Phẩm thứ chín: Tà và Chánh (phân biệt lời dạy sai và lời dạy đúng)
Bấy giờ Ca Diếp (tức Bồ-tát Ca Diếp, người hỏi Phật trong kinh này) thưa với Phật rằng: "Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật)! Bốn hạng người như đã nói ở trên, có nên nương tựa không?"
Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy. Thiện nam tử (cách Phật gọi người nghe, nghĩa là 'người con trai hiền lành'), đúng như ta đã nói, nên nương tựa vào họ. Vì sao? Vì có bốn thứ ma (những thế lực phá hoại chánh pháp, ngăn trở người tu). Bốn thứ ấy là gì? Đó là những người có thể thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) các kinh luật khác do ma nói ra (?)."
Bồ-tát Ca Diếp thưa với Phật rằng: "Thế Tôn! Như lời Phật dạy, có bốn thứ ma. Vậy những điều do ma nói và những điều do Phật nói, con làm sao phân biệt được? Lại có những chúng sinh đi theo việc làm của ma, và có những người thuận theo lời Phật dạy; những hạng người như thế, làm sao mà biết được?"
Phật bảo Ca Diếp: "Bảy trăm năm sau khi ta bát Niết-bàn (nhập Niết-bàn hoàn toàn, tức Phật qua đời, thoát hẳn sinh tử), ma Ba-tuần (tên vua ma, kẻ chuyên phá hoại người tu) sẽ dần dần làm hư hoại, rối loạn chánh pháp của ta. Ví như người thợ săn khoác áo pháp y (áo của người xuất gia) để lừa con mồi, ma vương Ba-tuần cũng vậy: hóa ra hình tướng tỳ-kheo (tăng sĩ nam đã thọ giới đủ), tỳ-kheo-ni (tăng sĩ nữ đã thọ giới đủ), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tu tại gia), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu tại gia); lại hóa làm thân Tu-đà-hoàn (bậc đã chứng quả thánh đầu tiên, vừa bước vào dòng thánh), cho đến hóa làm thân A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) và cả sắc thân (thân có hình tướng) của Phật. Ma vương dùng cái hình hài hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn trói buộc trong sinh tử) ấy để giả làm thân vô lậu (thân đã sạch hết phiền não), phá hoại chánh pháp của ta.
Khi ma Ba-tuần phá hoại chánh pháp, nó sẽ nói thế này: 'Bồ-tát (người tu hạnh lợi mình lợi người để thành Phật, ở đây chỉ Đức Phật trước khi thành đạo) xưa kia mất đi từ cõi trời Đâu-suất (một tầng trời ở cõi dục, nơi Bồ-tát ở trước khi xuống trần thành Phật), đến cung vua Bạch Tịnh (tức vua Tịnh Phạn, cha của Phật) ở thành Ca-tỳ-la (quê hương của Phật), nhờ cha mẹ ân ái giao hợp mà sinh ra thân này. Nếu nói rằng có người sinh ra giữa loài người mà được cả trời, người và đại chúng ở thế gian cung kính, thì không có lẽ ấy.' Nó lại nói: 'Xưa kia Ngài tu khổ hạnh, bố thí đủ thứ: đầu, mắt, tủy, não, đất nước, thành trì, vợ con; vì thế nay mới thành Phật đạo. Do nhân duyên ấy mà được các loài người, trời, càn-thát-bà (thần âm nhạc ở cõi trời), a-tu-la (loài thần có phước lớn nhưng hay sân giận, đánh nhau với trời), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca múa), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn) cung kính.' Nếu có kinh luật nói như thế, phải biết đều là lời ma nói.
Thiện nam tử! Nếu có kinh luật nói rằng: 'Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như) là bậc chánh giác (giác ngộ chân chánh) đã thành Phật từ lâu rồi; nay mới thị hiện (hiện ra cho người đời thấy) việc thành Phật đạo là vì muốn cứu độ các chúng sinh, nên làm ra vẻ có cha mẹ, nương nhờ ân ái giao hợp mà sinh ra, thuận theo thế gian mà thị hiện như vậy', thì kinh luật như thế phải biết thật là lời Như Lai nói. Ai thuận theo lời ma nói, đó là quyến thuộc (bè đảng, người thân thuộc) của ma; ai thuận theo được lời Phật nói, đó chính là Bồ-tát.
Nếu có người nói rằng việc Như Lai lúc sinh ra đi bảy bước về mỗi phương trong mười phương là không thể tin được, thì đó là lời ma nói.
Nếu lại có người nói: 'Như Lai ra đời đi bảy bước về mỗi phương trong mười phương, đó là Như Lai dùng phương tiện (cách khéo léo để dẫn dắt chúng sinh) mà thị hiện', thì đó gọi là kinh luật do Như Lai nói. Ai thuận theo lời ma nói là quyến thuộc của ma; ai thuận theo được lời Phật nói, đó chính là Bồ-tát.
