Phẩm Mạn-đồ-la bí mật, thứ mười một
Bấy giờ đức Bạc-già-phạm (danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc có đủ phúc đức, được muôn loài kính trọng) Tỳ-lô-giá-na (Đại Nhật Như Lai, đức Phật trung tâm của Mật giáo, trí tuệ soi khắp như mặt trời) dùng mắt Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ cõi chân thật mà đến) quán xét toàn thể pháp giới (toàn bộ mọi sự vật, hiện tượng và cảnh giới), đi vào kho tàng của pháp giới, nhập tam-muội (trạng thái tâm định, tập trung tuyệt đối) gọi là "Kho trang nghiêm bình đẳng, vươn mạnh như sư tử của Như Lai".
Ngài làm vậy để hiển hiện sự trang nghiêm vô tận của pháp giới. Ngài dùng pháp môn tu hành chân ngôn (thần chú, lời chân thật bí mật của chư Phật) này để cứu độ hết thảy cõi chúng sinh không sót một ai, làm tròn bản nguyện (lời thề nguyện gốc). Khi ấy đức Phật ở trong tam-muội, đối với cõi chúng sinh vô tận như thế, từ các cửa âm thanh phát ra tiếng nói hợp với từng loài. Ngài nói pháp đúng theo bản tính của họ, theo nghiệp đã sinh ra và đã chín muồi, theo quả báo họ đang hưởng, theo hình dạng màu sắc họ hiện ra, theo đủ loại ngôn ngữ, theo những điều tâm họ nghĩ, khiến hết thảy chúng sinh đều vui mừng.
Lại từ mỗi lỗ chân lông hiện ra thân tăng trưởng của pháp giới. Hiện ra rồi, thân ấy rộng bằng hư không. Trong vô lượng thế giới, Ngài dùng một âm thanh là lời biểu hiện của pháp giới, diễn nói bài kệ về sự phát sinh của Như Lai:
Sinh ra được hình tướng hợp với từng loài, đó là pháp tướng (tướng trạng bản chất) của các pháp;
chư Phật cùng các Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà giác ngộ), bậc cứu đời, và các Duyên giác (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ),
chúng Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu chúng sinh) siêng năng dũng mãnh, và bậc Nhân tôn (bậc tôn quý giữa loài người, tức Phật) cũng vậy;
chúng sinh và thế giới vật chất chứa đựng chúng sinh, theo thứ lớp mà thành lập;
các pháp sinh ra, tồn tại… thường hằng sinh ra như thế.
Nhờ đủ trí tuệ và phương tiện (cách thức khéo léo), lìa nỗi nghi ngờ của kẻ không có trí,
mà quán xét con đường này, nên các bậc Chánh biến tri (Phật, bậc biết đúng đắn và biết khắp mọi sự) đã nói ra.
Bấy giờ thân Như Lai sinh từ pháp giới, những đám mây hóa hiện biểu lộ tự thân tràn đầy khắp pháp giới. Đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na vừa khởi tâm trong khoảnh khắc, từ các lỗ chân lông xuất ra vô lượng Phật. Các vị lần lượt gia trì (ban sức mạnh che chở, hỗ trợ) xong, lại trở vào cung pháp giới.
Rồi đức Đại Nhật Thế Tôn lại bảo Trì Kim Cương Bí Mật Chủ (tức Bồ-tát Kim Cương Thủ, vị cầm chày kim cương, làm chủ gìn giữ các pháp bí mật): "Bí Mật Chủ, có ngôi vị phân định của các thánh tôn khi dựng mạn-đồ-la (đàn tràng, tức hình đồ bố trí chư Phật, Bồ-tát theo trật tự để tu Mật pháp), có chủng tử (chữ hạt giống, chữ Phạn tượng trưng cho mỗi vị tôn) và tiêu xí (vật biểu tượng của mỗi vị tôn). Ngươi hãy lắng nghe kỹ, khéo suy nghĩ; nay Ta diễn nói." Trì Kim Cương Bí Mật Chủ thưa: "Vâng, bạch Thế Tôn, con rất muốn được nghe." Khi ấy đức Bạc-già-phạm nói kệ rằng:
Người tu chân ngôn, đàn tròn trước hết đặt nơi chính thân mình:
từ bàn chân lên đến rốn là đại kim cương luân (vòng đất vững chắc như kim cương, tức địa luân);
từ đó lên đến tim nên quán tưởng thủy luân (vòng nước);
trên thủy luân là hỏa luân (vòng lửa), trên hỏa luân là phong luân (vòng gió).
Kế đó nên quán tưởng giữ đất, rồi vẽ các hình tượng.
Bấy giờ Kim Cương Thủ lên đến địa vị thân, lời nói và ý của đức Đại Nhật Thế Tôn, quán pháp bình đẳng, nghĩ đến chúng sinh đời sau; vì muốn dứt mọi nghi ngờ, nói vua chân ngôn lớn rằng:
(Chân ngôn, giữ nguyên âm đọc. Câu đầu nghĩa là "kính lễ khắp chư Phật"; "sa-ha" là lời kết chú, nghĩa là "thành tựu, cát tường".) Nam-ma tam-mạn-đa bột-đà-nam (1) a-tam-mang (đọc kéo dài) bát-đa (hai chữ đọc liền) đạt-ma-đà-đổ (2) nghiệt-đăng (chữ "đăng" đọc theo cách ghép âm "đế-dựng") nghiệt-đá-nam (3) tát-bà-tha (đọc kéo dài) (4) ám (kéo dài) khiếm (kéo dài) ám ác (5) tảm tác (6) hàm hạc (7) lãm lạc (?) (8) noan phạ (đọc nhanh) (9) sa-ha hồng (?) (10) lãm lạc (?) ha-ra (hai chữ đọc liền) hạc (11) sa-ha lãm lạc (?) (12) sa-ha (13)
Trì Kim Cương Bí Mật Chủ nói vua chân ngôn này xong, khi ấy tất cả Như Lai ở mười phương thế giới, mỗi vị duỗi tay phải xoa đỉnh đầu Chấp Kim Cương, cất tiếng "Lành thay" mà khen: "Lành thay, lành thay, con Phật! Ngươi đã vượt lên địa vị thân, lời nói, ý của đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na. Vì muốn soi sáng mọi phương, vì các Bồ-tát đang trụ trên đạo chân ngôn bình đẳng, nên ngươi nói vua chân ngôn này.
