Phẩm Bồ-tát hạnh (Hạnh của Bồ-tát), thứ bảy
Bấy giờ thiên tử Tu Chân (thiên tử: một vị trời, người con của cõi trời) lại hỏi Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ): "Thế nào là Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) hành tinh tấn? Mong ngài nói cho, chúng tôi muốn nghe." Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, không có chỗ hành, đó là hạnh rất thanh tịnh, đáng kính trọng. Đều đã được an trụ, đó là hạnh Bồ-tát. Đối với mọi thứ không thiếu hụt. Ở nơi vắng vẻ, việc làm hợp ý đã xong."
"Ý giữ nơi đạo, đó là hạnh không quên. Tâm ý bình đẳng, đó là hạnh bố thí. Tâm ý đã điều phục, đó là hạnh giữ giới. Tâm ý đã vắng lặng, đó là hạnh nhẫn nhục. Ý không lười mỏi, đó là hạnh tinh tấn. Thân và ý lặng yên, đó là hạnh thiền tư (suy niệm trong thiền định). Đi trong pháp giới (cảnh giới chân lý bao trùm mọi pháp) mà không vướng vào gì, đó là hạnh trí tuệ. Không làm điều không nên, đó là hạnh từ tâm (lòng thương mến, mong người an vui). Tất cả đều không có thật, đó là hạnh đại ai (lòng thương xót lớn, muốn cứu người khỏi khổ). Ái dục không phải do ta làm, đã là không, đó là hạnh hỷ (vui mừng với cái vui của người). Rỗng rang không vướng niệm, đó là hạnh hộ (tức xả: buông bỏ, giữ tâm bình đẳng). Không mong làm trời làm người, đó là hạnh tịch định (vắng lặng định tĩnh)."
"Biết rõ mọi việc, đó là hạnh khổ trí (trí biết rõ sự khổ). Xét các ấm (các nhóm hợp thành thân tâm) như huyễn, đó là hạnh biết duyên khởi (mọi pháp đều do nhân duyên mà sinh). Không có các loại khôn lanh (?), đó là hạnh biết sự diệt. Phân chia (các ấm) mà diệt, đó là hạnh tuệ về đạo. Không ưa tụ họp, đó là hạnh tuệ về nhân. Biết rõ các ấm là như thế, đó là hạnh tuệ về duyên. Đối với nghĩa lý mà quyết định đúng phép, đó là hạnh cùng hội họp (?). Nghĩa không có chỗ chốn, im lặng không lời, đó là hạnh y pháp (nương theo pháp chứ không nương theo người). Pháp giới không bị phá hoại, đó là hạnh y diệt (?). Danh và sắc (phần tinh thần và phần vật chất) đều không có gì, đó là hạnh y báo (?). Như tiếng, như tiếng vang, đó là hạnh y theo nghĩa cao nhất. Thị hiện đầy đủ tướng tốt, đó là hạnh y thân tuệ (?). Thân và các căn trang nghiêm tốt đẹp đầy đủ, đó là hạnh y kinh không (?)."
"Có tội thì tự sám hối, đó là hạnh y giới. Biết tâm người, đó là hạnh thiên nhãn (mắt trời: khả năng thấy xa, thấy khắp mọi nơi). Tội đã thanh tịnh, đó là hạnh tai thông suốt (thiên nhĩ: khả năng nghe khắp mọi tiếng). Giới rất thanh tịnh, đó là hạnh biết tâm người khác. Mọi tội đã dứt hết, đó là hạnh biết đời trước. Xét tam đồ (ba đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) là bình đẳng, đó là hạnh thần túc (thần thông đi lại, biến hóa tự tại). Tâm được tự tại, đó là hạnh kiên cường. Không bị hư hoại, đó là hạnh cốt yếu. Không động không lay, đó là hạnh tạo dựng an ổn. Không chấn động, không kinh hãi, đó là hạnh bình đẳng. Thường nhớ nghĩ không nơi nương tựa, đó là hạnh hư không. Quán sát mà biết hết, đó là hạnh huyễn."
"Tướng trang nghiêm, đó là hạnh mộng. Tướng bờ mép, đó là hạnh ánh lửa (như ảo ảnh lung linh). Tướng không tụ lại, đó là hạnh bóng. Tướng không tham, đó là hạnh tiếng vang. Tướng quyết định nghĩa lý đúng phép, đó là hạnh dã mã (bóng nắng dao động trên đồng, một thứ ảo ảnh). Tướng mờ mịt chập chờn, đó là hạnh không. Tướng phân chia thân, đó là hạnh vô tưởng (không còn tư tưởng). Tướng phân chia ý, đó là hạnh vô nguyện (không mong cầu). Tướng phân chia tam giới (ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới), đó là hạnh không gặp gỡ. Tướng phân chia sự gặp gỡ, đó là hạnh hàng phục ma. Tâm, ý, thức không có, không có tướng, đó là hạnh kim cương (cứng chắc không gì phá nổi) không làm đứt đoạn Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng). Mọi sự tăng thêm lợi ích, đó là tướng của hạnh. Này thiên tử, tâm như vậy là hạnh hành đạo của Bồ-tát."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video