Thiên 5 — Phẩm 5: Không sợ hãi

 Phẩm Vô úy (Không sợ hãi), thứ năm

 Thiên tử Tu Chân (thiên tử: một vị trời, người con của cõi trời) lại hỏi Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ): "Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) từ đâu mà phát khởi đạo ý (tâm hướng về đạo giác ngộ, tức tâm cầu thành Phật)?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, Bồ-tát từ trong mọi dục vọng mà khởi đạo ý." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, sao ngài lại nói như vậy?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, Bồ-tát ở trong ái dục (lòng ham muốn, yêu đắm), cùng với dục vọng mà làm việc, rồi mới thành đạo mà không chạy theo ái dục. Nếu không vậy thì Bồ-tát do đâu mà khởi được mọi đạo ý?"

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, tâm từ đâu mà dựng lập nơi đạo?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, dựng lập đạo ý ở trong các pháp của chư Phật (giáo pháp và phẩm chất của các đức Phật). Vì sao? Này thiên tử, vì đạo ý vốn từ các pháp của chư Phật mà sinh ra." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, tất cả Phật pháp khởi lên từ đâu?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, tất cả Phật pháp vốn là bản vô (thể vốn như thế, không có tự tính riêng), không từ đâu mà khởi. Vì sao? Này thiên tử, như hư không vốn không có gì, từ cái gốc hư không ấy mà khởi lên tất cả Phật pháp."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, tất cả Phật pháp có bao nhiêu? Có thể đếm mà biết được không?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, các pháp bao nhiêu thì Phật pháp cũng bấy nhiêu. Vì sao? Vì Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như) do nơi tất cả các pháp ấy mà thành tối chính giác (giác ngộ cao tột và chân chính). Cho nên, này thiên tử, các pháp bao nhiêu thì số Phật pháp cũng bằng như vậy."

