Thiên 6 — Phẩm 6: An trụ nơi đạo

 Kinh Thiên tử Tu Chân, phẩm Trụ đạo (An trụ nơi đạo), thứ sáu

 Bấy giờ thiên tử Tu Chân (thiên tử: một vị trời, người con của cõi trời) lại hỏi Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ): "Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) làm sao được an trụ nơi đạo?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, Bồ-tát nói pháp diệt tham mà không ở nơi sự diệt tham ấy cầu chứng (thể nghiệm thành quả rồi dừng lại ở đó); nói các pháp diệt dâm, nộ, si (tham dục, giận dữ, ngu mê) và các ái dục mà không ở trong đó cầu chứng. Cho nên, này thiên tử, Bồ-tát được an trụ nơi đạo."

 "Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát nói không (tính trống rỗng, không có tự thể cố định) mà không lấy không làm chứng; nói vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt) mà không lấy vô tướng làm chứng; nói vô nguyện (không mong cầu gì) mà không lấy vô nguyện làm chứng; nói không hội hợp mà không lấy không hội hợp làm chứng; nói vô sinh mà không lấy vô sinh làm chứng; nói không từ đâu khởi mà không lấy không từ đâu khởi làm chứng; nói không có giới hạn phân chia mà không lấy không có giới hạn phân chia làm chứng; nói lìa tham mà không lấy lìa tham làm chứng; nói lìa việc tạo tác mà không lấy lìa việc tạo tác làm chứng; nói diệt sự việc mà không lấy diệt sự việc làm chứng. Đó là Bồ-tát được an trụ nơi đạo."

 "Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát không bố thí gì mà đầy đủ Đàn ba-la-mật (ba-la-mật: pháp tu hoàn thiện đưa người sang bờ giác ngộ; Đàn là bố thí); không giữ giới mà đầy đủ Thi ba-la-mật (sự hoàn thiện về giữ giới luật); có sân giận mà đầy đủ Sằn ba-la-mật (sự hoàn thiện về nhẫn nhục); lười biếng mà đầy đủ Duy-đãi ba-la-mật (sự hoàn thiện về tinh tấn, siêng năng); ưa tán loạn, quên lãng mà đầy đủ Thiền ba-la-mật (sự hoàn thiện về thiền định, định tĩnh tâm); có chí ngu si mà đầy đủ Bát-nhã ba-la-mật (sự hoàn thiện về trí tuệ thấu suốt thật tướng các pháp). Cho nên, này thiên tử, Bồ-tát được an trụ nơi đạo." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, vì sao lại nói như thế?"

 Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, có bốn điều không bố thí. Bốn điều nào? Một là không bỏ tất cả chúng sinh; hai là không bỏ pháp; ba là không bỏ đạo ý (tâm hướng về đạo giác ngộ); bốn là không bỏ các công đức. Đó là bốn pháp không bỏ, nên đầy đủ Đàn ba-la-mật. Này thiên tử, sở dĩ phải giữ giới là vì tâm chưa được điều phục; tâm đã điều phục thì bỏ giới. Đã bỏ giới thì ra khỏi chỗ tối tăm; đã ra khỏi tối tăm thì là đã sáng; đã bỏ sáng thì được bình đẳng; đã bỏ bình đẳng thì được tuệ; đã bỏ tuệ thì được tuệ hiển bày sự giải thoát. Này thiên tử, nên biết như vậy là lấy việc bỏ giới mà đầy đủ Thi ba-la-mật."

 "Này thiên tử, nếu vị Bồ-tát ấy chê bai Đệ tử thừa (cỗ xe của hàng đệ tử, tức hàng Thanh văn: con đường tu chỉ cầu tự mình giải thoát) và khen ngợi Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu để cứu độ tất cả), đã khen Đại thừa thì đến được Đại thừa, liền đầy đủ Sằn ba-la-mật. Này thiên tử, nếu vị Bồ-tát ấy không bị thân, miệng, ý lừa dối, thì là việc làm không lười biếng; pháp như vậy là đầy đủ Duy-đãi ba-la-mật. Này thiên tử, nếu vị Bồ-tát ấy, dù trong giấc mộng, tâm cũng không nghĩ tưởng, bám vào hai bờ. Vì sao? Vì không ưa thích Đệ tử thừa và Bích-chi Phật thừa (con đường của bậc tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không có thầy và không giáo hóa rộng). Đã không ưa Đệ tử thừa và Bích-chi Phật thừa thì đến được Đại thừa; đã đến Đại thừa thì đầy đủ Thiền ba-la-mật."