Nếu có người nói rằng: 'Bồ-tát sinh ra rồi, vua cha sai người đưa đến đền thờ trời; các vị trời thấy Ngài liền đều xuống lễ kính, vì vậy gọi là Phật.' Lại có người vặn hỏi: 'Trời có trước, Phật ra đời sau, sao các vị trời lại lễ kính Phật?' Người vặn hỏi như thế, phải biết đó chính là lời của Ba-tuần.
Nếu có kinh nói: 'Phật đến đền thờ trời, các vị trời như Ma-hê-thủ-la (Đại Tự Tại Thiên, vị trời lớn đứng đầu cõi sắc), Đại Phạm Thiên vương (vua trời Phạm Thiên), Thích-đề-hoàn-nhân (vua trời Đế Thích, chúa cõi trời Ba mươi ba) đều chắp tay kính lễ dưới chân Ngài', thì kinh luật như vậy là lời Phật nói. Ai thuận theo lời ma nói là quyến thuộc của ma; ai thuận theo được lời Phật nói, đó chính là Bồ-tát.
Nếu có kinh luật nói: 'Bồ-tát lúc làm thái tử, vì lòng ham muốn nên cưới vợ khắp bốn phương, ở trong thâm cung, vui thú với ngũ dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon, xúc chạm êm ái), hân hoan hưởng lạc', thì kinh luật như vậy là lời Ba-tuần nói.
Nếu có người nói: 'Bồ-tát từ lâu đã lìa bỏ lòng ham muốn và những thứ như vợ con, cho đến năm thứ ham muốn tuyệt diệu ở cõi trời Ba mươi ba (tầng trời của vua Đế Thích, còn gọi là Đao-lợi) Ngài cũng không nhận, coi như vứt bỏ nước mũi nước bọt, huống gì là ham muốn của cõi người; Ngài cạo bỏ râu tóc, xuất gia tu đạo', thì kinh luật như vậy là lời Phật nói. Ai thuận theo kinh luật của ma là quyến thuộc của ma; ai thuận theo kinh luật của Phật, đó chính là Bồ-tát.
Nếu có người nói: 'Phật ở tinh xá Kỳ-đà (khu vườn tu viện do thái tử Kỳ-đà hiến cúng) tại thành Xá-vệ (kinh đô nước Kiều-tát-la), cho phép các tỳ-kheo nhận và nuôi giữ tôi trai tớ gái, người hầu kẻ hạ, trâu, dê, voi, ngựa, lừa, la, gà, heo, mèo, chó, vàng, bạc, lưu ly, ngọc trai, pha lê, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, ốc kha (vỏ ốc trắng quý), ngọc bích, đồ đồng đồ sắt, nồi vạc, mâm đồng lớn nhỏ và các vật cần dùng; được cày ruộng, trồng trọt, buôn bán đổi chác, tích trữ thóc gạo. Những việc như vậy, vì Phật có lòng đại từ, thương xót chúng sinh nên đều cho phép giữ', thì kinh luật như vậy đều là lời ma nói.
Nếu có người nói: 'Phật ở tinh xá Kỳ-đà thành Xá-vệ, chỗ quỷ Na-lê-lâu ở. Bấy giờ Như Lai nhân có người bà-la-môn (giai cấp tu sĩ tế tự của Ấn Độ xưa) tên Cổ-đê-đức và vua Ba-tư-nặc (vua nước Kiều-tát-la), mà nói rằng: Tỳ-kheo không nên nhận và nuôi giữ vàng, bạc, lưu ly, pha lê, ngọc trai, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, ốc kha, ngọc bích, tôi trai tớ gái, người hầu kẻ hạ, đồng nam đồng nữ, các loài thú như trâu, dê, voi, ngựa, lừa, la, gà, heo, mèo, chó, đồ đồng đồ sắt, nồi vạc, mâm đồng lớn nhỏ, giường nệm chăn chiếu đủ màu sắc và các thứ cần dùng để sinh sống, tức là nhà cửa, cày ruộng, trồng trọt, buôn bán đổi chác, tự tay nấu ăn, tự xay tự giã; không được làm bùa chú chữa thân, cách luyện chim ưng; ngửa xem sao trời, tính toán tròn khuyết của mặt trăng; xem tướng nam nữ, đoán mộng lành dữ, đoán là trai hay gái, hay chẳng phải trai chẳng phải gái; sáu mươi bốn nghề; lại có mười tám thứ bùa chú mê hoặc người, các nghề khéo tay; hoặc bàn chuyện thế tục vô số; hương rắc, hương bột, hương xoa, hương xông; các loại vòng hoa, phép chữa sửa tóc; gian dối nịnh bợ, tham lợi không biết chán; ưa chỗ ồn ào, đùa cười chuyện trò; thèm ăn cá thịt; pha chế thuốc độc, ép dầu thơm; cầm lọng báu và đi giày da; làm quạt, rương hòm, các loại tranh tượng; tích trữ thóc gạo, lúa mì lớn nhỏ, đậu và các loại trái cây, dưa quả; gần gũi vua, hoàng tử, đại thần và đàn bà; cười lớn tiếng hoặc lại lặng thinh (không đúng lúc); sinh nhiều nghi ngờ đối với các pháp; nói nhiều, nói càn chuyện dài ngắn, xấu đẹp, thiện ác; thích mặc áo đẹp. Đối với các vật bất tịnh (không trong sạch, không hợp giới luật) như thế, lại tự mình khen ngợi trước mặt thí chủ (người cúng dường); ra vào, rong chơi những chỗ không trong sạch, tức là quán rượu, nhà kỹ nữ, sòng cờ bạc. Những người như thế, nay ta không cho ở trong hàng tỳ-kheo; họ phải thôi tu, hoàn tục làm việc lao dịch, ví như cỏ dại lẫn trong lúa phải nhổ sạch không còn sót.' Phải biết những điều răn cấm trong kinh luật như vậy đều là lời Như Lai nói. Ai thuận theo lời ma nói là quyến thuộc của ma; ai thuận theo lời Phật nói, đó chính là Bồ-tát.
