Thiên 28 — Phẩm 28 – Người huyễn nghe pháp

 Phẩm Huyễn thính, thứ hai mươi tám. (Bản nước Đan ghi là phẩm Người huyễn nghe pháp.)

 Bấy giờ các thiên tử (con trời, tức các vị trời) nghĩ thầm: "Phải là người như thế nào mới nghe được pháp mà Tu-bồ-đề (một trong mười đại đệ tử của Phật, giỏi bậc nhất về hiểu lý "không") nói?"

 Tu-bồ-đề biết điều các thiên tử đang nghĩ, liền nói với các thiên tử: "Như người do ảo thuật biến hóa ra nghe pháp — tôi cần người như vậy. Vì sao? Vì người như vậy không nghe, không lắng nghe, không hiểu, không chứng."

 Các thiên tử hỏi Tu-bồ-đề: "Chúng sinh ấy như huyễn, người nghe pháp cũng như huyễn; chúng sinh như biến hóa, người nghe pháp cũng như biến hóa phải không?"

 "Đúng vậy, đúng vậy! Này các thiên tử! Chúng sinh như huyễn, người nghe pháp cũng như huyễn; chúng sinh như biến hóa, người nghe pháp cũng như biến hóa. Này các thiên tử! Ta như huyễn, như mộng; chúng sinh cho đến người biết, người thấy cũng như huyễn, như mộng. Này các thiên tử! Sắc (thân xác và mọi thứ có hình chất) như huyễn, như mộng; thọ (cảm giác), tưởng (sự nhận biết hình tướng), hành (sự tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt, nhận biết) như huyễn, như mộng; mắt cho đến cảm thọ sinh ra do ý xúc (sự tiếp xúc giữa ý và đối tượng) làm duyên đều như huyễn, như mộng. Nội không (cái không của sáu giác quan bên trong) cho đến vô pháp hữu pháp không (cái không của cả cái không có lẫn cái có — tức cả chuỗi các loại "không" được giảng trong kinh), Đàn-na ba-la-mật (sự bố thí hoàn hảo) cho đến Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ) đều như huyễn, như mộng. Này các thiên tử! Tứ niệm xứ (bốn phép quán: thân không sạch, cảm thọ là khổ, tâm vô thường, các pháp vô ngã) cho đến thập bát bất cộng pháp (mười tám phẩm chất chỉ riêng Phật có) như huyễn, như mộng. Quả Tu-đà-hoàn (quả thánh thứ nhất, bậc đã vào dòng thánh) như huyễn, như mộng; quả Tư-đà-hàm (quả thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả A-na-hàm (quả thánh thứ ba, không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán (quả thánh cao nhất của hàng Thanh văn, đã dứt sạch phiền não), đạo Bích-chi Phật (đạo của bậc tự mình giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không có thầy) đều như huyễn, như mộng. Này các thiên tử! Phật đạo như huyễn, như mộng."

 Bấy giờ các thiên tử hỏi Tu-bồ-đề: "Ngài nói Phật đạo như huyễn, như mộng; Ngài cũng nói Niết-bàn (sự dứt sạch phiền não và sinh tử, an lạc tuyệt đối) như huyễn, như mộng sao?"

 Tu-bồ-đề nói với các thiên tử: "Tôi nói Phật đạo như huyễn, như mộng; tôi nói Niết-bàn cũng như huyễn, như mộng. Nếu có pháp nào hơn cả Niết-bàn, tôi cũng nói là như huyễn, như mộng. Vì sao? Này các thiên tử! Huyễn, mộng và Niết-bàn ấy chẳng hai, chẳng khác."

 Bấy giờ các vị tuệ mạng (cách gọi tôn kính các vị tỳ-kheo, nghĩa là người lấy trí tuệ làm mạng sống) Xá-lợi-phất, Ma-ha Mục-kiền-liên, Ma-ha Câu-hy-la, Ma-ha Ca-chiên-diên, Phú-lâu-na Di-đa-la-ni tử, Ma-ha Ca-diếp (đều là các đại đệ tử của Phật), cùng vô số nghìn vị Bồ-tát (bậc cầu giác ngộ, phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh), hỏi Tu-bồ-đề: "Bát-nhã ba-la-mật sâu xa như vậy, khó thấy, khó hiểu, khó biết, vắng lặng, vi diệu. Ai là người có thể tiếp nhận được?"

 Bấy giờ A-nan (đệ tử thị giả của Phật, nghe nhiều nhớ nhiều bậc nhất) nói với các đại đệ tử và các Bồ-tát: "Các vị Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát) A-duy-việt-trí (bậc không còn thoái lui trên đường thành Phật) có thể tiếp nhận Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, khó thấy, khó hiểu, khó biết, vắng lặng, vi diệu này. Người đã thành tựu chánh kiến (cái thấy đúng đắn), bậc A-la-hán lậu tận (đã dứt sạch mọi phiền não) có sở nguyện đã viên mãn, cũng có thể tin nhận. Lại nữa, thiện nam tử, thiện nữ nhân nào đã được gặp nhiều Phật, ở chỗ chư Phật đã cúng dường nhiều, đã gieo căn lành, gần gũi thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt trên đường tu), có lợi căn (căn tính sáng suốt, nhạy bén), thì người ấy có thể tiếp nhận, không nói rằng pháp này là phi pháp."