Vì sao? Đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác (bậc đáng được cúng dường, giác ngộ chân chính và trọn vẹn), ngồi tòa bồ-đề (chỗ ngồi thành đạo), quán mười hai câu pháp giới, hàng phục bốn ma (bốn thứ chướng ngại: phiền não, năm uẩn tức thân tâm, cái chết, và ma trời). Pháp giới sinh này tuôn ra từ ba chỗ, phá tan quân chúng của ma trời. Kế đó Ngài đạt được sự bình đẳng của thân, lời nói, ý: lượng thân bằng hư không, lượng lời nói và ý cũng vậy; đạt được trí sinh ra không bờ bến, tự tại đối với mọi pháp mà diễn nói pháp. Đó chính là mười hai câu này, vua của chân ngôn. Con Phật, nay ngươi chứng ngay sự bình đẳng của thân, lời nói, ý của đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na."
Rồi các ngài, được mọi người biết đến, đồng với bậc Chánh biến tri (?), nói kệ rằng:
Ngươi hỏi bậc Nhất thiết trí (bậc biết hết mọi sự, tức Phật), đấng Chánh giác Đại Nhật,
về hạnh chân ngôn tối thắng; Ngài sẽ diễn nói giáo pháp.
Xưa kia Ta nhờ đó mà giác ngộ bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn) nhiệm mầu,
chỉ bày hết thảy các pháp, khiến đến được diệt độ (niết-bàn, chấm dứt hẳn khổ đau sinh tử).
Chư Phật ở mười phương hiện nay đều chứng biết.
Bấy giờ Kim Cương Thủ đầy đủ đức hạnh, trong lòng rất vui mừng; nhờ oai thần của chư Phật gia trì, nói kệ rằng:
Pháp này không cùng tận, không có tự tính (bản chất riêng cố định), không có chỗ trụ,
giải thoát khỏi sự sinh do nghiệp, đồng với bậc Chánh biến tri.
Các phương tiện cứu đời đều xoay chuyển theo lòng bi và lời nguyện,
mở ra trí vô sinh (trí thấy các pháp vốn chẳng sinh chẳng diệt); tướng các pháp là như thế.
Khi ấy Chấp Kim Cương Bí Mật Chủ lại nói kệ ưu-đà-na (lời tự nói ra, không do ai thỉnh hỏi), thưa hỏi đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na về đại mạn-đồ-la sinh từ Kho Đại Bi này (Đại Bi Thai Tạng: lòng đại bi như bào thai nuôi lớn hạt giống thành Phật), để quyết đoán những điều còn ngờ, vì chúng sinh đời sau:
Ngài đã dứt mọi nghi ngờ, trí nhất thiết chủng (trí biết rõ mọi loại, mọi chi tiết của các pháp) đã lìa nóng bức phiền não;
vì chúng sinh, con xin hỏi bậc Đạo sư (người dẫn đường).
Mạn-đồ-la làm gì trước tiên? Xin bậc Đại Mâu-ni (bậc thánh lặng lẽ, tức Phật) nói.
A-xà-lê (thầy truyền pháp, chủ trì lễ quán đảnh) có mấy loại? Đệ tử lại có mấy loại?
Làm sao biết tướng của đất? Làm sao chọn và sửa sang đất?
Làm sao làm cho đất sạch? Làm sao khiến đất ấy vững chắc?
Và làm sạch các đệ tử thế nào? Xin bậc Đạo sư nói.
Thế nào là tướng đã sạch? Lấy gì để che chở?
Làm sao gia trì đất? Việc nào làm đầu tiên?
Tu-đa-la (dây chỉ căng để vạch ranh giới đàn) có mấy loại? Làm sao chia khu vực của đất?
Có mấy cách cúng dường? Hoa, hương… thế nào?
Hoa này nên dâng cho ai? Hương cũng vậy.
Làm sao dâng hiến? Nên dùng hoa, hương nào?
Các món ăn và hộ-ma (lễ cúng bằng lửa, ném phẩm vật vào lửa), mỗi thứ theo nghi thức nào?
Và tòa ngồi của các thánh thiên, xin nói giáo pháp này.
Thân tướng, hình dáng, màu sắc, xin theo thứ lớp mở bày;
mật ấn (dấu tay bí mật và vật biểu tượng) của các vị tôn, cùng tòa ngồi tự mình trải;
vì sao gọi là ấn? Ấn này từ đâu sinh ra?
Quán đảnh (lễ rưới nước lên đỉnh đầu để truyền pháp, trao ngôi vị) có mấy loại? Tam-muội-da (giới nguyện, lời thề bí mật phải giữ khi vào Mật giáo) có mấy?
Người tu chân ngôn siêng tu hạnh chân ngôn bao lâu
thì đủ đạo Bồ-tát? Làm sao thấy chân đế (chân lý tối hậu)?
Tất-địa (sự thành tựu do tu pháp) có mấy loại, và lúc nào thì thành tựu?