Nếu có người nói: 'Bồ-tát vì muốn cúng dường thiên thần nên vào đền thờ trời, tức là đền Phạm Thiên, Đại Tự Tại Thiên, Vi-đà Thiên, Ca-chiên-diên Thiên. Sở dĩ vào là vì muốn điều phục (cảm hóa, thu phục) các trời và người; nếu nói không phải vậy thì không có lẽ ấy.' Nếu nói: 'Bồ-tát không thể đi vào các luận thuyết tà của ngoại đạo (các tôn giáo, học thuyết ngoài Phật giáo), không biết oai nghi (phép tắc cử chỉ), văn chương, nghề nghiệp của họ; không thể hòa giải chuyện tôi tớ tranh cãi; không được trai gái, vua chúa, đại thần cung kính; lại cũng không biết pha chế các thứ thuốc. Chính vì không biết nên mới gọi là Như Lai; nếu biết thì là bọn tà kiến (thấy biết sai lầm). Lại nữa, Như Lai đối với kẻ oán người thân lòng đều bình đẳng, như có người lấy dao cắt thân, có người lấy hương xoa thân, đối với hai người ấy không sinh lòng thêm bớt, chỉ giữ được mức ở giữa, nên gọi là Như Lai.' Phải biết kinh luật như vậy là lời ma nói.
Nếu có người nói: 'Bồ-tát thị hiện như vậy: vào đền thờ trời, xuất gia tu đạo trong pháp của ngoại đạo; thị hiện biết oai nghi lễ tiết của họ, hiểu được hết thảy văn chương nghề nghiệp; thị hiện vào trường học, nơi học nghề khéo; khéo hòa giải chuyện tôi tớ tranh cãi; ở giữa đại chúng, đồng nam đồng nữ, phi hậu trong hậu cung, dân chúng, trưởng giả, bà-la-môn, vua cùng đại thần và kẻ nghèo khó, Ngài là bậc tôn quý nhất, cao trổi nhất, lại được những người ấy cung kính; cũng có thể thị hiện những việc như vậy. Tuy ở giữa các kiến giải (quan điểm, học thuyết) mà không sinh lòng đắm luyến, như hoa sen không nhiễm bụi bẩn. Vì cứu độ hết thảy chúng sinh, Ngài khéo làm đủ thứ phương tiện như vậy, thuận theo pháp thế gian.' Phải biết kinh luật như vậy chính là lời Như Lai nói. Ai thuận theo lời ma nói là quyến thuộc của ma; ai thuận theo được lời Phật nói, đó là đại Bồ-tát.
Nếu có người nói: 'Như Lai đã giảng giải kinh luật cho chúng tôi: trong pháp ác, các tội nặng nhẹ, cho đến tội thâu-lan-giá (tội thô, tội chưa thành nhưng đã gần với tội nặng), tính chất đều nặng; trong luật của chúng tôi trọn không làm những việc ấy. Chúng tôi từ lâu đã nhẫn chịu giữ gìn pháp như vậy, các ông không tin; tôi làm sao lại bỏ luật của mình mà theo luật của các ông? Luật của các ông là do ma nói; kinh luật của chúng tôi là do Phật chế ra. Như Lai trước kia đã nói chín bộ pháp ấn (chín thể loại kinh văn làm dấu ấn xác nhận lời Phật), chín dấu ấn ấy ấn chứng kinh luật của tôi; từ trước chưa từng nghe có một câu một chữ nào của kinh điển phương đẳng (kinh điển đại thừa, giáo lý rộng lớn bình đẳng). Như Lai nói vô số kinh luật, chỗ nào có nói đến kinh phương đẳng? Trong những kinh ấy chưa từng nghe có tên mười bộ kinh. Nếu có, phải biết chắc chắn là do Điều-đạt (tức Đề-bà-đạt-đa, người em họ phản nghịch Phật) làm ra. Điều-đạt là kẻ ác, vì muốn diệt pháp lành nên đặt ra kinh phương đẳng. Chúng tôi không tin những kinh như thế, đó là lời ma nói. Vì sao? Vì nó phá hoại Phật pháp, làm cho đúng sai lẫn lộn. Những lời như thế, kinh các ông có, kinh chúng tôi không có. Trong kinh luật của chúng tôi, Như Lai nói: Sau khi ta niết-bàn, đời ác sẽ có những kinh luật không chân chánh, tức là kinh điển đại thừa (cỗ xe lớn, giáo pháp cứu độ rộng khắp mọi chúng sinh) phương đẳng; đời vị lai sẽ có những tỳ-kheo xấu ác như vậy.'