 Tu-bồ-đề nói: "Không lấy không để phân biệt sắc, không lấy sắc để phân biệt không; thọ, tưởng, hành, thức cũng như vậy. Không lấy vô tướng (không có hình tướng để chấp), vô tác (không có mong cầu tạo tác) để phân biệt sắc, không lấy sắc để phân biệt vô tướng, vô tác; thọ, tưởng, hành, thức cũng như vậy. Không lấy không sinh không diệt, tịch diệt (lặng dứt), lìa xa để phân biệt sắc, không lấy sắc để phân biệt không sinh không diệt, tịch diệt, lìa xa; thọ, tưởng, hành, thức cũng như vậy. Mắt cho đến cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên cũng như vậy. Đàn-na ba-la-mật cho đến Bát-nhã ba-la-mật, nội không cho đến vô pháp hữu pháp không, tứ niệm xứ cho đến mười tám pháp bất cộng, tất cả pháp môn tam-muội (các trạng thái tâm định tĩnh chuyên chú), tất cả pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, gìn giữ mọi giáo pháp không quên), Tu-đà-hoàn cho đến A-la-hán, Bích-chi Phật, Phật, nhất thiết trí (trí biết tổng quát tất cả các pháp): không lấy không để phân biệt nhất thiết trí, không lấy nhất thiết trí để phân biệt không; không lấy không để phân biệt Nhất thiết chủng trí (trí tuệ của Phật biết rõ tất cả các pháp đến từng loại, từng chi tiết), không lấy Nhất thiết chủng trí để phân biệt không; vô tướng, vô tác, không sinh không diệt, tịch diệt, lìa xa cũng như vậy."

 Tu-bồ-đề nói với các thiên tử: "Bát-nhã ba-la-mật này sâu xa, ai có thể tiếp nhận? Trong Bát-nhã ba-la-mật này không có pháp nào để chỉ bày, không có pháp nào để nói. Nếu không có pháp nào để chỉ bày, không có pháp nào để nói, thì người tiếp nhận cũng không thể tìm thấy."

 Bấy giờ Xá-lợi-phất nói với Tu-bồ-đề: "Trong Bát-nhã ba-la-mật có nói rộng giáo pháp của ba thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Bích-chi Phật và Bồ-tát) và giáo pháp hộ trì Bồ-tát. Từ địa vị mới phát tâm cho đến thập địa (mười địa vị tu tập của Bồ-tát), Đàn-na ba-la-mật cho đến Bát-nhã ba-la-mật, tứ niệm xứ cho đến bát thánh đạo phần (tám con đường chân chính dẫn đến giải thoát), mười trí lực của Phật cho đến mười tám pháp bất cộng — đó là giáo pháp hộ trì Bồ-tát. Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật như vậy thì thường được hóa sinh (sinh ra tự nhiên, không qua thai mẹ), không mất thần thông, đi khắp các cõi Phật, đầy đủ căn lành, tùy theo ý muốn mà cúng dường chư Phật đều được như nguyện, từ chỗ chư Phật nghe nhận giáo pháp, cho đến khi đạt Tát-bà-nhã (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật) cũng không hề gián đoạn, chưa từng có lúc lìa tam-muội. Sẽ được biện tài nhanh nhạy, biện tài sắc bén, biện tài không cùng tận, biện tài không ai cắt ngang được, biện tài ứng đối thích hợp, biện tài về nghĩa lý, biện tài cao nhất trong tất cả thế gian."

 Tu-bồ-đề nói: "Đúng vậy, đúng vậy! Như lời Xá-lợi-phất nói, Bát-nhã ba-la-mật nói rộng giáo pháp ba thừa và giáo pháp hộ trì Bồ-tát, cho đến Bồ-tát ma-ha-tát được biện tài cao nhất trong tất cả thế gian, là vì không thể nắm bắt được. Ta cho đến người biết, người thấy đều không thể nắm bắt; sắc, thọ, tưởng, hành, thức, Đàn-na ba-la-mật cho đến Bát-nhã ba-la-mật đều không thể nắm bắt; nội không cho đến vô pháp hữu pháp không không thể nắm bắt; tứ niệm xứ cho đến bát thánh đạo phần, mười trí lực của Phật cho đến Nhất thiết chủng trí cũng đều không thể nắm bắt."

 Xá-lợi-phất hỏi Tu-bồ-đề: "Vì nhân duyên gì mà trong Bát-nhã ba-la-mật nói rộng ba thừa mà lại không thể nắm bắt? Vì nhân duyên gì mà trong Bát-nhã ba-la-mật hộ trì Bồ-tát? Vì nhân duyên gì mà Bồ-tát ma-ha-tát được biện tài nhanh nhạy cho đến biện tài cao nhất trong tất cả thế gian, vì không thể nắm bắt?"

 Tu-bồ-đề nói với Xá-lợi-phất: "Vì nội không, nên Bát-nhã ba-la-mật nói rộng ba thừa mà không thể nắm bắt. Vì ngoại không (cái không của sáu đối tượng bên ngoài) cho đến vô pháp hữu pháp không, nên nói rộng ba thừa mà không thể nắm bắt. Vì nội không, nên hộ trì Bồ-tát cho đến được biện tài cao nhất trong tất cả thế gian, vì không thể nắm bắt. Vì ngoại không cho đến vô pháp hữu pháp không, nên hộ trì Bồ-tát cho đến được biện tài cao nhất trong tất cả thế gian, vì không thể nắm bắt."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video