 Thiên tử lại hỏi: "Thế nào, thưa Văn-thù-sư-lợi, dâm, nộ, si (tham dục, giận dữ, ngu mê — ba thứ độc làm khổ con người) há lại là Phật pháp sao?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Đúng vậy, này thiên tử, dâm, nộ, si là Phật pháp. Vì sao? Vì ái dục vốn không có sự giác ngộ, nên phải dùng lời dạy của đạo mà chỉ dạy."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, chẳng lẽ tất cả đều sẽ thành Phật sao?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, tất cả đều sẽ thành Phật, chắc chắn sẽ làm Phật, ngài chớ nghi ngờ. Vì sao? Này thiên tử, vì tất cả đều sẽ đạt được chính giác của Như Lai." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, vì sao tất cả đều thành Phật?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, vì đi vào sự vắng lặng, vì đi vào không (tính trống rỗng, không có tự thể cố định của mọi sự)." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, vắng lặng và không thì làm sao mà giác ngộ được?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, nếu không đạt được không thì do đâu mà giác ngộ? Vì không thì không có bạn đôi, không mạnh, không yếu."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, Như Lai hiểu thấu không thì liền đắc đạo sao?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Đúng vậy, này thiên tử. Như điều đã nói, không chính là đạo. Phật dạy rằng hiểu được không tức là vào đạo." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, hành theo không thì phải hành thế nào?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, không hành theo sắc (hình tướng) và dục, đó là hành không. Ở trong Dục giới (cõi của chúng sinh còn ham muốn các thú vui giác quan) mà hành thì không hành theo tình cảm, cũng không hành theo hương, cũng không hành theo sắc, cũng không hành theo vô sắc, cũng không hành theo thân, cũng không hành theo tâm. Vì sao? Vì không hành chính là hành, mà cái ấy cũng là không."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, Như Lai không hành như thế là hành theo cái không vốn có chăng?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, cái không của Như Lai cũng không như vậy. Nơi kia không có gì, nơi ta cũng thế. Không có chỗ hành, ấy là hành của Như Lai." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, đã không có gì thì phải hành thế nào?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, đã không có gì thì hành cái không có gì. Không hành điều gì khác, đến chỗ khác cũng không có gì. Hành như vậy, cái ấy cũng không có gì."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, giả như không có gì thì đem cái gì mà đến?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, ở ngay trong dâm dục mà lìa dục, thì gọi là không có gì. Ở trong dâm dục mà tập luyện cái không có gì. Tham, nộ, si, dục — không dục, không muốn — cho nên gọi là không có gì. Đối với dục mà không tập theo, gọi là không có gì. Lấy thân ta mà an trụ trong hạnh không, gọi là không có gì. Tập cái không có gì ấy, cũng không có gì."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, tập điều gì mà không có gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, tập sự vắng lặng thì không có gì. Ấy là không, là thanh vắng, là không sinh, không từ đâu khởi. Vắng lặng thì không có gì để tập." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, làm điều gì mà gọi là tập?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, không hư hoại, gọi là tập. Thấu rõ mọi sự mà không bị nhiễm bẩn, gọi là tập. Không thể hạn lượng, ngang bằng như hư không, gọi là tập. Lìa kiêu mạn, thường soi sáng tất cả, gọi là tập. Không nhiều cũng không ít, gọi là tập."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, thế nào là người không hiểu tập?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, người không biết tập pháp, gọi là không hiểu tập." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, thế nào gọi là người hiểu tập?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, người biết tập pháp thì là hiểu tập." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, ý không tin càn (không tin theo một cách mù quáng), tướng trạng của nó thế nào?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, mọi hành động không vướng mắc, ngăn ngại, đó là tướng trạng của nó."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát có ý không tin càn làm sao đền đáp xong ơn tín thí (của cúng dường do người có lòng tin dâng cho)?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, người có ý không tin càn là người tự mắt mình thấy rõ tất cả các pháp, không theo lời dạy của người khác mà tin theo. Người có ý không tin càn thì không còn phải đền ơn tín thí nữa. Vì sao? Vì từ xưa đến nay tất cả đều thanh tịnh."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, vì sao Bồ-tát cạo bỏ râu tóc (tức xuất gia) mà không chịu vào chúng, không theo lời dạy của chúng? Như thế gọi là gì? Nên ứng với điều gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, Bồ-tát cạo bỏ râu tóc mà không chịu vào chúng, không theo người khác, như thế gọi là bậc sâu dày nhất ở đời (?). Vì sao? Này thiên tử, việc làm vô vi (cảnh giới không còn tạo tác, không sinh không diệt, tức niết-bàn) gọi là chúng tăng (đoàn thể người xuất gia). Bồ-tát không trụ nơi vô vi, không dừng lại ở vô vi, cho nên gọi là bậc sâu dày nhất ở đời."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, giả sử Bồ-tát trụ hẳn nơi vô vi thì có lỗi gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, giả sử Bồ-tát trụ nơi vô vi thì không có ích gì cho tất cả, liền rơi vào lối tu tập của hàng đệ tử (tức hàng Thanh văn: người nghe lời Phật dạy mà tu để tự mình giải thoát) mà diệt độ (nhập niết-bàn, chấm dứt sinh tử). Đó là lỗi của việc ấy."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, vô vi là địa vị của bậc tu tám đạo (?) (tức bậc thánh); hữu vi (các pháp do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt, tức thế gian sinh tử) là địa vị của phàm phu. Bồ-tát vì trụ ở địa vị phàm phu nên là bậc sâu dày nhất ở đời chăng?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, không phải. Vì sao? Bồ-tát cũng không trụ nơi địa vị vô vi, cũng không trụ nơi địa vị hữu vi, cho nên gọi là bậc sâu dày nhất ở đời. Vì sao? Bồ-tát phát khởi tu hành thì cùng ở trong hữu vi, không trụ nơi vô vi, không tạo ra vô vi, cho nên làm điều sâu dày cho đời. Trụ nơi hữu vi thì biết hết chỗ nên và chỗ không nên; trụ nơi vô vi thì biết chỗ của các tuệ. Đã biết điều nên và không nên của hữu vi thì ở ngay trong đó; đã biết tuệ của vô vi thì không dừng lại trong đó."