Làm sao bay lên hư không? Thế nào là thân bí mật?
Làm sao không bỏ thân này mà được thành thân trời?
Các thứ biến hóa, chúng lại từ đâu sinh?
Mặt trời, mặt trăng, lửa, phương hướng…, các hành tinh, các chòm sao, các ngôi sao, các thời khắc,
những điềm chẳng lành hiện ra, sinh tử chịu các khổ,
làm sao khiến chúng không khởi lên, cái đã khởi thì diệt sạch,
mà được thường gần gũi chư Phật, đấng Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức Phật)?
Có mấy loại lửa hộ-ma? Mấy việc làm tăng oai lực?
Tính chất khác nhau của chư Phật, xin bậc Đạo sư nói.
Hết thảy các thế gian và cõi vượt ngoài thế gian,
quả của chúng cùng số lượng, các tam-ma-địa (trạng thái định, tâm chuyên nhất) thù thắng,
chín muồi ở đâu? Chưa chín muồi thì thế nào?
Lại trải bao lâu thì thoát khỏi sự sinh do nghiệp?
Đấng Chánh giác Nhất thiết trí, đức Thế Tôn đã lìa nóng bức phiền não,
bảo Kim Cương Thủ rằng: Lành thay bậc đại dũng mãnh!
Mạn-đồ-la bí mật, ngôi vị đã định của các thánh thiên,
sinh từ gốc đại bi, là Ma-ha-diễn (Đại thừa, cỗ xe lớn cứu độ mọi người) vô thượng,
là điều bí mật nhất của chư Phật, như ngươi đã hỏi.
Bậc đại lực Trì Kim Cương, nay Ta nói tóm lược.
Việc đầu tiên của mạn-đồ-la, con Phật hãy lắng nghe:
sinh từ câu mười hai chi, là bậc đại lực Trì Minh Vương (vua của các chân ngôn) (?);
điều nên làm trước nhất là trụ trong tam-muội gốc,
hiểu rõ đạo du-già (pháp tu hợp nhất thân tâm mình với vị tôn), rồi mới làm các việc.
A-xà-lê có hai loại, đều thông đạt ấn và chân ngôn;
tướng của họ cũng vậy, chia ra loại sâu kín và loại hiển lộ, giản lược.
Người biết nghĩa sâu rộng, gặp kẻ đáng truyền mới trao;
đó là con trưởng của bậc Chánh giác, xa lìa thú vui thế gian.
Loại thứ hai cầu lợi ích ngay đời này, đắm sâu vào sự vin bám của ngu si;
các mạn-đồ-la thế gian, hết thảy đều làm vì việc ấy.
Chư Phật, đấng Lưỡng Túc Tôn, bậc truyền giáo bằng quán đảnh,
nói có bốn loại đệ tử, khác nhau ở chỗ đúng thời và không đúng thời:
một là niệm tụng đúng thời, (hai là) không đúng thời, (ba là) cả hai, (bốn là) chẳng phải cả hai (?);
người có đủ mọi tướng, Phật gọi là đệ tử thân cận.
Trước hết phải biết tướng của đất, tức là đất của tâm.
Ta đã nói việc làm sạch, như trước đã làm các việc.
Nếu lìa các lỗi lầm, đất tâm không còn gì sợ hãi,
sẽ thành sạch thật sự, lìa hết mọi lỗi.
Vững trụ trong sự hiểu biết như thế, thấy tam-bồ-đề (sự giác ngộ chân chính) của chính mình.
Nếu khác với điều này thì không phải là đất thanh tịnh.
Nếu còn trụ nơi phân biệt hư vọng mà hành giả làm sạch đất,
thì, Bí Mật Chủ, như vậy chưa phải là sạch, vì đã lìa tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh).
Cho nên phải bỏ phân biệt, làm sạch hết thảy đất.
Ta nói rộng giáo pháp về mọi mạn-đồ-la;
việc phải làm trước trong đó, kẻ ngu si không biết, không hiểu,
chẳng thể gọi là sự giác ngộ thế gian, cũng chẳng phải Nhất thiết trí,
cho đến không thể bỏ được sự phân biệt, vốn là nguyên nhân của các khổ.
Nên vì đệ tử mà làm sạch tâm bồ-đề,
che chở bằng Bất Động Tôn (Minh vương Bất Động, vị tôn hiện tướng giận dữ để dẹp chướng ngại), hoặc dùng Hàng Tam Thế (Minh vương hàng phục ba cõi);
nếu đệ tử không bị sự chấp trước hư vọng lay động,
sẽ thành Chánh giác tối thượng, không chút nhơ bẩn như hư không.
Gia trì đất này lần thứ nhất là nương theo lời dạy của chư Phật;
lần thứ hai là sự tự tại của tâm — chỉ có trong giáo pháp này, không có ở giáo pháp khác.
Tô-đa-la (dây chỉ) có bốn loại: trắng, vàng, đỏ, đen;
loại thứ năm nên quán tưởng, đó là màu hư không.
Ở trong hư không giữ tâm định bình đẳng, ấn định mạn-đồ-la;
lần thứ hai cầm dây chỉ đặt trên đất đạo tràng (nơi lập đàn tu hành).
Tòa của tất cả Như Lai và các con trí tuệ của Phật
là hoa sen đẹp đẽ vừa ý, thế gian gọi là điềm lành.
Các Duyên giác và Thanh văn, tức là những người chỉ có trí tuệ một phía, hạn hẹp,
nên biết tòa trải cho họ là lá sen, lá sen xanh.
Chư thiên thần của các thế giới, đứng đầu là chúng Phạm thiên,
thì dùng hoa bát-đàm (hoa sen đỏ) màu đỏ, được gọi là vua của các tòa.