Ta lại nói rằng: Ngoài chín bộ kinh ra còn có kinh điển phương đẳng. Nếu có người hiểu rõ được nghĩa ấy, phải biết người ấy hiểu đúng kinh luật, xa lìa hết thảy vật bất tịnh, nhiệm mầu trong sạch như trăng tròn. Nếu có người nói: 'Như Lai tuy vì mỗi kinh luật mà diễn nói ý vị nhiều như cát sông Hằng (ý nói nhiều vô kể), nhưng trong luật của tôi không có thì tôi cho là không có; nếu có thì sao Như Lai không giải nói trong luật của tôi? Vì vậy nay tôi không thể tin nhận', phải biết người ấy mắc tội. Người ấy lại nói: 'Kinh luật như vậy tôi sẽ thọ trì, vì sao? Vì nó sẽ làm nhân cho tôi đạt các pháp lành: biết đủ, ít ham muốn, dứt trừ phiền não, trí tuệ, Niết-bàn.' Người nói như vậy không phải đệ tử của ta.
Nếu có người nói: 'Như Lai vì muốn cứu độ chúng sinh nên nói kinh phương đẳng', phải biết người ấy thật là đệ tử của ta. Nếu có ai không nhận kinh phương đẳng, phải biết người ấy không phải đệ tử của ta, không vì Phật pháp mà xuất gia, mà chính là đệ tử của ngoại đạo tà kiến. Kinh luật như vậy là lời Phật nói; nếu không như vậy là lời ma nói. Ai thuận theo lời ma nói là quyến thuộc của ma; ai thuận theo lời Phật nói, đó chính là Bồ-tát.
Lại nữa, thiện nam tử! Nếu có người nói: 'Như Lai không phải do vô lượng công đức tạo thành, là vô thường, biến đổi; vì đã chứng được pháp không (tánh trống rỗng, không có tự thể cố định) nên giảng nói vô ngã (không có cái ta thường còn), không thuận theo thế gian', kinh luật như vậy gọi là lời ma nói.
Nếu có người nói: 'Như Lai bậc chánh giác không thể nghĩ bàn, lại do công đức vô lượng a-tăng-kỳ (số lớn không thể đếm được) tạo thành, vì vậy thường còn, không biến đổi', kinh luật như vậy là lời Phật nói. Ai thuận theo lời ma nói là quyến thuộc của ma; ai thuận theo lời Phật nói, đó chính là Bồ-tát.
Lại có người nói: 'Có vị tỳ-kheo thật ra không hề phạm tội ba-la-di (tội nặng nhất của người xuất gia, phạm thì mất tư cách tăng sĩ, bị loại khỏi tăng đoàn), mà mọi người đều cho là đã phạm ba-la-di, như cây đa-la bị chặt (cây đa-la bị chặt ngọn thì không mọc lại được), nhưng vị tỳ-kheo ấy thật không phạm gì.' Vì sao? Ta thường nói: Bốn tội ba-la-di, nếu phạm một tội, thì như hòn đá bị tách đôi, không thể dính lại được. Nếu có ai tự nói mình đã đắc pháp hơn người (tự xưng đã chứng các tầng thiền định, đạo quả thánh), đó gọi là phạm ba-la-di. Vì sao? Vì thật không chứng được gì mà giả làm ra vẻ đã chứng. Người như vậy mất cả pháp làm người, đó gọi là ba-la-di.
Ví như có vị tỳ-kheo ít ham muốn, biết đủ, giữ giới trong sạch, ở chỗ vắng vẻ. Có vua hay đại thần thấy vị tỳ-kheo ấy, trong lòng nghĩ rằng ông đã đắc A-la-hán, liền đến trước khen ngợi, cung kính lễ lạy, lại nói: 'Bậc đại sư như thế này, sau khi bỏ thân này sẽ chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn, tức quả Phật).' Tỳ-kheo nghe vậy liền thưa với vua: 'Tôi thật chưa đắc đạo quả sa-môn (quả vị chứng ngộ của người xuất gia). Xin vua đừng khen tôi đã đắc đạo quả. Chỉ mong đại vương đừng vì tôi mà nói pháp không biết đủ. Kẻ không biết đủ thì cho đến khi bị người ta bảo là đã chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cũng đều lặng thinh nhận lấy. Nay nếu tôi lặng thinh nhận lấy, sẽ bị chư Phật quở trách. Hạnh biết đủ được chư Phật khen ngợi, vì vậy tôi muốn suốt đời vui vẻ vâng làm hạnh biết đủ. Lại nữa, biết đủ là: tôi tự biết chắc mình chưa đắc đạo quả, vua khen tôi đã đắc, nay tôi không nhận, vì thế gọi là biết đủ.' Lúc ấy vua đáp: 'Đại sư thật đã đắc quả A-la-hán, như Phật không khác.' Bấy giờ nhà vua bèn tuyên cáo khắp nơi, cho dân chúng trong ngoài, phi hậu trong cung đều biết ông đã đắc quả sa-môn, khiến hết thảy người nghe đều sinh lòng kính tin, cúng dường, tôn trọng. Vị tỳ-kheo như thế thật là người có phạm hạnh (hạnh trong sạch, không dâm dục) thanh tịnh. Do nhân duyên ấy khiến mọi người được phước đức lớn, mà vị tỳ-kheo này thật không phạm tội ba-la-di. Vì sao? Vì người kia tự sinh lòng vui mừng mà khen ngợi cúng dường. Vị tỳ-kheo như thế thì có tội gì? Nếu có người nói người ấy mắc tội, phải biết kinh ấy là lời ma nói.
