Phẩm Tụng kệ (những bài thơ ngợi ca giáo pháp), thứ chín
Thiên tử Tu Chân (thiên tử: một vị trời, người con của cõi trời) lại hỏi đồng tử Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ; đồng tử là danh xưng tôn quý chỉ người có tâm trong sạch như trẻ thơ): "Làm sao Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) nắm được quyền tuệ (trí tuệ ứng biến khéo léo), tự tại đi vào, tùy theo thế tục mà giáo hóa?" Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi liền vì thiên tử mà ca tụng bằng kệ rằng:
Tâm đối với dục không vướng mắc, thường lập chí cầu đạo vô thượng (đạo cao tột, tức quả Phật);
Điều ý đã tu tập, mắt đều thấy rõ — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Khiến tất cả đều phát tâm, thường khiến họ nguyện cầu đạo này;
Tâm đối với đạo không hề bỏ rời — như thế là tướng thiện quyền (phương tiện khéo léo, tùy hoàn cảnh mà cứu độ người).
Tất cả mọi người, mà cũng không có người — bậc trí tuệ hiểu rõ điều ấy;
Đã làm sạch hết, mọi thứ đều không và vắng lặng — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Gom hợp hết thảy mọi người, những ai thọ thân mà còn vướng chấp,
Dùng đạo đức làm cho họ chín muồi — như thế là tướng thiện quyền.
Thân vốn là không, cũng như thế; nơi bản vô (thể vốn như thế, không tự tính) không thấy gì cả;
Nương ba chỗ (?) mà đã thanh tịnh — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Mọi thứ mình có đều đem bố thí: đầu, mắt, thân thể cùng châu báu;
Vì tất cả mà lập lời nguyện — như thế là tướng thiện quyền.
Vui trong thanh tịnh, nơi vắng lặng; không vì giữ giới mà tự kiêu;
Thân, miệng, ý đều cùng vắng lặng — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Giới nơi tự thân đã đầy đủ, lại khuyên và khen người giữ giới;
Phật cũng đều do giới mà thành — như thế là tướng thiện quyền.
Không có cái ta nên được nhẫn; tất cả các đại (các yếu tố đất, nước, lửa, gió cấu thành thân) cũng đều là không;
Thân, miệng, ý không sơ hở thiếu sót — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Cũng không do thân miệng nói ra, tâm ở nơi đó không khởi loạn;
Tất cả các pháp đều vắng lặng thanh tịnh — như thế là tướng thiện quyền.
Thường nhẫn chịu với mọi người, dù bị chửi mắng hay bị đánh đập bằng gậy;
Thương xót che chở tất cả, không bỏ — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Hiểu rõ và tin mọi phúc đức, đều khuyên gắng hết thảy mọi người;
Thường xét kỹ mà đi theo đường lối của đạo — như thế là tướng thiện quyền.
Thường bình đẳng hành tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên chú một chỗ), đều dập tắt hết thảy ái dục (lòng ham muốn, yêu đắm);
Đối với sự đắm chấp thì không làm — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Những thiền định mình ưa thích đều bỏ đi, hiện ra hành đạo nơi thành quách;
Vì muốn thương xót dẫn dắt tất cả — như thế là tướng thiện quyền.
Không ở bên này, không ở bên kia, đã an trụ đúng nơi khoảng giữa;
Điều không thể thấy thì liền lìa — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Thường ở trong không (tính trống rỗng, không có tự thể cố định) mà không biết chán đủ — như thế là hiểu được không;
Rồi thương xót che chở mọi người — như thế là tướng thiện quyền.
Nhờ pháp vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt) mới thấy được Phật, nhìn bình đẳng như hư không;
Đối với sắc tướng không trụ vào — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Đã cúng dường muôn ức đức Phật, được tất cả cúng dường làm bậc anh hùng;
Đã được đủ các tướng tốt của Phật — như thế là tướng thiện quyền.
Pháp thanh tịnh, không bụi dâm dục, nhìn bình đẳng như hư không;
Pháp như thế không có gì để nắm giữ — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Đã an trụ nơi pháp giới (cảnh giới chân lý bao trùm mọi pháp), điều tạo dựng luôn đến chỗ rốt ráo;
Ở nơi đó mà không lay động — như thế là tướng thiện quyền.