Từ đó trở xuống, tùy theo chỗ thích hợp, nghĩ đến khu vực họ ở.
Cúng dường có bốn loại: lễ lạy, chắp tay,
cùng với lòng từ bi…, và hoa hương của thế gian.
Hoa sinh ra từ tay, dâng lên các bậc cứu đời;
kết ấn sinh từ các chi phần của thân, mà quán tâm bồ-đề.
Từng vị Như Lai và các vị con do các ngài sinh ra,
dùng thứ hoa không tì vết này, thơm ngát lại rực rỡ,
lấy pháp giới làm vua của cây, cúng dường bậc tôn quý giữa loài người.
Dùng chân ngôn gia trì, tam-muội tự tại xoay chuyển,
mây lớn rộng thù thắng nhiệm mầu sinh ra từ pháp giới,
từ đó mưa xuống các thứ hoa, thường khắp trước chư Phật.
Các vị trời thế gian khác cũng nên rải hoa ấy,
dâng hiến tùy chỗ tương ứng, theo tính loại chân ngôn của vị tôn gốc.
Hương xoa thân… như vậy cũng tùy chỗ thích hợp.
Không luân (ngón cái) và thủy luân (ngón áp út) đỡ lấy nhau, gọi là ấn Cát tường (ấn điềm lành);
hoa… dâng lên các ngài nên dâng từ nơi tim mình.
Nếu là các thiên thần thế gian thì nên biết là dâng ở vị trí rốn.
Hoặc dùng ấn Kim cương quyền (nắm tay kim cương), hoặc tràng hoa sen,
dâng trong hư không lên bậc Đạo sư cứu đời,
cho đến các vị trời thế gian, mỗi vị theo thứ lớp.
Hộ-ma có hai loại, gọi là trong và ngoài.
Thoát khỏi sự sinh do nghiệp, lại có mầm hạt giống sinh ra;
vì đốt cháy được nghiệp nên gọi là hộ-ma trong.
Hộ-ma ngoài có ba vị trí, ba vị trí ấy trụ trong ba (?);
thành tựu đạo của ba nghiệp, là hộ-ma thù thắng của thế gian.
Nếu làm khác với điều này là không hiểu việc hộ-ma;
kẻ ngu ấy không được quả, lìa bỏ trí chân ngôn.
Chân ngôn của bộ Như Lai và những điều các bậc Chánh giác nói,
nên biết là màu trắng và vàng; bộ Kim cương thì đủ các màu;
chân ngôn của Quán Tự Tại (Bồ-tát Quán Thế Âm) thuần trắng, tùy việc mà đổi.
Hình vuông bốn phương chồng lớp khắp nơi, hình vòng tròn theo thứ lớp,
hình tam giác, hình nửa vầng trăng — nói về hình cũng như thế.
Trước hết nên biết hình sắc, tức là thân nam, thân nữ,
hoặc ở khắp mọi nơi, tùy theo loài mà có hình sắc.
Sinh từ trí không thể nghĩ bàn, cho nên không thể nghĩ bàn;
ứng theo từng vật thì có khác biệt, nhưng trí của mọi trí (trí tuệ của Phật) chứng ra thì luôn là một.
Cho đến tâm rộng lớn bao nhiêu, nên biết đó là kích thước của nó.
Tòa và ấn cũng như thế, cùng với các thiên thần.
Như chư Phật sinh ra thế nào, ấn… cũng sinh ra như thế.
Dùng ấn sinh từ pháp này mà ấn chứng, gìn giữ các đệ tử,
cho nên nói tóm lược về pháp giới, dùng đó làm tiêu xí.
Quán đảnh có ba loại, con Phật hãy hết lòng nghe:
nếu dùng phương tiện ấn bí mật thì lìa các việc làm nghi thức bên ngoài,
đó gọi là pháp thù thắng thứ nhất, do Như Lai quán đảnh.
Loại thứ hai là khiến làm các việc nghi lễ;
loại thứ ba là dùng tâm mà trao, hoàn toàn lìa thời gian và phương hướng.
Để vị tôn hoan hỷ, nên làm như đã nói.
Được Phật hiện ra trước mặt mà quán đảnh, đó là thù thắng nhất.
Bậc Chánh đẳng giác nói tóm lược năm loại tam-muội-da:
thứ nhất, thấy mạn-đồ-la là đủ tam-muội-da,
nhưng chưa truyền lời chân thật, chưa trao mật ấn.
Tam-muội-da thứ hai: vào xem hội các thánh thiên.
Thứ ba: đủ đàn và ấn, theo lời dạy mà tu nghiệp nhiệm mầu.
Thứ tư: được phép truyền giáo, gọi là đủ tam-muội-da.
Dù đã đủ ngôi vị ấn và đàn như lời dạy đã nói,
mà chưa đạt quán đảnh bằng tâm thì tuệ bí mật không sinh.
Cho nên người tu chân ngôn ở trong đạo tràng bí mật
phải đủ lời thề trọng yếu thứ năm, theo pháp mà được quán đảnh.
Nên biết khác với điều này thì không gọi là tam-muội-da.
Khéo an trụ, hoặc quán xét ý, người tu chân ngôn giác ngộ tâm mình,
không tìm thấy tâm ở ba chỗ (?) — người ấy được gọi là Bồ-tát.
Đạt được hạnh quán vô duyên (quán xét không vướng vào đối tượng nào), dùng phương tiện làm lợi chúng sinh,
vì trồng các gốc lành nên gọi là bậc tôn quý giữa loài người.
Ở trong chỗ các pháp vốn vắng lặng, thường không có tự tính,
an trụ vững như núi Tu-di (núi chúa ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), đó gọi là thấy chân đế.
