Thiên 54 — Thu và phóng (đất bằng)

 Thu phóng (thắt lại và mở ra)

 Thu là thắt nhỏ chỗ cổ họng. Ở chỗ thân long (long: mạch đất chạy dài mang sinh khí) đi qua thì dùng nó để định giáp (chỗ mạch thắt hẹp); ở một đốt đến đầu thì dùng nó để xem nhập thủ (đoạn mạch đi vào huyệt); tức là cái gọi là thúc khí (thắt khí). Bình dương (đồng bằng) không có sống mạch để làm bằng, hoàn toàn dựa vào chỗ thu mà xét thật giả, chứng nguồn đến.

 Phóng là mở chi cước (chân nhánh). Trướng, cái (phần dang hai bên như màn trướng, phần trùm như lọng) lớn hay nhỏ, triền hộ (phần quấn che) dài hay ngắn, đều định ở đây. Long lớn có đại thu, đại phóng, tức là cái trướng, quan giáp (cửa ải, chỗ thắt). Long nhỏ chỉ có tiểu thu, tiểu phóng, tức là hình chữ "cá", lưng ong. Thu phóng càng nhiều thì càng có thế, càng lớn thì càng phô trương.

 Vì thu như ống thổi lửa, như ống bễ: làm nhỏ lỗ thì khí mới mạnh. Phóng như dây dưa, cây trái: cành tốt thì gốc tự lớn. Nhưng không có nước nhánh hai bên cắm vào thì không thấy được thu; không có nước nhánh hai bên chia ra thì không thấy được phóng. (Cắm vào là nói nước nhánh từ nước chính mọc vào; chia ra là nói hai dòng từ thân long chia ra như chữ "cá"; hai nghĩa ấy là một.)

 Hoặc một bên có nước nhánh cắm vào, một bên không có nước nhánh chia ra, tức là bên có bên không. Hoặc một bên có nước nhánh cắm vào, bên kia phải qua vài đoạn mới có nước nhánh chia ra, như cỏ mọc lá không đối đốt, tức là so le không đều (đây chỉ nói về long thẳng; như hoành long — long chạy ngang — xoay chuyển thì không luận theo cách này). Đó không phải thu thật, phóng thật.

 Thu phóng thật thì đại để giống quá giáp (chỗ mạch thắt hạ để vượt qua) của sơn long (long núi). Chỉ có điều khởi phục (lên xuống) của sơn long thì cao, hiển nhiên thấy được; khởi phục của bình dương thì thấp, rất khó nhận. Tóm lại lấy nước nhánh hai bên cắm vào làm bằng cứ, nhân chỗ thu mà thấy chỗ phóng, nhân chỗ phóng mà thấy chỗ thu.

 Đến chỗ thân long đi qua, núi cao lấy chỗ nổi đột khởi làm thiếu tổ (núi tổ gần), bình dương lấy chỗ thu đặc biệt làm thiếu tổ. Cho nên thu phóng sau huyệt (huyệt: điểm táng, nơi sinh khí tụ) so với long phía sau càng quan trọng hơn. Long phía sau khai trướng (dang rộng như màn trướng), quá giáp, có nước nhánh hai bên cắm vào; hoặc một bên có nước nhánh cắm vào, một bên chỉ có ruộng thấp làm giới; cũng luận là trướng giáp, chỉ là sức hơi nhẹ.

 Nếu ở một đốt sau huyệt, nước nhánh hai bên cắm vào thì dĩ nhiên là thúc khí. Cũng có khi một bên có nước nhánh, một bên chỉ có ruộng thấp, đất thấp làm giới; hoặc hai bên đều là ruộng thấp, đất thấp, giữa nổi cao một đoạn; cũng là thúc khí thật.

 (Bãi lớn ruộng bằng, hai bên không có nước nhánh cắm vào, lại không có hình cao thấp để thắt khí, thì nên phi biên điếu giác (bay ra cạnh, treo ở góc: đặt huyệt ở cạnh hoặc góc bãi) mà cắm huyệt. Vì gần huyệt tuy không có thúc khí, khí ắt có giáp phân thủy (chỗ thắt chia nước). Nhưng phi biên thì trên cạnh phải mở ra đường cục (minh đường — khoảng trống trước huyệt — và cục thế); điếu giác thì trên góc phải linh động mà có tình. Dù bốn mặt có nước ở rất xa cũng không câu nệ. Bãi lớn vuông hay tròn, ở giữa có một lạch cắm vào mà cong ôm thì cũng có kết huyệt. Nếu cạnh và góc đều không có, ở giữa tình huyệt lại không có rạch nước cắm vào, chỉ được hơi hơi lên xuống, có môi, có miệng, có đường, có sa, thì gần như sơn long mặt ẩn, tinh thần giấu mà không lộ; không thể vì không có nước rõ ràng mà bỏ đi.)

 Thu phóng cực lớn thì sa hộ (gò đất che chở) hai bên có các hình hòm vàng, ấn ngọc, mặt trời, mặt trăng, cờ, trống, đàn, bút, kiếm, hốt, kho lẫm. Chúng hoặc chầu chỗ giáp của long, hoặc che chở trường huyệt. Đồ văn thì ứng vào quan văn, đồ võ thì ứng vào quan võ. Đống tiền, kho lẫm thì chủ (báo hiệu) giàu; đàn, chuột (?), phượng, hạc thì chủ thành tiên. Hình tốt thì tốt, hình xấu thì xấu. Hình tốt mà trong huyệt nhìn thấy được thì tốt, không thấy được vẫn là quý lạ.

 Long có sống mạch thì các hình ấy phần nhiều liền với thân mình, hoặc thấy ở ruộng thấp đất thấp, hoặc thấy ở ruộng cao đất cao. Long bằng mỏng thì thường thấy ở cách sông, cách lạch, hoặc thấy trên mặt nước, hoặc ở ruộng bằng đất bằng. Tóm lại hướng về ta, có tình thì tốt; vô tình, quay lưng thì xấu.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video