 "Này thiên tử, tất cả các pháp đều là si (không có hiểu biết), ví như cỏ cây, tường vách, ngói đá; ngu si là như vậy. Thấy được nghĩa si yếu kém do lâu ngày quen tập (?). Cho nên (biết rõ) gốc của mọi pháp si, dùng tuệ của trí tuệ mà đầy đủ nơi đạo, liền đầy đủ Bát-nhã ba-la-mật. Này thiên tử, việc làm đã tương ứng (với đạo), đó là Bồ-tát được an trụ nơi đạo."

 "Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát không bỏ dấu vết sinh tử, không cầu dấu vết nê-hoàn (niết-bàn: sự dứt hẳn khổ đau sinh tử); đối với dấu vết không cắt đứt, đối với dấu vết không tạo tác, cũng không có chỗ trụ; ai đi vào đường tà thì vì họ mà dựng lập chính đạo. Đó là Bồ-tát được an trụ nơi đạo. Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát tìm kiếm tất cả mọi người, cầu tìm tất cả các pháp, mà cũng không thấy có tất cả mọi người, cũng không thấy có tất cả các pháp. Vì sao? Vì không bỏ đạo Bồ-tát. Lời nói chí thành nên đều có hiệu nghiệm. Đó là Bồ-tát được an trụ nơi đạo."

 "Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát biết đạo của hàng đệ tử mà không mong cầu, biết đạo Bích-chi Phật cũng không mong cầu, biết đạo Bồ-tát thì làm đầy đủ căn lành, làm tròn các công đức rồi mới đi theo. Đó là Bồ-tát được an trụ nơi đạo. Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát đối với những việc làm trong sinh tử thì đều cùng làm, nhưng quả báo của việc làm thì không nhận lấy; những thói hòa hợp (của thế gian) không thể làm nhiễm bẩn. Mọi công đức đều làm thành nguyện cầu đạo. Không thấy có đạo bất thoái chuyển (không còn lùi lại). Vì sao? Vì đã đầy đủ hết. Đó là Bồ-tát được an trụ nơi đạo. Lại nữa, này thiên tử, Bồ-tát ở trong đạo mà cầu đạo, mà không diệt độ (nhập niết-bàn, chấm dứt sinh tử). Đó là Bồ-tát được an trụ nơi đạo."

 Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, sao lại ở trong đạo mà còn cầu đạo?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, vì sinh tử nên gọi là đạo. Bồ-tát cầu đạo vì muốn giải thoát cho tất cả. Mà tất cả thì không có gì, cũng không có gì để cầu, cũng không có gì để độ." Thiên tử lại hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, mọi con đường mà thế gian đi vào đều là hạnh Bồ-tát chăng?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Đúng vậy, này thiên tử, quả đúng như lời ngài nói. Mọi con đường thế gian đi vào đều là hạnh Bồ-tát. Vì sao? Này thiên tử, vì đi trong thế gian mà không bị pháp thế tục làm nhiễm bẩn."

 "Theo ái dục mà hiện ra không dục; không rơi vào không dục mà thị hiện trong sinh tử. Biết tất cả các pháp không sinh không khởi, nên không mong cầu vinh hiển; ở nơi không mong cầu vinh hiển mà không cầu chứng. Nắm giữ ngũ ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) và lục suy (sáu trần: sắc, tiếng, mùi, vị, xúc chạm, pháp — sáu đối tượng làm hao mòn tâm lành), mà lìa xa ngũ ấm và lục suy. Không phải cái ta thấy biết, nắm giữ ngũ ấm và lục suy; vì tất cả mà nói pháp rằng ngũ ấm và lục suy là không, chẳng có gì, cũng không thể thấy. Đã biết là chẳng có gì, liền đạt được thiền (định tĩnh lự), duy vụ (giải thoát), tam-muội (tâm chuyên chú vào một đối tượng) và tam-ma-việt (sự nhập định sâu), hợp lại làm một, liền được ý chỉ (tâm an trụ một chỗ). Tâm liền vững trụ; đã được vững trụ thì có thể vào khắp tâm của mọi người. Tâm không dừng lại để vui thích với chúng ma (?). Bồ-tát không bị ma sự làm nhiễm bẩn, không bỏ Phật giới (cảnh giới của Phật); ở trong ma giới (cảnh giới của ma) thì tùy việc mà làm; ở nơi pháp giới (cảnh giới chân lý bao trùm mọi pháp) thì không lay động mà trở lại; ở nơi nhân giới (cõi người) thì che chở chúng sinh. Đó là Bồ-tát tinh tấn, theo mọi hạnh của thế tục."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video