 "Này thiên tử, ví như một người đàn ông dũng mãnh khỏe mạnh, giương cung lắp tên ngửa lên bắn hư không, mũi tên không dừng lại trên không mà cũng không rơi xuống." Văn-thù-sư-lợi nói với thiên tử: "Như thế có khó không?" Thiên tử đáp: "Rất khó, rất khó." Văn-thù-sư-lợi nói: "Việc Bồ-tát làm còn khó hơn thế. Vì sao? Vì ở trong hữu vi mà không lìa bỏ, liền đạt được vô vi nên trụ nơi vô vi, mà ở trong hữu vi thì nuôi dưỡng, che chở tất cả."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, nỗi sợ của Bồ-tát do hữu vi mà ra hay do vô vi mà ra?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, nỗi sợ hãi của Bồ-tát do hai nhân duyên mà ra: vừa do hữu vi, vừa do vô vi. Vì sao? Ở trong hữu vi thì sợ ái dục; ở trong vô vi thì sợ cái không còn ham muốn." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, đã không có ái dục thì sao lại còn sợ?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, không gần gũi tam giới (ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, nơi chúng sinh trôi lăn sinh tử) thì đó là điều đáng sợ, vì không gần gũi tam giới thì rơi vào địa vị của hàng đệ tử."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, làm sao Bồ-tát được không sợ hãi?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, Bồ-tát ở trong hữu vi thường hành cái tuệ của trí tuệ, nhờ tuệ thiện quyền (phương tiện khéo léo, tùy hoàn cảnh mà cứu độ người) mà không rơi vào vô vi. Đó là Bồ-tát được không sợ hãi. Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát vì tất cả chúng sinh mà không bỏ hữu vi, vì Phật pháp mà không rơi vào vô vi. Đó là do đâu Bồ-tát được không sợ hãi. Lại nữa, này thiên tử, mọi nhân duyên phúc đức bố thí của Bồ-tát thì gần với hữu vi; mọi nhân duyên tuệ Phật thì không rơi vào vô vi. Đó là Bồ-tát được không sợ hãi. Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát trụ nơi hữu vi mà đã lập được thiền (sự định tĩnh của tâm); trụ nơi tuệ quyền biến thì từ thiền trở ra. Đó là Bồ-tát được không sợ hãi."

 "Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát trụ nơi đạo ý thì khởi lên công đức; trụ nơi đại ai (lòng thương xót lớn, tức đại bi) thì che chở rộng khắp tất cả. Đó là Bồ-tát được không sợ hãi. Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát trụ nơi vắng vẻ thì nhận biết rõ ma sự (những việc do ma gây ra, cản trở người tu); trụ nơi phương tiện khéo léo thì hàng phục được hành động của ma. Đó là Bồ-tát được không sợ hãi. Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát trụ nơi đại từ (lòng thương mến lớn, mong mọi người an vui) thì nói pháp khắp nơi; trụ nơi đại ai thì làm đủ mọi thứ bố thí. Đó là Bồ-tát được không sợ hãi. Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát trụ trong sinh tử thì trồng gốc nê-hoàn (niết-bàn: sự dứt hẳn khổ đau sinh tử); trụ nơi nê-hoàn thì trồng gốc sinh tử. Đó là Bồ-tát được không sợ hãi."

 "Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát ở trong cái không sinh mà làm như đã sinh; ở trong hữu vi mà làm như đã ra khỏi. Các pháp hiện thấy, đối với ngũ ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) và lục suy (sáu trần: sắc, tiếng, mùi, vị, xúc chạm, pháp — sáu đối tượng làm hao mòn tâm lành) không khen ngợi điều gì; thấy biết hết mà lìa xa, không sinh khởi gì. Vắng lặng, đã vắng lặng, không cháy không bừng; ở giữa chỗ cháy bừng mà không sinh ra gì. Nắm giữ hết ái dục mà không bị ái dục làm nhiễm bẩn. Hàng hữu học và vô học (người còn phải học và người đã học xong, tức các bậc thánh Thanh văn) đều đã được hàng phục. Không lấy sự giải thoát của hàng đệ tử làm điều lạ lùng. Vào thân người mà không bỏ pháp thân (thân chân thật, tức chính chân lý). Ở trong ma giới (cõi của ma) mà hiện hành nơi pháp giới (cảnh giới chân lý bao trùm mọi pháp). Không buông lung, dùng tuệ mà vào vô vi, dùng quyền biến mà từ vô vi trở lại. Phân thân hiện ra nhiều chỗ, mọi điều vừa ý hay không vừa ý đều nhẫn chịu. Điều Phật chỉ bày thì thường nghĩ tưởng và vui mừng được thấy; điều pháp chỉ bày thì không ngờ vực. Này thiên tử, đó là Bồ-tát được không sợ hãi."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video