Lại có vị tỳ-kheo giảng nói kinh điển sâu xa thuộc kho tạng bí mật của Phật: Hết thảy chúng sinh đều có Phật tánh (bản tính có thể thành Phật vốn sẵn trong mỗi chúng sinh); nhờ tánh ấy mà dứt được vô lượng ức phiền não kết (những phiền não trói buộc con người), liền thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, trừ hạng nhất-xiển-đề (kẻ đã dứt mất hết căn lành, không tin nhân quả). Nếu có vua hay đại thần hỏi: 'Tỳ-kheo, ông sẽ thành Phật hay không thành Phật? Có Phật tánh không?' Tỳ-kheo đáp: 'Trong thân tôi nay chắc chắn có Phật tánh; còn thành hay không thì chưa thể biết rõ.' Vua nói: 'Thưa đại đức (cách gọi tôn kính người tu hành), nếu ngài không làm nhất-xiển-đề thì chắc chắn thành Phật, không còn nghi ngờ.' Tỳ-kheo nói: 'Đúng vậy, thật như lời vua nói.' Người này tuy nói chắc chắn có Phật tánh, cũng không phạm tội ba-la-di.
Lại có vị tỳ-kheo ngay lúc xuất gia đã suy nghĩ: 'Nay ta nhất định sẽ thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.' Người như vậy tuy chưa thành quả đạo vô thượng, nhưng đã được phước vô lượng vô biên, không thể kể xiết. Giả sử có người bảo người ấy phạm ba-la-di, thì không tỳ-kheo nào là không phạm cả. Vì sao? Vì ta xưa kia trong tám mươi ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), thường lìa xa hết thảy vật bất tịnh, ít ham muốn, biết đủ, oai nghi đầy đủ, khéo tu tập kho pháp vô thượng của Như Lai, cũng tự biết chắc thân mình có Phật tánh; vì vậy nay ta thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, được gọi là Phật, có lòng đại từ bi. Kinh luật như vậy là lời Phật nói. Ai không thuận theo được điều này là quyến thuộc của ma; ai thuận theo được, đó là đại Bồ-tát.
Lại có người nói: 'Không có bốn tội ba-la-di, mười ba tội tăng tàn (tội nặng thứ hai, còn cứu được nhờ sám hối trước tăng chúng), hai pháp bất định (tội chưa xác định, tùy chứng cứ mà xử), ba mươi tội xả đọa (tội phải bỏ món đồ cất giữ sai luật rồi sám hối), chín mươi mốt tội đọa (tội nhẹ phải sám hối, không sám thì đọa), bốn pháp hối quá (tội phải hướng về người khác mà nhận lỗi), các pháp chúng học (những phép tắc oai nghi cần học), bảy pháp diệt tránh (bảy cách dàn xếp tranh chấp trong tăng chúng); cũng không có tội thâu-lan-giá, tội ngũ nghịch (năm tội cực ác: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp tăng) và hạng nhất-xiển-đề. Nếu tỳ-kheo phạm những tội như thế mà đọa địa ngục, thì người ngoại đạo đều phải được sinh lên cõi trời. Vì sao? Vì các ngoại đạo không có giới để phạm. Đây là Như Lai thị hiện để dọa người nên mới nói các giới ấy.'
Nếu có người nói: 'Phật nói: các tỳ-kheo của ta nếu muốn hành dâm thì nên bỏ pháp y, mặc quần áo thế tục rồi sau mới hành dâm. Lại nên nghĩ rằng: nhân duyên dâm dục không phải lỗi của ta. Khi Như Lai còn tại thế cũng có tỳ-kheo làm việc dâm dục mà vẫn được giải thoát chân chánh, hoặc sau khi chết được sinh lên trời; xưa nay đều có, đâu phải riêng mình ta làm. Hoặc phạm bốn tội nặng, hoặc phạm năm giới (năm giới căn bản: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), hoặc làm mọi điều không đúng giới luật, vẫn được đầy đủ giải thoát chân chánh. Như Lai tuy nói phạm tội đột-cát-la (tội nhẹ nhất, như lỗi nhỏ về thân và lời) thì phải đọa địa ngục tám trăm vạn năm tính theo năm tháng ngày đêm của cõi trời Đao-lợi (cõi trời Ba mươi ba, nơi một ngày đêm bằng một trăm năm cõi người), đó cũng là Như Lai thị hiện để dọa người. Nói từ ba-la-di cho đến đột-cát-la, nặng nhẹ không khác nhau. Đó là các luật sư (người chuyên giảng dạy giới luật) bịa ra lời ấy mà bảo là Phật chế.' Chắc chắn phải biết đó không phải lời Phật nói; những lời như vậy là kinh luật của ma.
