có chi ở khóa xa đến khắc can ngày, như mũi tên cỏ bắn tới, sức yếu, chủ việc từ xa đến), Nguyên thai, Lệ đức.
Lục Hợp, Câu Trần.
Chu Tước – Thân, Dậu, Tuất, Hợi – Thanh Long.
Đằng Xà – Mùi … Tý – Thiên Không. Tứ khóa, hàng thiên tướng: Thiên Hậu, Thái Thường, Thái Âm, Bạch Hổ. Truyền đầu: Quỷ – Ất Tỵ – Thiên Hậu (lạc không).
Quý Nhân – Ngọ … Sửu – Bạch Hổ. Tứ khóa, hàng chi bên trên: Tỵ, Dần, Thìn, Sửu. Truyền giữa: Huynh – Mậu Thân – Chu Tước.
Thiên Hậu – Tỵ, Thìn, Mão, Dần – Thái Thường. Tứ khóa, hàng chi bên dưới: Dần, Hợi, Sửu, Tân. Truyền cuối: Tử – Tân Hợi – Thanh Long.
Thái Âm, Huyền Vũ.
Thầy Thiệu nói: Chắc chắn được văn thư, ngay trước mắt sẽ đến. Vì truyền đầu là dịch mã của ngày cưỡi Thiên Hậu, là thần ân trạch (ơn huệ ban xuống). Lại là nguyệt kiến (chi của tháng hiện tại), chủ văn thư của châu phủ. Giờ Tỵ làm dụng, nên chưa hết giờ đã thấy. Chỉ có điều trưởng lão được chức rồi, bản thân lại có tai họa, nên giữ gìn. Đó là vì Bạch Hổ cưỡi mộ (Sửu là mộ của Tân kim – chỗ can ngày bị chôn vùi) gia lên thân. Quả nhiên ngay hôm ấy văn thư đến, trưởng lão bàn giao xong, đi tạ ơn châu phủ, giữa đường cột cổng đổ xuống, tay bị tàn phế mà thành tật.
163) Ông Trương Nhất xem việc văn thư tranh tụng ở châu. Tháng hai, ngày Tân Mão, nguyệt tướng Hợi, giờ Dần. (Ngọ, Mùi không vong; Mão, Thìn lạc không.) Khóa thể: Mão tinh (tứ khóa không có khắc, lấy chi ở trên hoặc dưới Dậu – ứng với sao Mão – làm dụng; chủ việc ẩn hiện, đóng mở), Long chiến (ngày Mão, Dậu mà dụng thần cũng rơi vào Mão, Dậu, tượng rồng đánh nhau, chủ tranh đấu, lục đục), Lệ đức.
Thiên Hậu, Thái Âm.
Quý Nhân – Dần, Mão, Thìn, Tỵ – Huyền Vũ.
Đằng Xà – Sửu … Ngọ – Thái Thường. Tứ khóa, hàng thiên tướng: Thanh Long, Chu Tước, Thái Âm, Bạch Hổ. Truyền đầu: Tử – Mậu Tý – Chu Tước.
Chu Tước – Tý … Mùi – Bạch Hổ. Tứ khóa, hàng chi bên trên: Dậu, Tý, Thìn, Mùi. Truyền giữa: Phụ – Mùi (không vong) – Bạch Hổ.
Lục Hợp – Hợi, Tuất, Dậu, Thân – Thiên Không. Tứ khóa, hàng chi bên dưới: Tý, Mão, Mùi, Tân. Truyền cuối: Tử – Mậu Tý – Chu Tước.
Câu Trần, Thanh Long.
Thầy Thiệu nói: Văn thư hôm nay ắt đến; quả nhiên ứng nghiệm. Vì là khóa Mão tinh, ngày Mão, Tý gia lên Mão, Chu Tước (thần văn thư) đến cửa (Mão là cửa), chủ văn thư lập tức đến. Lại Tý với Mão tương hình (hai chi hình phạt nhau, chủ gấp gáp, va chạm), chủ đến gấp rút. Lại ba truyền đều ở trên can và chi ngày, tự nhiên chủ ngay trong ngày ắt đến.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video