Tính không này chính là thực tế (chân lý rốt ráo), chẳng phải lời nói hư dối.
Điều thấy được giống như Phật; các Phật đời trước đã thấy như vậy.
Đạt được tâm bồ-đề là tất-địa vô thượng nhất.
Từ đây có năm loại tất-địa khác nhau:
tức là bước vào tu hành, và các địa (giai vị tu chứng) tiến lên thù thắng,
năm thần thông của thế gian, của chư Phật, Duyên giác… (?)
Tu tập không gián đoạn, cho đến khi tâm liên tục trong sạch,
cái chưa chín khiến được chín, khi ấy tất-địa thành.
Trong một khoảnh khắc ấy, nghiệp sạch và tâm đều ngang nhau,
người tu chân ngôn sẽ được tất-địa sinh ra theo ý muốn.
Tất-địa bay lên cõi hư không, như huyễn, là người không sợ hãi;
như bị lưới chú thuật làm mê, giống như lưới Đế Thích (lưới huyễn thuật của vua trời Đế Thích, hình ảnh chỉ các trò huyễn hóa, có mà không thật).
Như dân chúng trong thành Càn-thát-bà (thành ảo do thần nhạc Càn-thát-bà hóa hiện, tức ảo ảnh thành quách giữa trời),
thân bí mật là như thế: chẳng phải thân, cũng chẳng phải thức (tâm phân biệt).
Lại như trong giấc mộng, đi dạo các cung trời,
không bỏ thân này, mà cũng không đến nơi kia.
Giấc mộng du-già như vậy, nơi hành giả trụ trong chân ngôn,
công đức và nghiệp sinh ra, thân tướng như cầu vồng.
Chân ngôn như viên ngọc như ý, sinh ra ý, lời nói, thân,
theo ý nghĩ mà mưa xuống các vật, mà không có ý tưởng phân biệt,
như hư không mười phương, lìa các hành hữu vi (hoạt động có tạo tác, có sinh có diệt).
Người tu chân ngôn không nhiễm mọi hành phân biệt,
hiểu rõ tất cả chỉ là tưởng, quán xét khắp như thế.
Khi ấy, đối với người tu chân ngôn, chư Phật đều vui theo.
Bậc Chánh giác Lưỡng Túc Tôn nói hai loại hộ-ma,
tức là trong và ngoài; việc tăng oai lực cũng như vậy.
Tính chất khác loại của các vị tôn, nên quán xét mà chứng biết.
Các chân ngôn thế gian, nay nói về giới hạn của chúng:
các thiên thần được mọi người biết đến như Phúc Đức, Tự Tại…,
các minh chú (thần chú) do họ nói, cùng các ấn có sức mạnh lớn,
đều chỉ cho quả ngay đời này, nên nói là có giới hạn.
Dù thành cũng không vững bền, đều là pháp sinh rồi diệt.
Chân ngôn vượt ngoài thế gian thì không do tạo tác, vốn chẳng sinh,
sự sinh do nghiệp đều đã dứt, thắng trận, lìa ba lỗi (tham, sân, si).
Bậc Lân giác (Duyên giác tu một mình như con kỳ lân một sừng) không có thầy, cùng Phật và chúng Thanh văn,
và chân ngôn của các Bồ-tát — giới hạn của chúng Ta sẽ nói:
vượt qua ba thời (quá khứ, hiện tại, vị lai), do các duyên mà sinh khởi,
quả thấy được và không thấy được, sinh từ ý, lời nói, thân.
Những chân ngôn thế gian truyền nhau, quả của chúng kéo dài một kiếp (khoảng thời gian cực dài);
chân ngôn do bậc Đẳng chánh giác nói vượt quá số kiếp.
Các tam-muội của bậc Đại tiên Chánh đẳng giác và các con Phật
thì thanh tịnh, lìa tưởng; còn có tưởng là thuộc thế gian.
Theo nghiệp mà được quả, có lúc chín, có lúc thành thục;
nếu thành được tất-địa thì tự tại xoay chuyển các nghiệp.
Vì tâm không có tự tính nên xa lìa nhân quả,
thoát khỏi sự sinh do nghiệp; sinh… đều đồng như hư không.
"Lại nữa, Bí Mật Chủ, hãy lắng nghe: mật ấn ấy, hình tướng, cách bày đặt ngôi vị các thánh thiên, oai nghiệm hiện ra trước mắt, chỗ hướng tới của tam-muội — năm điều như thế là điều chư Phật xưa kia khi thành bồ-đề, hành trong hư không pháp giới, đã thề nguyện từ gốc, để độ thoát hết cõi chúng sinh không sót; là vì muốn làm lợi ích, an vui cho các Bồ-tát tu hạnh Bồ-tát theo pháp môn chân ngôn." Kim Cương Thủ thưa: "Vâng, bạch Thế Tôn, con rất muốn nghe." Khi ấy đức Bạc-già-phạm nói kệ rằng:
Bậc Chánh đẳng giác ban đầu bày đặt mạn-đồ-la,
bí mật trong bí mật, sinh từ Kho Đại Bi,
cùng vô lượng mạn-đồ-la thế gian và vượt ngoài thế gian;
những hình tượng của chúng, Ta nói theo thứ lớp, hãy nghe.
Bốn phương vuông vức bao quanh khắp, một cửa và lối đi,
ấn kim cương trang nghiêm khắp nơi, ở giữa là yết-ma kim cương (chày kim cương hình chữ thập, biểu tượng của hành động, sự nghiệp).