Nếu lại có người nói: 'Trong các giới, nếu phạm giới nhỏ, cho đến lỗi cực nhỏ, cũng phải chịu quả khổ không có giới hạn. Biết như vậy rồi thì giữ gìn thân mình như con rùa giấu sáu bộ phận (đầu, đuôi và bốn chân thu vào mai; ví như giữ kín sáu giác quan khỏi bị ngoại cảnh lôi kéo).' Nếu có luật sư lại nói rằng: 'Phàm phạm giới đều không có quả báo tội lỗi gì', người như thế không nên gần gũi. Như Phật đã nói:
Nếu vượt qua một pháp, ấy gọi là nói dối, chẳng thấy có đời sau,
không điều ác nào không làm.
Vì vậy không nên gần gũi người ấy. Trong Phật pháp của ta, sự trong sạch là như thế, huống gì phạm tội thâu-lan-giá, hoặc phạm tăng tàn và ba-la-di mà lại không phải là tội sao? Vì thế phải hết sức tự giữ gìn đối với các pháp như vậy. Nếu không giữ gìn, thì còn lấy pháp gì mà gọi là giới cấm? Trong kinh ta cũng nói: phạm bốn tội ba-la-di, cho đến tội đột-cát-la nhỏ nhặt, đều phải trị phạt nghiêm. Chúng sinh nếu không giữ gìn giới cấm, làm sao thấy được Phật tánh? Hết thảy chúng sinh tuy có Phật tánh, nhưng phải nhờ giữ giới rồi sau mới thấy; nhờ thấy Phật tánh mà thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Trong chín bộ kinh không có kinh phương đẳng, vì vậy không nói có Phật tánh mà thôi. Kinh tuy không nói, nhưng phải biết là thật có. Nếu nói được như vậy, phải biết người ấy thật là đệ tử của ta."
Bồ-tát Ca Diếp thưa với Phật rằng: "Thế Tôn! Như trên đã nói, việc hết thảy chúng sinh có Phật tánh là điều trong chín bộ kinh chưa từng nghe. Nếu nói là có, sao lại không phạm ba-la-di?"
Phật nói: "Thiện nam tử! Như ông nói đó, thật không phạm tội ba-la-di. Thiện nam tử! Ví như có người nói biển lớn chỉ có bảy thứ báu, không có thứ thứ tám, người ấy không có tội. Nếu có người nói trong chín bộ kinh không có Phật tánh, cũng không có tội. Vì sao? Vì ta nói có Phật tánh là trong biển trí tuệ lớn của đại thừa, là điều người nhị thừa (hai cỗ xe nhỏ: Thanh văn và Duyên giác, chỉ lo tự giải thoát) không biết không thấy; vì vậy họ nói là không, thì không có tội. Cảnh giới như thế chỉ chư Phật mới biết, không phải chỗ Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu chứng) hay Duyên giác (người tự quán lý nhân duyên mà ngộ) với tới được.
Thiện nam tử! Nếu người không nghe kho tạng bí mật rất sâu của Như Lai, thì làm sao biết có Phật tánh? Thế nào gọi là kho tạng bí mật? Đó là kinh điển đại thừa phương đẳng. Thiện nam tử! Có những ngoại đạo, hoặc nói cái ta là thường còn, hoặc nói cái ta là đứt mất. Như Lai không như vậy: cũng nói có ngã (cái ta chân thật), cũng nói vô ngã; đó gọi là trung đạo (con đường ở giữa, không nghiêng về hai cực đoan). Nếu có người nói: 'Phật nói trung đạo, hết thảy chúng sinh đều có Phật tánh, nhưng vì phiền não che lấp nên không biết không thấy; vì vậy phải siêng tu phương tiện để phá trừ phiền não', nếu ai nói được như vậy, phải biết người ấy không phạm bốn tội nặng. Nếu ai không nói như vậy, đó gọi là phạm ba-la-di.
Nếu có người nói: 'Ta đã thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì sao? Vì có Phật tánh. Ai có Phật tánh thì nhất định sẽ thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; do nhân duyên ấy nay ta đã thành tựu bồ-đề (giác ngộ)', phải biết người ấy gọi là phạm tội ba-la-di. Vì sao? Vì tuy có Phật tánh nhưng chưa tu tập các phương tiện lành, nên chưa thấy; vì chưa thấy nên không thể thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Thiện nam tử! Vì nghĩa ấy mà Phật pháp rất sâu, không thể nghĩ bàn."
