Thiên 2 — Phẩm 2 – Dâng bát

 Kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (Kinh về Trí Tuệ Lớn đưa sang bờ bên kia: "Ma-ha" là lớn; "Bát-nhã" là trí tuệ thấy đúng bản chất thật của mọi sự; "Ba-la-mật" là đến bờ bên kia, tức hoàn thành trọn vẹn, vượt khỏi sống chết để đến giải thoát), Phẩm Dâng Bát, phẩm thứ hai (phẩm: chương; bát: bình đựng thức ăn của người xuất gia)

 Phật bảo Xá-lợi-phất (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất): "Nếu Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát là người phát nguyện cầu thành Phật để cứu giúp mọi chúng sinh; ma-ha-tát là "bậc lớn", chỉ Bồ-tát có hạnh nguyện cao) thực hành Bát-nhã ba-la-mật mà làm được những công đức ấy, thì lúc đó bốn vị Thiên vương (bốn vị vua trời cai quản bốn phương ở cõi trời thấp nhất) đều rất vui mừng, trong ý nghĩ rằng: 'Chúng ta sẽ đem bốn cái bát dâng lên Bồ-tát, như các Thiên vương trước kia đã dâng bát cho các Đức Phật trước.' Chư thiên từ cõi trời Tam Thập Tam (cõi trời có ba mươi ba vị trời cai quản, đứng đầu là Đế Thích) cho đến cõi trời Tha Hóa Tự Tại (cõi trời cao nhất trong cõi Dục — cõi của những loài còn ham muốn dục lạc) cũng đều vui mừng, trong ý nghĩ rằng: 'Chúng ta sẽ hầu hạ, cúng dường Bồ-tát, làm giảm bớt loài A-tu-la (một loài thần có phúc lớn nhưng hay ghen ghét, thường đánh nhau với chư thiên), làm tăng thêm chúng chư thiên.' Chư thiên trong tam thiên đại thiên quốc độ (cõi thế giới gồm một tỷ thế giới nhỏ, là phạm vi giáo hóa của một Đức Phật), từ cõi trời Tứ Thiên Vương cho đến cõi trời A-ca-ni-tra (cõi trời cao nhất của cõi Sắc — cõi của những vị trời đã lìa dục lạc nhưng còn thân hình), đều rất vui mừng, trong ý nghĩ rằng: 'Chúng ta sẽ thỉnh vị Bồ-tát này chuyển pháp luân (bắt đầu giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi).'

 Này Xá-lợi-phất! Khi vị Bồ-tát ma-ha-tát này thực hành Bát-nhã ba-la-mật, làm tăng trưởng sáu ba-la-mật (sáu hạnh tu hoàn hảo: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), các thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ hiền lành có lòng tin theo Phật) ai nấy đều vui mừng, nghĩ rằng: 'Chúng ta sẽ làm cha mẹ, vợ con, bà con, bạn bè của người ấy.' Bấy giờ, chư thiên từ cõi trời Tứ Thiên Vương cho đến cõi trời A-ca-ni-tra đều rất vui mừng, mỗi vị tự nghĩ rằng: 'Chúng ta sẽ tìm cách khéo léo khiến vị Bồ-tát này lìa xa dâm dục, từ lúc mới phát tâm (lúc đầu tiên khởi lòng cầu thành Phật) luôn giữ đời sống đồng chân (trong sạch như trẻ thơ, không nhiễm dục lạc), đừng để cho vị ấy chung đụng với sắc dục. Nếu thọ hưởng ngũ dục (năm thứ dục lạc nơi hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị ngon, sự đụng chạm) thì còn bị ngăn trở việc sinh lên cõi Phạm thiên (cõi trời thanh tịnh đã lìa dục), huống gì là đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn, tức quả vị Phật).' Vì thế, này Xá-lợi-phất! Bồ-tát ma-ha-tát dứt bỏ dâm dục mà xuất gia thì mới đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chứ không dứt thì không được."

 Xá-lợi-phất bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (đấng được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Bồ-tát ma-ha-tát nhất định phải có cha mẹ, vợ con, bà con, bạn bè sao?"

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Có vị Bồ-tát có cha mẹ, vợ con, bà con, bạn bè. Có vị Bồ-tát từ lúc mới phát tâm đã dứt dâm dục, tu hạnh đồng chân, cho đến khi đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cũng không phạm vào sắc dục. Có vị Bồ-tát nhờ sức phương tiện (cách thức khéo léo để giáo hóa chúng sinh) mà thọ hưởng ngũ dục, rồi sau mới xuất gia đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Ví như nhà ảo thuật hoặc đệ tử của nhà ảo thuật, giỏi phép ảo thuật, dùng ảo thuật làm ra năm thứ dục lạc rồi cùng nhau vui chơi trong đó. Ý ông nghĩ sao, người ấy có thật sự hưởng năm thứ dục lạc ấy không?"

 Xá-lợi-phất thưa: "Bạch Thế Tôn, không ạ!"

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Bồ-tát ma-ha-tát nhờ sức phương tiện mà biến hóa ra ngũ dục, ở trong đó hưởng vui để giáo hóa, giúp chúng sinh thành tựu, cũng giống như vậy. Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy không bị dục lạc nhuốm bẩn, lại dùng đủ mọi lý lẽ để chê trách ngũ dục: dục là lửa cháy hừng hực, dục là thứ nhơ nhớp xấu xa, dục là thứ gây hủy hoại, dục như kẻ thù. Vì vậy, này Xá-lợi-phất! Nên biết rằng Bồ-tát vì chúng sinh mà thọ nhận ngũ dục."

 Xá-lợi-phất bạch Phật rằng: "Bồ-tát ma-ha-tát nên thực hành Bát-nhã ba-la-mật như thế nào?"

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Khi Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật, không thấy có Bồ-tát, không thấy cái tên Bồ-tát, không thấy có Bát-nhã ba-la-mật, cũng không thấy 'ta đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật', cũng không thấy 'ta không thực hành Bát-nhã ba-la-mật'. Vì sao vậy? Vì Bồ-tát và cái tên Bồ-tát, bản tính vốn là không (không có thực thể riêng, tự tồn tại). Trong cái không ấy không có sắc (hình sắc, phần vật chất, gồm cả thân thể), không có thọ, tưởng, hành, thức (thọ: cảm giác; tưởng: nhận biết, hình dung; hành: các hoạt động của ý muốn, tâm ý; thức: sự hay biết phân biệt — cùng với sắc gọi là năm uẩn, năm nhóm hợp thành con người). Ngoài sắc ra cũng không có cái không; ngoài thọ, tưởng, hành, thức ra cũng không có cái không. Sắc chính là không, không chính là sắc; thọ, tưởng, hành, thức chính là không, không chính là thức.

 Vì sao vậy? Này Xá-lợi-phất! Chỉ vì có tên gọi nên gọi là Bồ-đề (sự giác ngộ), chỉ vì có tên gọi nên gọi là Bồ-tát, chỉ vì có tên gọi nên gọi là không. Vì sao như thế? Vì bản tính thật của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) không sinh, không diệt, không nhơ, không sạch. Bồ-tát ma-ha-tát thực hành như thế thì không thấy sinh cũng không thấy diệt, không thấy nhơ cũng không thấy sạch. Vì sao vậy? Vì tên gọi là thứ do nhân duyên (các nguyên nhân và điều kiện) hòa hợp mà tạo thành, chỉ là do phân biệt, nhớ tưởng mà đặt ra tên giả để nói. Vì thế, khi Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật, không thấy mọi tên gọi; vì không thấy nên không bám chấp."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video