Trên đó là hoa sen đẹp, nở bung, có chứa hạt,
nơi ấn sen lớn ấy trang nghiêm bằng đại không điểm (chấm tròn trên chữ Phạn, tượng trưng cho tính không),
tám cánh đều tròn trịa ngay ngắn, đẹp đẽ, đủ tua và nhụy.
Câu sinh mười hai chi trải khắp trong đài hoa.
Trên đó là đấng Lưỡng Túc Tôn, bậc Đạo sư thành Chánh giác,
vì đã vào mạn-đồ-la nên quyến thuộc tự vây quanh.
Nên biết đây là mạn-đồ-la đầu tiên, sinh từ lòng bi;
từ đây tuôn ra các đàn, mỗi đàn theo giáo pháp gốc của mình,
theo sự nghiệp, hình tướng, tất-địa mà an trí các con Phật.
Lại nữa, Bí Mật Chủ, mạn-đồ-la của Như Lai
như vầng trăng tròn trong sạch, bên trong hiện màu thương-khư (vỏ ốc tù và, màu trắng).
Hình tam giác của tất cả Phật đặt trên hoa sen trắng,
lấy không điểm làm tiêu xí, có ấn kim cương vây quanh.
Từ vị chủ chân ngôn ấy phóng ánh sáng khắp xung quanh,
với tâm không chút nghi ngại, tuôn ra khắp nơi.
Lại nữa, Bí Mật Chủ, mạn-đồ-la bí mật của đấng Quán Thế Tự Tại (tức Bồ-tát Quán Thế Âm),
con Phật hãy một lòng nghe.
Hình bốn phương khắp nơi, ở giữa là thương-khư cát tường,
từ đó sinh ra hoa bát-đàm, nở bung có chứa hạt;
trên tiêu biểu tuệ kim cương, đỡ bằng ấn sen lớn,
bày tất cả chủng tử, khéo léo lấy làm hạt giống.
Đa-la (Bồ-tát nữ cứu độ), Tỳ-câu-tri (Bồ-tát hiện tướng nhíu mày giận dữ), và Bạch Xứ Tôn (Bồ-tát áo trắng),
Minh phi (nữ tôn giữ chân ngôn), Tư Tài Chủ (vị chủ của cải), và Đại Thế Chí,
các vị cát tường nhận giáo mệnh đều ở trong mạn-đồ-la.
Ấn của bậc được tự tại làm tiêu tướng đặc biệt đẹp.
Hà-da-yết-lí-bà (Mã Đầu Minh vương, vị tôn đầu ngựa) theo pháp trụ trong tam giác,
có mạn-đồ-la vây quanh, đẹp như ánh mặt trời mới mọc.
Nên đặt ở bên cạnh Minh vương; người tuệ khéo léo an lập.
Lại nữa, Bí Mật Chủ, nay nói đàn thứ hai:
hình bốn phương vuông đều, ấn kim cương vây quanh,
toàn màu vàng ròng đẹp đẽ, trong tâm hoa sen nở,
trên đài hiện bình ca-la-xa (bình nước báu), ánh sáng như trăng trong,
cũng dùng đại không điểm trang nghiêm khắp xung quanh.
Trên đó biểu hiện ấn gió lớn, mù mịt như mây đen,
phấp phới hình cờ phướn, lấy không điểm làm tiêu xí.
Trên đó sinh ra lửa mạnh, giống như lửa thiêu tận thế lúc kiếp hoại,
tạo thành hình tam giác, có tam giác vây quanh,
vòng ánh sáng tỏa khắp, màu như ánh mặt trời buổi sớm.
Trong đó là bát-đầu-ma (hoa sen đỏ), đỏ thắm như lửa kiếp hoại,
trên đó là ấn kim cương, tỏa ra ánh lửa rực rỡ,
mang âm chữ "Hồng", chữ chủng tử thù thắng.
Các Phật đời trước đã nói pháp này, là mạn-đồ-la của bậc Dũng Mãnh.
Bộ mẫu Thương-khế-la (vị mẹ của bộ Kim cương) và vị chủ bộ Kim cương,
Kim cương Câu (móc), Kim cương Sách (dây), Kim cương Chi (?), bậc Đại đức Trì Minh Vương,
tất cả đều ở trong đại mạn-đồ-la này.
Ấn, đàn, các con Phật, hình và màu mỗi vị theo thứ lớp,
tùy loại mà tương ứng thì các việc khéo thành tựu.
Lại nữa, các vị Kim cương tự tại mà Ta nói,
tức là Hư Không Vô Cấu, Kim Cương Luân và Kim Cương Nha,
Diệu Trụ và Danh Xưng, Đại Phẫn và Tấn Lợi,
Tịch Nhiên, Đại Kim Cương, cùng Thanh Kim Cương,
Liên Hoa và Quảng Nhãn, Diệu Kim Cương, Kim Cương,
và Trụ Vô Hý Luận, Vô Lượng Hư Không Bộ.
Mạn-đồ-la của các vị này, như đã nói, màu trắng, vàng, đỏ,
cho đến màu đen…; hình ấn và những thứ khác:
ấn kích ba mũi, chày một chẽ, chày hai đầu đều năm chẽ,
hoặc cầm tràng kim cương, tùy màu và loại mà phân biệt.
Tất cả đều làm chủng tử — bậc đại phúc đức nên biết.
Mạn-đồ-la của Bất Động: phong luân cùng với hỏa luân,
nương phương Niết-rị-để (phương tây nam), ở dưới Đại Nhật Như Lai,
có chủng tử vây quanh, ấn dao đại tuệ vi diệu,
hoặc ấn dây thòng lọng, người đủ tuệ an bày.
Hàng Tam Thế thì khác: ở trong phong luân,
vây bằng ấn kim cương, và trụ ở ba chỗ.