Bồ-tát Ca Diếp thưa với Phật rằng: "Thế Tôn! Nếu có vua hỏi: Thế nào là tỳ-kheo rơi vào tội pháp hơn người?"
Phật bảo Ca Diếp: "Nếu có tỳ-kheo vì lợi dưỡng (lợi lộc, được cung phụng), vì miếng ăn thức uống, mà làm đủ trò nịnh hót, gian dối, lừa gạt, nghĩ rằng: 'Làm sao cho người đời tin chắc ta là khất sĩ (người xin ăn để nuôi thân tu đạo, tức tỳ-kheo) chân chính, nhờ đó ta được nhiều lợi dưỡng và danh tiếng.' Tỳ-kheo ấy vì quá ngu si, suốt đêm dài thường nghĩ: 'Ta thật chưa đắc bốn quả sa-môn (bốn bậc thánh quả: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán), làm sao cho người đời bảo ta đã đắc? Lại làm sao cho các ưu-bà-tắc, ưu-bà-di cùng chỉ ta mà nói: Người này phước đức, thật là bậc thánh?' Suy tính như thế, chỉ vì cầu lợi, không phải vì cầu pháp. Đi đứng ra vào, cử chỉ khoan thai, cầm y bát (áo và bình bát ăn của người xuất gia) không sai oai nghi, ngồi một mình chỗ vắng như bậc A-la-hán, khiến người đời đều nói: 'Vị tỳ-kheo này hiền lành bậc nhất, tinh tấn khổ hạnh, tu pháp tịch diệt (lặng dứt phiền não).' Rồi nghĩ: 'Nhờ đó ta sẽ được nhiều môn đồ đệ tử, mọi người cũng sẽ cúng dường nhiều áo quần, thức ăn uống, giường chiếu, thuốc men, khiến nhiều phụ nữ kính nhớ yêu quý.' Nếu tỳ-kheo hay tỳ-kheo-ni làm những việc như vậy thì rơi vào tội pháp hơn người.
Lại có tỳ-kheo vì muốn xây dựng chánh pháp vô thượng nên ở chỗ vắng vẻ; tuy không phải A-la-hán, nhưng muốn người ta cho mình là A-la-hán, là tỳ-kheo tốt, tỳ-kheo hiền, tỳ-kheo tịch tĩnh, để vô số người sinh lòng tin; nghĩ rằng: 'Nhờ nhân duyên này ta được vô số tỳ-kheo làm quyến thuộc, nhờ đó có thể dạy các tỳ-kheo phá giới và các ưu-bà-tắc đều giữ giới; do nhân duyên ấy mà xây dựng chánh pháp, làm rạng rỡ nghĩa lớn vô thượng của Như Lai, mở bày sự giáo hóa của pháp đại thừa phương đẳng, cứu độ hết thảy vô lượng chúng sinh, khéo hiểu nghĩa nặng nhẹ trong kinh luật Như Lai đã nói.' Lại nói: 'Nay ta cũng có Phật tánh. Có kinh tên là Như Lai Bí Tạng; theo kinh ấy, ta nhất định sẽ thành Phật đạo, có thể dứt sạch vô lượng ức phiền não kết.' Rồi rộng vì vô số ưu-bà-tắc mà nói: 'Các ông đều có Phật tánh; ta và các ông đều sẽ an trụ nơi đất đạo của Như Lai, thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, dứt sạch vô lượng ức phiền não kết.' Người nói như vậy không gọi là rơi vào tội pháp hơn người, mà gọi là Bồ-tát.
Như đã nói, phạm tội đột-cát-la còn phải đọa địa ngục chịu các tội báo tám trăm vạn năm tính theo năm tháng của cõi trời Đao-lợi, huống gì cố ý phạm tội thâu-lan-giá. Trong đại thừa này, nếu có tỳ-kheo phạm thâu-lan-giá thì không nên gần gũi. Thế nào gọi là tội thâu-lan-giá trong kinh đại thừa? Nếu có trưởng giả xây chùa Phật, dùng các vòng hoa để cúng dường Phật; có tỳ-kheo thấy sợi chỉ xâu hoa, không hỏi mà tự tiện lấy, gọi là thâu-lan-giá; dù biết hay không biết cũng phạm như vậy. Nếu vì lòng tham mà phá hoại tháp Phật, phạm thâu-lan-giá; người như thế không nên gần gũi. Nếu vua hay đại thần thấy tháp đã mục nát, vì muốn tu sửa để cúng dường xá-lợi (di cốt của Phật), trong tháp tìm được châu báu, liền gửi cho tỳ-kheo; tỳ-kheo nhận được rồi tự ý tiêu dùng, tỳ-kheo như vậy gọi là bất tịnh, hay gây tranh cãi; ưu-bà-tắc hiền lành không nên gần gũi, cúng dường, cung kính.
Tỳ-kheo như vậy gọi là vô căn (người không có bộ phận sinh dục), gọi là nhị căn (người có cả hai bộ phận nam nữ), gọi là bất định căn. Bất định căn là: khi muốn tham đắm đàn bà thì thân liền thành nữ, khi muốn tham đắm đàn ông thì thân liền thành nam. Tỳ-kheo như vậy gọi là ác căn, không gọi là nam, không gọi là nữ, không gọi là xuất gia, không gọi là tại gia. Tỳ-kheo như vậy không nên gần gũi, cúng dường, cung kính.