Không ai có thể biết được; nghĩa của pháp ấy cũng đều như như;
Xem xét thì đầu mối gốc là không — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Không sinh ra cũng không diệt mất, hiểu biết hết thảy mọi pháp;
Cũng không đi, cũng không từ đâu đến — như thế là tướng thiện quyền.
Sinh ra ở đâu cũng thường an ổn; đối với ngũ ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) không ham muốn sắc;
Thường che chở hết thảy — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Thường tập ở nơi vắng vẻ; pháp vô ngã (không có cái ta thật) thì không tạo dựng;
Thường vâng tu thiền và tam-muội — như thế là tướng thiện quyền.
Nơi làng xóm và thành quách, dùng tiếng dịu dàng mà chỉ dạy;
Nói pháp không hề mỏi chán — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Đối với ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) không sợ hãi, đối với khổ vui không dính trụ;
Tự điều phục thân, các căn (các giác quan) đã vắng lặng — như thế là tướng thiện quyền.
Giữa đại chúng, tâm bình đẳng định tĩnh; gặp lúc lo buồn, ý cũng như vậy;
Hiện thân khắp ở trong đó — như thế là tướng thiện quyền.
Đã hành tuệ không ngăn ngại, thường không trụ nơi danh tự (tên gọi);
Như hư không, bình đẳng, không có lời nói — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Hiện ra giữa sự trói buộc của dục, đem pháp chỉ dạy cho dân chúng;
Thường khen ngợi Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) — như thế là tướng thiện quyền.
Ở nơi thần thông mà làm công đức, thường điều phục tâm, vắng lặng trong tam-muội;
Tự đặt mình ở giữa, không cao không thấp — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Thần thông đầy đủ, bay đi biến hóa, liền đến khắp ức cõi nước;
Cúng dường hàng ức đức Phật — như thế là tướng thiện quyền.
Xem ấm và cái (các nhóm hợp thành thân tâm và những thứ che lấp tâm) như trò huyễn, đối với ái dục không đắm sắc;
Liền dẹp được các chúng ma — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Hiện ra giữa các ma, hiện rồi liền lìa bỏ;
Ở trong đó độ thoát tất cả — như thế là tướng thiện quyền.
Thường gần gũi cửa độ thoát, liền được không, không còn vọng tưởng;
Nguyện bố thí điều đáng bố thí — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Đối với sân giận không có sự hại; không ngu si, là kho tụ của tuệ;
Không làm tăng trưởng, mầm không sinh — như thế là tướng thiện quyền.
Điều cần làm, lòng tin đã xong; thường vâng làm theo các tuệ;
Vượt qua các ba-la-mật (pháp tu hoàn thiện đưa sang bờ giác ngộ) — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Tuy hiện ra tham dục và si, (mà) ví như điều trái nghịch, chẳng phải gốc khôn ngoan (?);
Dùng cách ấy che chở tất cả — như thế là tướng thiện quyền.
Được bình đẳng như nê-hoàn (niết-bàn: sự dứt hẳn khổ đau sinh tử), liền dẹp được mọi khối tụ (phiền não);
Đã hàng phục tam giới (ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới) — vì thế ấy là tướng trí tuệ.
Ở trong khối sinh tử của đời này, hết thảy mọi người đều là bạn bè;
Làm phúc không biết chán — như thế là tướng thiện quyền.
Nhờ tám chính đạo (thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng) mà không và vắng lặng, đó chính là tuệ của Bồ-tát;
Trí tuệ cùng với quyền phương tiện, thuận theo thừa (cỗ xe, con đường tu) này mà thành bậc anh hùng của đời.
Hành thiện quyền cùng với trí tuệ, cũng không sinh, cũng không có;
Trí tuệ cùng với thiện quyền, đến khi được khôn sáng mà không kiêu mạn;
Trí tuệ và tuệ thiện quyền thường theo nhau, cùng đi song song;
Như hai con bò cùng chung một ách, (cày) ruộng pháp giác ngộ không gì cao hơn.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video