Lại nữa, Bí Mật Chủ, trước nói mạn-đồ-la
của Mẹ chư Phật và Bồ-tát, an trí hình tượng của đàn:
vuông vức, màu vàng ròng, ấn kim cương vây quanh.
Mạn-đồ-la tối thắng này, nay sẽ chỉ tướng của vị tôn:
trong đó là hoa sen lớn, ánh lửa khắp màu vàng,
ở giữa đặt Như Lai đỉnh (biểu tượng đỉnh đầu của Phật), vượt qua phần giữa
mà đến vị trí phần thứ ba, nên làm Như Lai nhãn (biểu tượng con mắt của Phật),
tự trụ trong ánh lửa, bày khắp chủng tử của vị ấy.
Kế đến là vị tôn Đại Như Ý Bảo của tất cả Bồ-tát,
mạn-đồ-la ấy tròn, trắng, lồi ra bốn phía,
vắng lặng khắp nơi, cực kỳ trong sạch, làm đầy mọi mong cầu.
Lại nữa, hãy lắng nghe về đàn của Thích-ca Sư Tử (Phật Thích-ca, bậc như sư tử giữa loài người):
gọi là đại Nhân-đà-la (đàn hình vuông tượng trưng cho đất, mang tên trời Đế Thích), màu vàng ròng đẹp đẽ,
bốn phương đều nhau, có ấn kim cương như trước.
Trên đó hiện bát-đầu-ma, khắp nơi đều ánh vàng,
bình bát lớn đủ ánh lửa, ấn kim cương vây quanh,
áo cà-sa, tích trượng (gậy của nhà sư có gắn khoen)…, đặt theo thứ lớp.
Năm vị Như Lai đỉnh, hãy lắng nghe, nay sẽ nói:
Bạch Tản (lọng trắng) dùng ấn cây lọng; Thắng Đỉnh của bậc đủ tuệ
vây bằng dao đại tuệ, khắp nơi đều tỏa sáng;
Tối Thắng Đỉnh dùng ấn bánh xe; Trừ Chướng Đỉnh dùng ấn móc câu;
tướng búi tóc trên đỉnh của bậc Đại sĩ gọi là ấn Hỏa Tụ (đống lửa).
Quảng Sinh dùng bạt-chiết-la (chày kim cương); Phát Sinh dùng hoa sen;
Vô Lượng Thanh dùng thương-khư — quan sát mà biết hình loại.
Hào Tướng (sợi lông trắng giữa hai mày Phật) dùng ngọc ma-ni (ngọc báu); kế đó hãy nghe về Phật Nhãn:
búi tóc trên đỉnh khắp màu vàng, vây bằng bạt-chiết-la.
Ấn của Vô Năng Thắng Phi là tay cầm hoa sen;
Vô Năng Thắng Đại Khẩu thì ở trên hoa sen đen.
Những vị hành trong cảnh giới trong sạch, gọi là trời Tịnh Cư (cõi trời của các bậc thánh đã dứt dục),
cách đặt ấn tướng của họ, con Phật nên lắng nghe:
đó là tay tư duy, tay lành, tay cười,
tay hoa, tay hư không — vẽ theo đúng phép.
Thần Đất dùng bình ca-la-xa, tròn, trắng, có kim cương vây quanh.
Ấn mời gọi Hỏa thiên (thần lửa) nên dùng tay của bậc đại tiên;
Ca-nhiếp, Kiêu-đáp-ma, Mạt-kiến-noa, Kiệt-già,
Bà-tư-nghê, Lạt-bà (các vị tiên nhân), mỗi vị theo thứ lớp,
nên vẽ tay Vi-đà (tay cầm kinh Vệ-đà của Bà-la-môn), ở trong đàn lửa.
Ấn cây gậy của Diêm-ma (vua cõi chết) thường ở trong phong luân;
Một-lật-để (thần Chết) dùng ấn chuông; Hắc Dạ (thần Đêm Đen) dùng ấn Kế-đô (cờ phướn);
Lạo-đạt-la (thần Lỗ-đạt-la, một hình tướng hung dữ của thần Tự Tại) dùng cây giáo; phi của Đại Phạm thiên dùng hoa sen;
Câu-ma-lợi dùng cây giáo; Tỳ-sắt-nữ dùng ấn bánh xe;
nên biết hậu của Diêm-ma dùng ấn một-yết-la (cái chùy);
hậu của Kiêu-phệ-ly-da dùng ấn kiếp-bạt-la (bát làm bằng sọ người).
Các vị như thế đều ở trong mạn-đồ-la gió,
có quạ, kên kên, bà-tê (?), chó rừng… vây quanh.
Nếu muốn thành tất-địa, hãy theo pháp mà vẽ.
Niết-rị-để (thần trấn phương tây nam, chúa loài la-sát) dùng dao lớn; Tỳ-nữu (thần Vishnu) dùng bánh xe thù thắng;
Cưu-ma-la (thần đồng tử chiến tranh) dùng cây giáo; Nan-đồ và Bạt-nan-đà (hai vị vua rồng),
mây dày cùng với chớp, đều có màu đầm nước trong,
hai bên kèm giữ cửa, hộ vệ đàn Thích Sư Tử.
Thương-yết-la (thần Tự Tại) dùng kích ba mũi; phi của ông dùng ấn bát-chi (?);
Nguyệt thiên (thần mặt trăng) dùng bình ca-la-xa, hoa sen trắng nở;
Nhật thiên (thần mặt trời) dùng bánh xe kim cương, tiêu biểu bằng hình cỗ xe.
Xã-da và Tỳ-xã-da, nên biết là bậc có sức mạnh lớn,
đều dùng ấn cây cung lớn, ở trong vòng Nhân-đà-la.