Trong Phật pháp, pháp của sa-môn (người xuất gia tu hành) là: phải sinh lòng thương xót, che chở nuôi nấng chúng sinh, cho đến con kiến cũng phải ban cho sự không sợ hãi, đó là pháp sa-môn. Xa lìa việc uống rượu, cho đến ngửi mùi rượu, đó là pháp sa-môn. Không được nói dối, cho đến trong mộng cũng không nghĩ đến lời nói dối, đó là pháp sa-môn. Không sinh lòng dục, cho đến trong mộng cũng như vậy, đó là pháp sa-môn."
Bồ-tát Ca Diếp thưa với Phật rằng: "Thế Tôn! Nếu có tỳ-kheo nằm mộng hành dâm, như vậy có phạm giới không?"
Phật nói: "Không. Nhưng đối với dâm dục phải nghĩ đó là thứ hôi thối dơ bẩn, cho đến không sinh một ý nghĩ cho là trong sạch; phải xa lìa ý nghĩ yêu thương phiền não về đàn bà. Nếu nằm mộng hành dâm thì khi tỉnh dậy phải sinh lòng ăn năn. Tỳ-kheo khi đi khất thực (xin ăn) và nhận cúng dường, phải nghĩ như người trong năm đói kém phải ăn thịt con mình. Nếu sinh lòng dâm dục phải mau xả bỏ. Pháp môn như vậy, phải biết là kinh luật do Phật nói. Ai thuận theo lời ma nói là quyến thuộc của ma; ai thuận theo được lời Phật nói, đó gọi là Bồ-tát.
Nếu có người nói: 'Phật cho phép tỳ-kheo thường co một chân đứng, im lặng không nói; nhảy xuống vực sâu, lao vào lửa, tự gieo mình từ núi cao, không tránh hiểm nạn; uống thuốc độc, nhịn ăn, nằm trên tro đất, tự trói tay chân; dùng các phương thuật bùa chú giết hại chúng sinh; con nhà chiên-đà-la (giai cấp thấp nhất ở Ấn Độ xưa, làm nghề đồ tể, bị coi là ô uế), người vô căn, nhị căn, bất định căn, người thân và giác quan không đầy đủ; những hạng như thế, Như Lai đều cho xuất gia tu đạo', đó gọi là lời ma nói.
Phật trước đây cho phép ăn năm vị từ sữa bò (sữa tươi, sữa đặc, váng sữa sống, váng sữa chín, đề hồ là tinh chất sữa), cùng dầu, mật, áo kiêu-xa-da (áo lụa tơ tằm), giày da và các vật như thế. Ngoài những thứ ấy, nếu có người nói: 'Cho phép mặc áo ma-ha-lăng-già (một loại áo vải quý đắt tiền) (?); hết thảy hạt giống đều cho phép cất chứa; các loài cỏ cây đều có sinh mạng; Phật nói như thế rồi liền nhập Niết-bàn', nếu có kinh luật nói như vậy, phải biết đó chính là lời ma nói.
Ta cũng không cho phép thường co một chân đứng; vì pháp thì cho phép đi, đứng, ngồi, nằm. Ta cũng không cho phép uống thuốc độc, nhịn ăn, dùng năm thứ lửa nướng thân (bốn đống lửa bốn bên và mặt trời trên đầu, một lối khổ hạnh của ngoại đạo), trói buộc tay chân, dùng phương thuật bùa chú giết hại chúng sinh, dùng vỏ ốc kha, ngà voi làm giày, cất chứa hạt giống, cho rằng cỏ cây có sinh mạng, mặc áo ma-ha-lăng-già. Nếu nói rằng Thế Tôn nói như vậy, phải biết đó là quyến thuộc của ngoại đạo, không phải đệ tử của ta. Ta chỉ cho phép ăn năm vị từ sữa bò và dầu, mật..., cho phép đi giày da, mặc áo kiêu-xa-da. Ta nói tứ đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió) không có sinh mạng. Nếu có kinh luật nói như vậy, đó gọi là lời Phật nói. Ai thuận theo lời Phật nói, phải biết những người ấy thật là đệ tử của ta. Ai không thuận theo lời Phật nói là quyến thuộc của ma. Ai thuận theo kinh luật của Phật, phải biết người ấy là đại Bồ-tát.
Thiện nam tử! Những chỗ khác nhau giữa lời ma nói và lời Phật nói, nay ta đã vì ông mà rộng nói phân biệt."
Ca Diếp thưa với Phật rằng: "Thế Tôn! Nay con mới biết những chỗ khác nhau giữa lời ma nói và lời Phật nói; nhờ đó mà được vào nghĩa sâu của Phật pháp."
Phật khen Ca Diếp: "Hay thay, hay thay! Thiện nam tử, ông hiểu rõ và phân biệt được như vậy, đó gọi là người sáng suốt."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video