Thần phương Gió dùng ấn cờ gió; Diệu Âm (nữ thần âm nhạc, văn chương) dùng ấn nhạc cụ;
Phược-lỗ-noa (thần nước) dùng dây thòng lọng, ở trong đàn tròn.
Ngươi, bậc Đại ngã, nên biết (?): chữ chủng tử vây quanh.
Các tiêu chí như thế, theo thứ lớp của mạn-đồ-la.
Quyến thuộc của Thích Sư Tử, nay đã nói tóm lược.
Con Phật, kế đó hãy lắng nghe về đàn Kim cương Thí Nguyện (?):
bốn phương đều nhau, hộ vệ bằng ấn kim cương.
Ở trong đó làm mạn-đồ-la sinh lửa,
trong tâm lại an trí ấn sen xanh đẹp đẽ,
bậc trí Mạn-thù Âm (Bồ-tát Văn-thù, vị Bồ-tát của trí tuệ), có chân ngôn gốc vây quanh,
theo pháp bày chủng tử, lấy đó làm hạt giống.
Lại ở bốn bên trang trí bằng sen xanh,
vẽ chúng các bậc dũng mãnh, mỗi vị theo thứ lớp:
Quang Võng dùng ấn móc câu; Bảo Quan cầm ấn ngọc báu;
Vô Cấu Quang Đồng tử dùng sen xanh chưa nở;
Diệu Âm đủ đại tuệ, các sứ giả đã nói,
nên biết mật ấn của họ, mỗi vị theo chỗ thích hợp:
Kế-thiết-ni dùng ấn dao; Ưu-ba (Kế-thiết-ni) dùng ấn thâu-la (cây giáo) (?);
Chất-đát-la dùng ấn gậy; Địa Tuệ dùng ấn cờ phướn;
sứ giả chiêu triệu dùng ấn ương-câu-thi (móc câu).
Tất cả làm như vậy, vây quanh bằng hoa sen xanh.
Các vị nhận giáo mệnh đều dùng ấn khương-yết-lê (?).
Lại nữa, ấn ở phương nam: Trừ Nhất Thiết Cái Chướng (Bồ-tát dẹp mọi sự che lấp, ngăn trở),
chủng tử của bậc đại tinh tấn ấy là chân-đà-ma-ni (ngọc như ý),
trụ trong hỏa luân, các quyến thuộc trang nghiêm theo hầu.
Nên biết tiêu chí bí mật của các quyến thuộc ấy,
theo thứ lớp mà vẽ; nay Ta nói rộng ra:
Trừ Nghi dùng bình báu, đặt chày kim cương một chẽ;
Thánh giả Thí Vô Úy làm tay ban sự không sợ hãi;
Trừ Nhất Thiết Ác Thú (Bồ-tát dẹp mọi đường ác) lấy tay giơ lên làm tướng;
Bồ-tát Cứu Ý Tuệ: tay bi thường đặt ở tim;
Bồ-tát Đại Từ Sinh nên dùng tay cầm hoa;
Bi Niệm: ở trên tim, tay hỏa luân (ngón giữa) cong xuống;
Trừ Nhất Thiết Nhiệt Não làm tay ban mọi điều nguyện,
nước cam lộ (nước bất tử) tuôn chảy khắp các đầu ngón tay;
Bất Tư Nghị Tuệ: tay cầm ngọc như ý.
Tất cả đều trụ trên hoa sen, ở trong mạn-đồ-la.
Phương bắc là Địa Tạng Tôn, mật ấn kế đó sẽ nói:
trước làm tòa trang nghiêm ở trong đàn Nhân-đà-la,
hoa sen lớn phát ánh lửa, xen nhau đủ các màu,
trên đó dựng cờ lớn, ngọc báu lớn ở đầu cờ —
đó gọi là hình tượng mật ấn tối thắng.
Lại nên ân cần vẽ các quyến thuộc đứng đầu,
chúng đông vô lượng vô số, cùng các mộ-đạt-la (ấn) của họ:
Bảo Tác: trên ngọc báu đặt ấn kim cương ba chẽ;
Bảo Chưởng: trên ngọc báu đặt ấn kim cương một chẽ;
Trì Địa: trên ngọc báu đặt ấn kim cương hai đầu;
Bảo Ấn Thủ: trên ngọc báu đặt ấn kim cương năm chẽ;
Kiên Ý: trên ngọc báu đặt ấn yết-ma kim cương.
Tất cả đều nên trụ trong mạn-đồ-la ấy.
Phương tây là Hư Không Tạng: đàn tròn, trắng, đẹp mắt,
tòa hoa sen trắng lớn, đặt ấn dao đại tuệ,
lưỡi dao bền chắc, sắc bén như thế, sắc lạnh như băng giá.
Lấy chủng tử của chính vị ấy làm hạt giống, người trí nên an bày.
Và vẽ các quyến thuộc, hình ấn theo đúng lời dạy:
Hư Không Vô Cấu Tôn nên dùng ấn bánh xe,
hình bánh xe tự vây quanh, đầy đủ trong đàn gió.
Hư Không Tuệ dùng thương-khư, ở trong mạn-đồ-la gió;
Thanh Tịnh Tuệ dùng sen trắng, ở trong mạn-đồ-la gió;
ấn tướng của Hành Tuệ nên dùng bình xa cừ (một loại ngọc trắng làm từ vỏ sò lớn),
trên cắm hoa sen xanh, ở trong mạn-đồ-la gió;
An Tuệ dùng sen kim cương, ở trong mạn-đồ-la gió.
Đã nói tóm lược xong kho bí mật của Phật, tức mật ấn của các vị tôn.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video